ర్‌బజార్‌
Rs. శ్రే
0012
పు
Ho
త్తు
ద్‌
గుద్ది
వ్రాబా
3
175
ఠఇ23.:22-94 61139
35 సోనీ, 4&
కలు Nicmal
క Shas
vamaho puranam
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
ల
Oa
A235;99 51
3 ]15
SSNA. 2.
SHRI JAGADGURU VISHWARADHYA JNANAMANDIR
(LIBRARY)
JANGAMAWADIMATH, VARANASI
CR
Please return this volume on or before the date last stamped
Overdue volume will be charged 1/- per day.
'Rs.320.00
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
ఏల SRI 16406020 WEHWARLDHYA
HANA SINHA SAN INANAMANCR
LIBRARY
'~nqamawad; iviath, Varengsl
ళ్‌. Ne: వ. wae
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
' పీఠిక న
డాక్టర్‌. ముదిగొండ శివప్రసాద్‌ ఎం.ఎ., పి.హెచ్‌.డి.
బ్రహ్మశ్రీ నిర్మల శంకరశాస్త్రి ఆరాధ్యులవారు రచించిన “శ్రీ శివమహాపురాణము” అను తెలుగు వచనగ్రంథము
: మిక్కిలి ప్రశస్తమైనది. సంస్కృత సాహిత్యములో దీనికి ఎంతో ప్రాధాన్యమున్నది. ఈ శివమహాపురాణము
' సంస్కృతములో. వేదవ్యాసుడు రచించినట్టిది. దానిని ఆంధ్రీకరించిన శ్రీ నిర్మల శంకరశాస్త్రి ఆరాధ్యులవారి
' పాండిత్యము కూడా అంతటిదే. నిరంతర ఈశ్వరార్చన కళాశీలతతో అసంఖ్యాక శివ్యగణ పరివేస్టితుడై
శైవ్రదర్మ ప్రచారార్థము దేశ సంచారము నిరంతరము సాగించెడి శ్రీ నిర్మల శంకరశాస్త్రి అయ్యవారు సాక్షాత్తు
శివస్వరూపులు. నేడు మనకు వారి బ్రాహ్మీమయ మూర్తిత్వము మనకీ కృతిలో కనబడుతున్నది.
నాడా
అష్టాదశపురాణములు : ప్రాచీనకాలములో వేదమొకటే ఉండెడిది. దానిని వర్గీకరించి చతుర్వేద విభాగము
నేర్చరచినవాడు కృష్ణద్వైపాయనుడు. అట్లే ప్రాచీన కాలములో పురాణ మొక్కటియే ఉండెడిది. వానిని
వర్గీకరించి అష్టాదశ మహాపురాణములుగా విశ్లేషించిన పుణ్యపురుషుడు వేదవ్యాసుడే. మత్స్యపురాణము,
సూర్మండేయ పురాణము, భాగవత పురాణము భవిష్యత్పురాణము, బ్రహ్మాండ పురాణము, (బ్రాహ్మపురాణము,
. బ్రహ్మపురాణము, వైవర్తపురాణము, వామన వురాణము,. వాయువ్య వురాణము, వైష్టవపురాణము,
' వారాహపురాణము అగ్ని పురాణము, నారదపురాణము, పద్మపురాణము, లింగపురాణము, గరుడపురాణము,
,. కూర్మపురాణము, స్మాందపురాణము అనునవి అష్టాదశ పురాణములు. ఇవికాక పదునెనిమిది ఉపపురాణములు
. కూడ కలవు. అవి ఉశన, కపిల, కాళి, సనత్కుమార, శంభు, సౌర, దౌర్వాస, నందీయ, నారసింహ,
. నారదీయ, పారాశర, అంగీరస సంహిత, భృగు సంహిత, మారీచ, మానవ వాళిష్ట, లింగ, వారుణ పురాణములు
' అనునవి, అష్టాదశ ఉప పురాణములు. ఈ పురాణములన్నిటిని మనము శ్రద్ధతో పరిశీలించినచో మనకు ఒక
. విషయము సుస్పష్టము కాగలదు. ఇందు శివ పారమ్యముగల పురాణముల సంఖ్య ఎక్కువ. వాని తర్వాతనే
' విష్ణు పురాణములు. మిగిలిన ఎనిమిదిలోను వైష్ణవ శాక్తేయాది పురాణములన్నియును కలవు.
' శైవము, వేద ప్రతిపాదిత ధర్మము : వేదోపనిషత్తులలో నిరూపింపబడిన పరమ పురుషుడు శివుడు.
ఇతడే రుద్రుడనియు, ఈశానుడనియు, లింగస్వరూపుడనియు ఆయా “సందర్భములలో చెప్పబడినది.
వఏవకేవలః అని శ్వేతాశ్వతర ఉపనిషత్తు ప్రతిపాదించుఛున్నది. శివుడు మాత్రమే పరదైవమనియును
' ఆతడొక్కడే కలడనియును ఈ మంత్రమున్న కర్ణము.
' యదాతమస్తన్న దివా నరాత్రి ర్వస ఏవ కేవలః” అనునది వేదవచనము. సృష్టికి పూర్వము
' సత్తుకాని, అసత్తుకాని లేదనియును కేవలము శివు డొక్కడే కలడనియును ఈ మంత్రమున కర్ణము.
Tes ప le TS
“బుతగ్‌ం సత్యం వరం(బ్రవ్మా పురుషం కృష్ణవింగళం ఊర్థ్వరేతం విరూపాక్షం విశ్వరూపాయవై
నమోనమః ఈశాన స్సర్వ విద్యానా మీశ్వరస్సర్వ భూతానాం (బ్రహ్మాదిపతి రృష్పణోథి పతిర్రహ్మా శివోమే అస్తు ..
సదా శివోం అను మొదలుగా గల శ్రుతిసంచయము పర్రహ్మముగను, నమస్మాతాధిపతిగను శివుని నుతించి
'తృప్తినంది యుండెను. '
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
i అ 3
“ఏకో రుద్రో నద్వితీయాయ తస్థే విశ్వాధికో రుద్రోమవార్శీః “శివ ఏకో ధ్యేయః అను మంత్రోప
నిషదాదికములగు వాక్యములు రుద్రుని విశ్వాధికునిగ అద్వైతునిగను, ధ్యానయోగ్యునిగ ననేక విధముల
ప్రశంసింపుచున్నవి. రుద్రశబ్ధార్థమును శివతత్వసుధానిధి ఇట్లు పరిష్కరించినది. “రుచృట్టేన చ సంసార
దుఃఖం ద్రావయతి ప్రభుః | రుద్రఇ త్యుచ్యతే వేదైవేద వేదాంత వేదిభిః । రుద్ర ఏవ శివః ప్రోక్త, రుద్రవివ
సదాశివః, రుద్రఏీవ పరంజ్యోతి రుద్రోవా ఏష వాక్యతః [” సంసార దుఃఖమును హరించునాతడు
రుద్రుడగుచున్నాడు. ఆతడే పరంజ్యోతియగు శివుడగుచున్నాడని చెప్పుచున్నారు.
శివసంకల్పమస్తు : ఇట్లే యజుర్వేదము పరమేశ్వరుని, పరమ రై ప్రస్తుతించుచూ, జీవులకు
శివసంకల్పమును |ప్రసాదింపవలెనని వక్కాణించినది.
“యజ్ఞాగ్రతో దూరముదైతి దైవం తదుసుప్తస్య తథై వైతి
దూరంగమం జ్యోతిషాం జ్యోతిరేకం తన్మేనునః శివసంకల్పమస్తు,
ఓ దయానిధీ! నీ కృపచేత నా మనస్సు జాగ్రదవస్థలో కడు దవ్వు ప్రసరించుచు దివ్యగుణ యుక్తమై
యుండును. నిద్రించు నపుడు నా మనస్సు సుషప్తిని పొందును. స్వప్నమందు దూరముగా పోయినట్లు
వ్యవహరించుచు ప్రకాశకములకు, ప్రకాశకమై ఉన్నది. అట్టి నా మనస్సు శివసంకల్పము, తన కొబకును,
ఇతరుల కొరకును కల్యాణమును సంకల్పించునది అగును గాక. అనగా ఎవరికినీ ఎన్నడును వోని చేయుట |
కిచ్చగింపకుండునుగాక. |
“యేన కర్మాణ్యపసో మనీషిణో యజ్జేకృణ్వంతి నిదదేషు ధీరాః
యదపూర్వం యక్షమాతః ప్రజానాం తన్మేమన: శివసంకల్పమస్తు”
ఓ సర్వాంతర్యామీ! కర్మమొనర్చు ధర్మయుక్తులగు విద్వాంసులు యజ్ఞమునందును, యుద్ద్ధాదులందును,
దేని మూలమున పనిచేయుచున్నారో, ఏది అపూర్వ సామర్థ్యముతో కూడి, పూజనీయమై ప్రజల లోపల
నుండునో, అట్టి నా మనస్సు ధర్మము చేయ నిచ్చతో కూడి అధర్మమును సర్వధా వదిలి పెట్టును కాక.
“యత్రజ్ఞానముత చేతో ధృతిశ్ళ యజ్లోతి రంత రమృతం ్రజాసు.
యస్మాన్నబుతే కించన కర్మ క్రియతే తన్మేమనః శిన సంకల్పమస్తు ॥
ఏది ఉత్కృష్ట జ్ఞానమో ఏది యితరులకు చైతన్యము నిచ్చు నిశ్చయాత్మక వృత్తియో ఏది ప్రజలయందు
ప్రకాశ యుక్తముగను, నాశరహితముగను ఉండునో, ఏది లేక యెవ్వడు ఏ కార్యమును చేయజాలడో ఆ నా,
మనస్సు శుద్ధ. గుణములను గోరి దుష్టగుణములనుండి దూరముగా నుండు గాక.
“యేనేదం భూతం, భువనం భనిష్యత్సరిగృహీత మమృతేన సర్వం
యేన యజ్ఞస్తాయతే సప్తహోతా తన్మే మనః శివస కల్పమస్తు” కా
ఓ జగదీశ్వరా యోగులందరును దేని మూలమున నీ భూత, భవిష్యద్వర్తమాన ies అన్నింటినీ
తెలియుచున్నారో, ఏది నాశరహితమై జీవాత్మను పరమాత్మతో గూర్చి అన్ని విధముల త్రికాలజ్ఞునిగ చేయుచున్నదో, - .
దేనియందు జ్ఞాన క్రియ యున్నదో, దేనియందు పంచ జ్ఞానేంద్రియములు బుద్ధియు ఆత్మతో గూడి యుండునో, =
యోగరూప యజ్ఞము దేనిచే వర్ధిల్లునో, ఆ నా మనస్సు యోగ విజ్ఞాన యుక్తమై అవిద్యాది క్లేశములనుంది
దూరమగును గాక ! |
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
“యస్మినృచః సామ యజాగ్‌ంషి యస్మి న్పష్టితా రథవా భాని
యస్మిం శ్చిత్తగ్‌ం సర్వమోతం (ప్రజానాం తన్మేమనః శెవసంకల్పమస్తు |"
ఓ పరమ విద్వాంసుడవగు పరమేశ్వరా! చక్ర మధ్యమందు అడ్డముగా ఆకులు కూడి యుండినట్లు ఏ నా
మనస్సునందు బుగ్వేదము, యజుర్వేదము, సామవేదము, అధర్వణవేదము ప్రతిస్టితములగుచుండునో,
దేనియందు సర్వజ్ఞడను, సర్వవ్యాపకుడును, ప్రజలకు సాక్షియునగు చిత్తచైతన్యుడు విదితుడగునో ఆ నా
మనస్సు అవిద్యను బోగొట్టుకొని సదా విద్యా ప్రియమగును గాక.
“సుపారధరశ్యానిన యస్మ సుష్యాన్నే పియలే భిశుభిర్వాజితన ఇవ,
హృ(త్ర్రతిషస్టం యదజిరం జనిషం తస్మే మనః శివపంకల్పమస్తు"
, ఓ సర్వనియంతవగు ఈశ్వరా! గుర్రములను పగ్గములచేత సారథిత్రిప్పునట్లు ఏది మనుష్యుల నటు
నిటను త్రిప్పుచున్నదో ఏది హృదయము నందుండి గలి అత్యంత వేగములు కలిగి ఉండునో ఆ నా మనస్సు
సమస్తేంద్రియములను, అధర్మాచరణమునుంది నిరోధించి ధర్మపథముందు సర్వదా నడిపించునట్లు కృపచేయుము.
అగ్నేనయ సుపధా రాయే అస్మాన్‌ విశ్వాది దేననయునాని విద్వాన్‌
యుయోధ్య స్మజ్ఞాహు రాణమేనో భూయిష్టాంతే నమ ఉక్తిం విధేమి
సుఖము నిచ్చువాడవై, స్వప్రకాశ స్వరూరుడవై సర్వజ్ఞుడవగు నో పరమాత్మా ! నీవు మమ్ములను
(్రేష్టమార్గమునందు నడిపి సంపూర్ణ ప్రజ్ఞానము నందజేయుము. కుటిల పాపాచరణ మార్గము నుండి మమ్ము
దూరము చేయుము. మేము నమ్రతా పూర్వకముగా మిమ్ము స్తుతించు చున్నారము. మమ్ము పవిత్రులను
చేయుము.
“మానో మహాంతముత మానో అర్భకం మాన ముక్షంత ముతమాన ఉక్షతం
మానోవధీః పితరం మోత మాతరం మాన: ప్రియా స్తమ్యోరుద్రరీరిషః”
ఓ రుద్రా! దుఖరూపమగు పాప ఫలములనిచ్చి దుష్టులను నేడ్చించు పరమేశ్వరా ! నీవు మాయందలి
చిన్న పెద్దలను, గర్భమును, తలిదండ్రులను, ప్రియులను, బంధువర్గమును, శరీరములను చంపుటకు మమ్ము
ప్రేరేపింపకుము. నీ దండమునకు పాత్రులము కాకుండునట్టి మార్గముల మమ్ము నదుపుము.
ఈ విధముగా వేదము శివపారమ్యమును, శివభక్తిని ప్రతిపాదించి ప్రచారము చేసినది.
శైవము - ప్రాచీనత : చారిత్రకముగ పరిశీలించి చూచినను వురాతత్వశాస్త్రవేత్తల పరిశోధనల ననుసరించి
' విశ్లేషించి చూచినను శైవమే అత్యంత ప్రాచీన మతమని నిర్థారించ బడినది. భారత దేశములోని మొహంజోదారో,
హరప్పా, లోథాల్‌ మొదలయిన (ప్రాంతములలోని భూగర్భ పరిశోధనలలో వెలువడిన వశుపతి నాధుని
విగ్రహములు, శివలింగములు శైవముయొక్క ప్రాచీనతను వెల్లడించుచున్నని. అమెరికాలోని మాయన్‌
నాగరికతలో బయల్బడినది కూడా శివపూజయే. క్రీస్తుకు పూర్వము కొన్నివేల సంవత్సరములకు ముందే
ప్రపంచ వ్యాప్తముగా శివోపాసన జరుగుచుండెడిది. ఈజిప్టులోని నైలునదీ తీరములో శివపూజ చేసెదివారు.
ఈ నైలునదికి (ప్రాబీన నామము నీలానది. అచటి..దైవము పేరు “ఇస్సి”. ఇది ఈశ్వర శబ్ధ వికృతి. అచటి
నరులకు మూఫ్రటిస్‌, టెగ్రిస్‌ అని పేర్లు. వీని ప్రాచీన నామము ఉపరతీశ, త్రిగిరీశ నదులు... ఈ నదీతీరములో
నాగరికతపు పేరు మెసపోటేనియన్‌ నాగరికత. అచట (ప్రజల ఉపాస్య దైవము శివుడే. __..--
=m me
“CC-0. Jangamwadi Math రంల. కైరో. An eGangotri Initiative
.« || | ణి జ ల,
మక్కాలోని మక్కేశ్వర లింగమును ఆ దేశస్థులు ఖర్జూరపు ఆకులతో పూజించెడివారు. ఈ కారణము చేత
ఆ దైవమునకు ఖర్జూరేశ్వరుడు అని కూడా పేరు. ఇట్లే కంపూచియా ఇండోనేషియా, చైనా తూర్పుతీర
ద్వీపములయిన సుమిత్ర, జావా, బోర్నియో బర్మా (బ్రహ్మదేశ్‌) మొదలయిన సమస్త (ప్రాంతములలోను వేలాది
సంవత్సరములకు పూర్వమే శివపూజ సాగుచున్నట్లు నేటికిని అచటి శివాలయములు, త్రవ్వకములు,
సాక్ష్యమిచ్చుచున్నవి.
జ్యోతిర్తింగములు : భారతదేశము అనాదిగా శైవమే ప్రధాన మతమని చెప్పియుంటిమి. కాశ్మీరమునుండి,
కన్యాకుమారివరకు, అటకము నుండి కటకము వరకు లింగపూజ సాగుచుండెడిది. అనాదిగా భారత దేశములోని
ఏకాత్మతను ్రతిపాదించుచు మొత్తము దేశమును పన్నెండు జ్యోతిర్లింగములు పరచుకొనియున్నవి అవి :-
(1) సోమనాధము (2) మల్లికార్షునము (8) మహాకాళము (4) ఓంకారము (5) వైద్యనాధము (6)
భీమశంకరలింగము (7) రామేశలింగము (8) నాగేశలింగము (9) విశ్వేశలింగము (10) త్ర్యంబకలింగము
(11) కేదారలింగము (12) ఘశ్మేశలింగము.
ఈ జ్యోతిర్లింగముల యొక్క ఉపలింగముల యొక్క వివరములు నిర్మల శంకర శాస్త్రిగారి ఆరాధ్యులవారిచే
అనువదింపబడిన ఈ మహాగ్రంథములో 587 పుటనుండి సుదీర్ధముగా 662 పుటవరకు అత్యంత సుందరముగా
వర్ణింపబడి ఉన్నవి,
ద్వాదశ జ్యోతిర్లింగ స్తోత్రము :
శ్లో॥ సౌరాష్టే సోమనాధంచ - శ్రీశైలే మల్లిఖార్జునం
ఉజ్జయిన్యాం మహాకాల - మోంకారే పరమేశ్వరం
కేదారం హిమవత్‌పృష్టే - ధాకిన్యాం భీమశంకరం .
వారణస్యాంచ విశ్వేశం - శ్ర్యంబకం గౌతమీ తటే
వైద్యనాథం చితా భూమౌ - నాగేశం దారుకావనే
సేతు ఐంధేన రామేశం - ఘుశ్మేశం చ శివాలయే.
ఫలక్రుతి :
ద్వాదశైతాని నామాని - ప్రాతరుత్థాయ యఃపరేత్‌ |
సర్వపాపవినిర్ముక్తః సర్వసిద్ధి ఫలం లభేత్‌ |
యం, యం కామ మపేక్ష్యచ పరఠిష్యంతి నరోత్తమాః
ప్రాప్యంతి కామం తం తంహి పరగ్రేహ మునీశ్వరాః ॥
(శివశ్రీ నిర్మల శంకర శాస్త్రి కృత శ్రీ శివమహాపురాణము తెలుగు వచనము కోటిరుద్ర సంహితలో
ప్రథమాధ్యాయములో ఉదాహృతం 598 పుట)
: పవ ._ వీనిని
ప్రాచీన శైవశాఖలు అనాదిగా భారత దేశములోని శైవము దశవిధ్ర భేదములతో ర్తిల్లినది
మరల వింగడించి అయిదు ప్రధాన శైవములుగా శాస్త్రవేత్తలు నిరూపీంచి ఉన్నారు. అవి (1) అ. శుద్ధశైవము.
(క వసన తము (2) ద్రావిడ శైవము (8) మిశ్రమ శైవము (శ) స్తామాన్య శైవము (ర) వేరశైవము.
CC-0. JangamwadtMiath pe An eGangotni Mate wre
iv
“శైవము చతుర్విధం ప్రోక్తం
సమాసాచ్చృణు షణ్ముఖ
సామాన్యం మిశ్రమం చైవ
శుద్ధం వీరం యథాక్రమం”
(వాతూలాగమము)
——_—_—
శుద్ధశైవము : ఇందు పశుపతులు, కాపాలికులు, కాలముఖులు, గోరక్షకనాధులు, రాసేశ్వరులు అను
ప్రధాన భేదములు కలవు. క్రీ! శ। పదకొండవ శతాబ్దము నాటికి పాశుపతము ఉత్తరమున రాజస్తానమునుండి
దక్షిణమున మైసూరు వరకును, తూర్పున ఆంధ్ర తీరము వరకును వ్యాపించినట్లు కనబడుచున్నది. అలములు
గుంటూరు ప్రాంతమున ఉన్నట్లు ఆధారము లున్నవి. మిగిలిన వారు 'ఉత్తర భారత దేశము నందున్నారు.
వీరికి అగమ కలాపము నిర్భంధమే కాని లింగధారణ మాత్రము నిర్భంధము లేదు.
కాళ్ళీర శైవము : దూర్వాసుని ముగ్గురు కొడుకులలో మొదటి యిద్దరి చేత ఇది వ్యాప్తిలోనికి వచ్చినది.
వారు త్ర్యంబక అమర్ధకులు. దక్షిణ భారత దేశములో దీని వ్యాప్తి ఎక్కువ కనబడదు. దీని గూర్చి ఆగమములలో
ప్రసక్తి కలదు.
ద్రావిడ శైవము : దుర్వాసుని మూడవ కొడుకు దీనిని వ్యాప్తి చేసినట్లు తెలియుచున్నది. బౌద్ధ జైన
మతములను ఖండించి వాని వ్యాప్తి ఆరికట్టిన వానిలో ద్రావిడ శైవము ప్రధానమైనది. రాధాకృష్ణ పండితుడు,
పోప్‌ పండితుడు, సుబ్రహ్మణ్యం పిళ్లై పండితుడు మొదలగు వారు ద్రావిడ శైవమే అత్యంత ప్రాచీన మయినదని:
అంగీకరించుచున్నార్లు__మొదట శైవాగమము అన్నియును తమిళములోనే కలవనియును, (ప్రళయములో
పోయినవి పోగా మిగిలినవి సంస్కృతము లోనికి అనువదింప బడినవనియు వీరి ప్రతిపాదన.
మిశ్ర శైవము : హిందువులలో అధిక భాగము మి'్రశైవులు. వీరు అన్ని దైవములను ఆరాధించెదరు కాని
శివుని మీద (ప్రేమ ఎక్కువ. భస్మధారణ, శివారాధనతో పాటు వంచాయతనక పూజ జరువుదురు.
పంచాయతనములలో మధ్య శివుని ఉంచెదరు. వారి పూజా ప్రణాళిక ఇట్లుందును.
శం : శంకరుడు నా ర
నా : నారాయణుడు “శం
ర ':రవి దే గ
గ : గణపతి
దే : దేవి
షామాన్య శైవము : వీరు శివుని పరమ దైవముగా అంగీకరించెదరు కాని ఆగమవిహితమయిన_ సమస్త
ఆచారములను' అనుసరించరు. లింగధారణము కందరు. డు 5 | ళో డు
_వీర శైవము : - బసవేశ్వరునితోనే వీరశైవము న్నది. కాని బసవేశ్వరుడు
చెప్పిన పద్ధతిలో చెప్పనప్పటికీ దీని ప్రసక్తి ప్రాచీనమయిన వాతూల వీఠరాగములలో గలదు. దేహములోని
అయిదు ప్రదేశములలో (జటాజూటము, కంఠము ఇత్యాదులు) ఒక చోట లింగధారణ చేయవలెను. నిత్యము
లింగమును హస్తములో ఉంచుకొని పూజ చేయవలెను. శివ నివేదన కాని పదార్థము పరివిర్యము,
దీక్షాసంస్కారము వీరశైవులకు ముఖ్యమయినది... వర్ణాశ్రమ ధర్మములను వీరు పాటించరు. వేదములు కాక
CC-0. Jangamwadi Math Collec{pn, Varanasi. An eGangotri Initiative
ఆగమములే ప్రామాణ్యములు.. బసవనిచే ఉద్ధారితమైన ఈ _తైవమును జంగమ శైవము లేదా వీరశైవమను
. వహరించుచున్నారు. సనన నాసా
ఇట్లు శైవము అనేక అవాంతర భేదములతో అనాదిగా విలసిల్లుతూ వచ్చినది.
శ్రౌత శైవము : దీనినే ఆరాధ్యశైవమనియు, పాశుపత శైవమనియును పిలుచుచున్నారు. వర్ణాశ్రమ
వ్యవస్థను అంగీకరించుచూ, వేదప్రామాణ్యమును స్వీకరించుచూ, ఆగమములను కూడా అనుసరించుచూ
లింగధారణావిధిని గ్రహించినవారు ఆరాధ్యశైవులు. . అనాదిగ ఈ శైవమతమును శ్రీకంఠాచార్యుడను
నామాంతరము కల నీలకంఠ శివాచార్యులు మొదలయిన జగద్గురువులు ప్రతిపాదించి పోషించిరి. _ శక్తివిశిష్ట
శివాద్వైత పరమగ్ను్రీకంఠ భాహ్యమును నీలకంక శివాచార్యులే రచించిరి. ఈ శైవమతము ద్వాదశారాదషైలితో '
విశ్వవిఖ్యాత మయినది. అత్యంత (ప్రాచీన కాలములో, ఆయా యుగములో శైవమును వీరు వ్యాప్తి చేసినట్లు
చెప్పబడుచున్నది. II
1. వీర ఏకాక్షర ఏకవక్త రేణుక రేవణసిద్ద
2. నంది ద్వక్షర ద్వివక్ర దారుక మరుళసిద్ధ
3. భృగు _ త్రక్షర త్రివక్ర గజకర్ణ ఏకోరామ
4 వృష చతురక్షర చతుర్వక్ష ఘంటాకర్ణ పండితారాధ్య
5. స్కంధ పంచాక్షర పంచవక్త విశ్వకర్ణ విశ్వారాధ్య
శైవ సిద్ధాంతము : శైవసిద్ధాంతము ఇట్టిదట్టిదని చెప్పుటకు వలను పడదని పండితులు నుడువుచున్నారు.
శివాగ్రమములందు “పతి, పాశ, పశుశ్చేతి, పదార్థ త్రితయంమంతం” అని దై ద్వైతమ్‌ సిద్ధాంతము చేయబడి
ఉన్నది. పతి ను అది (ప్రకృతి. పశువనగా జీవుడు. దీనిని బట్టి
శ్రీమల్లికార్డున వేండితారాధ్యులవారు తమ శివతత్వ సారమునందును శ్రీహరదత్తాచార్యులవారు (శ్రుతిసూక్తి
మాలయందును అద్వైతమును ఖండించి ద్వైతమునే సిద్ధాంతము చేసి ఉన్నారు.
క॥ తనకంటె వేరె ఈశ్వరు
డన లేడని పలుకునట్టి అద్వైత విమూ
ధునకును లోకాయతునకు
వినగా భేదమ్ము గలదె. విష్ణువరేణ్యా !
క॥ అద్వైతైక స్థితి నీ
యద్వైతమకాన ఈశ్వరా ద్వైతముస
ర్వాదైత మనగ వేరు జ
సజగోద్వి పరీతమగు, తత్వగతి కలదె శివా!
ళ్‌ స్స్‌ | G జై! wy స్‌ న A ము శ్రమల్లార్మన వ హకారాస్తవ్యయ).
దీనిని బట్టి ప్రాచీన శైవాచార్యుడు 'ద్వైతమును సమ్మతించనట్లు స్పష్టమగుచున్నది.
ఇట్లుగాక శివపారమ్యమును బోధించెడి కొన్ని పురాణములలో అద్వైతము కనబడుచున్నది. (ప్రభులింగలీల
మొదలయిన (గ్రంథములు ఇందుల కుదాహరణములు. దీనినీ బట్టి ప్రాచిన శైవాచార్యులలో కొందరు అనుభవో =
ద్వైతము నందభిరుచి కలిగి ఉన్నారని చె
patraangy
CC-0. Jangamwadi Math Calsctioes Varanasi. An eGangotri Initiative
vi
= ts
J
J
వా! అనన్‌
కాగా శ్రీ శ్రీకంఠశివాచార్య నామాంతరు లయిన నీలకంఠ శివాచార్యులవవారు తమ (బ్రహ్మసూత్ర
భాష్యమునందు _“ విశిష్టాద్వైతం సాధయిష్యామః” అ అని విశిష్టాద్వైతమును నిరూపించి ఉన్నారు. దీనిని బట్టి
శైవులలో లో విశిష్టాద్వైత సిద్ధాంతమును కూడా ప్రాబీనులు అభిమానించినట్లు స్పష్టము.
ఇది ఇట్లుండగా ఆధునిక యుగములో శైవ మతమునకు అత్యంత ప్రామాణికులయిన మహా మహోపాధ్యాయ
శ్రీ, ముదిగొండ నాగలింగశాగ్తిగారు ఆరాధ్యశైవుల సిద్ధాంతము శివాద్వైతమే యని సృష్టీకరించియున్నారు.
వారి దృష్టిలో మల్లికార్జున పండితుటొవ్రతిషాదించినదియును శిపా ద్వైతమేనసి వివరణము.
ప్రశ్నోత్తర రూపములో వారు తమ సిద్ధాంతము నిట్లు ప్రతిపాదించినారు.
ప్రశ్న :శివాద్వైతమని పేరేల పెట్టవలెను? కేవల మద్వైతమనిన చాలదా?
నన
ఉత్తరము : చాలదు. అది ఏలన శుద్దాద్వైతము శ్రీ మల్లికార్డున పండిన శ్రీ హరదత్తాదులచే ఖండించబడి
ఉన్నది. కాన అది శైవుల సిద్ధాంతము కాదు. కావున శైవాదై ద్వైతమే శైవుల సిద్ధాంతమని
అంగీకరించవలయు. mr
ప్రశ్న :ఫప్రభు లింగలీల యందును, మరి కొన్సి శెవమత (గ్రంథముల యందును చుర్హాద్వితమ్ము నిరూపింవబది
ఉండగా అది శైవుల సిద్ధాంత మెట్లు గాదు?.
న.
ఉత్తరము : శైవమత గ్రంథములందున చెప్పబడినది శివాద్వైతమే, అట్లుకాక కొన్నిచోట్ల _శుద్దాద్వైత సిద్దాంతము
ప్రతిపాదింపబడి యున్నను అది తవ పూర్వావార్యరినే ఖండింపబడి ఉన్నది గాన శైవుల సిద్ధాంతమని
అంగీకరింపకూడదు.
ప్రశ్న ': శైవమత గ్రంథములందు కొన్నిచోట్ల శుద్దాద్వైతమును నిబంధించినవారును శైవ పూర్వాదార్యులే
గాన వీరియందు విశ్వాసముంచి శుద్ధాద్వైతమును ఏల (గ్రహించ కూడదు?
———————————___—__
ఉత్తరము : శుద్ధాద్వైతమును కొన్ని గ్రంథముల యంద్లు శైవ పూర్వాచార్యులే నిబంధించి యందురుగాక.
... అయిననూ రైవత ప్రరిషనా వరమాార్యులగు క్ర నీలకంలావాళ్య శ్రీ రరర త్రీ
మల్లికార్జున పండిత ప్రభృతులు శుద్ధాద్వైతమును నిరాకరించి యున్నప్పుడు దానిని స్వసిద్ధాంతముగా
ల త re -
టో
ప్రశ్న _ : శుద్దాద్వైతమును నిరూపించినవారే శైవమత ్రతిష్టాపకులని ఏల గ్రహంచకూడదు?
మనన. క రు
ఉత్తరము షశుద్దాద్వైతమును నిరూపించినవారు మధ్యకాలికులు. శివ పురాణములలో కొన్నిటి యందు
యా! QE
శుద్ధాద్వైతము కేలదని దానినే నమ్మి వారు తమ (గ్రంథముబయందు- చెప్పియుండ ...వచ్చును.__
SLOT
_అట్లుకాక అద్వైత బోధ లోకమంతయు నిండి సర్వమతస్థులను, ఆవరించి యున్నది గాన మధ్య,
" కాలికులు కాలికులు కొందరు అ తానుభవమున ఆసక్తిగలవారై యుండి అద యుండి అద్దానిని తమ గ్రంథములయందు
చేరియుండ వ . అంతమాత్రమున మున వీరి వాక్యములనే. నమ్మి శైవమత మూలాచార్యులు
చేసిన సిద్ధాంతమును త్రోసివేయ నగునా? కూడదు.
ప్రశ్న :అట్లని వీరి గ్రంథముల ప్రమాణములుగా నెట్లు తీనుకొనవచ్చును?
ర ర dT
ఉత్తరము : కడమ యంశముల యందు ప్రమాణములుగా జోగుగా గ్రహించవచ్చును.
mr om
CC-0. Jangamwadi Math Collection, , Varanasi. An eGangotri Initiative
vii
అంజని
ప్రశ్న :లఅది ఎట్లు? ఇది అర్ధ జరతీ న్యాయము కాదా?
వారి గ్రంథముల యందు ప్రామాణ్యబుద్ధి లేకున్నను కర్మములను చెప్పు తక్కిన అంశములయందు '
'ప్రామాణ్యబుద్ధి లేకుందునైడ బ్రాహ్మణ్యమునకే హాని వచ్చునని యెంచి ఆ -అంశమున పరమ
. _ప్రామాణ్య బుద్ధి నుంచియే యున్నారు. అ మధ్యకాలికులు చేసిన శైవమత ( గ్రంథముల యందును.
' శుద్దాద్వైతమును నిరూపించిన చోట అ(ప్రామాణ్యంబును కడమ అంశములందు వరమ
—— డర mm Terre. వన
ప్రామాణ్యంబును నుంచిన ఏమి బాధకము? ఏమియు బాధకము లేదు.
nme
ప్రశ్న :ద్వైతా ద్వైతమే శైవుల సిద్ధాంతమని ఏల గ్రహించ కూడదు?
నా వ నత ల
ఉత్తరము : పూర్వాచార్యులట్లు తెలిపి యుండిన బాగుగ గ్రహింపవచ్చును. పూర్వాచార్యులేగ్రంథము నందును
ద్వైతా ద్వైతమును సిద్ధాంతము చేసి యుండలేదు. ద్వైతా ద్వైతము శైవుల సిద్ధాంత మనియు
ను రా రు 2పలసిద్దాం్తను కాదు
ప్రశ్న ,ఎఅదియేమి? శ్రీపతి పందితస్వాములవారు శ్రీకర భావ్యమున ద్వైతా ద్వైతమును సిద్ధాంతముచేసి
యుండిరి కాదా? ము
ఉత్తరము : శ్రీకర భాష్యమున ద్వైతా ద్వైతము కలదన్నమాట నిజమే అయిననూ ఆ భాష్యము పేరుగాని దాని
యందగ్గు_ద్వైతా ద్వైత సిద్ధాంతము పేరు కాని పూర్వచార్యులలో ఒక్కరిచేనైన ఒక్కచోనైన
ఉదాహరింపబడి యుండని కారణమునన్ను దోష భూయిష్టమును బట్టియు, అనభ్యస్తమగు శైలిని
బట్టియు ఆ భాష్యము కేవలము నవీనమని నిరూవింపబడియున్నది--కాన-దానిలోనిదగు _ద్ర్వైతా
ద్వైత సిద్ధాంతము శైవుల సిద్ధాంత మనుట సమంజసము గాదు. శైవ సంఘమునకు
“కర్తిదాయకంబును కాదు. =
ప్రశ్న _ : శైవుల సిద్ధాంతము-శివాద్వైతమని మాత్రము పూర్వీకులలో నెవ్వరు చెప్పిరి? క్రొత్తగ మీరిప్పుడు
పేరుపెట్టిన ఎవ్వరంగీకరింతురు? వ ర
రన య ల
ఉత్తరము : శైవుల సిద్ధాంతమునకుు శివాద్వైతమను పేరు మేము పెట్టినది కాదు._ సిద్ధాంత శిఖామణి మా
మాదల వీరభద్ర నుధీ రచితమయిన వ్యాఖ్యానమునందు శ్లో ॥ శివాగమై శృివాద్రైత '
రసాస్యైకైః పారమార్థః 1 కధ్యం శివసిద్ధాంత తంత్రం షట్ట్సల-నిర్ణయం 1 అని కలదు.
శ్లో ॥ శివాద్వైత పరిజ్ఞాన పరమానంద బోధితం. ౪ పర ట్‌
ఇది మొదలుగా శైవ సిద్ధాంత గ్రంథములయందు శైవుల సిద్ధాంతము శివాద్వైతమని వ్యవ్రహరింపబడి
= యున్నది. దానింబట్టి ప్రాచీనులు శివాద్వైత కల్పలతిక ఈ మొదలగు గ్రంథములయందు శైవుల సిద్ధాంతము
_శివాద్వైతమని నిర్ణయించి యున్నారు. దానింబట్టి కులును, విధ్వత్మవీంద్రులనైన శ్రీ ములుగుపావ -
యారాధ్యుల పరమ శివాద్వైత పండితుండ” అని వ్రాసికొని యున్నారు. కావున-శైవులి సిద్ధాంతము '!
శివాద్వైతమనుట పూర్వాచార్యుల సమ్మతమ. ---.....! . 3
(శ్రీ మహామహోపాధ్యాయ ముదిగొండ నాగలింగశాస్తిగారు - శైవమత (ప్రకాశిక - బహుధాన్య నామ
సంవత్సర చైత్రవైశాఖమాసములు 6 - 9 పుటలు.)
{=
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
Vill
శక్తివిశిష్టాద్వైతము : శైవసిద్ధాంతము శక్తి విశిష్ట శివాద్వైతమేనని ప్రాచీన శివాచార్యులు నిర్ణయించియున్నారు.
శ్రీకాళహస్తి దీక్షితులు తమ కృతిలో ఈ విషయమును సృష్టీకరించియున్నారు. (1) _విశిష్టశివాద్వైతము (2)
విశేషాద్వైతము (8) _శక్తివిశిష్టశివాద్వైతము (4) ఆవాల తముకల ని బసవ రా
ధర్మబద్ధమైన ఈ సిద్ధాంతము ఇట్లు చెప్పబడినది.
' “నిఖిల సంసార దోషరహితమై మాంగళ్ళ గుణాధార భూతమైనదియే బ్రహ్మము. అట్టి బ్రహ్మమే జగమునకు
నిమిత్తోపాదాన కారణములగును. సూక్ష్మ చిద చిత్తులతో కూడిన బ్రహ్మము కారణంబును, స్థూల చిద
చిత్తులతో కూడిన బ్రహ్మము కార్యంబునగును. పరాశక్తిచేత చేతనా చేతనమయిన ప్రపంచమయి యున్నది.
అట్టి_పరాశక్తి కలిగిన పరమేశ్వరు డొక్కడే యుండుననునద్ని విశిష్టాద్వైత మనబడుచున్నది. న్రీలకంఠుని
సూత్రభాష్యమునందలి భక్తాధిపత్య అధికరణమున “చిదచితృపంచ విశిష్ట శివ ఏవ అద్వితీయేః కారణం
"కార్యంచ భవతీతి విశిష్ట శివాద్యైతం” అను దానిని బట్టియు అవంతర వివక్షితమగు విశిష్టా ద్వైతమను వాక్య
వానిని గూర్చిన పూర్వ పక్షమునెడ నొనర్చిన సిద్ధాంతమును బట్టియు విశిష్ట శివాద్వైతమనినను, విశిష్పాద్వైతమనిన _
వాక్మటిదనే_నిశ్చితమగుచున్నది. “నిరస్త సమస్త కళంకం నిఖిల మాంగళ్య గుణాధార భూతం (బ్రహ్మ ఏవ
జగతోలి. భిన్న నిమిత్తో పాదాన కారణం సూక్ష్మ చిదచిద్వి శిష్టం (బ్రహ్మ కారణం స్ఫూల చిదచిద్విశిష్టం బ్రహ్మ
కార్యం ఇదంహి. జగత్‌ పరమేశితుః శరీరం, ఏవం 'చిదచితపంచక పరశక్తి విశిష్టా ద్వితీయ వైభవః
పరమేశ్వరః”
(జగత్తు (2) జీవుడు (8) ఈశ్వరుడు; ఈ సిద్ధాంతములో (1) ప్రాశ్రము (2) పశువు (8) పశుపతి
అని వ్యవహరింవబడుదురు. శక్త్యాది చవృధివ్యంతం శివ శివతత్వ శివతత్వ సముద్భవం "_ మాయాంతు ప్రకృతిం
వింద్యాన్మాయినంతు మహేశ్వరం - శివేన నవినాశక్తిః - ఉమా సహాయం పరమేశ్వరం - పరాశక్తి మత్రం”
మొదలగు శాస్త్ర వచనముల శక్తి విశిష్టాద్వైత వైభవ ప్రకటనకు నిరష్టములగు రచనలుగా యున్నవి. అగ్నియందు
దాహక శక్తివలె శివుని యందు అణగియుండి తదాజ్ఞ ననుసరెంబి-చిదచిదాత్మకముగ పరిణామ మొందెడి
ప్రపంచ శక్తితో కూడి శివుడొక్కడే యుండెను. తదుపాసనాలబ్ధి జ్ఞానులగు జీవులు (భ్రమర-కీటక న్యాయుమున
జ్రీవభావనివృత్తి ద్వారా పరమేశ్వరునితో సామీవ్య _సాయుజ్యములనొంది 3 నాతనితో .కలసి సర్వ_భోగముల-
ననెథవించు చుందురు: శివజీవులు వేరు వేరుగ ఉన్ననూ “సోశ్ళుతే సర్వాన్‌ కావ కామాన్‌ సహబ్రహ్మణా. విపళ్చిలేతి”
త్ర'సొమ్ఞాలింగాచ్చ”; శివునితో సర్వజీవులు అనుభవింపు చుందురనుటకు మ ముక్తికి భోగమాత్ర సామ్యమే
నిరయమగుటను జీవు డాతని సామీప్య సాయ సాయుజ్యములు | zn తపం మొందుచూ _పునరావృత్తి త్తి లేనివాడై =
ఉండును. , సహయుంజ్ఞ ఇతి తి సయుజో మజో యజుర్యోగే యితి-ధాతో సతూ సత్స్ఫూ దిశేషేత్యాది నాక్విన్‌” '
తయోర్భావఃసాయుజ్యం అను వ్యుత్పత్తిని .బట్టి కూడ నున్నవారను అర్థ మేర్చడుచున్నది_శివ సిద్ధాంత దీపికయ్తందు
'అణవము, క్రార్మికము - మాయీయము -బైందవము రోధ్రశక్తి అను అయిదు ,పాశములన్తుండి ముక్తుడై
పరమేశ్వరుని వలె సర్వజ్ఞత్వము, ని , నిత్యతృప్తత్వము, [అనాది సిద్ద ద్ద బోధిత్వము, స్వతంత్రత్వము, అలుప్త శక్తిత్వము
అనంత శక్తి యుక్తత్వమను ,వద్దుణైశ్వర్యములతో కూడి వరమ శివుని సామ్‌వ్యమును సాయుజ్యమును:
ముక్తుడొందుననియు పంచకృృత్యత్వాధి కారముల పరమేశ్వరుడే జీవకోటి ననుగ్రహ్హించుననియు వచింపబడినది.
“నిరంతరం శివోహమితి భావనౌస్ర వాహేజ శిథిలిత-పాశతయావగత పశుభావ ఉపాసకశ్మివ ఏవ భవతి, :”
అను నీలకంఠ వచనము ఉపాసకుడు శివోహంభావనయా ఉపాసనము చేయవలయునని విధించుచున్నది.
కానజీవ బ్రహ్మైక్యపదము ఉపాసనా పరముగా ఉండవలెను. లింగ్రైక్యమనుట శివాద్వైతమను దాని యందును
సంభావితమగుచున్నది.
CC-0. Jangamwadi Math Collectio Varanasi. An eGangotri Initiative
శ్రీ శివమహాపురాణము : శైవసిద్ధాంత (ప్రతిపాదితమైన ఈ శివమహాపురాణము విద్వేశ్వర సంహిత్ర,
రుద్రసంహిత, శతరుద్రసంహిత, కోటిరుద్రసంహిత, ఉమాసంహిత, కైలాస సంహిత, వాయవీయ సంహిత
అను సప్త సంహితలతో కూడిన గ్రంథము. ఇందు శివభక్తి ప్రబోధాత్మకమగు లెక్క లేనన్ని కథలు కలవ,
వానితో బాటు శివుని 88 అవతారములను వివరముగా వర్ణించిన విశేషములు గలవు. ద్వాదశ
జ్యోతిర్లింగములను గూర్చియు, వాని మహిమలను గూర్చియు ఈ పురాణములో విస్తరింపబడి యున్నది. ఈ
విషయములే కాక సృష్టిస్థితిలయముల స్వరూపము (కాస్మాలజీ) దేహోత్పత్తి, స్థితివినాశములు ఇత్యాది ప్రకృతి
సంబంధమయిన శాస్త్ర రహస్యములు వివరించబడినవి. _గురు లింగ జంగమ మాహాత్మ్యము, శాంభవీ
దీక్షావివరములు, శివ పంచాక్షరీ ప్రాశస్త్యము ఇత్యాది విషయములు విపులీకరించబడియున్నవి. వీనితో
పాటు అసంఖ్యాక తాత్విక విషయములు శాస్త్ర విషయములు ఆయా సందర్భముల ననుసరించి విస్తరింపబడి
యున్నాయి.
పురాణము కథా |ప్రధానమయినది. అందు ఇతివృత్తమునకు ప్రాధాన్య మెక్కువ. రసవంతమయినప్పటికినీ
అలంకార రచన గౌణము. ఈ కారణము చేత శివమహాపురాణము పండితులనక, పామరులనక, బాలురనక,
వృద్ధులనక ఆబాల గోపాలమునకును చవులూరించెడి మధుర కథా సంహితగా రూపొందించినది.
ఒక విధముగా పరిశీలించి చూచినచో మన పురాణములే మన చరిత్రలు. 'అత్యుక్తులను, అల్పోక్తులను
తొలిగించినచో అష్టాదశ పురాణముల నాధారముగా చేసుకొని ప్రాచీన భరతదేశ చరిత్రను సమ[త్రముగా
నిర్మింప వచ్చును. అట్టి ప్రయత్నము లోగడ కొందరు చేసిరి.
పౌరాణిక గాధలు సంకేత (ప్రధానమైనవి. లింగము, అర్థనారీశ్వరత్వము, కామదవానము, దక్షాధ్వర '
ధ్వంసము, నటరాజ విశ్వతాండవము ఇత్యాది సమస్త విషయములును కొన్ని భావములకు సంకేతములు. ఈ.
| సంకేత శాస్త్రము మన దేశములో లుప్తమైనది. శ్రీ శివ మహాపురాణముతో పాటు సమస్త పురాణములకును
సంకేతశాస్త్ర పరమైన వ్యాఖ్యానము చెప్పుటకు మరొక నిర్మల శంకర శాస్త్రి ఆరాధ్యులవంటి ఉద్ధండ పండితుల
ఆవశ్యక మెంతేని ఉన్నది.
అనువాద విధానము : బ్రహ్మశ్రీ నిర్మల శంకరశాస్త్రి అయ్యవారు సంస్కృతాంధ్ర భాషలను ఆపోసన బట్టిన
కుంభ సంభవులు. వారి పాండిత్య మెంతటి తీవ్రమైనదో, అనువాద విధాన మంతటి సరళమైనది. ఐతిహాసిక
సారళ్యమును (ఎపిక్‌ సింప్లిసిటీ) వారు తమ రచనా విధానములో పాటించిరి. భాష సరళగ్రాంధికము.
క్రియా రూవములే గ్రాంధికముకాని భాష వ్యావహారికమునకు అత్యంత సన్నిహితముగా నున్నది: "రుద్ర
సంహితలో శివ కళ్యాణ ఘట్టమును అష్టత్రింశాధ్యాయములో విశ్వకర్మ పార్వతీ పరమేశ్వరుల వివాహమునకై
“కళ్యాణ మండపము'ను రచించెడి సందర్భములో శ్రీ నిర్మల శంకరశాగస్తిగారి వచన రచన ఉదాహరణ
ల che సుందరముగా రసస్ఫూర్తిలో '
అనువదించినారో మనకు సువ్యక్తము కాగలదు. .
1 “పర్వతాధిపతియగు హిమవంతుడు ఆనందపరిపూర్ణుడై తన నగరము నంతయు శోభాయమాన మొనర్చెను.. ,
ఘంటాపథములన్నియు పన్నీరుతో చల్లబడినవి. ప్రతి ద్వారమునందును అరటీ ద్వారములు కట్టబడి యుండెను. '
ముంగిళ్ల మామిడి యిగురులు తగిలింపబడినవి. నలు దిశలయందు జాజిపువ్వుల
మాలికలు తోరణము లమర్చబడియుండెను. గర్గమహాముని అనుమతిని ప్రురవవను వ్రస్తావగోగ్యముగొ .
మంగళమయం బొనర్చెను.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
Xx.
ళ్‌
ళ్‌ కీ ఇ (|
{ fs
వరం మను నిడివియుగల మండపమును రచింప జేసెను.
అందు శుభ ప్రవశములకై స్ఫటిక మయములగు వేదికలును; ఆశ్చర్య కరములయిన దృశ్యములును, స్థిరములు
చరముల తగు మనోహర వస్తువులును నిర్మింపబడి యుండెను. మరియు నందు జలమెద్దియో, స్థలమెద్దియో
తెలియరాకుండెను. ఒకా నొకచో కృత్రిమ సింహములు ప్రత్యక్షసింహములవలె కన్పట్టు చుండెను.
“హిమవంతుడు పంపిన శుభ పత్రికను స్వీకరించి పత్రిక నిచ్చిన వారిని సత్మరించియు, మవోదేవుడు
నిండు సంతసంబున అట్టహాసము చేసియు పెండ్లి-పత్రికన్ను బాగుగా చదువుకొనెను:
అట్టితటి మునులు తాము సమర్పించిన పత్రికను పరాత్పరుడు పరిగ్రహించి వివాహము నంగీకరించినందున
తమ భాగ్యమును మెచ్చుకొనుచ్తు. నిజ నివాసమునకు జనినవారు.
అంత శివుడు స్మరింపగా నారదుడేతెంచి ప్రణమిల్లి కర్తవ్యము నాదేశింపుమని ప్రార్థింపగా శంకరు డిట్లు
మాటలాదెను. ;
నారదా! నా భక్తులలో ్రేష్టుడవని భావించి చెప్పుచున్నాను. వినుము! పార్వతీదేవి నీ యుపదేశమును
పొంది నన్ను భర్తగా ఐడయవలయునని తపించిన యంశము నీకు తెలిసినదే కదా! ఆమెకు నేను ప్రసన్నుడనై
వర మొసంగితిని. భక్తికి వశుడనై సప్తర్నులచే లగ్న సుముహూర్తమును కూడా నిర్ణయింప చేసితిని. _లౌకిక_
రీతిననుసరించి వివాహ మహోత్సవమును ఆచరింప చేయుదును. ఈ వేళనుండి ఏడవ దినముననే
సుముహూర్తము.” (శ్రీ శివమహాపురాణము శివవిజ్ఞాన సర్వస్వమను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద ప్రవచనములో
ముప్పది ఎనిమిదవ, ముప్పది తొమ్మిదవ అధ్యాయములు 281 - 288 పుటలు).
గంథమంతయును ఇట్లే ఆపాత మధురమయిన శైలితో కళ్యాణ సుందరముగా సాగినది.
ఆంధ్రానువాదమునకు శివశ్రీ నిర్మల శంకరశాగస్తిగారు పెట్టిన నామము శివవిజ్ఞాన సర్స్వమని, (ఎన్‌ సైక్లోపేడియా)
శైవధర్మమునకు సంబంధించిన సమస్త విషయములతో కూడిన సహస్రాధిక సంఖ్యగల ఈ మహాగ్రంథము
శైవవిజ్తాన సర్వస్వమనుట, అత్యుక్తి కాదు. సహజోక్తియే. మరొక్క మాట చెప్పి ఈ పీఠికను ముగింతును.
దేశములో ఎందరు వ్యాపారస్థులు లేరు? ఎందరు గ్రంథ ప్రచురణకర్తలు లేరు? కాని సాహిత్యోద్ధరణ కొరకై
వావిళ్ళవారు జన్మించినారా యన్నట్లు శైవధర్మోద్ధరణకు తోడ్చడెడి గ్రంథ ముద్రణము కొరకై శ్రీ వబ్బా
శంకరయ్యగారు అవతరించినారా - అనిపించును. ఆయన మహాభక్తుడు. ఈ [గ్రంథమును రచింపించుటయు,
ముద్రించియు, ప్రచారములోనికి తెచ్చుటయు వారి శివపూజలో నొక భాగమేనని చెప్పవచ్చును. కావున
ఈశ్వరుడు గ్రంథకర్తకు ప్రచురణ కర్తకు వఠితులైన భక్తమహాశయులకును ఆయురారోగ్య ఐశ్వర్యముల
నొసంగవలయునని ప్రార్థించుచున్నాను.
ఇట్లు
2-2-647/132 B, “ (శ్రీవిద్య) * pear పసాద్‌
- సెంట్రల్‌ ఎక్సైజ్‌ కాలనీ, డాక్టర్‌, అ ఏ. వ
హైదరాబాదు - 183. . రీడర్‌, తెలుగుశాఖ
ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు.
*రెండవ ముద్రణ రీత్యా పుటలు యొక్క సంఖ్యలు మారినవి. కావున విషయసూచికను అనునరించగలరు.
CC-0. Jangamwadi Math Collectigy, Varanasi. An eGangotri Initiative శ్‌
డాక్టర్‌. దివాకర్ల వేంకటావధాని యం.ఏ.(ఆనర్సు) పి.హెచ్‌.డి.
కళాప్రపూర్ణ
శివశ్రీ నిర్మల శంకరశా(న్తి ఆరాధ్యులవారు రచించిన ఆంధ్రవచన శివమవావురాణము నందందు.
పరమాదరముతో పఠించి ఆనందించితిని. శ్రీ ఆరాధ్యులవారు శైవవాబ్బుయ సాగర కుంభ సంభవులు; బహుగ్రంధ
రచయితలు, పందిన ప్రకాండులు, కవి పుంగవులు, ఆరాధ్య శబ్దమున కన్వర్థత్వము కల్పించిన పూజనీయులు,
ఇంక నీ గ్రంథ రచనమును (ప్రేరేచినవారు శ్రీ పబ్బా శంకరయ్య శ్రేష్టిగారును కీ॥శే॥ నీలరాజయ్య శ్రేష్టిగారును.
"శ్రీ రాజయ్య శ్రేస్టిగారిని నేనెబుగను. వారు తాము ప్రేరేచిన గ్రంథము ముద్రణ రూపము నొందక ముందే.
శివసాయుజ్యము నొందియుండిరి. _ అందుచే ముద్రణ భారమంతయు శ్రీ శంకరయ్య శ్రేష్టిగారే వహింపవలసి
వచ్చినది. కాని వారు దీని నొక భారముగా భావింపరు. వారి దైవ బ్రాహ్మణ భక్తియు - అందును
శివభక్తియు నపారములు. ఆ భక్తి (పేరకముగా వారు ఆధ్యాత్మిక భక్తి పూరిత గ్రంథముల నెన్నింటినో
ముద్రించి “స్వయంతీర్ణః పరాం స్తారయతి” ను సూక్తికి పాత్రులు కాజాలిరి. వారి భక్తి సంపదయే వారికి
మనఃశాంతియు ఆయురారోగ్రైశ్వర్యములను సమకూర్చునని నా విశ్వాసము. భక్తుల యోగ క్షేమములను
భగవంతుడే వహించుననుటకు పెక్కు నిదర్శనము లున్నవి.
_అప్పాదశ మహాపురాణములు జగత్రసిద్ధములు.. పురాణ సంఖ్యను పెంచిన వారుకూడ కొందణు కలరు.
కాని అష్టాదశ సంఖ్యయే బహు పండితాంగీకారము నొందినది. “మద్వయం భద్వయం చైవ” అను దేవీ
భాగవత ప్రోక్త శ్లోకమున శివపురాణమును సూచించు నక్షరము లేదు. వచతుష్టయముచే విష్ణువాయు వరాహ
వామన పురాణములు సూచింపబడుచున్నవి. స్మాందపురాణము శివపురాణమును నాల్గవ పురాణముగను
(బ్రహర్మిండ పురాణమునకు ఐదులు వాయవ్య పురాణమును పదునెనిమిదవ పురాణముగను తెల్పినది. మత్స్య
పురాణము నందలి
యత్రతద్వాయవీయం స్యాద్రుద్ర మాహాత్మ్య పంయుతమ్‌
చతుర్వింశ సహస్రాణి పురాణం శ్రైవముచ్యతే
అను శ్లోకము వలన వాయు వురాణము రుద్రమావోత్మ్య నంయుతమనియు, 24. వేల శ్లోకము -
లందున్నవనియు, అది శైవ పురాణమని చెప్పబడుచున్నదనియు తెలియుచున్నది. కొన్ని ప్రతులందు “ఇతి
వాయు పురాణం శివాపరాహ్యయం సమాప్త” మ్మను వాక్యము కనవచ్చుచున్నది. దీనిని బట్టి కొందజు
పండితులు వాయు శివపురాణము లభిన్నములని నిశ్చయించిరి. భాగవతము “బ్రాహ్మంపాద్మం వైష్ణవం శైవం '
4
|
ల్లెంగం చ గారుడొ మ్మనీ వాయు వురాణమును పేర్కొనక శైవవురాణమునే పేర్కొనుచున్నది. ఇది
మహాపురాణములలో నాల్గవది.
పురాణ శబ్దమున కనేక నిర్వచనములున్నవి. పురాభవ మితి పురాణం - పురాపి నవం పురాణం - వరా.
అనక్తి ఇతి పురాణం - పురానీయతే ఇతి పురాణమ్‌ అనునవి అందు ముఖ్యములైనవి. ఛాందోగ్యోపనిషత్తు
06-౦0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An 62000౪1 Initiative
ఇతిహాస పురాణము పంచమ వేదమని తెలుపుచున్నది. ఎవడు నాల్గు వేదములను చదివియు పురాణములను
పఠింపడో అతదు విద్వాంసుడును విచక్షుణుడు కాడని వాయు పురాణము తెల్పుచున్నది. దేవీథాగవతమున
పరమేశ్వరునకు శ్రుతి స్మృతులు, రెండు నేత్రములనియు పురాణము హృదయమనియు చెప్పబడినది.
పురాణం సర్వశాస్తాణాం ప్రథమం బ్రహ్మణా సృతమ్‌
'అనంతరం చ వక్షేభ్యః వేదా స్తస్య వినిర్ణతాః
అని నారదీయ పురాణము తెల్పుచున్నది. పురాణముల ప్రాశస్త్యమును విశదీకరించుటకు పై నిదర్శనములు
చాలును. పురాణ శబ్ధమే' వాని ప్రాచీనతను తెల్పుచున్నది. వేదభాష ప్రాబీనమగుటచే జనులకు దురవగాహ
మైనప్పుడు తత్పతిపాదిత ధర్మనీతి తత్త్వములను కథోపాఖ్యానముల ద్వారా వివరించుటకై వ్యాసుడు లౌకిక
సంస్కృతమున పురాణములను భారతమును రచించెనని చెప్పుదురు. “ఇతిహాస పురాణాభ్యాం వేదం సముప
బృంహయేత్‌” అను కూర్మ పురాణ వచనము దీనిని బలపయఖిచుచున్నది.
కొందటు పురాణములను త్రిగుణములను బట్టి మూడు విధములుగా విభజించిరి. పద్మపురాణ మొక్కొక్క
' గణమున కాటేసి చొప్పున పదునెనిమిదింటిని సమముగా విభజించినది. అందు శైవము తామసము.
" స్మాందపురాణము “అష్టాదశ పురాణేషు దశఖిర్గీయతే శివః” అని పది పురాణములు శివస్తుతి పరములని
' చెప్పుచున్నది. కొందలు బ్రహ్మ సూర్యాగ్ని శివ విష్ణు పరములని పురాణములను పంచ విధములుగా విభజించిరి.
'. కొందలు విషయమును బట్టి పురాణముల' నాజు విధములుగా విభజించిరి. ఈ విభజనమున శివపురాణము
మత ప్రాధాన్యమును వివక్షించు వానిలో చేరును.
శివపురాణము విద్యేశ్వర సంహిత (2000 శ్లోకములు) రుద్రసంహిత (12680) శతరుద్రసంహిత (1120)
. కోటిరుద్రసంహిత (1120) ఉమాసంహిత (1860) కైలాససంహిత (4000) వాయవీయ సంహిత అని ఆఖు
- సంహితలుగను, 457 అధ్యాయములుగను విభజింపబడినది. పురాణమునకు చెప్పబడిన సర్గప్రతి సర్గ వంశ -
మన్వంతర వంశాను చరితములను పంచ లక్షణములు నిందు కలవు. శైవమతమునకు సంబంధించిన
సర్వవిషయములును ఇందు ప్రపంచింపబడినవి. ' విద్యేశ్వర సంహితలో లింగార్చన (ప్రాముఖ్యము, పంచాక్షరీ
జప విధానము, ప్రణవ పంచాక్షరీ మహిమ, పార్థివపూజా విధానము, రుద్రాక్ష శివనామ మహిమ, భస్మ
మాహాత్మ్యము వివరింపబడినవి. రుద్ర సంహిత చాల పెద్దది, పురాణమున ఆర్భాధిక భాగమదియే. ఇందు
. సృష్టి ప్రళయాది వర్ణనములు, సంధ్యాకృత శివస్తోత్రము, దుర్గాస్తోత్రము, దేవతాకృత శివస్తోత్రము, దక్షాధ్వర
ధ్వంసము,. శివపార్వతీ వివాహము, కుమార జననము, తారకాసురసంహారము, గణపతి జననాదికము,
త్రిపురాసుర సంహారము, జలంధర శంఖచూడుల వృత్తాంతములు, అంధకాసుర వృత్తాంతము. బాజాసుర
వృత్తాంతము మున్నగు విషయములు కలవు. ఈ సంహిత యందలి పార్వతీ ఖండము నుండియే మహాకవి _
ree సంభవమును రచించెను. ఇందలి బుతువర్ణనములు కావ్యోచితములై _'
' వృధ్యములుగా నున్నవి" శత రుద్ర సంహిత శివుని అవతార విశేషముల వెర్జించుచున్నది.. కోటి రుద్ర
సంహిత జ్యోతిర్లింగములను, శివలింగ స్వరూపమును, శీవసహగస్ర నామములను, శివరాత్రివ్రతో ద్యాపనమును
విశదీకరించుచున్నది. పాతకోవ పాతక నిరూవణము, వివిధ దానములమహిమ, నరక పాతాళ లోక
జంబూద్వీపాదుల వర్ణనము, స్రీ స్వభావము, వేదవ్యాన వృత్తాంతము, ఉమాప్రాదుర్భావము మున్నగునవి.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
స్థ
స్‌
ఉమాసంహిత యందలి ముఖ్య విషయములు. కైలాస సంపొతలో సన్యాస స్వీకారానువ్థానవిధానములు,
వాయవీయ సంహితలో శివాద్వైత సిద్ధాంత వివరణము, ఉపమన్యుచరిత్ర, నిత్యనైమిత్తిక కర్మల స్వరూపము,
శివమవాస్తోత్రము, మున్నగునవి కలవు. దక్షాధ్వర ధ్వంన వృత్తాంత మిందు పునరుక్తమైనది. ఈ విధముగా |
నీ పురాణము నందలి షట్సంహితులయందును గల విషయ విస్తృతిని గమనించిన నిదియొక విజ్ఞాన కోశమువలె =
కన్పించును. శైవమతావలంబులును అన్యులును కూడ గమనింపవలసిన విశేషము లిందెన్నో కలవు.
ఆయా పురాణము లాయా దైవములు పారమ్యమును ప్రకటించునట్లే శివపురాణము శివుని పారమ్యుమును
ప్రకటించును. “భగవంతు డెవరు? ముక్తి యనగా నేమి? ముముక్షువులు వహింపవలసిన దీక్ష యెట్టిది? '
సాధన సంపత్తి యెట్టిది?” మున్నగు ప్రశ్చల కిందు శివపరముగా సమాధానములు చెప్పబడినవి. త్రిమూర్తులకు '
మూల పురుషుడు శివుడే యననియు, పరాశక్తి శివాజ్ఞావర్తినియగు శివసహధర్మచారిణి యనియు, శివేతర |
దైవములను గొల్చువారు కూడ నాయా దైవముల లోకములకేగి చివరికి శివసాయుజ్యము నొందుదురనియు '
నిందు తెల్పబడినది. సకామముగ దైవముల నర్చించు వారు కూడ శివునే యర్చించినచో ఫలప్రాప్తి నొందుదురు.
శివాపచార మొనరించు వారిని శివుడే క్షమించును. అభీష్ట ప్రదములగు మంత్రములు, స్తోత్రములు |
నిందనేకములు పేర్కొనబడినవి. గాయత్రీ మంత్రము నందలి భర్గుడు శివుడని భావించినచో ఆతడు సూర్యునిలో |
నుండి ఆ మంత్రమును జపించు వారి బుద్ధులను (ప్రేరేచునను నర్థము వచ్చును.
శివపురాణ మహిమ అనిర్యాచ్యమైనది. దానిని పఠించినను వినినను మానవుడు శివపద ప్రాప్తి నొందును...
శ్రీ ఆరాధ్యుల వారారంభమున శివపురాణ మహిమను చక్కగా వివరించిరి. ఆ మహిమను సూచించుటకు
చెప్పబడిన దేవరాజు, బిందుగుడు, గుణనిధి మున్నగు వారి కథలు. అతిలోక మహత్త్వముతో కూడినవయ్యును
అత్యంత రమణీయములుగో నున్నవి. శివపురాణము నెప్పుడెట్లు. “పఠించి వాంఛితార్థప్రాప్తి నొందవచ్చునో
కూడ వారు వివరించిరి. శివపురాణము పద్యరూపమున ననువదింపబడినది. కాని పద్యముల నర్థము
చేసికొనగల కాలము పోయినది. పద్యకావ్యముల పఠించువారి సంఖ్యయు సన్నగిల్లినది. అందుచే శ్రీ
ఆరాధ్యులవారు శివమహిమను సామాన్యులకు కూడ నందించి వారికి నిశ్శేయస లాభము కలిగించుటకై ఆ
మహాపురాణమును వచనమున వెలయించి యుండిరి.
శ్రీ ఆరాధ్యులవారు పండిత |ప్రకాండులయ్యు సామాన్యులను దృష్టిలో నుంచుకొని సులభమైన వచన శైలితో
రచన సాగించిరి. వారి శైలి వ్యావహారికమునకు సన్నిహితమైన లలిత గ్రాంధికము. అచ్చటచ్చట వ్యావహారిక
వ్రయోగములును కలవు. అవి పఠితలను దృష్టీలో నుంచుకొని ప్రయోగింపబడినవి. వారి రచన ధారాళమై,
మూలానుగుణమై, సులభమయ్యు శక్తిమంతమై, సర్వజన సుబోధమై యలరారుచున్నది. ఇంత పెద్ద గ్రంథము
వ్రాయుటకు దైవికమైన (ప్రేరణయు, శక్తియు కావలయును. ఆ రెండును వారికి కలవు. శివుడు శంకరుడు.
ఆతని అనుగ్రహము మోక్ష సాధనము. దాని నందటికిని కలిగించుటకై వారీ గ్రంథము రచించిరి. ఈ
అ నావ అ ఎలం!
“రోజులలో పేద్ద గ్రంథములను ముద్రించుట కొంచె మించుమించుగా దుష్కరము. - మహా "భక్త ప్రేరితులై త్రీ.
శంకరయ్య గారాపని కావించిరే. రచయితగారికీని ప్రకాశకులకును భక్త సంఘము పక్షమవీన నా ధన్యవాదములు.
ఇట్లు
దివాకర్ల వేంకటావధాని
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative “
Xiv
EE దుం _..
ఓం
శ్రీ శివాభ్యాం నమః
ప్రకాశకుల మనవి
వేదములు ధర్మ శాస్తాది స్మృతులు ఆ సర్వేశ్వరునకు రెండు కన్నులైతె పురాణములు ఆయన హృదయము.
భారతావనిలో వైదిక మతావలంబులై భగవదారాధన మొనరించు ఆస్తికమహాశయులకు కొదువలేదు. వారిలో
కొందరు శివు నారాధించగా మరికొందరు విష్ణువు నారాధించుచున్నారు. మరి కొందరు పరాశక్తియగు
దేవీమాత నుపాసించుచున్నారు. ఆయా దేవతల నారాధించువారికి తా నారాధించెడి దేవునిపై నిశ్చలమగు
భక్తి భావమును పెంపొందిచుట యందు పురాణములు గొప్ప పాత్ర వహించు ననుటలో సందియ మిసుమంతయు
లేదు. దానిని దృష్టియందుంచుకొని, మేమిదివరలో శ్రీమద్రామాయణము, శ్రీ మహాభారతము, శ్రీమద్భాగవతము,
శ్రీ శివభక్త విజయము, శ్రీ శివపూజా సర్వస్వము, ఆదిపాండురంగ భక్తవిజయము మొదలగు బృహద్ధంధములను
శ్రీ శివ, శ్రీరామ, శ్రీవిష్ణు, శ్రీలలితా, కాళికా, పార్వతీశభృతుల సహస్ర నామములను పూజా విధానములతోను
శ్రీశివ, శ్రీవిష్ణు, శ్రీ దేవీ స్తోత్ర రత్నాకరములను బృహత్‌ స్తోత్ర రత్నాకరములను ప్రచురించి ఆంధ్ర సోదరుల
కందించియున్నాము. వారు నాకిచ్చిన ప్రోత్సాహముతో ఉత్తేజితులమై ఇప్పుడు “శ్రీ శివ మహాపురాణము”
అను బృహగ్గంధమును ప్రచురించి మీ ముందుంచుచున్నాము. శివ భక్తులకు ఈ (గ్రంథము గొప్ప వరప్రసాదము
వంటిది. అందుకే గ్రంథ రచయితలు లోకారాధ్య, శివశ్రీ నిర్మల శంకరశాగస్రిగారు ఈ యు(ద్గంధమును “శ్రీ
శివ విజ్ఞాన సర్వస్వము” అనికూడ అన్నారు.
పురాణ గ్రంథములను ప్రచురించునప్పుడు ఆ గ్రంధ రచయితలను ఎన్నుకొనుట మహాశ్రమతో కూడిన
"కార్యము రచయిత మంచి విద్వాంసుడగుటయే కాక పురాణమును రహస్మ్యార్థ విశేషభావములతో అధ్యయన
' మొనరించి అనుభవించినవారై యుండుట చాల అవసరము. అప్పుడే భగవాన్‌ వ్యాస మహర్షి హృదయమును
' తెలుసుకొని దానిని సామాన్యున కర్థమగు నటుల విపులీకరించును. అందువలననే మేము ఈ శ్రీ శివ
' మవిపురాణమును వచనరూపమున సామాన్యుల కర్ధమగునట్లుగా అనువదించుటకు శీవశ్రీ లోకారాధ్య నిర్మల
| శంకరశాస్రిగారిని ఎన్నుకోవటము జరిగినది. శ్రీ శంకరశాగ్రిగారు స్వచ్భమైన శైవులు గొప్ప విద్వాంసులే కాక
' శైవాగమ, శైవ సంప్రదాయ సాహిత్యములందు నిష్టాతులు శ్రుతి, స్మృతి, పురాణాదులను క్షుజ్ణముగా అధ్యయన
మొనర్చిన దిట్ట. అందులకే ఆయనకు 24 వేల శ్లోక్షములత్రో 457 ఆధ్యాయములతో నొప్పు ఈ శివ పురాణమును
సులభమైన తెనుగు భాషలో ననువదించుటకు ' దాదాపు ఎనిమ్‌ రాల కాలము పట్టినది. అనగా
' ఎవరో వ్రాసినదానిని ముందుంచుకొని మరొక పుస్తకమును సిద్ధమొనర్చుటయో, లేక చేతికి వచ్చిన దేదో
| వ్రాసి ఐనది అనుపించుకొనుటవంటిది కాదు. ఏ మాత్రము బద్ధకించక శ్రీ శివ మహా పురాణానువాదమునకు
న్యాయము చేకూర్చినారు. ఇంతకుముందు (బ్ర॥ శ్రీ ముదిగొండ నాగవీరయ్య శాస్త్రిగారు రచించిన పద్యరూవ
శ్రీ శివ పురాణము ముందు వెనుకల తారుమారుతో నున్నను ప్రసిద్ధిగాంచి పండితుల మన్నన లందుకొనినది.
' ఐతే ఇప్పుడు మేము ప్రచురించిన వచనరూప శ్రీ శివ మహాపురాణము అటు పండితులను ఇటు పామరకోటిని
కూడ అలరింపజేయు నను నమ్మకము మా కున్నది. దీనికి యథా తథము (తారుమారు లేక) అనువదింపం
బడిన ఇందలి విషయముందగు రామణీయకతయే తార్మాణము. దీనిని నిర్ణయించి తీర్పు -నివ్వవలసినది..
ఆంధ్ర పాఠక లోకము.
అపారమైన కృషి యొనర్చి, మా యందుండు అభిమానముతో ఈ సద్గంథమును రచించి ఇచ్చిన లోకారాధ్య
శ్రీ నిర్మల శంకరశాస్రిగారికి హృదయపూర్వక కృతజ్ఞతలతో పాటు మా నమోవాకములు. :
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
అందువలననే వీరికి “శైవవాబ్మయార్దవ” “శ్రీకంఠ విద్యాభూషణ” “సంస్కృత సాహిత్య రత్న “నీలకంఠ
భాష్యార్ణవాధ్యక్ష” “ప్రవచనకేసరి” ఇత్యాది బిరుదములు - పండిత - ప్రకాండులచే నొసంగంబడినవి. ఇవి
అతిశయోక్తులు కావని ఈ శివ మహాపురాణ ఆంధ్ర వచనానువాదము ధృవీకరించుచున్నయది.
శ్రీవారు ఇతఃపూర్వము నీలకంఠీయ బ్రహ్మసూత్ర భాష్యాదుల ననువదించి డాక్టర్‌ సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణగారి
యామోద ముద్రను పొందిరి.
ఇతః పూర్వము మేము ప్రచురించిన వైదిక, పౌరాణిక, ఆధ్యాత్మిక గ్రంథముల పై చూపిన ఆదరమునే ఈ
శ్రీ శివ మహాపురాణము పైనను కూడ చూపవలయునని యావదాంధ్ర అస్తిక పాఠకలోకమును
ప్రార్థించుచున్నాము. వెల విషయములో సాధ్యమైనంత వరకు తక్కువగా నుంచుటకు ప్రయత్నించితిమి. ఐతే
నేటి ముద్రణావసర వస్తు సముదాయముల వెలలు, కాగితము వెలలు ఇప్పుడుంచిన వెలకన్న ఏమాత్రము
తగ్గించుటకు, వీలు కలుగ నీయలేదు. సహృదయులగు పాఠకులు గమనింప ప్రార్థన. ఐతే ఈ యుద్ధంధము
రాయలు సైజులో దాదాపు 1100 పుటలు కలిగి, క్యాలికోబైండుతో సుందరమగు పంచరంగుల ముఖచిత్రముగల
జాకెటుతోడను నున్నందువలన కొనువారికి ఏమాత్రము భరము కాజాలదనియే మా భావన.
శైవ సాహిత్య ప్రచారకులు సుప్రసిద్ధ విద్వత్మవులు,, డాక్టర్‌. ముదిగొండ శివప్రసాద్‌ ఎం.ఎ.పి. హెచ్‌.డి
గారును, ఆత్మీయులు, అమృత హృదయులు ఆచార్య శ్రీ దివాకర్ల వేంకటావధానిగారును యుద్ధంథమును
శమీక్షించి పీఠికను సమకూర్చియు తమ అమూల్యములగు అభిప్రాయముల నొసగిరి. వారికి మా హృదయ
పూర్వక కృతజ్ఞతాఖి వందనములు. .
ఇందులో ముద్రారాక్షసములు చాలా దొర్లినట్టు కన్పట్టు చున్నవి. యిది మా ప్రెస్సులో చేయబడలేదు.
అనేక కారణముల వలన మేము చేయలేనందుకు చింతిల్లు చున్నాము. యితర ప్రెస్సులో పని జరిగినచోటు
అక్షర జ్ఞానము లేక కొంతమంది పని వారలచే యీపని జరిగినది. కొన్ని తప్పులు దిద్దినను వేయక పోవటము
కూడ జరిగినది. దీనికి చదువరులు మమ్ములను మన్నించి తప్పులు దిద్దుకొన గలరు. యిందులో తప్పుఒప్పుల
పట్టిక చేర్చినాము. యిదికూడ సరియైనది అని చేప్పలేని స్థితిలో యున్నది. మాకు తెలిపిన మలి ముద్రణమున
సరిచేయగలమని విన్నవించుకొనుచున్నాము. స న
రెండవముద్రణకు ప్రకాశకుల మనవి
మొదటి ముద్రణ (ప్రచురించి దాదాపు 20 సంవత్సరములు గడిచినవి. 20. సంవత్సరముల తరువాత
రెండవ ముద్రణకు రావడం ఎంతో సంతోషము కలిగినది. మొదటి ముద్రణలో అక్షరములు చాల చిన్నగా
ఉండి చదువుటకు చాల ఇబ్బందిగా ఉన్నదని తెలుపుటయు, షుమారు 1100 పుటలు కలిగిఉన్నందున చాలా
. లావుగా ఉన్నదనియు వృద్దులు ఇంతభారము వహించలేరని ఎంతోమంది తెలుపుట వలన మలిముద్రణలో
" అక్షరములు కొంతపెద్దగా ఉండునట్టు 0.1: చేసితిమి. రెండుభాగములుగా ప్రచురించినాము. చేతికి
వీలుగా ఉండునట్లు రెండు భాగములుగా ఉన్నవి. సాధ్యమైనంత వరకు తప్పులులేకుండ చూచినాము.
తప్పులు కనబడిన తెలుపగలరు. మలిముద్రణలో సరిదిద్దగలము. _ భక్తితో పారాయణము చేసి ముక్తిని
పొందగలరు. బహుమతిగా దీనిని ఒసంగి ప్రతి జీవి చైతన్యమునకు తోడ్చడగలరు.
ఇట్లు
(ప్రకాశకులు
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
xvi
రతం
శ్రీ మేధా దక్షిణామూర్తయే నమః
ఉపోద్దాతము
నిర్జల శంకరశాస్రీ
శివుడే అపష్టాదశమహాపురాణములకు పదునెనిమిది ఉపపురాణములకు శివాగమములకును మొదటి కర్తయై
శృష్ట్యారంభమున బ్రహ్మదేవున కుపదేశించెననియు ఆ పిదప చతుర్ముఖుడు సద్యోజాతాది పంచ బ్రహ్మలను
ప్రార్థించి వారి యనుగ్రహమున శతకోటి శ్లోకాత్మకమగు ఒకేఒక మహాపురాణమును మునులకు ప్రబోధించెననియు
బ్రహ్మముఖము నుండి పురాణము బయల్చడిన తరువాత నాలుగువేదము లావిర్భవించినవనియు మహాభారతమున
శాంతిపర్వము నందు వ్రాయబడినది.
ఇందువలన పురాణప్రణేత - _శివుందనియు, :పురాణట్రవక్ష - (బ్రహ్మదేవుందనియు విశదమైనది.
శతకోటి శ్లోకభరితమగు మెహాపురాణమును కలియుగములో అల్బాయుష్ములు అల్ప్బమేధస్కులునగు మానవులు
(స్త్రీపురుషులు) సమగ్రముగ పఠింపంజాలరని విష్ణుభగవానుండు గుర్తించి వేదవ్యాసరూపమున పదునెనిమిది
విభాగములుగ నాలుగులక్షల శ్లోకములలో సంగ్రహించెనని మత్స్యమహాపురాణమునందు ప్రతిపాదింపంబడినది.
శ్గో॥ అష్టాదశపురాణానాం = దశభిః కథ్యతే శివః ॥
నాలుగులక్షల శ్లోకాలుగల పదునెనిమిది (18) మహాపురాణములలో మూడు లక్షల శ్లోకాలు గల పది _
మహాపురాణముల యందు శివుడు ప్రతిపాదింపంబడినవాడు. మిగత ఎనిమిది మహాపురాణములలో దేవీ
విష్ణు బ్రహ్మ సూర్య అగ్నాదులు వర్ణింపంబడిరి.
పురాణములన్నియు పరస్సరవిరుద్ధార్థకములు గాక ఏకార్థకములగుననియు అష్టాదశవిద్యలలో
చేరినవగుటచే అప్రమాణములగు ననుటకు ఎంతమాత్రము వీలులేదనియు పురాణములు, - సంహితలనం
బఅంగుననియు కూర్మమహాపురాణమునందు కలదు. గ్ర
శ్టో॥ ఇతిహాసపురాణాభ్యాం - వేదం సముపబ్బంహయేత్‌ ॥
ఇతిహాసములయందలి సందర్భములతో పురాణములలోని ప్రతిపాదనములతో వేదార్థమును నిరూపింపవలెను
గాన త్రిపురసంహార నృసింవావతార ప్రబోధాది వైదికగాధలను శివమహాపురాణాది ఫనంగమత్రత? సమర్థించుట
సమంజసమగును.
“పురాణం హృదయం స్మృతమ్‌”
(శ్రుతిస్మృతులు నేత్రములననియు పురాణము హృదయమనియు పరమేశ్వరుందు తన 'విరాట్‌న్వరూప
సందర్భమున వక్కాణించెను.
పురాణములను పాటింపక వేదవాక్యములకు అర్ధముంజెప్పు మహామహులు - - అల్పశ్రుతులు గాన అట్టివారిం
జూచి “తనకు వీరు అపార్థములతో మోసగింతు”రని వేదము (వేద పురుషుందు) భయపదును.
అప్టాదశమహాపురాణమలిలో శవముదోపురాషము నాలుగవది. ఇందు 24 వేల శ్లోకములు (457).
అధ్యాయములు నుండుటచే ఇద్ది విష్ణభాగవతముకన్న విస్తృతమైనదని తేటపడును. |
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi వర Initiative
వేదవవ్యాసుండు - = విష్ణుభగవానుండగుటచే 18 మహాపురాణములను లక మహాపురాణము
ననుసరించి నిరూపింపగా వేదవ్యానతనయుండగు శుకమహాముని - తద్భిన్నముగ శ్రీమద్భాగవతమును
రచింపవలసినవాడయ్యెను.
“శోతవ్యో మంతవ్యో నిదిధ్యాసితవ్యః” ఇత్యాదివాక్యమున (శ్రోతవ్యుండు శివుండనియు శివప్రతిపాదకములగు
వేదాంత వాక్యములు పరిగ్రహింపలబడి మననమును చేయవలెననియు చరమకర్తవ్యము శివధ్యానమనియు
ఈ శివమహాపురాణమునందలి కైలాస సంహిత యందు బాగుగా వ్రాయంబడినది.
సర్పదంశమరణదుర్గతి రాకుండుటకు భాగవత [శ్రవణము ఉపయుక్తమైనదనియు మునిశాపావధి -
సప్తదినములగుటచే - భాగవతశ్రవణము సప్తాహ్నికమయ్యెననియు వివేకము.
అష్టాదశపురాణరచనానంతరము భాగవతమును చిత్తవిశ్రాంతికై వేదవ్యాసుడు (లేక శుకముని) రచించెనని -
భాగవతమునందే కలదు గాన భాగవతము అర్వాచీనమై కలియుగమున బహుళ (ప్రచారము నందియున్నది.
శివమహాపురాణము “షట్ములీనమునులు - భగవంతుందెవరు? ముక్తియెట్లు చేకూరును? ముముక్షువులు
ఎట్టి దీక్షంబరిగ్రహింపవలెను? సాధనసంపత్తి యెట్టిది? ఇత్యాది ప్రశ్నింప - పితామహుడు శివుండే
భగవంతుండు, అర్చిరాదిమార్గమున శివపదముంబువేశించిన వారికే జన్మరాహిత్యము (ముక్తి) సమకూరును.
పాశువతదీక్షితులై భన్మరుద్రాక్షలను ధరించి శీవవంచాక్షరీమహామంత్రమును జవించుచు శివలింగము
నర్చించువారే ముముక్షువులగుదురు. - శమదమాదులు వైరాగ్యము మొదలగునవి సాధనములు. ఇత్యాది.
సమాధానములు వాయవీయ సంహితయందు పూరోత్తరభాగములలో అారంాడినందునా వయం
సర్వాస్తికజన మూర్ధన్యముగ విరాజిల్లుచున్నయది.
ఇందు - బ్రహ్మవిష్ణురుద్రులు - త్రిగుణాత్మకులై సృష్టిస్థితిలయములంజేయువారనియు ఆ యా సమయములలో
వీరిలో ఒక్కొక్కరు భగవంతులుగా చెప్పంబడినను ముమ్మూర్తులకు మూలపురుషుందు శివుందేనని చెప్పుటకు
“బ్రహ్మవిష్ణురుద్రేంద్రాః సంప్రసూయంతే” ఇత్యాది అధర్వశిఖభోపనిషద్వాక్యము తదితర వేదాంత వాక్యములును
ఆధారములనియు బాగుగా నిరూపింపంబదినది.
భస్మాసుర వరవ్రదానము, బాణానుర శ్రీవారుల యుద్ధము, అంబరీషదుర్వాన నమావేళము.
మోహినీయవతారముగ్ధత్వము, మొదలగు సందర్భములను శివాపకర్షపరములుగ క పకాపు గూ ధయములయందు
' శివద్వేషులు చూపెట్టినందుకు తగు సమాధానములు ఇందు వ్రాయబడినవి.
=. సదాళివునివలన మహేశ్వరుడు, మహేశ్వరునివలన రుద్రుండు, రుద్రునివలన విష్ణువు, విష్ణువువలన
“ బ్రహ్మదేవుండు నొక్కొక్కరు సహ(స్రాంశముగ జన్మింతురనియు త్రిమూర్తిజననియగు పరాశక్తి - పరశివునకు
సహచారిణియై శివాజ్ఞావశనర్తినియనియు తథాపి దేవిని విష్ణువును బ్రహ్మను ఆ యా పర్వకాలములయందు
యథావిధిగా శైవులు పూజింపవలెననియు కేవలము ఆ 'యా శివేతరదేవతల నారాధించువారు గూడ ఆ యా
దేవతాలోకములకుంజని కొంతకాలమునకు శివసాయుజ్యము నొందుదురనియు మరియెన్నో
ఉపయుక్తాంశములను లోకకల్యాణము నాశించి విశదీకరించిన శివమహాపురాణము-= ఆంధ్రత్వ మాంధ్రభాషా
చ - నాల్బస్యతపసఃఫలమ్‌” అన్నట్లు భావిభాగ్యోదయ సూచకమనవచ్చును.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
టో
అందరికి భోగమోక్షములు కావలెను. అందుకు స్వేచ్భావిహారము నరికట్టుట దుఃసాధ్యముగాన జ్ఞానాజ్ఞాన
క్రియమాణములగు దురితములు ఫలజనకములు కాకుండా సంచితపాపములు నశించుటకు ప్రారబ్ధసుఖ
దుఖముల ననుభవింప నోర్చు గలిగి యుండుటకును తగు సాధనము - పాశుపతదీక్షాస్వీకారమగును.
భస్మరుద్రాక్ష ధారణము, భస్మరుద్రరాక్ష శివమంత్ర ధారణము భస్మరు ద్రాక్ష శివలింగధారణమునను మువ్విధములు
గల పాశుపతము ఆస్తిక జనులందరికి పరిగ్రాహ్యమునని యిందు నిర్ణయింపంబడినది.
కామ్యముగనైన శివునే పూజింపవలెను. శివవ్రతములనే చేయవలెను. పరివార దేవతలతో
బ్రహ్మవిష్ట్వాదులను ముఖ్యులుగ భావింపవలెను అని కూడ శివపురాణమున 'గాననగును. కాశీక్షేతమునందు
మరణించువారి కుడిచెవిలో ప్రణవఘటి తమగు శివపంచాక్షరీ మహామం[త్రమునే ఉపదేశింతునని శంకరుండు
పార్వతీదేవికి చెప్పినట్లు కైలాస సంహితయందు గలదు.
సన్న్ర్యాసస్వీకారవిధి; సన్న్వాసుల నిత్యఅనుష్టానము; యతిమరణానంతరము కర్తవ్యమగు అవరకర్మ;
పాపపుణ్య నిరూపణము; స్వర్గనరకగతులు; శివలింగ ప్రాదుర్భావము; సురాసురవిజయకారణము; శక్తిశివుల
లీలావిలాసచమత్మారము; సతీవివాహము; పార్వతీకల్యాణము; కుమారగణేశజననము; గణేశవివాహము
నారదగర్వభంగము; విష్ణుమాయా మహిమ; శివుని శతావతారములు; ద్వాదశజ్యోతిర్లింగ మాహాత్మ్యము;
దేవీయవతారములు; శివుని రాక్షససంహారము; యోగాచార్యనిరూపణము; శ్రీకృష్ణుని తవశ్చర్య
ఉపమన్యుమహార్షి మొదలగు భక్తుల కథలు; పుత్రసంతానప్రాప్త్యపాయములు; అన్నదమ్ముల విభాగములో
న్యాయాన్యాయములు; (ప్రమాదమున సంభవించు శివాపచారములను శివుండే క్షమించుట; పంచావరణ
శివపూజావిధానము; వంచావరణ శివస్తోత్రము, మధ్యమధ్య అభీష్టసాధకములగు శివమంత్రములు; _
సూర్యచంద్రవంశములు; మన్వంతరకీర్తనము; బ్రహ్మవిష్ణురుద్రమ హేశ్వరుల కాలనిర్ణయము; అపమృత్యువులను
జయించి దీరాయురారో గ్యభాగ్యములను పొందునుపాయములు; వేదవ్యాసజననము; మంత్రస్వీకారవిధి;
గురుమహిమ; _ శిష్యలక్షణములు; అబ్బబ్బ! ఎన్నెన్నో మంచి విషయములు ఇతర పురాణములయందు
లేనివి. ఈ (మన) శివమహాపురాణమునందు గలవు. సంస్కృతభాష ఆంధ్రభాషయు సరిగారానివారు,
సంస్కృతాంధ్ర పద్య శివపురాణములంజదివినను సమగ్రముగ మనస్సునకు హత్తునట్లు అవ్వాని యంశములను
పరిగ్రహింపంజాలనివారును ఈ తెలుగు మాటల పొత్తమును చదువవలెను. వేదవ్యాసాశయావిరుద్ధముగ
ఉవనిషత్‌ నూత్రగీతలయందలి విషయముల నుదావారించుచు వ్రాయంబడిన ఈ వురాణమును శ్రీ
పబ్బాశంకరయ్య[శ్రేష్టిగారిచే వ్యయ(ప్రయాసములను భరించి ఆత్మీయులను మెప్పించియు నిర్జుష్టముగా
సర్వాంగసుందరముగా నచ్చువేయించబడిన ఈ పురాణరాజమును బుద్ధిమంతులు జిజ్ఞాసువులు సందిగ్ధచిత్తులు. '
పరిశోధకులు మూర్తిపూజకులు నిరాకారోపాసకులు పురాణప్రామాణ్యవిశ్వానము తగ్గినవారు భక్తిశ్రద్ధలను
పెంపొందించుకొను సదభిప్రాయము గలవవారు నీ అపూర్వ అద్వితీయగ్రంధమును “అబ్బా! ఇంతవెలయా?”
అని వెనుకంజవేయక తీసికొని ఆమూలాగ్రము ముమ్మారు చదివి తెలియనిచోట పెద్దలనడిగియు సంతృప్తి
బడసినవారై తరింతురుగాక!
ఇంక శివమహాపురాణము అను జ్ఞానపూరుషుని మహిమను ఇంచుకంత వివరించి ఈ యుపోద్ధాతమును
విరమింతును. . 3
CC-0. Jangamwadi Math Collectio Varanasi. An eGangotri Initiative
/
ఐతే ఇందుగల ముఖ్యాంశమును ఇంట నుల్లేఖింప మరచితిని. ఈ మలుపు - మానవ సహజమని
సహృదయులంగీకరింతురు గదా!
బ్రాహ్మణక్షత్రియవైశ్యులు - ద్విజులనంబదుదురు.
“జన్మనా జాయతే శూద్రః - కర్మణా జయతే ద్విజ” అను వచనముంబట్టి మానవులందరు - ss
శూద్రులుగను ఉపనయనకర్శచే ద్విజులుగను పరిగణింపంబడుదురు గదా! అట్టితటి ద్విజులెవరు? శూద్రులెనరు?
అను (్రశ్చకు సమాధానము ఇందు చక్కగా నిరూపింపంబడినది.
శుక్‌ - దుఃఖము (కర్తవ్యము బోధపడనందున కలుగు ఆవేదన) సంభవించుటచే అటునిటు ద్రావతి -
వరిగెత్తును గాన ప్రతిమానవుండును జన్మతో శూద్రుండనియు (శూద్రజాతీయుండు కాదనియు) వేదోక్త
సంస్కారముచే రెండవవర్యాయము జన్మించును గాన ద్విజుడనంబజంగునననియు ద్విజులుమాత్రము
శివపంచాక్షరీ మహామంత్ర స్వీకారమునేకన్న ముందు గాయక్రీమవామండత్రమును జవించవలెనననియు
జపముయొక్క పూర్వోత్తరాంగముల నవశ్యమాచరింపవలెననియు ఇందు వి
గాయ తీమహామంత్రము శక్తిస్వరూపము కాగా తదర్థము శివుండగున్లత వివేకము: __“సూర్యునిమించిన
తేజస్సుగల భర్ణుండు (వరమేశ్వరుండు) సూర్యునిలో నుందువాడై మా బుష్థలను సన్మార్గమువైపు (ప్రేరేపీంచును
గాన నట్టి పరమాత్మ నుపాసించుచున్నాము” అను “నర్ధముగల" గాయత్రీమంత్రమును సదాశివస్వరూపిణిగా
ధ్యానింవనివారికి ఆ చంద్రతారార్మము మవానరక నివాసము నంథుటించునని శివమవావురాణము
విశదీకరించినది. నానా
శివపురాణమహిమ
॥ పఠనా (వృవణా దస్వ - భక్తిమా న్నరసత్తమః ।
చ్చ - భక్తిమా న్న
సద్యః శివపద ప్రాస్తిం - లభతే సర్వసాధనాత్‌ ॥ 13;
స్మాందమహాపురాణము-మహిమాధ్యాయము 1,
శివమవోపురాణమును చదువుటవలనను వినుటంజేశియు భక్తిగల మానవోత్తముండు - .సమస్తమును
సాధించినవాడై - ఈ జన్మాంతమునందే శివపదము (మోక్షము) ను పొందును.
శివపురాణపఠనము' - మానవులకు కల్పవృక్షమువంటిదై ఇహపరభోగముల నొసంగునది. ఐతే ఇది -
శివనామ సంకీర్తనముతో కూడియుందునేని - తత్కాలముననే అరిష్టములను నివారించి అభీష్టములను సిద్ధింప
జేయును. ఇద్దాని నామూలాగ్రముగ పఠించువారు - జీవన్ముక్తులని ' చెప్పవచ్చును.
ప్రతిదినము ఒక పుటగాని ఒక వాక్యమునుగాని చదువుచుండినయెడల దినక్రమముగ ఏతత్చఠనమునందు,
ఇందు చెపంబడిన శివారాధనమునందు నభిరుచి - పెంపొందుచుండును. ఈ తెలుగుపొత్తము నెవరో
చదువుచుండగా వినుటకంటె - తన కంఠోక్తిగా పఠించుట - అధిక శ్రేయస్సు నొదవంజేయును. అంత్యకాలమున
ఇద్దానిని వినినయెడల - శివుండు ప్రసన్నుడై కరుణాకటాక్షముతో పునరావృత్తిరహిత శాశ్వతశివసాయుజ్యము
- ననుగ్రపించును.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
x
ఇద్దానిని చదువుటచే శివుండేగాక (బ్రహ్మవిష్ట్వాద్యమరులందరు సమస్త సత్పురుషులును సంతసింతురు.
కావుననే శివారాధనమువలన జగమంతయు తృప్తిపడునని ఇందు వేదవ్యాసుండు వ్రాసెను. శివపురాణపఠనము
ద్‌ భగవద్గీతాపారాయణమువలె జ్ఞానయజ్ఞ మనం౭బఅంగును. మరియు సంతానములేనివారికి పుత్రప్రదము,
గర్భధారణమును గర్భస్రావముగల తరుణులకు స్థిరపణచునదియు, గొడ్రాలునకు త్వరలో సంతానము
నొసంగునదియు, రోగులకు ఆరోగ్యమును కలిగించునదియునై యున్నది.
ఐతే ఒక్క పర్యాయము ఈ గ్రంథమును పఠించిన తరువాత పద్య్మమహాపురాణాంతర్గతమగు శివగీతను
పారాయణముంజేయవలెను. ఇందు - రుద్రసంహిత - మిగుల ముఖ్యమగునది. ఇరువదినాలుగువేల
శ్లోకములు ఈ పురాణమునందుండుటచే చతుర్వింశత్యక్షరములు గల గాయత్రీమంత్రమును (అక్షరమునకు
ఒక వేయి శ్లోకములచొప్పున) వివరించునదీ మహాపురాణమనియు, షడక్షరీమహామంత్రమును కలియుగమున
అక్షరమునకు నాలుగులక్షలు (మొత్తం ఇరువదినాలుగులక్షలు) జపించినచో నొక పురశ్చరణమగునని ఇందే
బ్రాయంబడినందున ఈ మహాపురాణము. - షడక్షరీ మహామంత్రమును (అక్షరమునకు నాలుగువేల సంఖ్యతో)
ప్రతిపాదించుచున్నదనియు తెలియవలెను.
ఒక పర్యాయము చదివినపిమ్మట లఘురుద్రాభిషేకమును శివసహ(స్రనామార్చనను గావించి పదునొకండు
(11) ).శైవట్రాహ్యాణంకు భోజనము నిడి దక్షిణాతాంబ్లాలముల నొసంగవలెను.
పూర్వము దేవరాజు అను (బ్రాహ్మణుడు - స్నానసంధ్యారహితుండై తన కుటుంబము నాదరింపక
వేశ్యాలోలుడైయుండ నొకప్పుడు దైవయోగమున ప్రతిష్థానవురమునందు శివాలయములో జ్వరవీడితుందై
శివమహాపురాణమును వినవలసివచ్చెను. అంత్యకాలమున నిద్దానిని వినుటచే పాపరహితుండై మరణించి
యమయాతనల నొందక శాశ్వతశివలోకనివవాసము గలవాడయ్యెను. ఇక్కథ-స్మాంథ మహాపురాణమునందు
. గలదు. ఇంతియేగాక బిందుగుండను బ్రాహ్మణుడు వేశ్యాలంపటుడై ధర్మపత్నిని నిరాకరించి మద్యముం
ద్రాగుచు జూదమునాడు చుండెను. ఆతని భార్యయగు చంచుల - కొన్నాళ్లు శీలమును కాపాడుకొనెను.
కాని యౌవనకామవేగము నోర్చుకొనంజాలక రహస్యముగ వ్యభిచరించుచుండెను. బిందుగుండు - కాలవశమున
మరణించి యమబాధల ననుభవించి భూలోకమున వింధ్యపర్వతారణ్యమున పిశాచమై పడియుందెను.
బిందుగపత్ని యగు చంచుల - ముసలితనమున గోకర్ణమహాక్షేత్రమునకు వెడలి యందలి పుణ్యతీర్థోదకములం
గ్రుంకులిడినదై మహాబలేశ్వరుని మందిరమున ఒకానొక.పండితప్రకాందుండు వక్కాణించు పురాణము నాలకించి
వైరాగ్యము గలదయ్యెను. ఆ పిమ్మట నా పౌరాణికవతంసు నాశ్రయించి శివమహాపురాణమును సమగ్రముగ
వినుటయేగాక భస్మరుద్రాక్ష ధారిణియె శివమంత్రజపముచే ప్రారబ్ధాంతమున అనాయాసముగ మరణించినదై
కైలాసముంజేరెను.
కైలాసములో నొకనాడు చంచుల పార్వతీదేవిని దర్శించి ప్రణమిల్లినదై తన భర్త జాడ నడిగెను. ఆతడు
పిశాచమై వింధ్యాదియందున్నవాడని అమ్మవారు చెప్పగా అతని యుద్ధార మెట్లగునని చంచుల - అమ్మను
యాచింప నా జగజ్జనని కరుణించి. తుంబురుగంధర్వుని రప్పించి వింధ్యాటవికేగి బిందుగుని బంధించి =
శివపురాణమును వినిపించుమని యాదేశించెను.
CC-0. Jangamwadi Math Colecion, Varanasi. An eGangotri Initiative
- అప్పుడా గంధర్వాగేనరుండట్లే గావింప - బిందుంగుడు - పిశాచజన్మను విడనాడి దివ్యదేహధారిదై '
మహాకైలాసముంజేరినవాడై పార్వతీవరమేశ్వరులను దర్శించి నమస్మరించియు పార్వతీవరిచారికయగు చంచులతో
కల్పకోటిశతంబుల కాలము దివ్యసుఖముల ననుభవించి శివసాయుజ్యము నందెను.
ఇదియు లక్షళ్లోకాత్మక స్మాందమహాపురాణమునందు శివపురాణమాహాత్మ్య ్రతిపాదక అధ్యాయములలో
ఐదన అధ్యాయమునందు వ్యాసభగవానునిచే నిరూపింపంబడినది.
“శివవిజ్ఞానసర్వస్వి మను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాదాత్మకమగు శివమహాపురాణమును పఠించు విధానము
ఎట్లనంగా?
వైశాఖ జ్యేష్టశ్రావణ కార్తిక మావు ఫాల్గునమానములలో గురుశుక్రమౌఢ్యములేనట్టి శుభనక్ష్మత్ర '
శుభవాసరములయందు ప్రాతఃకాలమున విషఘుడియలులేని శుభతారాచంద్రబలము గల శుభహోరలయందు
శివమవావురాణపఠనమును (ప్రారంభింపవలెను. ప్రతిదినము ఉదయము స్నాననంధ్యల నాచరించి
శివమంత్రమును జపించియు శివుని పూజించిగాని శివునిపటము ముందు అగరువత్తిని వెలిగించిగాని గణపతిని
ప్రార్థించి “శాంతం పద్మాసనస్థం” ఇత్యాది శివ శ్లోకములను పఠించియు శివమహాపురాణమును తన ముందు
పీఠముపై నునిచి పంచోవచారముల నర్చించి “ప్రతిదినము ఇంత” యను నిగంధమా నేర్చరచుకొని
ప్రశాంతముగా నెమ్మదిగా ఈ గ్రంధమును చదువవలెను,
ఇద్దాని ప్రారంభమునకు జన్మనక్షత్రము ముఖ్యమని గమనించుట - మంచిది.
ఇట్లు పరించినయెడల _- శివవిజ్ఞానము - అనంగా? శివప్రియములగు భస్మరు ద్రాక్ష ధారణాది సదాచారము
అలవడుటయేగాక శివుని గురించ్చి_పరోక్ష విజ్ఞానము కలిగి శివధర్మానుష్టాన బలమున దేహాంతమున శివ
సాక్షాత్మారము సంభవించునుగాన ఏతత్పఠనము - ఇతరగ్రంథపఠనముకన్న కడుంగడు (శ్రేయోదాయకమని
తేటవదుచున్నయది.
ఈ తెలుగు పొత్తమును గూడ చదివి ఇందలి విషయమును గుర్తింపంజాలనివారు అనంగా? చదువు
బాగుగా రానివారు ఇంటివారిలో నెవరైన యోగ్యులు చదువుచుండగా మనస్సు నిలిపి వినినయెడల - అట్టివారికిని
శ్రయోదాయకమగు గాదే!
ఆలమతి విస్త రేణ.
ఇంక అనువాద ప్రాబల్యమును గురించి అనువాద ప్రోత్సాహకుల నుద్దేశించియు అనువాద స్వేరూవమువ
గురించియు కొంత ముచ్చటించి ర్రధువరుల మనంబులను రంజిలంజేయుదును.
అవథరింపు(డు |!
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
06
శ్రీ మేధా దక్షిణామూర్తయే నమః
అనువాద ప్రాబల్యము
ఇరువది నాలుగువేల శ్లోకములతో ఏడుసంహితలతోడను 457 అధ్యాయములతో i
అష్టాదశమహాపురాణములలో నాలుగవదియు నగు శివమహాపురాణమును గద్యము నందనువదింతునని
కలలో కూడ ననుకొనలేదు. ఇందు విద్యేశ్వరసంహిత 2000, రుద్రసంహిత 12680, శతరుద్రసంహిత
1120, కోటిరుద్రసంహిత 1120, ఉమాసంహిత 1840, కైలాససంహిత 1240, వాయవీయ
సంహిత 4000 శ్లోకములు గలిగియున్నవి. విద్యేశ్వరసంహిత మొదలుకొని కైలాససంహితవరకు
శివమహాపురాణమును చదివినవారికే వాయవీయసంహితయందలి శివవిజ్ఞానసర్వస్వముందగు పఠన
(శ్రవణ) అధికారము సంఘటించు నని వాయవీయసంహిత - పూర్వభాగమునందు ప్రథమాధ్యాయమున
గాననగును.
ఈ యనువాదమును సుమారు 80 వత్సరముల క్రితము శ్రీ పబ్బా శంకరయ్య శ్రేష్టిగారు కీ.శే
నీలరాజయ్యగారు (పేరేపించియుండిరి. అప్పుడు అబ్బో! ఇది నాకు సాధ్యమగునాయని భయపడితిని.
పురాణములలో వ్యాసఘట్టములు నాబోటి యల్చ్పజ్ఞులకు అర్థముకానని తోచినది. అందులో తేటతెలుగున
సుబోధముగ వ్రాయుండని ్రేస్టిగారి యాదేశము. ఎటులో నొకటుల ప్రమాణ గ్రంధముల నూతంగా
గొని ప్రారంభించి మధ్యమధ్య నిరుత్సాహపడుచునే ముందుకు సాగితిని.
ఇది యంతయు శ్రీ రాజరాజేశ్వర స్వరూపుండగు దక్షిణామూర్తి - శ్రీ శంకరయ్య శ్రేష్టిగారి శుద్ధచిత్తమునం
బ్రవేశించి (ప్రేరేపించుటతో నుపస్థితమైనదని భావింతును.
. దాదాపు ఎనిమిది సంవత్సరముల కాలములో పురాకృతఫలితముగ తటస్థించిన ఆత్మీయవియోగము
ఎట్టి ధీరులనైన కలతంజెందించు సంఘటనయైనను మదింగల కార్యదీక్షతో సముద్రములాంటి
శివమహాపురాణము నీ విధముగ 54 నుండి 62 సం॥ వయస్సు వరకు తెనిగించితిని.
" బతే నా యీ అనువాదమున అందచందాలు తగ్గినవేమో యనుటకు ఉభయ భాషాప్రవీణులు -
సాహసించకపోరు.
"అచ్చతెనుగు మాటలు కొజవడియుండుటచే ఈ యనువాదము గ్రాంధిక భాషలో నడువలేదనిపించును.
అచ్చం గ్రాంధికభాషను వాడాలంటే పామరులకు తెలియదంటారు. పండితులకా? అనువాదమే
యవసరములేదు.' కేవలం గ్రామ్యభాషను ప్రాసినచో అనువాదము ప్రామాణికము కాదని తోచెడిని.
క్షిస్టముగాక గ్రామ్యముగాక నుండు భాషలో వ్రాసిన బాగుండునని తలచి పండితసమ్మతముగ
పామరగ్రాహ్యముగ గ్రంధము అనువదింపంబడినది.
CC-0. Jangamwadi Math Collectio: సై. An eGangotri Initiative
ఇంక (్రేష్టిగారా? జగమెరిగిన ప్రఖ్యాతమహాపురుషులనుట అతిశయోక్తికాదు. ఎందుకంటారా? =
ఆసేతుహిమాచలము పవిత్ర క్షేత్రములయందు సహ(స్రఘటాభిషేకములను వైదిక సద్రాహ్మనుల
సస్వరస్ఫుటోచ్చారిత వేదమంత్ర విధానముగ గావించిన పుణ్యాత్ములు.
సంతతి సంపదయు గలిగినను వినయవిధేయతలు గల మహావ్యక్తి; ఈతని గుణగణమును వదాన్యతను
దేవబ్రాహ్మణభక్తిని సంతత విద్వత్సత్మారమును మితహిత సంభాషణమును వ్యవహారదక్షతను మందస్మిత
వదనారవిందమును గమనించినవారు తప్పక ,ధన్యులగుదురు.
మతవైషమ్యముగల కోవిదులు నీతనిచెంత సామరస్యముతో నుండుట వింతలో వింతగా తోచును.
దీనికంతటికి కారణము శ్రేస్టిగారి శ్రీమంతమని కొందరు భావింతురు. కోటీశ్వరులైనను ఈతనివలె
సర్వజనప్రియముగ ్రవర్తింపంజాలరనియు మహాపండితులు గూడ ఈతని యందనురాగము
కలిగియుండుటకు కారణము ఈతని సుకృతమేననియు భావించువారిలో సర్రు.
శ్డో॥ అత్యుత్కటై: పుణ్యపాపై = రిహైన ఫల ముచ్యతే ॥
పుణ్యము అతిశయించినను పాపము పెరిగినను ఈ జన్మయందే ఫలించును. అన్నట్లు బాల్యమున
వీరెంత కష్టపడిరో యౌవనవార్థకములయందు అంత సుఖపడుచున్నారంటే వీరి పుణ్యప్రభావమేయని
చెప్పవచ్చును.
ఇంతవైభవముండియు నిరాడంబరముగ ప్రవర్తించు విశాలహృదయులగు శ్రేస్టిగారి జీవితవిశేషములన్లు
వ్రాయుటకు నా బోంట్లు చాలుదురా?
శివభకి (శేష్టిగారికి కొంగుబంగారమువంటిది. (ప్రమాణ(గ్రంధములన్లు స్తోత్రములను పాఠ్యపుస్తకములను
లాభనష్టములను పాటింపక స్వకీయమహాముద్రాక్షరశాలయందు ముద్రించుచు సరసమూల్యమునకు
విక్రయించుటలో వీరికి వీరే సాటి.
అదేమిటో ఎట్టి పుస్తకమైనను వీరిచే ముద్రింపంబడునెడ మార్మిటునందు వడివడిగా విక్రయము
అగును. దీనికి కారణము చిత్తశుద్ధియా? పట్టుదలయా? దైవవిశ్వాసమా? చెప్పుడు! అన్నియు కూడి
శ్రేష్టిారియందు నివాసము నేర్పరచుకొనినవని నేనంటాను.
పబ్బావంశ సుధాకరుండగు శంకరయ్య ఢ్రేష్టిగారు - ఎంత .ధనార్జనపరులో అంత నుదారులు; వీరు
ముట్టినది బంగారమగుచున్నదని తోటివైశ్యులు అసహనముతో గ్రంధము ద్రణ వ్యాపారమును చేయుచున్నారు
కాని క్రయవిక్ష్రయసామంజస్యమునను సక్రమ ధనలాభమునందునను వెనుకంబడుటచే వీరి సౌభాగ్యము
అద్వితీయమని తేటపడును.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
XXIV
శ్రేస్టిగారు తమకుగాని తమవారికిగాని శరీరస్వాస్థ్యము తప్పినపుడు ముందు మందుకై పరుగెత్తక
శ్రోత్రియులద్వారా రుద్రాభిషేకాది దైవవిధానముల నవలంబించుట - సమకాలికులకు విస్మయ
జనకంబగును. ఐనను శ్రేస్టిగారి దైవ నిష్ట దినదిన ప్రవర్ధమానముగ విలసిల్లుచున్నయది.
శ్రేస్టిగారి కుమారులు గ్రేస్టిగారివలె వ్యవహారదక్షులై పుస్తకవ్యాపారమును సాగించుచున్నను తండ్రిగారి
యాశయములను సమర్థించుచు వారిదైవకార్యములకు సర్వాత్మనా తోడుపడుచుందురు. ఇద్ది నగ్నసత్యమైన
విషయము.
కుమారుల వివాహములయందు మనుమరాలి పాణిగ్రహణమునందును తదితర శుభకార్యముల
యందును శ్రేష్టిగారిచే సత్మరింపంబడని పండితుడు జంటనగరాలలోను తెలంగాణ అతదు
లేడని చెప్పవచ్చును.
శ్రేస్టిగారు మాటలాడునపుడు బాగుగ ఆలోచించి ఎదుటివారి మనస్సు కనిపెట్టుచుందురు. మరియు
సమయోచిత సంభాషణము శ్రేస్టిగారి జన్మహక్కు కావచ్చును. ఎవరో సమర్ధులు మేధావులు ్రేష్టిగారిని
' మెప్పింతుమని వచ్చి వారిచే నిరుత్తరులుగా చేయంబడి తమ తొందరపాటు నవగాహనంజేసికొని
స్నేహానురాగములతో వెళ్లుచుండుటచే శ్రేస్టిగారి లోకజ్ఞాన సంపూర్ణత ఎంతటిదో నిర్ణయింపవచ్చును.
శ్టో॥ శుచినాం శ్రీమతాం గేహే - యోగ (భ్రష్టో ౨_భిజాయతే;
గీత.
యోగ భ్రష్టుండు - అనంగా పూర్వజన్మమున శివధ్యానయోగమును పూర్తిగా చేయనివాడు ఇప్పుడు
సదాచారసంపన్నులగు బ్రహ్మశ్రీమంతుల యింటియందు జన్మించు నను గీతా వాక్యముననుసరించి
మన 'పబ్బాశంకరయ్య యోగభ్రష్టుండని నిరూపింపవచ్చును.
ఐతే ఈతండు పూర్వము ఎట్టి యోగమునభ్యసించెనను ఆకాంక్ష కలుగకమానదు. సారస్వతయోగము
' అనంగా వాబ్మయమును పుస్తకరూపముగ ప్రకటించు యోగము నభ్యసించి అట్టిదానిని పరిపూర్ణమొనర్చుటకు
పబ్బాయను సద్వంశమునందు జన్మింపవలసివచ్చెనని సహృదయులు సరసముగ వక్కాణింపవచ్చును.
.. యోగభ్రప్టులకు పునర్జన్మ లేదని భగవానుని యుపదేశము. ్రేష్టిగారును జన్మరాహిత్యమునకై ఈ
రామాగ్రంధాలయమును ముద్రణాలయమును నడిపించుచున్నారను నా మాట మీరు వయా.
| కాదంటారా?
' జన్మరాహిత్యమునకై జ్ఞానము పరమసాధనమని ప్రామాణికులందరు నంగీకరింతురు. అట్టిజ్ఞానము
'_పరోక్షమనియు అపరోక్షమనియు రెండువిధములు; అపరోక్ష (ప్రత్యక్ష) జ్ఞానమునకు పరోక్షజ్ఞానమవసరము.
పరోక్షజ్ఞానము వేదశాన్రగురు ప్రబోధమువలన కలుగును. ఆచార్యుండు వేదశాస్త్రపురాణములను
CC-0. Jangamwadi Math Collegig, Varanasi. An eGangotri Initiative
బోధించుటకు గ్రంధములు కావలెను. అట్టి గ్రంధములు అముద్రితములైనచో అందుబాటులో నుండ్వ
జాలవు. అముద్రితముల నచ్చువేయించుటకు నుత్తమాధికారులే తగియుందురు. స్వయముగా
విజ్ఞానముకలిగి కోవిదుల చేయూతచే పరిశీలన దృక్పథమున గంధములను సర్వాంగసుందరములుగన్న
నిర్దుష్టములుగను దేవుని వివిధరూపముల ఛాయాచిత్రములతో భక్తిశ్రద్ధలు చెలరేగునట్లు ప్రచురించుచు
సుసమయమున చదువరుల కందంజేయువారే ఉత్తమాధికారులనంబడుదురు..
విజ్ఞానమును మజఖుగు పజచుకొని విద్య నేరికిని తెలుపకుండువారు ఎంతటి విద్వాంసులైనను
ఉత్తమాధికారులు కాజాలరను అభిప్రాయము దృఢపడుచున్నకొలది శ్రీ శ్రేష్టిగారు మూలమూలలనున్న
నాబోటి కూపస్థమండూకములను కనిపెట్టి ఎట్టి ఆఢ్యతలేని ధృవునింజేరిన శ్రీ మహావిష్ణువువలెను
మార్మండేయుని చిరంజీవు నొనర్చిన మహాదేవుని వలెను పార్థుని కరుణించిన అమరేశ్వరునివలెను
స్వయముగా సమీపించి గ్రంధరచనకై పురికొలిపిన మహానుభావులు. |
శ్రీవీరభద్రస్తోత్రము పూజావిధానము మొదలగు సంకలనమును నాతో వ్రాయించి ముద్రింపించుటయే
గాక నా చిన్నచిన్న రచనలైన పార్ధివలింగస్తోత్రాదులను తమ(గ్రంధములలో చేర్చుకొని ప్రచురించిరి.
శాస్త్రపండితులనేగాక వేదవిదులను కవులను శిల్పులను రచయితలను వక్తలను విలేఖరులను జ్యోతిష్కులను
నిష్పక్షపాతముగ సత్మరించు శ్రీశ్రేష్టిగారు అపర భోజరాజులనియు ద్వితీయ శ్రీకృష్ణదేవరాయలనియు.
చెప్పుట ముమ్మాటికి సమంజసము కాకుండునా?
రామ(గ్రంధాలయమనక ' “రామా” అని దీర్ధమెందులకు అని నాలో నేను తర్మించుకొని లలితా
సహ(్రనామములోని “రామా” అను నామధేయము ననుసరించి రామాభవనమనియు' రామాబుక్‌డిపో
అనియు రామాముద్రణాలయ మనియు వ్యవహరించుట యుక్తమైనదని సమాధానమును చెప్పుకుంటిని.
ఇదియే (థ్రేష్టిగారి యభిప్రాయము కావచ్చును. ్రేష్టిగారు చేయు ప్రతిపనియు మాటలాడు ప్రతిమాటయు
సంకల్పించు ప్రతిప్రణాళికయు బాగుగా సాధక బాధకముల పరిశీలనముతో కొనసాగుచుండును.
'అందువలననే వారు సిద్ధసంకల్పులని సజ్జనులు నుడువుచుందురు.
విశాలకుటుంబము కలిగియు కార్మికుల ననేకులను పోషించుచుండియు ధర్మకార్యములను
నిర్వహించుచున్నారంటే శ్రేస్టిగారిలోని ఆత్మబలము త్యాగశక్తియు ఎంతటివో శేముషీవిశేషమండితులగు
పండితాఖండులులు దండిగా నాలోచింపవలయును.
వివిధ భక్తిజ్ఞానవైరాగ్య (ప్రబోధక గ్రంధ ప్రకాశనముతో పరులకు పరోక్షజ్ఞానమును కలిగించిన ్రేష్టిగారు |
స్వయముగా అంతకుమించిన విజ్ఞానము కలవారని తేటపడును.
శ్రీ పబ్బాశంకరుండు - బాల్యమున విద్యాభ్యాసముంజేసి శ్రుతపాండిత్యమును సంపాదించినవాడగుటచే
పరోక్షజ్ఞానము సహజముగా కలిగి తద్ద్వారా ప్రత్యక్షజ్ఞానము నలవణచుకొను నుద్దేశమున కా
CC-0. Jangamwadi Math Collection, ou An eGangotri Initiative
నవలంబించి పరమేశ్వరుని అభిషేకపూజాపస్తోత్రాది వివిధ రూపముల నారాధించుచున్నవాడు. ఇట్టిభక్తియే
1 అపరోక్షజ్ఞానముగ పరిణమించునని శాస్త్రవిదుల సిద్ధాంతము.
అపరోక్షజ్ఞానమనంగా? ఈశ్వరసాక్షాత్మారమని కొందరు స్వస్వరూపజ్ఞానమని మరికొందరు
దేహాత్మభమనివృత్తియని కొందరును చెప్పుదురు. “పరంజ్యోతిరుపసంపద్యస్వేన రూ పేణాభినిష్పద్యతే”
“ఉపాసకుండైన ఉత్తమజీవుండు పరమేశ్వరుని పొంది నిజరూపము నావిష్మరించుకొని శివానందము
ననుభవించును” అను (శ్రుతి ననుసరించి పరమేశ్వర ప్రాప్తికి సాధనమగు ఈశ్వరసాక్షాత్మారము సంపూర్ణ
అపరోక్షజ్ఞానము కాదనియు పరమేశ్వరు నాశ్రయించిన తరువాతనే సంపూర్ణశివజ్ఞానము కలుగుటంజేశి
జీవుడు నిజరూపవ్యక్తి యగునని సర్వమతసామరస్యవాదులు నిరూపించుచుందురు.
ఐతే ఇట్టి సామరస్యవాదమే మన శ్రేస్టిగారికి సమ్మతమగుటంజేశి సమావేశములలో సర్వమతపండితులను
రప్పించి వారిలోని వైదుషీకళ కనుగుణముగా సత్మరించుట యలవాటైనది.
ఇట్టి 'సద్గుణములు మిక్కుటముగ కలిగి సత్మార్యములచే భగవదారాధనము' నొనర్చి శ్రేష్టిపుంగవులు
తమ జన్మసార్థకతను సమకూర్చుకొనుచు కుమారులకు మార్గదర్శకులుగ నున్నవారు. శ్రేస్టిగారి
కుమారులందరును గుణవంతులు ధీమంతులు వినయవిధేయతలతో శోభిల్లు ధార్మికభావనంగలవారుగను,
కోడండ్రు సాధ్వీమణులై అత్తమామల అడుగు జాడలలో నడచు ఉత్తమఇల్లాండ్రుగను, మనుమలు
మనుమరాండ్రును విద్యావినయసంపన్నులుగను వీరి సాధ్వీమణి - జానకీదేవివలె నుత్తమగ్భహిణిగను
ప్రవర్తించుచుండుటంయజూట గ్రేష్టిగారి పూర్వపుణ్యము పుంజీభూతమై (ప్రారబ్ధముగ పరిణమించినట్లు
స్ఫురించును.
ఎంతవరకు మానవునికీర్తి విలసిల్లుచుండునో అంతవరకు స్వర్గాదిపుణ్యలోకనివాసము లభించునని
. మహాభారతము చెప్పుచుండుటచే ్రేస్టిగారు అధిక కీర్తినార్జించుటయందు నేమరుపాటులేక నుందురనియు
“అతిపుణ్యం సమాచరేత్‌” అను బ్రహోత్తరఖండవచనము ననుసరించి యమిత అ మూట
కట్టుకొనుచున్నారనియు నిర్ణయింపవచ్చును.
ఐతే ఇట్టి కీర్తిపుణ్యముల ఖనియగు ఢ్రేష్టిగారివంశము - దీరాయుష్మంతులు బుద్ధిమంతులు గుణవంతులు న
దైవబ్రాహ్మణభక్తికలవారు త్రికరణశుద్ధిగ విజ్ఞానము నార్జించి దేశసేవం జయుడు నగు పుత్రులతోడను .
పొతృలతోడను ఆచంద్రతారార్మము విలసిల్లుగాక!
శ్రేస్టిగారు దీర్జాయురారో గ్యభాగ్యములతో తులందూగుచు ఇతో౭_ ధిక సద్ధంధప్రకాశనముంజేయుచు '
'కలకాలము మనుదురు గాక!
(శ్రేష్టిగారి ధర్మపత్ని దీర్ణసుమంగళియె తనకుంటుంబమును జగన్మాతవలె కనిపెట్టుకొని చిరకాలము
జీవించుగాక!
CC-0. Jangamwadi Math అం హ్‌. An eGangotri Initiative
శ్రేష్టిగారి పుస్తకప్రకాశనాత్మక విజ్ఞానప్రచారవ్యవహారము దినదినాభివృద్ధమై యోగక్షేమములకో
నిరంతరము కొనసాగుగాక!
ఢ్రేష్టిగారు అనన్యసామాన్యపుణ్యకార్యముల ద్వారా సదాశివు నారాధించుచు “మానవసేవయే మాధవసేవ” '
అను నానుడి ననుసరించి పరోపకారపారీణులగుదురు గాక! i
శ్రీశ్రేష్టిగారు కోరుటతోడనే అంగీకరించి త్వరలో ఈ పొత్తమును ముద్రించి సకాలమున అంద '
జేసినందులకు శ్రీ కరుణశ్రీ ప్రింటర్సు వారికి శ్రీ శ్రేష్టిగారికి నేను ధన్యవాదముల నొసంగుచున్నాము.
సర్వేజనాః నుఖినో భవంతు.
(ప్రాణిషు సద్భావనా నిద్ధిరస్తు.
లోకకల్యాణ ప్రాప్తి రస్తు.
నిరంతరం భక్తిజ్ఞాన ప్రచారసిద్ధి రస్తు.
సర్వేషాం స్వసంప్రదాయసమాచరణ సిద్ధిరస్తు.
వార హర మహాదేవ.
గ్గ
నిర్మల శంకరశాస్త్రి
CC-0. Jangamwadi Math Collectlqey yjanasi. An eGangotri Initiative
an
మంగళాచరణము
సరస్వతీ దక్షిణామూర్తి నీలకంఠాచార్య (ప్రార్థనలు
స్వగోత్ర బుషి స్వవంశమూలపురుష స్వగురు వందనము
స్వపితృవందనము స్వకీయ సంగ్రహము
ఉప[క్రమమ్ము - విద్యేశ్వరసంహిత
శివపురాణ శ్రేష్టత్వము
శివపురాణ[ప్రారంభము
(శ్రవణకీర్తనమనన వివరము
లింగార్చన ప్రాముఖ్యము
(బ్రహ్మవిష్ణుకలహము
శివవాక్యము
(బ్రహ్మను భైరవుడు దండించుట .
అమరుల శివప్రసాదస్వీకారము
పంచకృత్యములను పంచాక్షరినుపదేశించుట
శివలింగపూజనదానముల్లు, పంచాక్షరీజప విధానము
శివక్షేత్రవర్లనము - పాపపుణ్యపరామర్శ
సదాచారవర్షనము
అగ్నియజాదివర్లనము
దేవయబ్ఞాదుల దేశకాలపాత్ర విచారము
పార్థివపూజావిధానఫలములు
'ప్రణవపంచాక్షరీ మహిమ
బంధమోక్షస్వరూపము, శివలింగమహిమ
పార్థివలింగపూజనమహిమ, భస్మవిధానము
పార్థివపూజవిధానము
కామనానురోధముగ పూజనము శివలింగసంఖ్య
శివనైవేద్యభక్షణ నిర్ణయము - బిల్వమహిమ
రు(ద్రాక్షమహిమ - శివనామమహిమయు
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
AIX
' భస్మమాహాత్మ్యము
రుద్రసంహిత - సృష్టిఖండము
శక్తి విశిష్ట శివుని గురించి (ప్రశ్న
రారదతపోభంగ ప్రయత్నము
నారదుని కన్యాస్వయంవరమున యవమానము
నారదుడు విష్ణువును శపించుట
నారదుని కాశీక్షేత్రగమనము
ఏహాప్రళయము - విష్ణాదిసృష్టి
బ్రహ్మవిష్ణువులు తమ |ప్రమాదములను గుర్తించుట
శబ్ద(బ్రహ్మస్వ రూపవర్లనము
శివతత్స్యవర్లనము
పరమళివతత్త్వనిరూోపణము
శివపూజావిధానము
శివపూజావిధానమున సారాసారములు
శివపూజావిధాననిరూపణము
నానావిధపుష్పశివపూజనఫలము
రుద్రావతార ఆవిర్భావము
సృష్టివర్షనము
గుణనిధి చరితము
గుణనిధి సర్గతివర్ణనము
రుద్రసంహిత - 'సతీఖండము యు
కామ(్రాదుర్భావము
కామశాపాను గ్రహము
కామవివాహము
సంధ్యాచరిత్రము
సంధ్యాకృత శివస్తోత్రము
సంధ్య - అరుంధతియై వసిష్టుని వివాహమాడుట
వసంత స్వరూపవర్లనము
కాముని ప్రభావము
దుర్గాస్తోత్రము - (బ్రహ్మవర ప్రాప్తి.
దక్షప్రజాపతిసృష్టి, నారదునికి శాపము
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
30
సతీజన్మ - బాల్యక్రిడ
నందావ్రతము - శివస్తుతియు
బ్రహ్మనిష్ణుకృత శివ ప్రార్థనము
సతీవర లాభము
సతీశివవివాహము
శివలీలావర్లనము
సతీవివాహమహోత్సవము
సతీశివవిహారము
వర్గాకాలవర్లనము
భక్తి ప్రభావము
దక్షప్రజాపతికి శివునకు విరోధకారణము
దక్షయజ్ఞ ప్రారంభము"
సతీదేవి దక్షయజ్ఞమునకు వెళ్ళుట
సతీదేహత్యాగము
దక్షునిగురించి ఆకాశవాణి
వీరభద్రుడు జన్మించుట
వీరభద్రుని దక్షయజ్ఞగమనము
దక్షునియజ్ఞవాటికయందు దుఃశకునములు
వష్ణువాక్యాదిసందర్భము
- విష్ణువీరభ[ద్రసంవాదము
_ వీరభ(ద్రవిష్ణుయుద్దము, దక్షయజ్ఞధ్వంసము
_ క్షుపదధీచి వివాదము
_ విష్ణుదధీచియుద్దవర్షనము
_ (బ్రహ్మాదిదేవతలు శివునిదర్శించుట
దేవతలు శివుని స్తుతించుట
దక్షుని దుఃఖమును తొలగించుట
_ దక్షయజ్ఞము నొన(గూర్చుట
_రుద్రసంహిత - పార్వతీఖండము హిమవంతుని వివాహము
మేనకాదులకు సనకాదుల శాపము - తత్పరిహారంబు
విష్ట్వాదులు జగదంబను ప్రార్థించుట
_ అమ్మవారు దేవతలను సమాధానపెట్టుట
" మేనకాదేవికి వరము లభించుట
CC-0. Jangamwadi Math Cojegign: Varanasi. An eGangotri Initiative
136
138
141
142
144
145
146
148
150
152
155
157
159
163
164
165
167
168
169
172
174
176 -
178
180
182
184
187
190
191
193
194
196
పార్వతిదెవి బాల్యము
నారదహినూలయ సంవాదము
- మేనకాహిమవంతులు పార్వతికి శివునారాధించుమని చెప్పుట, స్వప్నమున శివుని
" రూపాంతరమును గాంచుటయు, శివుని హిమాలయాగమనము
కుజుడు ఉదయించి శివానుగ్రహమువలన (గ్రహత్వము నొందుట
శివహిమవంతుల సమావేశము
శివహిమవంతుల సంవాదము
- శివపార్వతీసంవాదము
వ[జ్రాంగు(డు నుదయించి తపించుట
తారకాసురు(డు జన్మించి తపించుట
తారకాసురుని భీతీచే బాధపడు సురలకు శివుడు అభయము నాసగుట
ఇం౦(ద్రకామసంవాదము
కామవికారవర్షనము
శివు(డు కాముని దహించుట
బడబానలచరితము
పార్వతికి నారదుని యుపదేశము
పార్వతీతపోవర్లనము
పార్వతి నూజడించుట
పార్వతిని వివాహమాడుదునని శివు(డంగీకరించుట
పార్వతీజటిల సంవాదము
(బ్రహ్మచారిగ శంకరు(డు పార్వతిని పరీక్షించుట
పార్వతి శివుని దర్శించుట
పార్వతీశివుల సంవాదము
పార్వతి - తపఃస్థానమునుండి యింటికి వచ్చుట
శివమాయవర్లనము
సప్తర్షులు హిమవంతుణజేరుట
సప్తర్షులు హిమవంతు నోదార్చుట
అనరణ్యచరితము
పద్మాపిప్పలాదుల చరితము
సప్తర్షులు పార్వతికి ఫలపుష్పములను సమర్పించుట
లగ్న పత్రికను పంపుట - సామగగ్రీసం[గ్రహము
- వివాహమంటపమును వర్షించుట
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
200
201
203
204
205
207
208
211
212
214
215
217
219
221
221
223
225
228
233"
235
236
239
240
242
244
246
249
250
253
255
256
వివాహమునకు అమరులతో శివుడు బయలుదేరుట
శివుని వివాహప్రయాణ వర్ణనము
వివహమంటపచర్చ
' దేవతలు హిమవంతు(డు మున్నగువారితో కలియుట *
శివుని యద్భుత లీలావిలాసము
మేనకాదేవిని మెప్పించుట
శివుని సుందరరూపముంగాంచి పౌరుల సముత్సాహము
వరాగమనాది వర్షనము
హిమవత్‌ గృహములోనికి శంకరు(డు వెళ్ళుట
కన్యాదానవర్షనము
బ్రహ్మదేవుని మోహము
పరిహాసవర్షనము
మన్మథుని (బ్రతికించుట
వరవర్గభోజనము శివుని శయనము
శంకరుని ప్రయాణవర్షనము .
పతి వ్రతాధర్మవర్లనము
శంకరు(డు కైలాసమునకు వెళ్ళుట
రుద్రసంహిత - కుమారఖండ
(ప్రారంభము - శివవివాహానంతరకృత్యము
కుమారస్వామి జన్మించుట
కుమారస్వామి బాల్యక్రీడలు
కుమారస్వామితో నందికేశ్చర సంభాషణము
కుమారస్వామికి పట్టాభిషేకము
కుమారస్వామి - (ప్రభావము
యుద్దారంభము
దేవరాక్షసాధిపయుద్దము
తారకాసుర ఇం(ద్రవీరభ(ద్రాదియుద్ధము
తారకసంహారము, అమరులయానందము
.బాణప్రలంబాసురుల వధ
కుమారస్వామి - కైలానము(జేరుట
గణపతి ప్రాదుర్భావము
'ప్రమథగణ - గణపతి వివాదము
CC-0. Jangamwadi Math corggpares' An eGangotri Initiative
గణపతితో ప్రమథులు పరాజితులగుట
గణపతి - శిరళ్ళేదనము
గణపతిని బ్రతికించుట.
విఘ్నేశ్చరునకు గణాధిపతిత్వము
గణపతి వివాహ సందర్భము
గణపతి వివాహము.
రుద్రసంహిత - యుద్ధఖండ ప్రారంభము - త్రిపురాసురుల తపస్సు
దేవతలు శంకరుని ప్రార్థించుట
త్రిపురాసురధర్మప్రవర్తనము
త్రిపురాసురుల బౌద్దదీక్షాస్వీ కారము
(త్రిపురాసులను మోహింప(జేయుట
అమరులు అభవుని నుతించుట
దేవతలు శివు నుపాసించుట
శివునకు యుద్ధపరికరము లేర్బడుట
శంకరుడు త్రిపురాసంహారమునకు బయలుదేరుట
_ త్రిపురదాహవర్షనము
బ్రహ్మాదులు శివుని నుతించుట
దేవతలు స్వగృహములకు(జనుట
జలంధతకథా(ప్రారంభము - దేవేంద్రుని శంకరు(డను గ్రహించుట
జలంధరుని జననము - ఏవాహము
దేవతలతో జలంధరుడు పోరుట
విష్ణుజలంధరయుద్ధము
దేవర్షితో జలంధరునికి సంవాదము
జలంధరుని సందేశము
ప్రమథగణదై త్యసాధారణయుద్ధము
జలంధరునితో శంకరుని యుద్ధము
బృందాపాపతివ్రత్యభంగము
జలంధరసంహారము
అమరులు శంకరుని నుతించుట
విష్ణుమోహనిరాకరణము
శంఖచూడుని తపస్సు - వివాహము
శంఖచూడుని రాజ్యాభిషేకము, పూర్వజన్మవృత్తాంతము
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
౧౦061౪
327
329
330
332
335 '
337
340
343
346
348
350
353
355
357
358 .
360
363
364
366
368
369
371
374
376
377
379
381
383
385
387
389
392
బ్రహ్మవిష్ణుకృత సదాళివస్తుతి
(బ్రహ్మవిష్ణువులకు శివుని ప్రభోధము
శంఖచూడునియొద్దకు శంకరు(డు దూతను పంపుట
శంకరుని యుద్ధ ప్రయాణము
శంఖిచూడుని యుద్దాగమనము
శివునితో. శంఖచూడుని దూత - సంభాషించుట
శివగణములకు రాక్షసగణములకును పోరాటము
శంఖచూడుని యుద్దము
కాళికాదేవి యుద్దము
శంఖచూడ సైన్యవధ
శంఖచూడుని సంహారము
తులసీదేవిశాపము
, హిరణ్యాక్షుని వృత్తాంతము
హిరణ్యకళివుని సంహరించుట
అంధకాసురునికి ఆధిపత్యము లభించుట
యుద్ధ ప్రారంభము
అంధకాసురుని యుద్ధము
శుక్రాచార్యుని వేడుకొనుట
శుక్రుడు శంకరుని గర్భమున నుండుట
శుక్రాచార్యకృత శివస్తోత్రము
శుక్రుండు సంజీవినీ విద్యను సంపాదించుట
ఉషాచరితము
బాణాసురగర్వము ఆ అనిరుద్ధాగమనము
బాణాసుర శ్రీ కృష్ణయుద్దము
బాణాసురభుజములను ఛేధించుట
బాణాసురునకు శివగణస్వరూపము
గజాసురసంహారము
దుందుభినిర్రాదవధ
విదల ఉత్పలులను సంహరించుట
శతరుద్రసంహిత - ప్రారంభము పంచబ్రహ్మావతారములు
అష్టమూర్త్యవతారనులు
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative .-”
ఎ౦06/
అర్ధనారీశ్చరావతారము 14
శేతాచార్యుండు మొదలుకొని బుషభయోగివరకు తొమ్మిదియవతారములు
తపోధను(డు మొదలుకొని లకులీశునివరకు 19 అవతారములు
నందీశ్యరావతారము 43
భైరవావతారము
వీరభ[ద్రశరభావతారములు 46
గృహపతియవతారము అభిలాషాష్టకము 47
యక్షేశ్వరావతారము 48
మహాకాలు(డు మొదలుకొని కమలేశ్వరునివరకు దశావతారములు 58
ఏకాదశరు[ద్రావతారములు 69
దుర్యాసమునియవతారము 70
హనుమదవతారము 71
మహేశావతారచరితము 72
వృషావతారచరితము 73
పిప్పలాదావతారము 74
వైశ్యనాథావతారము 75
ద్విజేశ్వరావతారము 76
యతినాథ హంసావతారములు 78
కృష్ణదర్శనావతారము 79
అవధూతేశ్చరావతారము 80
భిక్షుపర్యావతారము 81
సురేశ్వరావతారము 82
(బ్రహ్మచార్యవతారము 83
సునర్తకనటావతారము 84
సాధుద్విజావతారము 85
అశృత్థామావతారము 86 న
కిరాతావతారము 87 చూ
మ హేశావతారసందర్భమున వేతాలావతారమును |
గమనించినచో 88 అవతారములు "
ద్యాదశజ్యోతిర్లింగావతార సంగ్రహచరితము
క్రో
౮౮-0౦. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
449
450
451
454
458
‘462
471
480
482
483
484
487
489
490
493
496
499
502
504
506
508
510
రడీ
517
518
521
522
.524
535
శ్రీ మహాగణాధిపతయే నమః
శ్రీ మేధా దక్షిణా మూర్తయే నమః
శ్రీ మహా సరస్వత్యై నమః
శ్రీ శివ మహాపురాణము
త్రీ విద్యేశ్వర సంహిత
ప్రథమాధ్యాయము
మంగళా చరణ శ్లోకము:
ఆద్యంత మంగళ మజాత సమాన భాన
మార్యం త మీశ మజరామర మాత్మదేవమ్‌ |
పంచాననం ప్రబల పంచ వినోదశీలం
సంభావయే మనసి శంకర మంచికేశమ్‌ ॥
అర్ధము - పార్వతీపతియగు శంకరుని హృదయమునందు భావించుచున్నాను. ఎందుకనగా?
శంకరుడు - (త్రిమూర్తులలో రుద్రుడనంబజగుటయే గాక నృష్టికిమున్ను ప్రళయాంతమునను
మంగళస్వరూపము కలిగయుండువాడు లేక సృష్టిష్టతలయ సమయ(తయమునందును భక్తులకు శుభము
. నాసంగువాడును ఇందువలననే “నతత్సమ శ్చాభ్యధికశ్చద్నశ్వతే” అను శ్రుతి ననుసరించి సమానుం
డుగాని అధికుడు గాని లేనివాడును నిఖిల సురాసుర గంధర్వ కిన్నర మానవులచే పూజింపంబడువాడును,
లోకవేదముల యందు ప్రసిద్ధుడును ముసలికనము మరణము లేనివాడును (అనంగా మృత్యుంజయుడై _
భక్తుల అపమృత్యువులను తొలగించువాడని భావము.) పంచభూతములలో కర్మజ్ఞానేంద్రియములలో .
అంకకాణమునందును నవసంచువాడే గాక జీవాత్మలయందు నివసించువాడును తన శరీరమగు
- చిచృక్తియందు ప్రకాశించువాడును సద్యోజాతాది పంచముఖములతో అనాదిసిద్ధములైన సృష్టిస్థితిలయ
తిరోధాన అనుగ్రహములనంబడు పంచకృత్యములను వినోదముగా గావించు స్వభావము గలవాదునై
యున్నవాడు.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
ఖీ .... శ్రీశవమవో ప్రరాణను.
శో॥ వ్యానం వళిష్టనప్తారం - శక్రే:పొత్రమకల్మషం ।
పరాశరాత్మజం వందే శుకతాతం తపోనిధిమ్‌ ॥
అర్థము = వశిష్టమహర్తికి, మునిమనుమడు, శక్తి యె శక్తి యొక్క మనుమడును, పరాశర మహర్షిందగు కుమారుం
కమహర్షితండ్రియు తపోనిధియునగు వ్యాసమ' న చుచున్నాను.
రు -కదుబాంతందియు. కవానిధియ వ్యాసమహర్షిని మస్కరిం చున్నా!
ణం...
నావం అలా నం నాడో
పరప్వతీ ప్రార్థవము
శ్లో శారదాం నీరజాస్యాం శ్రీ - కరాంఘ్రిద్వయ పూజితొమ్‌ |
నారదాది మునిజ్ఞాన - కరీం వాణీం విధే రృజే ॥
కమలము వంటి ముఖము కలదియు, శ్రీకరములైన రెండు చరణములయందు
పూజింపబడునదియు; నారదుండు మున్నగు మహర్షులకు జ్ఞానమునుపదేశించునదియు బ్రహ్మదేవుని
వాణీస్వరూపిణియు నగు శారదా (సరస్వతీ) దేవిని ప్రార్థించుచున్నాను.
— ae నరుడు Pm
శ్రీ దక్షిణా మూర్తి ప్రార్థనము
శ్లో! సర్వలోక గురుం వందే - విద్యానాథం నుదై వతం
దక్షిణామూర్తి మీశాసం - వటచ్చాయా. నమాశ్రితమ్‌ ॥ |
పదునెనిమిది విద్యల దొరయు ప్రసన్నదైవమును లోకములయందంతట నివసించు సుధీమణుల
ఆచార్యుడును కైలాసముపై వటవృక్షము క్రింద సమాసీనుండును సమస్త చరాచరశాసకుండు నగు
రకిజామ్తూరని (మొక్కులిడుచున్నాను. SEF
"Err వ డాం
శ్రీ నీలకంఠ శివాచార్య ప్రార్థనము
శ్లో నీలకంఠ గురుం వందే - బ్రహ్మసూత్రార్థ కోవిదం
విశ్వేశ్వరనసుతం సర్వ - మంగళాపతి మగ్రజమ్‌ |
గౌతమీతీరవిభ్రాజత్‌ - కాళేశ్వర నివాసినం
ప్రస్థానత్రయకర్తారం - గౌతమం శైవ పుంగవమ్‌ ॥
వ్యాసమవార్షికృత బ్రవ్మసూత్రముల యథార్థమును విశదపజచువాడ్తునుగోదావరీ తీరమున విలసిల్లు
యాయ తం .వీశ్రేశ్వరారాధ్యులవారి కుమారుడును _సర్వమంగళయను
ఇసాధ్వీమతల్లికి ప్రాణనాథుడును ఉపనిషద్దీతా బ్రహ్మ సూత్రముల భాష్యములను రచించినవాడును శ్రీ మదాద్య
న టై సుమారు వేయివత్సరముల నుందు జన్మించిన వాడును. గౌతమస గోత్ర "
సంజాతుండును శైవాచార్యులలో ప్రముఖులునగు శ్రీ మన్నీలకంఠ భగవత్పాదుల వార్‌ నభివాదించుచున్నాను..
చాక నా తానా
పస్వగోత్ర బుషినందనము
ళీ! గౌతమాఖ్యం మునిం వందే - న్వగో త్రాదిమ మన్వహం | ౯
అంగీరసమునిం శైవ - మాయాస్యం వేదపారగమ్‌ ॥
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
i, శ్రీ శివ నునో ప్రరాణనం
గ్రంధకర్తగారి గోత్రమునందలి ఆదిపురుషుడైన గౌతమ మహర్షిని శివభక్తాగ్రేసరుండగు ఆంగీరస
మహర్షిని వేదవేదాంగవిదుడగు ఆయాస్యమహర్షిని నమస్మరించుచున్నాను.
స్వవంశ మూలపురుషుని వందనము
శ్లో॥ . ఆచార్యం ఫాలనేత్రాంకం - త్రిలోకీ గురు మద్భుతం ।
వందే శైవాఖిలారాధ్యం - మల్లికార్జున పండితమ్‌ ॥
ద్వాదశశైవాచార్యులలో |ప్రముఖులును నొసట మూడవకంటి గుర్తుగల వారును అనన్య సాధ్యములగు
మహిమలను చూపెట్టిన వారును స్వర్గమర్య పాతాళముల యందలి సజ్జనులకు శాంభవదీక్షాగురువులును
శైవప్రముఖులందరిచే సత్మరింపంబడినవారు నగు మల్లికార్జున పండితారాధ్యుల వారికి శరణములను
సమర్పించుచున్నాను. ;
స్వ శాంభవ దీక్షా గురు వందనము
శ్లో! ఆరాధ్యం సోమలింగాఖ్యం -'శరణం ప్రార్థయే నదా !
యత్కపావశతః పుంసః - మోక్షమార్గో విరాజతే ॥
శ్రీ శ్రీ మల్లికార్డునపండితారాధ్య వంశీయులు, శమదమాది సంపన్నుడైన ముముక్షువునకు
శాంభవదీక్ష ననుగ్రహించి అర్బీరాది మోక్షమార్గమును కనిపెట్టు యోగ్యత నాపాదించు వారు ఓరుగల్లునందలి
శివకళానిలయములో నివసించువారు పుత్రపొత్రాదికుటుంబ బాహుళ్యము గలవారు నగు శ్రీ శ్రీ కొడిమేల
భోగ సోమలింగమూర్తి ఆరాధ్యులవారి చరణములకు త్రికాలములయందు మొక్కులిడుచున్నాను.
అధ్యాపక గురు వందనము
'శ్లో॥ నృసింహాచార్య విదుషం - నాథమాచార్య మాదరాత్‌ |
విర్ణలం విప్రవర్యంచ - లక్ష్మణం శాస్రిణం భజే ॥
సంస్కృత సాహిత్యము నొనగూర్చిన శ్రీ ఆచి వేంకటనృసింహాచార్యులవారిని తర్మ వ్యాకరణములను
(ప్రబోధించిన శ్రీ నాథాచార్యులవారిని వేదమునభ్యసింపంజేసిన శ్రీ గాడిచెర్ల విర్ణోబగారిని పూర్వోత్తర
మీమాంసా శాస్త్రముల నధిగమింపంజేశిన ఆత్రేయ శ్రీ'లక్ష్మణశాగ్తి వరేణ్యులవారిని మిగత వాద్యాగురువుల
నందరిని నమస్మరించుచున్నాను.
శ్లో॥ శైవవాజ్మియ విజ్ఞాన - కారాకౌ విద్వదుత్తమౌ !
ఆరాధ్యౌ నాగ్రలింగేశ - వీరేశౌవ' ప్రణమామ్యహం ॥ ॥
ప్రస్థానత్రయము మున్నగు శైనవవాజ్మయముందగు విజ్ఞానమును కలుగంజేశినవారును
పండితప్రకాండులును శ్రీ ముదిగొండ నాగలింగశాగ్తి శ్రీ ముదిగొండ వీరేశలింగశా్తి అను
ఆరాధ్యవతంసులను ఆరాధింతును.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 3
ళీ శీ శివ మనో ఫ్రరాణమృ.
న్వదితృ వందనము
శః పితరం రామానాథాఖ్యం - భుక్తిముక్తి నుఖాన్సదం |
పితామహ మహం వందే - చాంబేశం ప్రిపితామహమ్‌ ॥
“సుకృతీగతాయుః” అన్నట్లు నలుబదియారువత్సరముల జీవితములోనే వేదవేదాంగముల నభ్యసించి
ఇహపరసాధనసామర్థ్యముతో అద్వితీయమగు బ్రహ్మసత్రమును నెరవేర్చియు శిష్యుల అజ్ఞాన అవివేకములను
పారద్రోలు నత్ర్రబోధములనుగావించుచు యోగమున తమ ప్రాణములను లింగైక్యమొనర్చిన
శ్రీ రామానాథారాధ్యులు అను జనకుని పాపేశ్వరాఖ్యులగుపితామహని, -
అంబేశ్వరనామధేయులగు ప్రపితామహుని నమస్మరించుచున్నాను.
శ్లో! అన్నపూర్ణా మహం వందే - మాతరం చాగ్రజం కిల |
విద్యా వివాహ కర్తార - మంబేశం లోక విశ్రుతమ్‌ ॥ |
అన్నపూర్జాంబయను మాతృదేవతను, బాల్యమున పితృవియోగమును మఅపించు పోషణమును
విద్యాభ్యాసమును వివాహమును ఒనగూర్చినవారును కాశీరామేశ్వరాది పుణ్య క్షేత్రములయందు
ఆం(్రమవారా[న్ట (ప్రముఖ గ్రామములలోను యజ్ఞయాగాది నత్మార్యముల నొనర్చుటజేశి
ప్రఖ్యాతిగడించినవారును అ(గ్రజులునగు అంబియారాద్యుల వారిని భావించుచున్నాను.
స్వకీయ సంగ్రహము
శ్లో! సుందరీ విమలా నాథః - విశ్వనాథాగ్రజో బుధః ।
ఆస్తి యస్యనుతా సర్వ - మంగళాఖ్యా గుణాన్వితా ॥
సో౭ హం జాతో పింగళాబ్దే - శ్రావణే కృష్ణ పక్షకే !
ద్వాదశ్యాం భౌమావారై చ - సాయం గేహే పితుః శుభే ॥
నిర్మలాయాం సోమ వీథౌ - బంధుజాలం సునందయన్‌ ।
శివాజ్ఞయా శైవలోక - సేవాయై శివపూజకః ॥
సుందరి, విమల, అను సౌభాగ్యవతులు పత్ఫులుగాను విశ్వనాథము అను ఆరాధ్యుడు సోదరుడు
గాను సర్వమంగళ యను సుగుణఖని ఏకైకపుత్రికగాను శ్రీ పింగళనామ సంవత్సర (శ్రావణ కృ॥ ద్వాదశీ
మంగళవారము సాయంత్రము ఆంధ్రప్రదేశమున ఆదిలాబాదు జిల్లాలోని తాలూకా నిర్మలయందు
సోమవారంపేటలోని తండ్రిగారి యింటియందు శుభముహూర్తమున శైవలోకమును సేవించుటకు
శివునారాధించుటకును ఆప్త బంధువులందరు సంతోషించుచుండగా జన్మించినవాడను, మరియు శివాజి '
ననుసరించి వదాస్యవతంసులు, సద్గుణనిధులు, వైశ్యశిఖామణులు, విద్యాపోషకులు, విద్వజ్ఞన
మనోరంజకులు, పబ్బాన్వయ వారిధి రాకాసుధాకరులునగు శ్రీ (పబ్బా ) శంకరయ్య శ్రేష్టిగారిచే (ప్రేరితుడనై
“శివ విజ్ఞాన సర్వస్వము” అను తెలుగు తాత్సర్యమును వ్రాయుచున్నాడను.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative స 4 |
జ్జ pet శీ శివ మనో ఫ్రరాణను
ఉపక్రమము (విజ్యేశ్వర సంహిత) ౯
ధర్మక్షేత్రము నత్సురుషసంకల్రితమ్తనంగాయమునా సంగమము బ్రహ్మలోకమునకు మార్గము
పరమపవిత్రంబునగు (ప్రయాగక్షేత్రమునందు సత్మవ్రతపరాయణులు సహృదయులు గొప్పమహిమ గలవారు
త త లక ల యా చేయుచుండిరి. అట్టితటి
- వేదవ్వాసుల. వాం కండర సా ఫై మహాయాగములో పాలుగొనిన మునులను చూడగోరి
య్రరుదెంచగ్గా పౌరాణికోత్తముండగు సూతమహార్షిని గాంచి మదతాంతకరణులై సుక సుప్రసన్నమనంబున-
గౌరవించి వినయముతో చేతులుజోడించి సూతుని వర్ణించుచు దిగువవిధము ప్రశ్నించిరి.
సర్వజ్ఞడైన రోమహర్షణుడా? మా భాగ్యవశమున న నీవు వ్యాసుల వారి వలన సమస్త, పురాణవిద్యం
బరిగ్రహించినాడవు కావున శ్రేష్టములైన రత్నములకు సముద్రమువలె పరమేశ్వరుని ఆశ్చర్యకర లీలలతో
- నిండియుండు కథాప్రసంగములకు నిలయమగు వాడవు -' Mr
న భవిష్యత్తు నందలి we నీకు తెలియని దొక్కటియు ల.
tm క
ఐతే ఒక్కటియే వి; వినదగినదై దై యున్నది... అద్ది ి రహాస్యమైనను మా యందు దయ గలవాడవేని వక్కాణింపుము.
నన య
అఆలు అలో
ఘోరమైన కలియుగము ఏర్పడినపుడు మానవులు - - తజచుగా పుణ్యముల నా నాచరింపకుండుటయు
రణ వారముల నడచుటయు సత్యమును పరిపాలింప కుండుటయు ిందాపరులగుటయు
కల్సితములనుటయు పశువుల_వలె వివేక_ విజ్ఞాన రహెతులై- -సంచరించుటయు తల్లిదండ్రులను
ద్వేషించుటయు. ప్రీపశేభూతులగుటయు కామకింకరులగుటయు సంభవించును.
కు ప ummm
ఇంతియేగాక బ్రాహ్మణులు - తమ వర్ణధర్మ మును విడనాడుదురు. లోభమను మొసలిచే కరువం
డడ య తన Drees
బడినవారై డబ్బుగడించుటకు చదువుకొందురు మదమోహింతులై ఇతరులను మోసగింతురు. త్రికాల
సంధ్యావందనము లెనివారై దార్థజ్ఞాన శూన్యులై దయాదాక్షిణ్య వర్ణితులై పండితమ్మన్యులుగాను తమ
a]
ర mR డాలు
ఆచారమును ప నాచరింపని వారుగాను వ్యవసాయతత్పరులుగాను కూర భావులుగాను
లినమై నుందురు, క
"ఇక క్ష న. స్వధర్మమును విసర్జించి దుష్టసహవాసముతో వ్యభిచారము మున్నగు
కలుషితముల వ యుద్ధట్రీతియు లేనివారై రణరంగమునుండి పారిపోవుచు
దొంగశనముతో జేవించుచూశూద్రసదృశలై కామకంకరులై శనైన్టవిద్యల నభ్యసింపక గోవులను
బ్రాహ్మణులను పోషింపనివారై శరణాగత రక్షణము నందసమర్భలై కామినియను వేటగానికి మృగములం
జోలె భొంగుచుందురు. _మటియు [పజలను కాపాడుటయను ను సద్ధర్నము ు' నాచరింపక్త భోగలాలస్లుల్లై ప
జనులను పీడించుచు జీవహింసాపరాయణులై లై దుర్మార్గులుగా నుందురు... స DO కో?
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 5
ఖీ శ్రీ శివ మనో పురాణము
వైశ్యులు - ఉపనయనాది సంస్మారహీనులై స్వధర్మమును పరిహరించి కుత్సితమైన మార్గమునందు
సంచంరిరంచుచు తమ సంపాదనయందలి ఆసక్తిచే తూచుటయందు హెచ్చు తగ్గులు చేయువారుగాను
గురువులయందు దేవతలయందు బ్రాహ్మణులయందును భక్తిలేని వారై దుష్టబుద్ధితో బ్రాహ్మణులకు భోజనము
నిడక తామును పూర్తిగా అనుభవింపక ధనము కూడబెట్టువారుగాను భిక్షువులకు పిడికిలితో నొసగువారు '
గాను. జారిణీప్రీలయందనురాగము రు ర లా _లోభముచేతను.
మోహమునను వివేకముందప్పువారుగాను ఇష్టాపూరాది సుకృతముల నాచరంపనివారుగా నుందురు...
స్ట లో
ఆలాగుననే శూద్రులలోకొందరు బ్రాహ్మణాచారములనుగావించుచుందురు. ఉద్రేకమును కలిగించు
వేషములం దాల్చువారై మూఢబుద్ధిగలవారుగాను స్వధర్మమును త్యజించువారు గాను తపస్సుల నాచరించుచు '
బ్రాహ్మణుల ప్రభావమును తగ్గించువారుగాను శిశువులను బాధించువారుగాను మహామంత్రములను
గురూపదేశము లేకయే ఉచ్చరించువారుగాను శాలగ్రామ శిల మొదలగు వానిని పూజించుచు హవనమును .
చేయువారుగాను బ్రాహ్మణులను నిందించుచు లోకవేద విరుద్ధముగా ప్రవర్తించువారు గాను.
కపటస్వభావముతో ధనము నార్జించుచు నింద్య కర్మల నాచరించువారుగాను విద్యనభ్యసించి వివాదము
జేయువారుగాను అఖ్యానములను వక్కాణించుచు ఉపాసనాపద్ధతులం (బ్రబోదించు వారుగాను ధర్మమును
మయుగుపజచుచు మంచిరాజులవలె కన్పట్టువారై డాంబిక ఆచారపరులై గొప్పదానముల నాచరించుచు
మిక్కిలి మదము గలవారై తమను ్రభువులుగా భావించుచు (బ్రాహ్మణాదులను తమ సేవకులుగా
నొనర్చువారుగాను వర్ణసంకరకారకులై క్రూరస్వభావముతో గొప్ప అహంకారముతో చాతుర్వర్హ్యధర్మమును |
లోపింపంజేయువారై తామే గ్రేష్టకుల సంజాతులమని ఇతర వర్ణస్థుల నవమానించువారుగాను తమకు
అధికారములేని సుకృతములను గావించువారుగా నుందురు.
ne
గలియుచుందురు. తమ స్వాములకు విముఖురాం(డై యుందురు.
కుమారులైతేనో మాతాపితరులయందు ఆదరబుద్ధి లేనివారై దుష్టబుద్ధితో అజ్ఞానమును
పెంపొందించు విద్యల నభ్యసించుచుందురు. _ ఎల్లకాలము అనారోగ్యముతోడను వ్యాధుల తోడను,
బాధపడుచుందురు. అ
ఇట్టివారందరికిని ఈ లోకమునందు పరలోకములోను-సుఖము సమకూరుటఎట్లు? అని, మా
మనస్సు చింతాక్రాంత మగుచున్నయది. ప్రరోపకారముతో సమానమగు ధర్మము మర యొకటి లేదుగదా!
ల పాపములను పరిహరించు లఘుఉపాయమును సర్వవిధ సిద్ధాంతములను కనుగొనిన్న నీవు
కరుణతో మాకు ప్రస్తుతమొవక్కాణింపము!------ా” =
ME మాక... 2 me
మహానుభావులైన మున్తులప్రశ్న నాకర్ణించిన సూతమహర్షి - మనస్సుతో శంకరుని స్మరించి!
్న ఇచెప్పందొడగెను. |
' ఇయ్యది “శివవిజ్ఞార నర్వస్తూ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద ia
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 6 i
క, __ శ్రీశివమనో ఫురాణను
(శివపురాణ శ్రేష్టము)
_ సాధువులైన బుషులారా? మూడు లోకములకు హితము నొనగూర్చు విషయమును గురించి '
బాగుగా (ప్రశించితిరి. నా విద్యాగురువగు వేదవ్యాసుని స్మరించి మీ యందలి ల్‌ నే చెప్పు
నంశమును ఆసక్తితో వినుడు!
సమస్త ఉపనిషదముల సారసర్వస్వం బును పాపపటలములంబోగొట్లునదియు ఇహపర లోకములలో
సుఖము నిచ్చునదియు కలియుగమున సంభవించు కల్మషములను తొలగించునదియు పరాత్పరుడైన
సదాశివుని దివ్యలీలా చరిత్రమును గానముం జేయునదియు ధర్మార్థ కావమోక్ష ఫలముల నాసగునదియు
స్రర్వోత్తమంబునగు శివమహా పురాణ మొండు కలదు. ఇదానీం జదివినను వినినను తప్పక సద్దతి -
లభించును. ఐతే ఈ శివమహా పురాణము లోకమున .శ్లభ్టారములౌనిక వచ్చువరకి భ్రహ్మ హత్యాది
మహా పాతకములు విజృంభించును. మరియు కలీముహోత్సాతములు నీర్చయముగా వ్యాపించును.
_ అంతవరకే శాస్త్రములన్నియు వివాదాస్పదములుగా నుండును. మహాత్ములకు గూడ శివుని స్వరూపము,
బోధపడకుండును. _క్రూరులైన యమదూతలు ఎట్టిభయము లేనివారై భూలోకమున సంచరింతురు.
ఇతర పురాణములన్నియు అంతవరకే ఆర్భాటము . చేయుచుండును. పుణ్యతీర్థములన్నియు కలహ
భాజనములగును. మంత్రములన్నియు వివాదాస్పదములగును. . _పుణ్షేతములందంతటను జనులు
ప్రోట్లార్గుచుందురు._ సమస్తవ్‌ఠములు నిభ్రిలదానములు అభిలదేవతలును సిద్ధాంతములన్నియు సందిగ్ధ...
వాతావరణములో నెలకొనియుండును.
ఇట్టి శివమహాపురాణమును సమగ్రముగ పఠించుట వలనను పౌరాణిక పండితుని వలన వినుటం
.జేశియు సమకూరు మహాఫలమును చెప్పనలవికాదు. ఐనను శివపురాణ శ్రవణ పఠనాది మహిమను
నా శక్తి కొలదీ చెప్పుచున్నాను. పుణ్యాత్ములగు మీరు మనఃపూర్వకముగా వినుండు! పూర్వము వ్యాసమహర్షి
ఇట్లేచెప్పియండెను_
శివమహాపురాణములోని శ్లోకమును గాని శ్లోకార్థమును గాని నిత్యము భక్తితో పఠించు వారు
జీవన్ముక్తులని చెప్పవచ్చును. ఇద్దానిని పూజించువారికి దినదినము అశ్వమేధ యాగఫలము సమకూరును.
,ఒకానొకండు సాధారణ _శబ్దములతో నిండియున్నదని . మాత్రము భావించి. శివపురాణముమ. వినినను _-
' హౌపరహితుండగును. - ఇద్దానిని సమీపించి నమస్మరించువారు సర్వదేవతా పూజాఫలము నొందుదురు. _
'శవమహ వురానమును న సమగ్రముగా వ్రాసి శివభక్తులకు సమర్పించువారికి - శ్రాస్తములయందు _
వేదములయందును దుర్లభమగా చెప్పడిన మహాఫలము అనా శాశ్వత శివసాయుజ్యము చేకూరును.
చతుర్దశినాడు ఉపవసీంచి శివభక్త నమావేశమునందు శివపురాణ ప్రవచనముం జేయువాడు ,
హూజ్యతముండనీ ? చెప్పవచ్చును. ఇందలి ప్రతి అక్షరము వేదగాయత్రీ పురశ్చర్యాఫలము నొసగునది. ,
ప్రతి చతురశిని ఉపవాసముతో రాత్రి, జాగరణంజేయుచు శివపురాణమును చదివినను వినినను కురుక్షేతాది,
వ్యయం యందు సూర్యాయ నృభ్రురసుుతో కాలాక ల
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 7
క్రీ శ్రీ శివ మహో ప్రరాణము
వ్యాసతుల్యులగు బ్రాహ్మణులకు అనేక పర్యాయములు సమర్పించిన మహాఫలము సంప్రాప్తమగును,
ఇందెంత మాత్రము సంశయము లేదు. ' అవహార్షిశములు గానముంజేయువారి పవిత్రసందేశమును
దేవతలు నిరీక్షింతురు. నిత్యము తప్పకుండా చదువువారు వినువారును గావించు పుణ్యము కోట
గుణితం బగును. ఇందలి రుద్రసంహితను సమాహిత మనస్ముడై పఠించువాడు బ్రహ్మఘ్బుడైనను మూడు
ద్రినములలోనే నిర్ముక్త పాపుండగును. ఖైరవుని మూర్తి ముందు ప్రత్యహము మూడు తడవలు రుద్రసంహితను
మౌనముతో పారాయణముంజేయువారు కామితముల నన్నిటిని బడయుదురు. వటవృక్షమునకు గాని
బిల్వవృక్షమునకు గాని ప్రదక్షిణములంజేయుచు రుద్రసంహితను చదువువారు వినువారును బ్రహ్మహత్యాది
పాపములనుండి విడిబడుదురు. ఇందలి కైలాస సంహిత - రుద్రసంహితకంటెను ్రేష్టమై ప్రణవార్థమును
ప్రకాశించు నదగుటచే [బ్రహ్మ స్వరూపిణి యనంబజగుచున్నయది.
కైలాస సంహితామహిమను పూర్తిగా శంకరుడే గుర్తెరుగును. వ్యాసుండు సగము తెలిసినవాడు.
నేను నాలుగవ భాగము కనుగౌనినవాడను. ఐతే కైలాస సంహితంజదివి గ్రహించిన వారు తక్షణముననే '
చిత్తశుద్ధి గలవారగుదురు. ఇంక రుద్రసంహితచే నశింపని పాపము లోకమున గానరాదు. శీవుండు
ఉపనిషత్సముద్రమును మధించి జనింపంజేసినారుడ్రసంహిత అను అమృతమును కుమార స్వామికి
"నాసాను. ఇట్టె అమృతమురగ్రోలువాడు నమరుండగను. బ్రహ్మహత్యాది పాపముల నిష్కృతికై నిత్యము
నెల వరకు రుద్రసంహితను చదువవలెను. లేదా- వినవలెను. _దుష్టదానములంబరిగ్రహించుట,
_దుష్టభోజనము, దుష్టసంభాషణము మున్నగు పాపములను రుద్రసంహిత నొకమారు పఠించినచో |
తొలగింపవచ్చును. ' శివాలయమున బిల్వవనమందును రుద్రసంహితా పారాయణముంజేయువారికి
__సమకూరు ఫలము చెప్పనలవిగానిది. రుద్రసంహితంజదువుచు శ్రాద్ధమున బ్రాహ్మణులకు భోజనము
నిడువాని పితురులందరు శివలోకమునకు వెళ్లుదురు. - చతుర్దశినాడు నిరాహారముగా బిల్వమూలము
నందు రు[ద్రసంహితం జదువువాడు దేవతలచే పూజింపంబడును. ఇందు ఇతర సంహితలన్నియు
కామ్యఫలప్రదంబులేను. తథాపి ఈ రెండు సంహితలు శివలీలను శివవిజ్ఞానమును తెలుపుచున్నవి
కావున ముఖ్యంబులని భావింపవలెను,
శ్లో తదిదం శైవ మాఖ్యాతం - పురాణం వేదనమ్మితం a
నిర్మితం తచ్చివేనైవ - ప్రథమం బ్రహ్మనమ్మితం ॥
వేదతుల్యమైన శివమహా పురాణమును శివుండే ప్రప్రథమముగా రచించినందున ఇయ్యది బ్రహ్మ =
సద్భశంబఐని తెలియవలెను. లక్ష శ్లోకాత్మకము ద్వాదశ సంహితా విలసితంబునగు శివమహాపురాణమును '
వ్యాసమహర్షి - ఇరువదినాలుగు వేల శ్లోకములలో ఏడు సంహితలతో సంగ్రహించెను. (
వస్తుతః పురాణమనునది సృష్టాదియందు శేతకోటి ప్రమాణముగా ఒక్కటి గానే యుండెను. ఇట్లు
శివుండు శాసించెను._ తరువాత ద్వాపరయుగమున_వేదవ్యాసుండు మహాపురాణమును పదునెనిమిది |
_ విభాగములుగా విభజించి నాలుగు లక్షల శోకములలో సంగ్రహించెనూ-శివపురాణమున - విద్దేశ్వర, '
రుద్ర, శతరుద్ర కోటిరుద్ర ఉమా, కైలాస, ప్త సంహితలు విరాజిల్లుచున్నవి.
ఇయ్యది స
పదవి నొసగునెదే బ్రహ్మతుల్యముగా భావింపంబడుచున్నది ఇద్దానిని పూర్తిగా,
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 8
ఇ
శ్రీ శన మనో ప్రరాణవం
పఠించువాడు జీవన్ముక్తుడగును. శ్రుతులు స్మృతులు పురాణములు ఇతిహాసములు ఆగమములు
న్రూర్లకొలదియైనను ఈ శివమహాపురాణముందగు మహిమలో ఒకానొక క స్వల్పభాగముతో గూడ సరిపడవు...
శ్లో॥ శైవం పురాణ మమలం శివకీర్తితం తత్‌ Ea ps
వ్యాసేన శైవ ప్రవణేన చ సంగృహితమ్‌ ।
సంక్షేపతః సకలజీవ గుణోపకారం
తాసత్రయఘ్న మతులం శివదం సతాం హి ॥
న రనిచే కీర్తింపంబడినదనియు దోమలు లేనిదియు నగు ఫా మ శైవులకు విధేయుండైన ,
పోగొట్టును. ఇద్దానితో సమానమగు పురాణము లేదు. సత్చురుషులకు మోక్షము నొసగును.
మక న
._ ఇందు కపటము శేనిదియు వేదాంత విజ్ఞానముతో ని నిండినదియు నగు ముఖ్య ధర్మము ప్రతిపాదింపం
బడినది. అసూయ ఈర్ష్య మున్నగు దుర్గుణములు లేనట్టి జ్ఞానులు ఉపాసించు వస్తువుగలది శివపురాణము;
పరమాత్మయగు శివుని సమీపింపంజేయు శివపంచాక్షరీ మహా మంత్రము మున్నగువాని విధానమును
(ప్రభావమును శివపురాణము తెలుపును. మతియు 'మోక్షావహమే గాక ధర్మార్టకామములను జ్ర త్రివర్గము
సిద్ధించు మార్గములను ప్రకాశింపంజేయును.
ఈ పురాణతిలకము శివుని సర్వోత్తమునిగా ప్రతిపాదించుటంజేశి సత్పురాణ మనంబజగుచు
వేదాంతములయందు వేదములయందును నిరూపింపంబడిన పరమాత్మకోటివారిచే కీర్తింపంబడునది.
కనే పప]
న కన న
ఇట్టి అద్వితీయ(గ్రంధమును భక్తిశ్రద్ధలతో పఠించినవారు శివప్రియులగుటయే గాక అంత్యకాలమున _
ననన నన
శివసాయుజ్యము నొందుదురు._
ష_ mmm
ఇయ్యది “శివజ్ఞార సర్వస్వ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
వ్రతచనముతో ద్వితీయాధ్యాయలు.
_తృకయాలా యు.
(శివపురాణ ప్రారంభము, శివు(డు చతుర్ధపురుషుండనుట)
సూతులవారు ఇట్లు చెప్పగా విని బషిప్రవరులు - వేదాంత సారసర్వస్వంబగ్గు అద్భుతమైన-
పురాణమును నినిపింపుడని ప్రశ్నింపగా సూతుండు సంతోషిత స్వాంతరంగుడై శంకరుని పదే పదే
స్మరించుచు బాగుగా వక్కాణింపందొడంగెను. _
యమా! నిరామయందైనకిషునియర్జించి వేవసారందిగు శివపురాణము వాలకింపడు!
భక్తి జ్ఞానవైరాగ్యము లిందు లెస్సగా 'పేర్కొనంబడినవి. శివుని కనుగొనుటకు వేదాంతములను.
వ్షిక్రారింషవలవిగావివారు ఇందుమూలముగా గుర్తెరుగంజాలుదురు.
అలా
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
ణా
ఖీ అ శ్రీ శవ మహో ప్రురాణిషు
సృష్టాదినుండి అనేక కల్పములు గడువగ్గా ప్రస్తుతంబగు ఏ శ్వేతవరాహకల్పము (ప్రవర్తించినపుడ్న
ఇద్ది పరము ఇద్ది కాదు అని ఒండొరులు తగవులాడి నిష్కర్షంగానక సకలజగన్నిర్మాణ రక్షుండగు చత్తుర్ముఖుని
చెంతకు షట్కులీనమునులు వెళ్లి ప్రాంజలురై' వినయగర్భితములగు స్తోత్రములతో ప్రార్థించి - విధాతా!
సర్వకారణ కారణుండు ఆరూ సర తారు నుందు ఇ నెవడో వక్కాణింపుమని ప్రశ్నించిరి..
——————————__
అట్టితతి (బ్రహ్మదేవుడు - తన కమలాసనమునుండి లేచి రెండుచేతులు జోడించి జోడించి యిట్లు
చెప్పుచుండెను.
శ్రీ॥ యతో వాచో నివర్తంతే - అప్రాప్య మనసా సహ;
యస్మా తృర్వమిదం బ్రహ్మ - విష్ణురుద్రేంద్ర పూర్వకమ్‌ ॥
సహ భూకేంద్రియైః సర్వైః - ప్రథమం సంప్రసూయతే;
ఏష దేవో మహాదేవః - సర్వజ్ఞో జగదీశ్వరః ॥
రుద్రో హరి ర్హరశై ఎవ - తధా౭_వ్యేచ సురేశ్వరాః;
భక్తా పరమయా తస్య - నిత్యం దర్శన కాంక్షిణః ॥
వాక్కులు మనస్సుతో గూడ బయలుదేరి పరమేశ్వరుని కనుగొనంజాలక మఠఅలి వచ్చును.
_అహ్మవిష్ణురుద్ర మహేశ్వరులు ౫ సమస్తప్రపంచంబు_ పంచ పంచ _ మహాభూతములు _ఇంద్రియములన్నేయు
క రు వవ ' అట్టి దేవుండే మవ మవ నం సర్వజ్ఞుండు బెశ్వహ్తానుంద్ను]
నాననా నాననా యడాను యు అరవాలి.
{ రూపములతో సృష్టిస్థితిల న "చేయువాడు. _అవసరమున్నపుడు అవ్వారి ప్రార్థనను,
గమనించి సదాశివుడు దర్శనమచ్చుచుండునని భావః — TE
"ధి సదానంద. వనాకకాలవర మాత్రమ ప్రతృష్షమగవాను కాని వరి యెకవిధమగా
సాక్షాత్మరించువాడు కాడ కాడు. వేయేల శివభక్తి తోడనే మానవుండు విముక్తుండగును.
హం య
మొదట శివుని సాధారత అనుగ్రహము వలన శివునియందు భక్తి కలుగును. భక్తి వలననే
"మీరు సరు శివానుగ్రహము కొరకు భూలోకమున 3 వెయిసళ్ళరష్టులు దీత్రమను గావింపుడు!
శ్వరుడైన సదాశివుని యనుగ్రహమువలననే వేదోక్తములగు అల పర్యందను సారమైన
_సాధ్యసాధనజ్ఞానము సమకూరును. యా
బుిషులు ఈ విధముగా (ప్రశ్నించిరి. ల
౮
_సాధ్యములగు వానిలో ముఖ్యమైన దెద్ది? స్రాధనము ఎట్టిది? సాధమందెట్టినాదు? యత్షార్థముగో
వై
_౭వ్వానింగూర్చి చెప్పుము!
™
ప
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative {0
ఖీ J శీ శివ మనో ఫ్రురాణనం
శివపదప్రాప్తియే. శేషు మనంబజగును. శివారాధనమే అందుకు వధను.
శివానుగ్రహము వ వలన శమదమాదిసంపత్తి మొదలగు యోగ్యత ్రత గలవాడే సా? సాధకుండని ని చెప్పంబడును.
న క యూ.
_వేదోక్తము స్వవర్థాశమోచితము నగు బు నగు కర్మ నీశ్వరార్చణ బుద్ధితో నాచరించుచు శివారాధనంజేయు
సాధకుండు పరమేశ్వరుని నిత్యనివాస విరాజమానంబగు మహాకైలాసము నొందును. 5
ఏయేవిధమ్ను శివభక్తి ప్రబలుచుండునో ఆయావిధము. శివానుగ్రహ పాత్రుండగును. శ్రవణకీర్తన
మైనా వా ననన న న కడు
మననములనునవి సాధనముఖ్యంబులగును. (శ్రవణమనంగా? పరమేశ్వరుని దివ్యలీలా విలాసములను
చైవులారా వినుచుండుట యగును. కీర్తన మనంగా? శివుని-శంభు, మహాదేవ, ఈశ్వర, చం[ద్రశేఖరాది
'నామధేయములను. నక సదాశివుని స 'సచ్చిదానందమయత్యాని సంపన్నదగు
దివ్యరూపమును మనస్సుతో స్మరించుట- మనన మనబడును. నమన నం...
అ ల ననన
లోకమున నేత్రముతో ప్రత్యక్షముగా చూచినదాని విషయమున ప్రాణివర్ణము ప్రవర్తించును.
క డా కుతూహల పడుచుండును. కావున మొదట గురుమఖమునుండి
లూ TTT TT TTT REN
సాధకుండు ్రవణకీర్తన 'పననమలను క్రమముగా సాధించినయెడెలి శివయోగము
సిద్ధించును na
. శివయోగసిద్ధివలన సర్వాంగ గతములైన వ్యాధులు సర్వవిధ ఇంద్రియ సుఖవాసనలును 'లోపించును.
శివయోగము నభ్యసించునపుడు సా సాధకునకు కష్టముగా నుండును. (ప్రారంభమునను చివరను శివయోగము
శ్రేయస్మర. మగునట్టిదై (బ్రహ్మానందము నొనంగూర్చునది.
ఇయ్యది “ఇివనిజ్ఞాన నర్వద్తూ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
ప్రవచనముతో తృతీయాధ్యాయము.
(వ్య్యూచమ)
(శ్రవణ కీర్తన మనన వివరము)
మునులు - మననము కీర్తనము (శ్రవణంబు నెట్టివో సవిస్తరముగా చెప్పుమని ప్రశ్నింపగా
విహ్మదేవుడు అవ్వానిని ఇట్లు నిరూపించెను. న్‌!
| శివని పూజించుటను శివమంత్రముల జపించుటను శీవుని కల్యాణగుణములను మరియు
' తిప్రరస్తంవారాది లీలావిలాసములను శివనామములను గురించి రాగద్వేషాది రహితమైన పవిత్రమనంబున
ఉపనిషత్తులతో యుక్తి సహముగా సమర్థించుకొనుట లేక సమర్థించుటయు మననమనంబడును., ఇట్టి :
మననమును యధథధాసాధ్యము ఎల్లకాలము గావింపవలెను._కాని ఇయ్యది ఈశ్వరానుగ్రహలభ్యమై
సాధనములన్నిటి యందు ముఖ్యమనంబజగుచున్నయది.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
అలన జ
11
ఖీ శ్రీ శవ మహో ఫ్రురాణన్స
ఇంక కీర్తనము - శంకరుని దుష్టశిక్షణాది ప్రతాపమును కల్యాణ గుణములను. చంద్ర ద్ర శేఖరత్వ
నీలకంఠత్వ గంగాధరత్వ అర్థనారీశ్వరత్వాది_ దివ్యరూపములను సతీ పార్వతీ పాణి గ్రహణాది |
”చభవఏిలాసములను శ్రుతుల 'రూషముగాను సంగీతములయందును స్ఫుటమైన భాషయందు రసవత్తరముగా
నభివర్ణించుట యగును.
ఏదేనొక నిమిత్తముగా శివపరమైన శబ్దము _శివపరత్వమును _ప్రతిపాదించు సందర్భము '
తటసించినచో అటి విషయమును యువకుండు యువతీ విలాసములను వలె ఆసక్తితో వినుట-శ్రవణ '
— ——__ష— ఐ= —___
_మనంబడును.-
శ్రవణ కీర్తన మననములలో మొదటిశ్రవణము సత్ఫురుష స్రాంగత్యమువలన సంభవించును.
శ్రవణము సిద్ధించుతజి కీర్తనము ధృవపడుచుండును. కీర్తనము దినదినాభివృద్ధ మగుతతి స్రర్వోత్తవ సర్వోత్తమంబైన
మననము సిద్ధించును.
డును శంకరుని అనుగ్రహదృష్టి : ౨౦ హలవలననే సాధకునకు బాగుగా నెరవేరునని
సారాంశము.
సూతుండు మరల చెప్పందొడగెను.
మునులారా? మీకు పురావృత్తము నొకదానిని వినిపింతును.
Born క
నా గురువైన _మాదాశరమహర్షి = సరస్వతీ నదీకీరమున తపించుచుండగా సూర్యసంకాశమైన
విమానములో పయనించుచున్న సనత్కుమార మహర్షి కనంబడెను. అప్పుడు వ్యాసుండు - సనత్ముమారుని
_అర్హ్యముతో సత్కరించి దేవయోగ్యమైన ఆసనమునందు బురద కరు. సనత్ముమారుండు - '
గంభీరముగా దిగువవిధము వాక్రుచ్చెను. Boe
సత్యమైన వస్తువును ధ్యానించుము! అట్టి వస్తువు శివుందేను. నీయట్టివాడు శివుని '
_సాక్షాత్మరించుకొనవలెను._ఐతే ఏకా తపస్సు ఎందుకు చేయుచున్నావు? అప్పుడు వ్యాసుం
డిట్లు విన్నవించెను. సనత్కుమార మహర్షీ! నీ యనుగ్రహమువలన ధర్మార్థ కామమోక్ష మార్గములను
వైదికముగా అనేకరీతులుగాను లోకమున నెలకొల్పితిని. అందరికి గురువునగు నాకే ముక్తి సాధనమైన
జ్ఞానము కలుగనందున మక్షార్ధము తపస్సు చేయుచున్నాను. ' ఇట్లగుటకు ప తెలియుట ,
లేదు.
జానా
అట్టితల్సి సనత్కుమారుండు - వాసుని ప్రార్ధన ౩ నాలకించి (కవజకర మననంబులే
వేదసమ్మతములైన ముక్తి సాధనములనొయు పూర్వము నేను? నేనుగూడ నీ విధముగానే సంభ్రాంతుడనై మందర '
న న పా.
ప్ర తషంబు నొనర్చుచుండగా కవాజ్ఞావళమున సర్వసాక్షియ దయాసషా ద్రుండును వు గ్రతేశ్వరం |
డును భగవానుడు నగు నందికేశ్వరుడు తారసిల్లెను.
హం.
_అట్టితణి నాయందనురాగముకలవాడై (శ్రవణకీర్తన మననములు లు వేదసమ్మతములనియ.
ఉత్తమములగు ముక్తిసాధనములనియు ఇ ఇట్టి సాధనత్రయము న సమారు తూక ల
MIDS a
ree అంగాల
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 12 |
జ్జ శీ శన మనో ఫ్రరాణనం
తప్పక ముకు.. ముక్తుండగుననియు ఇవ్విధము శివుండే నాకు చెప్పెననియు నీవు గూడ _శవణాది సాధన
సంపన్నుడవు కమ్మనియు నందికేశ్వరుండు వాక్రుచ్చెనని సనత్ముమారుండు ఉపదేశించి తన యనుచరులతో _.,
స్వవిమానము నందూ బ్రహ్మలోకమునెకు వెళ్లినపాడని వ్యాసుడు చెప్పగా వినియున్నాను.
అప్పుడు శౌనకాది మహర్షులు దిగువవిధము ్రశ్నించిరి. “
_శేవణాదిత్రితయము ముక్తి ముక్తి సాధనంబని సెలవిచ్చితిరి. . కాని కలియుగములో మానవులు
అల్బాయుష్మంతులగుటంజేశి కొద్దికాలములో మోక్షావహంబగు. .నులభసాధన న మెద్దియేసి యున్నచో
విశదీకరింపుడు!_ wn? ante న
సూతుడిట్లు చెప్పినవాడు.
ఇయ్యది “శివవిజ్ఞాన సర్వస్వ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
వ్రవచనముతో చతుర్థాధ్యాయము,
(లింగార్చన ప్రాముఖ్యము
(శ్రవణాది_సాధనత్రికము ఉత్తమంబని _చెప్పితిని. అందుకు మీరు_విఘ్నములను శంకించి.
ప్రళ్నించితిరి కావున సర్వోత్తరంబగు మరియుక సాధనము లింగార్చనమగును. పరమాత్మను శివలింగముగా
భావించి శివలింగమును భక్తి శ్రద్ధలతో కరపీఠమునందు గాని పుణ్యక్షేత్రములయందు గాని ఒకానొక
మందిరమునందు గాని స్వగ్గహమున పీఠమునందుగాని నిత్యము పూజింపవలెను. ధ్యాన ఆవాహన
ఆసన న పాద్య 6 ఆర ఈ ఆచమనీయ ఏ అభిషేక వన భస్మ గంధ అక్షత క పుష్పబిల్వ ధూప దీప నైవేద్య తాంబూల
మహానీరాజన మం|త్రపుప్ప నమస్కార [ప్రార్ధనములను సదుపచారములను సమర్పింపవలెను. అవకాశము
కందేని ఛత్ర చామర తాళవ్పంత దర్శణ ఘంటా శంఖ గీత నృత్య ప్రదక్షిణలు మున్నగు రాజోపచారములతో
ముక్తందగును. పూర్వకులగు మహానుఖావుతందరో శవలింగార్సనము. వలన నే_జన్మరాహిత్యము
నొందినవారు.-వకే శివుని -లింగమునందును._ మూర్తియందును పూజింపవచ్చును. ఇతర
ధేవతాగణములన్నియు మూర్తియందుమాత్రము పూజింపబడుచుండును. శివందొక్కడే సిరాకారుండగుటం _
దేశి దనంబజగుచు సాకారుండగుట వలన సకలుండై విరాజిల్లుచున్నవాడు. అనంగా నిష్పళత్వమ్లు
సకలత్వంబు రెండును శివునకే ఒప్పారుచున్నవి. నిష్కళమనంగా నిరాకారము, అద్దియే శివలింగ మనం
బిజగుచున్నయది. సకళమనంగా స్రాకారము, ఇద్దియే చంద్రశేఖరత్వాదులతో కూడిన దివ్యమంగళ
విగ్రహంబగును. శివుండు పరబ్రహ్మంబనుటకు ఈ నిష్కళత్వ స కళత్వంబులే నిదర్శనములు. శివేతర
దేవతలు పరబ్రహ్మముకారు కావుననే అవ్వారికి నిష్కళత్వము సంభపింపదు. మతియు వారు మూర్తియందు
మాత్రము పూజింవంబడుదురు. ఇవ్విషయమునే పూర్వము నందికేశ్వరుడు. స్గనత్ముమారునకు,
తెలివియున్నవాడు. శివుని. లింగస్వరూపము మూర్తియు వేదాది నకల, [వమాంనవ తాం
లోకములయందంతటను సుప్రసిద్ధములైనవి. ]
పారం ల సూ
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
13
శ్రీ శవ మనో ఫురాణన
ఇయ్యలి “శవవిజ్ఞాన సర్వస్వ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద_
ప్రవచనముతో వంచమాధ్యాయము
' వీష్లాధ్యాయేము |
_ (బ్రహ్మవిష్ణు కలహము)
నందికేశ్వరుండిట్లు వక్కాణించెను:
పూర్వకాలమున నొకప్పుడు నారాయణు - తన యనుచరులతో సేవింపంబడుచు దైవవశమున
శేషషయనమునందు నిద్రించుచుండగా. లోకపితామహుండగు (బ్రహ్మదేవుడు సహజముగా నచటి కరుదెంచి.
సర్వసుందరుడైన నారాయణుని గాంచి యిట్లు ప్రశ్నించెను.
ఓయీ? నీవు గర్వించి ముందున్న నన్నుగూడ చూడకుండా మొనగానివలె పడుకొనియున్నావు, |
నీ వెవండవు? ఇప్పటికైనను వివేకము గలిగి మెలకువంజెందుము! నీ ప్రభువగు నన్ను గాంచుము!
ఎవందైతే అహంకారపూరితుడై తనచెంత కరుదెంచిన మహనీయుని గౌరవింపడో అట్టి ద్రోహికి గొప్ప:
(ప్రాయశ్చిత్తము విధింపంబడుచున్నయది.
ఏతాద్భశంబగు (బ్రహ్మవాక్యము నాకర్ణించి మహావిష్ణువు క్రుద్ధుడై లోలోన క్రోధము నణచుకొని!
పరమశాంతునివలె నటించుచు నాయనా బ్రహ్మదేవా? నీకు స్వాగతమగుగాక! రమ్ము! పీఠమునండు
కూర్చుండుమనియు నీ ముఖము ఎందుకో వెలవెలపోయినది. నీ చూపులును వ్యత్యాసములుగా
నున్నవనియు (బ్రహ్మదేవు నూఅడించుచుండెను. ఇట్టి సందర్భము “అంతస్తమో బహిఃసత్వః” అను'
నారాయణుని నైజ లక్షణమునకు నిదర్శనంబని గ్రహింపవలెను.
బ్రహ్మ-వత్సా ! విష్ణో ! కాలవేగము ననుసరించి గొప్ప అభిమానము నిన్నావరించినది. క్‌
నేనెవడనో తెలియునా? చరాచర ప్రపంచమునకు పితామహుడనగుటయే గాక నిన్ను కాపాడువాడను
గూడ నేనేయని గ్రహింపుము! విష్ణువు - నాయనా! ఈ జగమంతయు నన్నాశ్రయించియున్నది.
చోరునివలె (ప్రభువునని భావించుచున్నావు. న్లా నాభికమలము నుండి.,జనించినందున. నాకు
కుమారుడవగుదువు. ఇట్టి నస్ను నీ వెరుంగక వ్యర్థముగా మాటలాడుచున్నావు.
ఇవ్విధము నేనే శ్రేష్టుడను నేనే వరేణ్యుడనని పరస్పరము వాదించుకొనుచున్న బ్రహ్మ విష్ణువులకో'
యుద్ధము అన్‌ వార్యమయ్యాను.
అమరులగు హంసవాహన పక్షివాహనులు-ఒండొరులను హింసించు నుద్దేశముతో ప్రోరాట్లమునే'
ప్రారంభించిరి. -అట్టితణి దేవతలు విమానముల 'నధిష్టించి విధి విష్ణువుల యుద్ధమును. చూడగ
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative il
ip శీ శన మనో ప్రరాణనం
ఆకనమున జలద ల బం వారిపై పుష్పవర్షములను కురిపించుచుండిరి. అంత నారాయణుం
డు కోపగించి బ్రహ్మవక్షుస్థలమునందు స్రహింపరాని బాణముల న మును అన్నము...
క చతుర్ముఖుందు ను ద్రేకపూరితుడై వివ్ణువుపై అగ్నిసన్నిభములగు బాణములను అనేక అస్త్రములను
సినవాడు. * ల దత ము PE
ఇట్లు వారిరువురి పోరాటము చూపరులకు ఆశ్చర్యముగా నుండెను. ఇట్టి యుద్ధమును దేవతలు
గాంచుచు మిగుల ప్రశంసించుచుండిరి. అంత విష్ణువు అత్యంత |క్రోధావిష్ణుడై నిట్పూర్పులను విడచుచు
కొంతవరకు ఆలోచించి బ్రహ్మదేవునిపై మాహేశ్వరాస్తమును ప్రయోగింపగా బ్రహ్మయు మిగుల ఆవేశముం
జెంది విశ్వమునంతయు కదిలించునట్లు కనంబడునట్టి ఘోరమైన ప్రాశుపతాస్త్రమును విష్ణువుపై విడనాడెను.
We / ల్‌ నా
పాశుపతము-స్తూర్వకోటి ప్రకాశమానంబై సహాస్రముఖములు గలిగి తీక్షమైన వాయువు వీచుటకు
నిదానమగుకతన భయంకరముగా నుండినది. అట్లే మహేశ్వరాస్త్రంబును గౌనంబడుచుండినది.
నలల ౯ లరికలటుగా అంకం వాతలు క
ఇట్టి అపూర్వ సన్నివేశమును గమనించి “లోకమున రాజకీయ ఉపద్రవము సంఘటించినపుడు
బ్రాహ్మణ క్షత్రియ వైశ్యాది ప్రజలు ఆక్రందనము చేయునట్లు” భయసంభ్రాతులై దేవతలు దిగువవిధము
పరమేశ్వరుని ప్రార్థించిరి. ననన మ నాం
శ్లో! నృష్టిః స్థితిశ్చ సంహార - స్తిరోభావో౭_ప్యనుగ్రహః |
యస్మాత్రవర్తతే తస్మై - బ్రహ్మణే చ త్రిశూలినే ॥
సృష్టి స్థితి లయములు తిరోభావము అనంగా ప్రళయమున జీవులను తన గర్భములో
దాచియుంచుట, అనుగ్రహము-అనంగా భక్తుల సంకటములను తీర్చుచు యవ్వారి విహిత కామితముల
నీడేర్చుచు చివరకు మోక్షము నొసంగుట; ఇట్టి పంచకృత్యములను నెరవేర్చుచు (త్రిశూలధారియు
చంద్రశేఖరంబు గంగాధరంబు నీలకంఠంబు నగు లీలావిగ్రహముం దాల్చు పరమశివునకు నమస్కారము.
మతియు
శ్లో! అశక్య మన్రైర్యదనుగ్రహం వినా-
తృణక్షయో౭_ప్యత్ర యదృచ్చయా క్వచిత్‌ ॥
శివానుగ్రహము లేనిది ఎంతటి వారైన నీప్రపంచమున గడ్డిపబకేను గూడ కదల్పజాలరు
కావున సమస్త కార్యములను నిర్వహించుటకు శివానుగ్రహమే నిదానమని తెలియవలెను.
ఇవ్విథము దేవతలు భయభ్రాంతులై శివుని నివాసమును తలపోయుచు చంద్రశేఖరుండ్లు నివసించు
స నుండు పరమపదమున
కైలాస శిఖరమును సమీపించి ప్రణవాకారముగా నుందు కు మొక్కులిడి అరదు ప్రవేశించిరి..
"అచట నా శివపురమునందు ఒకానొక సభాస్థలమున మణిపీఠమునందు దేవదేవుందైన శ్రంకరుం
డు జగదంబికతో సుఖాసీనుడై యుండెను. మణియు నాశివమూర్తి-ఎడమకాలు కుడితొడపై కుడికాలు
ల
ఎడమతొడపై నుండునట్లు అవ్వానిపై తన హస్తకమలముల నెలకొలిపి సర్వలక్షణలక్షితుండై స్వకీయ
గణంబులతో కూడుకొనియుండెను.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
mre
15
BE శ
న్నా
|
సీ శ్రీ శివ మహో ఫురాణష
అట్టితజి అనన్య భక్తిసంభరితలు శివలీలావిశేషములను కనుగ్గొనిన వారునగు దేవతావనిత్త
వింజామరలతో వీచుచుండిరి. వేదములు మూర్తిమంతములై శివునా వేనోళ్ళ కొనియాడుచుండిన్న
ఇట్టి ఉల్లాస సమయమున భక్తుల ననుగ్రహించు శివుని దూరముననే గాంచి యమరులు శివదర్శ
సంతోషాతిశయమున కన్నీరు గారుచుండ సాష్టాంగ (ప్రణామంబులను సమర్చించుచుండిరి.
పశుపతి యవ్వారల నవలోకించి స్వగణంబులతో చెంతకు రప్పించి తన శుభవీక్షణముల॥
లో
బృందారకుల నానందింపంజేయుచు మధురము వ మంగళ ప్రదంబునగు వాక్యమును వాక్రుచ్చెను.
నలా.
aan ERI ag!
ఇయ్యది “శివవిజ్ఞాన నర్వస్తూమను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
వ్రవచనముతో షల్తాధ్యాయము.
సప్తమాధ్యాయము
(శివవాకృము - బ్రహ్మవిష్తువులను శివు(డనుగ్రహించుటయు)
నాయనలారా? మీకు సేమంబే గదా! నా శాసనము ననుసరించి చరాచరప్రాణుళ
దేవతాగణంబును తమతమ కర్తవ్యములను నెరవేర్చుచున్నారా! లేదా? బ్రహ్మవిష్ణువులు కలహించుకొన
'యుదంతమీవరకే ' తెలుసుకుంటివి. ప్రస్తుతము మీ ముఖవైఖరితో మరల నొకమారు చెప్పినట్లయ్యెన.
"ఇట్లు ఉమామహేశ్వరుండు చిరునగవుతో మధురముగా సంభాషించుచు దేవతల నానందెడోలిక
నూగులోడించి అదేసమయమున పంకజాసన పంకజాక్షుల రణరంగమునకు ముందు వెళ్ళవలసినది?
రుద్రగణంబుల కాజ్ఞాపించెను. అంత బహువిధ వాద్యములను మోగించుచు గణాధిపతులు సన్నద్దు
పరమేశ్వరుని ప్రయాణమును సూచించుచుండిరి. అట్టితజి పంచమండలములు కలదియు మొదటినుం!
క (ప్రణవాకారముగా నుండునదియు శుభావహంబునగు రథమునందు కుమారులతో!
మహేశ్వరుండాసీనుండయ్యెను. ఇంద్రాదిదేవతలు పరమేశ్వరుని వెనువెనుకంజనుచుండిరి. -
rn ఇ
వింజామరలచేతను చ్‌త్రవిచిత్రధ్వజములతోడను పుష్పవర్షంబులను సంగీతముల వలనన
నృత్మములచేతను సత్మరి. సత్మరింపబడుచు అమ్మవారిని వెంటనిడుకొని అయ్యవారు పోరాటముచోట
బయలుదేరిరి.
అట్లు రణరంగమును సమీపించి ప్రమథగణంబుల ఆర్భాటమును దేవతల "సందడిని వాద్యేమో
('మైతనంతయు శాంతింపంజేశి ఆకసమునందు మహేశ్వరుండు దాగియుండెను.
విష్ణువు, మహేశ్వరాస్త్రమును (బ్రహ్మ పా మ అస్త్రద్వయకే
_పోరాముళు ముల్లోకములను కాబ్బునట్లుందెను.. అట్టితజి ఇంక సుపేకైరరుట పాదికారనుకొని నిష్టకుల్ల
శంకరుుండు-వారిరువురి మధ్య గొప్పజ్వాలాస్తంభమై చూపరులకు భయము గొలుపునట్లు ౨ గౌలుపునట్లు ఆపర్భవంచినవో
లోకమునంతయు సంహరింపంజాలు రెండన్రములు జ్వాలా స్తంభములో లీనమైన కతన ఇది టో
అదుతంబని (ప్రేక్షకులు వాపోవుచుండ స్తంభము ఇంద్రియాతీతంబై అగ్నిరూపముగా నుండుటో!
= ఇద్దాని "పై భాగమును క్రింది భాగమును మనము కనుగొనవలెనన్ని వీరాభిమానముగల విధికేశవో
నానన య్‌
ల
——TT0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative అజర్‌ {.
9 శీ శన మహో స్రరాణనం
.నిశ్చయించుకొనిరి. ఐతే మనముభయులము కూడి ఒకేదెసకు వెళ్లునెడ కార్యసిద్ధి కానేరదని భావించి
A
నారాయణుండు వరాహస్వరూపముతో సంభముందగు చివరి భాగమును బ్రహ్మదేవుడు హంసస్వరూపముతో
స్తంభముందగు అగ్రభాగమును కనుగొనుటకు ఏకు వెడలిరి.
ో॥ భిత్వాపాతాశ నిలయం - గత్వా దూరతరం హరిః । beet
నాపశ్యత్తస్యసంస్థానం - స్తంభస్యానలనర్చనః ॥
అగ్నివలె మండుచున్న నా స్తంభముయొక్క చివరిభాగమును నారాయణుండు పాతాళలోకములను
భేదించి మిగుల దూరముంజనినను గాంచడయ్యెను. అంత చేయునది లేక 'అలసినవాడై మొదటి
యుద్దతలమున కరుదెంచెను.
———— య కసససససునకు.
పైపైన పస స్తంభాగ్రము నవలోకింపనెంచు చతుర్మఖునకు దైవవశమున నొక
కేతకీపుప్పము పైనుండి జారిపడుచున్నట్లు గానంబడెను. అప్పుడా పుష్పము అత్యంత సుగంధవ సుగంధముగలదై
మ పెక్కు ఏండ్లనుండి క్రిందికి వచ్చుచున్నట్లుండెను. ఐతే శే బ్రహ్మవిష్ణువుల అజ్ఞానవిలసితమైన
యుద్దకృత్వమున _కచ్చెరువొంది. పరమేశ్వరుండు పరిహసించి తన శిరంబును కదిలింపగా భక్తులు
సమర్పించిన కేతకీపుష్పము శివశిరోభాగము నుండి జారిపడీనది.
టు యా తు ON జంటల.
అంత (బ్రహ్మదేవుండు-ఓ పుష్పమా? నిన్నెవరు 4 తలదాల్సిరి. ఎటనుండి వచ్చుచున్నావు?
అప్రమేయమైన ఈ స్తంభముందగు_ అగ్రభాగమునుండి బయలుదేరి ఆంతమును చూడగోరుచున్నావా?
నేనీ హంసరూపముతో స్తంభాగ్రమును చూడంజాలను గాన న నీవుగూడ ఇద్దానియంతమును చూచుటయందు
నానా లత నలా తాల యంగ క
ఆశనొదులుకొనుము! అందువలన నీవిపుడొక మేలు చేయవలెను. విష్ణువును గురించి “ఈతడు
a el నాన TEE DUE
స్తంభాగ్రము నవలోకించినాడు. ఇందుకు సాక్షిని నేనేనని నీవు వక్మాణింపవలసి యుండునని.
కేత పుష్పమును ఒప్పించెను. ఇద్ది న్లొకవిధముగా విహితంబేయనియు ఆపత్మాలమున అబద్ధమాడుట
ప్రశెస్తంబగుననియు చతుర్యుఖుండు కేతకీ పుష్పంబును భావించిరి.
నా
నన నక ల లా నాం
అంత అంత రణరంగమున కరుదెంచి విధాత-బడలికంజెంది నిరుత్భాహముగా నున్నట్టి హరినవలోకించి
సంతోషాతిశయమున గంతులువేయుచు “విష్ణో ! స్తంభాగ్రమును గాంచితిని, ఇందుకు సాక్షి కేతకీ
పుష్పంబని చెప్పగా కేతకీ పుష్పంబు నటులే యనెను. _శ్రీహరి బ్రహ్మ వాక్యమును విశ్వసించి బ్రహ్మదేవుని
షోడశోపచారములతో పూజించి సత్మరించెను.
అట్టితతి బ్రహ్మగావించిన యపచారమును సహింపలేక దుష్టశిక్షణ శిష్టరక్షణ తత్పరుండైన
భగవానుడు-అగ్ని స్తంభమునుండి ఒకానొక దివ్యమూర్తిగా నావిర్భవించెను. అంత నారాయణుండు
శివుని పాదకమలముల ఎల కభివాదముంజేశి “పరమేశ్వరా! ప్రస్తుతము స్తుతము మమ్మావ హించిన స్వాధికారమదము
నీ లీలావిలాసంబనియే భావింతుము. ఆద్యంత రహితమైన న నీ స్వరూపము నభినివేశముతో విమర్శించుట
మా బోంట్లకు పాడిగాదు. కరుణాసముద్రుడవు కావున మాయపరాధమును మన్నింపుము” అని ప్రార్థించెను.
తనకు టన కా డు తనన
శివుడు విష్ణు (ప్రారననాలకించి “నాయనా? స సర్వోన్నతమగు అధికారము నాశించియు అన్నతము
లాడకుంటివి గావున "నీయందు ప్రసన్నుడను. ఇతఃపరము వమానవ ,సమస్త_ జగమున నాత్తో..
cc- 0. Jangamwadi Math Galeton, Varanasi. An eGangotri Initiative
17
ఖీ 1 శ్రీ శవ మనో ప్రరాణవృ '
సమానముగా క్షేత్రములు పూజామహోత్సవాదులున్ను నీకు నెరవేర్పబడుచుండును. ఇట్లు దివిషదులు
గాంచుచుండగా శివుండు సంతుష్టాంతరంగుడై హరికి స్వసామ్యమును ప్రసాదించెను.
ఇయ్యది “శివనిజ్ఞాన నర్పుస్తూ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
ప్రవచనముతో సవ్తమాధ్యాయము.
| అష్టీమాధ్యాయము |
(బ్రహ్మను భైరవు(డు దండించుట)
అంత సాంబశివుడు - బ్రహ్మగర్వము నణచు నుద్దేశముతో అద్భుతాకారుండగు భైరవుండను
మహాపురుషుని పుట్టింపగా నా _ఖైరవుండు శివునిముంగిట నిలచి సాష్టాంగ ప్రమాణంబులిడి “ప్రభో! |
శంకరా! ఏమిచేయవలయునో శీఘ్రముగా నాజ్ఞాపింపు” డని వేడుకొనెను. అప్పుడు శివుండు -.
నాయనా ! ఖైరవా ! లోకములకు ఆద్యదైవతంబుగు నీ విధాతను ను తీక్టమైన ఖ ఖద్దధారతో పూజింపుమనగా '
ఖైరవుండు ఒక చేతితో- బ్రహ్మవెంట్రుకలను పట్టుకొని గర్వముతో అసత్యము లాడిన ఐదవేశిరంబును
ఛేదించి (బ్రహ్మనుగూడ హతమార్చంజూచుచుండగా విధియు వస్రాలంకారములను కంఠహారమును
ఉత్తరీయమును విసర్జించి భైరవుని పాదములయందడు గాలిచే నూగులాడుచున్న అరటిస్తంభమువలి వసకుచు
ప ను అంతలో బిహ్మ౭జూడగోరి కేశవుండరుదెంచి బ్రహ్మయందు దయగలహడై శివుని '
ంద్వమును తన క్రన్నీటితో గ్‌ నభిషేకించి. బద్ధాంబలియై చిన్న పిల్లవానివలె మధురముగా
ae |
_ నిట్లు విన మ స్త ఆసా
పరమేశ్వరా! ఈ బ్రహ్మదేవునకు పూర్వము నీవే _సృష్టికర్శృత్యమును ప్రసాదించియుంటివి. కావున '
ప్రస్తుత మీతని ననుగ్రహింపుము. etre
అంత శివుండు _విష్ణుప్రార్ధనమునంజేశి సమస్తదేవతాగణములు చూచుచుండగా అవ్య
సంహరింపవలదని భైరవుని నివారించెను._
విగత పంచమశిరస్కుండైన (బ్రహ్మనుగూర్చి “నీవు .శకుడవై లోకగౌరవమును సంపాదింపనెంచి
కపటముగా ప్రవర్తించితివి కావున క్షేత్రములుగాని ఉత్సవములుగాని ప్రాణులు పూజించుట గాని నీకు
ఉండంజాలవు. అని శివుండు వచింపగా ( _బ్రహ్మయు స్వామీ! నాయందు ఏ ప్రసన్నుడవు కమ్ము! నీ
_విభూతులు (లీలలు) .ఏరికి-దెలియరానివి. |
నా పంచమ శిరంబును విడిపించుట [శేయస ని భావించెదను. భక్తుల యపరాభయా
సహించువాడవు, దీనబాంధవుడు, జగర్మారణంలు, అంబు, మేరుపర్వతమును ధనుస్సుగా రమా వ. |
నరా డాం 1
స క నశించును.
కావున వత్సా! (బ్రహ్మదేవా! _జగత్సృష్టికార్య భారమును నీవే వహింపుము. నీకు 3 అన్నదుర్లభమైన
_వరమొండు (పసాదించుచ్రునాను. వైదిక కర్మలయందు _యుజ్ఞయాగములయందు నీవే గురుస్వరూపముగొ
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
18.
శ్రీ శవ మనో ఫ్రరాణవం
పూజింపంబడుదువు. నిన్ను నిరాకరించినచో యజ్ఞయాగాది సమస్తవైదిక కర్మలు నిష్ఫలంబులగును”
అని వచించెను. నన న WS
అంత కేతకీ పుష్పమును “నీవు దుష్టబుద్ధి బ్రదర్శించి కూటసాక్ష్యము నొనర్చితివి గావున
ఇప్పటినుండి నా యారాధనముల్లో ఉపయోగింపకుందువు గాక! నాకును నీ పుష్పము నందనురాగము '
Reet Tn » Pee wT TT
జనింపకుండు గాక!” అని శివుడు శాసింపగా దేవతలందరును కేతకీ పుష్పమును శివసన్నిధానము
నుండియు తమ చెంత నుండియు తొలగించిర. "”
——————_— wu వ న
అప్పుడు డు కేతకము-పరమేశ్వరా ! నీకు ౨కు యొక్కులిడు చున్నాను, భవదీయ శాసనంబున నా జన్మ
ననన.
వ్యర్థంభే ఈ కావున ర మును మన్నించి స ంచి "సఫలము జేయవేయనియు తెలిసి గాని తెలియకగాని-=
చేశిన పాపము నెన్ను సరి రించినంతమాత్రమున 3 నశించుచుండ నీవే ప్రత్యక్షమగునపుడు నాబోంట్లాచరించిన
మిథ్యాదోషము ఆ. అనియు ప్రార్ధింప “శీవుండ శివుండు సంతసించి “నిన్ను పూర్తిగా.
తొలగింపలేదు. _ నాభక్తులు నిన్ను నిన్ను ధరింతురు గావున న నీజన్మ సార్ధ్థకంబనియే భావింపుము! పై పై
కప్పురూపముగా నాకు ఉపయోగింతువు అని కేతనము : నునుగ్రహించెను. -
ఇవ్విధము మహేశ్వరుండు కేతకీ పుష్పమును విధిమాధవుల ననుగ్రహించి అమరు లందరు
పొగడుచుండగా నా సభాస్థలిని (ప్రకాశించుచుండెను.
ఇయ్యది “శివవిజ్ఞాన సర్వస్వ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
ప్రవచనముతో ఆప్టమాధ్యాయము.
నవమాధ్యాయము
(అమరులు శివప్రసాదమును పరిగ్రహించుట, శవరాత్రిమహాత్కము)
అంత విధిమాధవులు దోసిలింజోడించి దక్షిణవామ భాగములయందు నిలచి ప్రణామంబులిడి
సదాశివుని సకుటుంబముగా నొక సమున్నతపీఠమునందాసీనుంగావించి_ లోక్షారాధ్యుడైన శివుని
పాదకమలములను పౌరుషములగు వస్తువులతో నారాధించిరి._షైరుషమనగ్గా? చిరకాలముండునది.
ప్రాకృతము స్వల్పకాలగ్టితమగునది, హారములను అందెలను కేయూరములను కిరీటమును
మణికుండలములను యజ్ఞోపవీతమును ఉత్తరీయమును పట్టుధోవతిని పుష్పమాలికను ఉంగరములను
నానావిధ పరిమళపుష్పములను కర్పూరతాంబూలమును శ్రీగంధమును సుగంధ(ద్రవ్యములను
ధూపదీపములను శ్వేతచ్చత్రమును వింజామరలను ధ్వజచామరములను వాజ్మానసంబుల నతిక్రమించు
వైభవముగల అనేక దివ్య ఉపచారములను పశుతుల్యులగు జీవులకందరానివియు పతికిందగునవియునగు
పవిత్రవస్తువులను శివునకు సమర్పించిరి.
అట్టితణి మహాకారుణికుండైన భగవానుండు-ఇంద్రాద్యమరులకు లోకత్రయమునుండి నరుదెంచిన
నిజభక్తులకు- స్వపాదసమర్పితముల నొక్కొక్కటి ప్రసాదముగా నొసగుచుండెను. శివప్రసాదమును
పరిగ్రహించు' భక్తుల కోలాహలము మిన్నుముట్టుచుండ (ప్రసన్నుడైన శంకరుండు సస్మితముగా -
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
19
కీ శ్రీ శవ మహో ప్రరాణ్ష
వినయవిధేయులగు హరిబ్రహ్మల నుద్దేశించి శివభక్తిని పెంపొందించు నుద్దేశముతో దిగువ విధ్న్న
వక్కాణించెను.
ఈ మహాదినమున మీరుభయులొనర్చిన పూజనము వలన సంతసించితిని. అందువలన
మహాశివరాత్రి యనంబజగుచు నాకు అత్యంతప్రియమైనది. ఈనాడు శివలింగమును గాని శివమూర్తినిగ్మా
భక్తితో పూజించిన పురుషోత్తముండు జగత్సృష్టిరక్షణాది మహాకృత్యములను గావించినవాడగును.
శ్లో॥ శివరాత్ర మహోరాత్రం - నిరాహారో జతేంద్రియః
అర్పయేద్వా యథాన్యాయం - యథాబల మవంచకః ॥
యతృలం మమపూజాయాం - వర్షమేకం నిరంతరం
తత్సలం అభతే సద్యః - శివరాత్రౌ మ ॥
శివునారాధించినందువలన కలుగు ఫలమును తత్సాలముననే క
శ్రీవునారాధించినందువలన కలుగ
_పున్నమరేడు సము([ద్రమునువలె మహశివరాత్రిసమయము _శివధర్మమును పెంపొందించును
మహాశివరాత్రినాడు-శివ(ప్రతిష్ట శి ల్యాణము మున్నగు మహోత్సవములు మిక మిక్కిలి శుభప్రదములు.
ద
హరిబ్రహ్మలారా! ఇంతకుమున్ను స్తంభాకారాముగా నావిర్భవించిన దినము - - మార్గశీర్ష మాసము
రావాలనే
ఆ(ర్రానక్షతయుక్తంబని తెలియుడు ! ఈనాడు ఉమామహేశ్వరులను గాని శివలింగమును గాని దర్శించ
నుత్తముండు కుమారస్వామికన్న ప్రియుండగును. దర్శనమునకే ఇట్టి ఫలముండగా' అర్బనముందగ
ఫలము ఏతన్మాత్రమని చెప్పనలవిగాదు.
ఈ యుద్ధరంగమున లింగరూపముతో నావిర్భవించి విజృంభించితిని కావున నియ్యది లింగస్మో
మనంబడును. ఆద్యంతములులేని అనలస్తంభము అణుమాత్రమై భక్తులు దర్తి ంచుటకు. పూజించు!
—— —— కో
కనువుగా లింగస్వరూపము కాగలదు. ఇద్ది భుక్తిముక్తుల రెంటిని ప్రసాదించును. . ఇదానినిచూవినన
తా.
పూజించినను ప్రాణులు జన్మరాహిత్యము నొందుదురు. అ స్ట పర్వతముంబోలినదై శివలింగ మిచీ
నుద్భవించినదికావున నియ్యది అరుణాచల సంజ్ఞతో జగత సిద్ధింగాంచును. Tal
అరుణాచలము గొప్ప తీర్థముగాను క్షేత్రముగాను పరిణపించును ఇంట నివసించువాశీ
మరణించువారును ముక్తులగుదురు. శివక్షేత్రములలో నియ్యది మహత్తరము ఇచట రథోత్సవనో
మున్నగు శుభముల నాచరించుటవలన దానహోమజపముల వలనను సుకృతము కోటిగుణంబగును
ఇంట శివస్మరణ మాత్రమున కృతార్థులగుదురు. ఇచటి అరుణాచలేశ్వరుని పూజించినవారికి సాలోళ్లో
ముక్తులు-కరతలామలకంబులగును. భక్తులందరును అరుణాచలమునందు మహేశ్వరు నారాధీో
యఖీష్టములం బడయుదురుగాక!
ఇవ్విధము హరిని (బ్రహ్మదేవు ననుగ్రహించి శంకరుండవ్వారల యుద్ధములో నిహతుల్లో
బ్రహ్మవిష్ణగణంబులను తన యమృతధారందగు శక్తితో జీవింపజేశి విధికేశవుల యవివేకమును వైరమే
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative ణీ
న్ని
క శ్రీ శవ మహో ప్రరాణనం
దలచినవాదై '
పోనాడందల 'సకలము నైిష్మళంబునగు రూపద్వయము నాకే చెల్లును. ఇతరులకు వర్తింపవుగాన
ఈశ్వరుడను నే “యగుదును....వెందట న్తంభరూవముగా నివ్మళుడనై తరువాత
కరచరణాద్యవయవరూపముతో_ సకళుండనైతిని. _మీయిరువురిలో వరికిని 'బ్రవ్మాత్వము-సిద్ధింపదు.
కావున ఈశత్వాభిమానమును విడనాడి నన్నుదైవముగా భావించుచు కర్తవ్యములను నిర్వర్తింపుడు!
లోకమున ఏరకైనను నాయనుగ్రహములేనిది కార్యము సిద్ధింపదు. ఇంక నిగూఢమైన బ్రహ్మతత్త్వమును -
చెప్పుచున్నాను.
యు నిర్ణయించుటకు _గురువాక్యము- నిగమాగమాది-.(వ్రమాణంబులును
నిదానములగును. నేనే పరబ్రహ్మమును; అనుగ్రహము మున్నగునవి నా కర్తవ్యములు. గొప్పవాడనగుట
వలన వ్యాపించుటంజేసియు ) బ్రహ్మమునగుచున్నాను:?- సర్వత సమముగా నుండుటవలన ఆత్మయనం
బడుదును. మదితరులందరును ప్రకృతిబద్ధులగుటచే అనాత్మలనంబజగి జీవులగుచున్నారు. అనుగగ్రవోది
పంచకృత్యములు నా. యందు నిత్యములైయుండును._ఇ దే నితరుండు గావించినచో అ
శ్రాత్మాలికము మాత్రమ మాత్రమగును. మొదట నా యందు బ్రహ్మబుద్ధిం గలుంగజేయుటకు ఎట్టివిభాగములేని
లింగముగా గోచరించితిని. అట్టి లింగమునుండి సకళరూపముతో నావిర్భవించుట-మీ యిరువురి
అహంభావమును తొలగించుటకే యని తెలియవలెను. లింగమునకు నాకును భేదము లేదు గావున
లింగ స్వరూపమును నిత్యము ఆరాధింపుడు! నిజముగా నేనొకచో పరిచ్చిన్నముగా నుండువాడను కాను
కాని లింగము ్రతిష్టింపంబడుచోట నేను తప్పక నివసింతును.
"శ్లో; మత్సామ్య మేకలింగన్య - స్థాపనే ఫలమీరితం ।
ద్వితీయే స్టాపికే లింగే - మదైక్యం ఫలమేవహి ॥
ఒక్క శివలింగమును ప్రతిష్టించినచో శివునితో సమానముగా కైలాసమున నివసించును. రెండు
లింగములను ప్రతిష్టించిన వారు శివసాయుజ్యమును అనంగా మహాకైలాసమున శివానందము
ననుభవింతురు. లింగ ప్రతిష్టయే ముఖ్యమైనది. శివమూర్తి (ప్రతిష్ట గౌణంబగును. శివలింగము లభింపని
ఇయ్యది “శివవిజ్ఞాన సర్వస్తూ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద. ....
ప్రతచనముతో నవమాధ్యాయము.
_దశమాధ్యాయము
(శివుండు బ్రహ్మవిష్ణువులకు పంచకృత్యములను ప్రణవపంచాక్షరి నుపదేశించి యంతర్జాన మరుటు
3 సృష్టిమున్నగు పంచకృత్వముల లక్షణమును విశదీకరింపుడని హరిబ్రహ్మలు విన్నవింవగా
మహేశ్చరుండిట్లు చెప్పందొడగెను.
నా కర్తవ్యములను గుర్తెరుగుట సులభము కాదు. మీ యందలి అనుగ్రహము వలన చెప్పమన్నాను
వినుడు లా పీ
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 21
ళీ శీ శివ నువో స్రరాణమృ
న యడాడును. సారస (ప్రపంచము) ను క్రమబద్ధముగా.
కాపాడుట - స్పితియనంబడును. అట్టి ప్రవంచమున గల స్థూలరూపమును. విడగొట్టి
సూక్ష్మరూపముగలదగా నొనర్చుట = సంహారమనందగును._ సూక్ష్మరూపమగు ప్రపంచమును పున్య
సృష్టి వరకు రక్షించుట - తిరోభావ మనంబడును. ప్రపంచమున గల జీవులు శివునుపాస్‌ంచునెడం
యవ్వారలను బంధవిముక్తులం జేయుట - అనుగ్రహమనంబఅగును. స్నష్ట్యాదికృత్యచతుష్టయము
ప్రపంచముం జెందినవి. ఐదవదగు అనుగ్రహము కేవలము శివానుగ్రహ సాధ్యంబు
భూమినుండి సర్వంబు నుద్భవించును. నీటితో అంతయు పెరుగును. తేజస్సు సమస్తమున్న
హరించును. వా మలుగుపడును. ఆకసమున నిజరూపము అనంగా శివస్వరూపవ్ను
కలదగును. ఇట్టి పంచకృత్యములను నిర్వహించుటకు నలుదెసలయందు నాలుగు ముఖములు, అవ్యాని
నడుమ ఐదవముఖంబునూనాకు ఒప్పారుచుండును. విధి విష్ణువులారా? మీరిరువురు పూర్వకాలమున
గొప్పతపంబాచరించి నా యనుగ్రహము వలన సృష్టికొర్యము నొకరు, స్థితికార్యమును మరియొకరు
' సంపాదించితిరి. అటులే రుద్రుండు సంహార కృత్యమును మహేశ్వరుండు తిరోభావకృత్యమును
సంపాదించిరి. ఇంక ప్రంచమంబగు అనుగ్రహమును నేనుదక్క నితరులెవ్వరును గావింపంజాలరు
ఐతే మీరుభయులు ప్రూర్వకృత్యమును విస్మరించితిరి., ర్తుద్రమహేశ్వరులు మాత్రము విస్మరింప లేద
గావున వారిరువురికి రూపమునందును వేషమునందును వాపానము నందును ఆసనమునందును
ఆయుధములు మున్నగు వాని యందును నాతో సమానత్వము ప్రసాదింపబిడినది. ఒకప్పుడు నన్ను
ధ్యానించుటను విరమించినందున బ్‌కట్ళై యవివేక మాపాదించినది. _ నన్ను ధ్యానించునెడం
రుద్రమహేశ్వరులకువలె మీకును ఇట్టి యజ్ఞానము కలుగంజాలదు. అందువలన నాయందు ఎల్లకాలమ
నష్టయుండుటకై మదీయంబైన ప్రణవపంచాక్షరీ మహామంత్రమును పరిగ్రహించి జపింపుడు!_ఇద్దానికి
నాకును వాచ్యవాచక సంబంధము కలదు. ప్రణవము - శివ శక్తుల రెంటిని బోధించును. (ప్రణవము
ర నాం (త్రిపాద్ధాయత్రీమం[త్రము జనించినది.
గాయత్రీమంత్రమునుండి సమస్తవేదము; వేదమునుండి మంత్రకోటులును ఆవిర్భవించినవి. ఆయా
మంత్రములను జపించుటవలన నిర్ధిష్టములైన్న క పలు సరన ప్రణవపంచాక్షరీ మహామంత్ర
జవము వలన సర్వాభీవ్షములు నెరవేరుటయేగాక భోగమోక్షంబులును నమకూరును.
భన nnn nn
యు భోగమును మాత్రము కలుగుజేయునవి. ఇట్లు వివరించి శివుడు బ్రహ్మవిష్టువుల!
శాభిముఖముగా కూర్చుండజేశి యవ్వారి శిరంబులపై తన అమృతవస్తము నుంచి దక్షిణకర్ణముల
యందు (ప్రణవముతో కూడిన శివపంచాక్షరీ మవామంత్రమునుపదేశించెను. అంత బ్రహ్మపిష్ణువులు
డుప రించి మంత్రముంబరి[గ్రహించి యంత్రతర(త్రములను గూడ కనుగొని
శిష్యులైనందున గురుదక్షిణగా ఆత్మసమర్పణమును గావించిరి. మతియు బద్ధాంజలులై సన్నిధానమునే
వినములై జగద్దురువగు సదాశివు ననేకవిధముల కొనియాడిరి.
అంత భగవానుడు -- సంగ్రహముగా తత్త్వస్వరూపమును ప్రణవవంచాక్ట్షరీ లక్షణమునే
న.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 2
if శ్రీ శవ నునో ప్రరాణవం
ere ఢ్రేష్టంబని తెలుసుకొని శివలింగమును వైదికవిధానముగా స్వహస్తములతో |ప్రతిష్టించుట
క్షడుంగడు [ రంసృరచుగును. . ఆట్టియవకాశము లేనివారు గురుబ్రాహ్మణ ద్వారా శివలింగమును
ప్రతిష్టింపవచ్చును. ప్రతిష్టిత శివలింగమును నిత్యము షోడశోపచారములం బూజించువారికి శివపదము
సులభంబగును.
ఇవ్విధముగా నుపదేశించి శివుండంతర్థానముం జెందినవాడు.
ఇయ్యది “శితవిజ్ఞార' సర్వస్వ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
త్రతచనముతో దళమూధ్యాయము,
ఏకాదశాధ్యాయము
(శివలింగ పూజన దాన ప్రకారములు ప్రణవపంచాక్షరీ జపవిధానము)
సూతుందు చెప్పందొడగెను:
మునులారా! మీ శ్రేయస్సుకొరకు చెప్పుచున్నాను. సావధానముగా వినుండు!
అనుకూలమైన శుభసమ ర్థముందగు-తీఠమునందు తన యభిలషితము ననుసరించి
శివలింగమును (ప్రతిష్థింపవలెను. కాని యచ్చోటు నిత్యపూజనము జరుగునదిగా . నుండందగినది.
పృథివీసంబంధమగు లింగమునుగాని తేజోమయమును గాని ్రతిష్టింపవలెను. కల్పములో చెప్పం
' బడిన సమస్త లక్షణములుగల లింగము తత్మాలముననే పూజాఫలము నొసగును. ఐననిందొక విశేషము
గలదు. _చరలింగము చివృదిగాను సర లింగము _పెద్దదిగాను పీఠముతో కూడినదై యుండవలెను.
లింగపీఠము - మండలాకారముగానైనను నలుచదరముగానైనను త్రికోణముగానైనను మంచముకోడివలె
నడుమ సన్నముగా నుండినచో మహాఫలప్రదంబగును.
స్థావరము విషయమై మృత్తిక, శిల, లోహము, మున్నగు వానిలో నెద్దానితో లింగము చేయించబడునో
అద్దానితోడనే పీఠమును చేయించుట (శ్రేయస్మరంబగును.
చరలింగము విషయమై లింగము పీఠంబు నొక్కటిగా నుండవలెను. ఒక్క బాణలింగమునకు
దక్క ఇతర లింగములకు పై నియమము వర్తించును. కర్తయొక్క పండ్రెం[డ్రు అంగుళముల కొలతతో
లింగ(ప్రమాణము ఉత్తమంబగునది. అంతకు తక్కువటైైనచో భలము న్వల్పంబగును.
ద్వాదశాంగుళములకన్న నధికంబగునెడ దోషమేమియు లేదు. కర్త ముముక్షువగునెడ చరలింగము
భాభా ననన
నేకాంగుళప్రమాణముగా పరిగ్రహించి పూజింపవచ్చును.
.. శివలింగ పతిషంజేయువారు మొదట గోపురముతో కూడిన, మందిరమును అచ్చటచ్చట
దేవతాగణంబులుండునట్లు శిల్పులతో కట్టించి అందు దర్పణముతో సమానముగా ప్రకాశించునదియు
దృఢమైనదియు మనోహరంబునగు గర్భగ్భహమును నిర్మింపజేయవలెను. గర్భగ్భృహముందగు ద్వారమును
నవరత్నములతో నలంకరింపవలెను. నీలము, రక్తము, వైడూర్యము, శ్యామము, మరకతము, ముత్యము,
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 23
వ .
క . శ్రీశమవోధ్రరాణము.
పగడము, గోమేదము, వజంబు ననునవి నవరత్నములనంబడును. లింగ ప్రతిష్టార్థము గర్భగ్భహమున '
వేదికను నిర్మించి వేదిక యందలి గుంటలో నవరత్నములను వేయవలెను. శివలింగమును ప్రతిష్టించుతజి
సద్యోజాతాదిపంచ (బ్రహ్మ మంత్రములతో శివలింగమును ఏ పూజించుటయేగాక హవనము నాచరించి
_శంకరుని వరివారమును గూడ నారాధించి ఆచార్యుని సత్కరించి బంధువులను ఆస్నలను
సన్మానింపవలసియుండును. యాచకులకు దరిద్రులకు అన్నవస్రాదుల నొసగవలెను. ఇట్లు చరాచర
జీవులను యథాశక్తి సంతసింపంజేశి నవరత్నములతో _సువర్ణముతోడను నింపంబడిన గుంటయందు
సద్యోజాతాది మంత్రముల నుచ్చరించుచు పరమేశ్వరుని ప్రార్థించి మంగళవాద్యములు మోగుచుండగా
(ప్రణవమహామంత్రమును పఠించుచు. శివలింగమును ప్రతిష్టించి నెలకొలుపవలెను.
మజీయు లింగమును పీఠమును స్థిరముగా నుండునట్లు సిమెంటు మున్నగువానితో బంధింప
జేయవలెను. ఇవ్విధముగానే శివమూర్తిని గర్భాలయము ముందు ఉత్సవములకొరకు
శివపంచాక్షరీమం[త్రముతో ప్రతిస్టింపవచ్చును. స్ట
లింగము స్థావరంబనియు జంగమంబనియు రెండు విధములు కలదని మరియొక విభాగము.
పర్వతములు వృక్షములు మున్నగునవి స్థావరలింగములనంబఅగును. కృమికీటాదికములు జంగమ
లింగంబులరందగినవి. స్థావరములను సేవించుట జంగమము లను సంతృప్తింబజచుటయు ఆయా
కామ్యములు సిద్ధించుటకై శివారాధనంబగుచున్నయది. .
శ్లో పీఠ మంబామయం నర్వం - శివలింగంచ చిన్మయమ్‌ ॥
శివలింగముందగు పీఠమంతయు అమ్మవారనియు లింగము శివుండనియు గుర్తెరుంగవలెను.
కైలాసములో శంకరుండు తన తొడపై పార్వతీదేవి నెట్లు కూర్చుండంజేసి యుండునో అట్లు శివలింగము
పీఠముతో కూడి మందిరమున నెలకొనియుండును.
సుప్రతిష్టితమైన శివలింగమును నిత్యము యథాశక్తి పూజించుట కడుంగడు సమంజసము. అథవా
చరలింగమును నిత్యము షోడశోపచారములతో పూజింపవలెను. అభిషేకము నైవేద్యము నమస్కారంబు
ముఖ్యములగును. మనుష్యప్రతిష్టితమును గాని బుషిప్రతిష్టితమునుగాని దేవతాప్రతిస్టితమును గాని,
స్వయంభూలింగమును గాని నిత్యము పూజించుటకు వలయు ఉవచారములను సమర్పించి ప్రదక్షిణా
నమస్మారములను మాత్రము గావించువారు క్రమముగా శివపదముంబొందుదురు. ప్రతిదినము తప్పకుండా
శివాలయమునకు వెళ్లి శివదర్శనమును చేయుదుమని నియమము నవలంబించుటయు శ్రేయస్కరమని
భావింపవలెను.
చరలింగమును మట్టితో గాని బెల్లముతోగాని వెన్నతోగాని పిండి మున్నగువానితో గాని నిర్మించి
నిత్యము పూజింపవలెను. వ
శ్లో॥ అంగుష్టాదా వపి తథా - పూజా మిచృంతి కేచన,
లింగకర్మణి నర్వత్ర - విషేఢో౭_ సిన కర్షిచిత్‌ ॥
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
సీ శ్రీ శన మనో తరాలు
కొందరు మహానుభావులు లై
వామకరతలమునందు అనంగా అంగుస్టముందగు మూలమున
సృటికాదినిర్మిత 'సూక్ష్మశివలింగమును శివాగమరితెగా నారాధంచుచున్నవారు. ఐతే శి శివపూజనమునకై
చెప్పయిదలేదు. pb క
వామహస్తము-పనికిరాదనిశంక్రింపరాదు. _ఎందుకనగా? మంత్రపూతమై విహితంబునగు (ప్రతి
స్థలమునందును శివలింగమును పూజింపవచ్చును. ఇం ఇందుకు ఎట్టి నిషేదంబును శాస్తములయందు
తమ,
—
శివుండు సాధకుల పరిశ్రమ ననుసరించి ఫలము నొసంగువాడు. . ఒకవేళ నిట్టి యవకాశము
లేనివారు శివభిక్తునకు శివలింగమును శ్రద్ధతో దానముంజేయవలెను. శివలింగముందగు మూల్యమునైన
ననా మనం
సమర్పింపవలెను. ప్రణవమును”? సత్యము పదివేలు జపింపవలెను. "ప్రాతః సాయం సంధ్యలయందు
సహగ(స్రమునైన జపింపవలెను. జపకాలమున ఓంకారము మకారాంతముగా నుచ్చరింపంపడునేని మనః
| శుద్ధిని ప్రసాదించును. సమాధియందు అనంగా శివధ్యానమువేళ మానసికముగాను సర్వకాలములయందు
ఉపాంశువుగాను ప్రణవమును జపింపవలసియుండును" --------_
వ్యయ న స్ట
శ్లో! అథ పంచాక్షరం నిత్యం - జపే దయుత మాదరాత్‌ ।
సంధ్యయోశ్చ సహస్రంవా - జ్ఞేయం శివపదప్రదమ్‌ ॥
ఇంక (ప్రణవముతో కూడిన_శివఫంచాక్షరీ-మహామం[త్రమును ప్రతిదినము ఆసక్తితో పదివేలు
' జపింపవలెను. a సహగస్రమైనను జపింబినచోశి
| జపింపవలెను. అథవా ప్రాఈసాయంకాలములయందు ఒక్కొక్క సహ(స్రమైనను జపిం వపదము
|
' చేకూరునని తెలియవలెను. _ (బ్రాహ్మణులకు ఇయ్యది మొదట (ప్రణవముతో కూడియుండిననే
శ్రేయస్మరంబగును. ఐతే ఏరికైనను సఫలము కావలెనన్నచో సత్యచరిత్రుడైన విజ్ఞానముగల (బ్రాహ్మణగురువు
' నుండి ఇద్దానిని దీక్షాయుక్తముగా గ్రహింపవలసియుండును. కుంభస్నానము, మంత్రదీక్ట
| మాతృకాన్యాసంబు ననునవి మంత్రోపదేశ గ్రహణాంగములగును.
శివ పంచాక్షరీ మహామంత్రము - . బ్రాహ్మణక్షతియ వైశ్యులకు నమః పదము మొదటిదిగాను
| తదితరులకు చివరిదిగాను గ్రాహ్యాంబు; ఇద్దానిని ఇదుకోట్లు జపించినవాడు సదాశివునితో సమానుం
' డగును. ఒక్కకోటి జపమువలన బ్ర పదము, రెండుకోట్లు జపించుటంజేశి వ విష్ణుపదంబు, మూడుకోట్ల
జపమున రుద్రపదము, నాలుగుకోట్లు జపించుటచే మహేశ్వర పదంబు సంప్రాప్తములగును. నిత్యము
' వేయి చొప్పున వేయిదినములలో అనంగా రెండు వత్సరముల పదునొకండు నెలల పది'దినములయందు
' జపించినచో పదిలక్షలగును. ఇవ్విధము జపించునపుడు ప్రతిదినము ఒక్క శెవ బ్రాహ్మణునకు భోజనము
నొసగవలెను. ఇట్లు చేయుట _వలన అభీష్టము తప్పక సిద్ధించును. గాయత్రీమంత్రమును నిత్యము"
అష్టోత్తర సహస్రము (౧౦౦౮) జపించు వారికి శివుండు “సంతసించి కైలాస నివాసము నొసగును.
' అటులే వేదమంత్రములను సూక్తములను నియమముగా . పఠింపవలెను. ప్రణవ పంచాక్షరీ మహా
మంత్రమును గాని ఇతర మహామంత్రములను అక్షరలక్షగా జపించినచో పురశ్చరణంబగును. ఐతే
' మహామంత్రములన్నిటిని ప్రణవముగాని (పణవముతో కూడిన శివపంచాక్షరీ మహామం[త్రమే కాని రోచకమై
' మరణాంతమువరకు తప్పనిసరిగా నిత్యసహ(స నంఖ్యగా జపనీయంబగునేని శివాజ్ఞావశమున
' సర్వాభీష్టములు సమకూరుటయే గాక శాశ్వత శివసాయుజ్యంబును సిద్ధించును.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
25
ఖ్సీ శ్రీ శవ మహో ప్రరాల్న
శివానుగ్రహముంగోరువారు - శివాలయ సమీపమున పుష్పవలవృక్షములను నెలకొల్ని
శివాలయమును శుభ్రపజచుచు శివకార్యములకు చేయూతనొసగుచుండవలెను. మతియు శివక్షేతమ్మ
యందు నివసింపవలెను. జీవిత కాలము మొత్తము శివక్షేత్ర నివాసము జ్ఞానులకు అజ్ఞానులకున్న
పశుపక్ష్యాదులకును తరుగుల్మలతాదులకును భుక్తి ముక్తులంబ్రసాదించును. -పుణ్యక్షేతమునందు గం
కూప పుష్మరాదులన్నియు _జివగంగలగునని భావించి అందు స్నానమాచరించి దానము జపన్న
అనువానిగావించుట లను టు. క వమన నివ వతాలనర |
ఒక్క సంవత్సరమైనను ఒక్క నెలయైనను పదిదినములైనను సప్తాహంబైనను పంచఘ స్రంబులైన్న
త్రిరాత్రంబైనను దినద్వయంబైనను ఏకరాత్రంబైనను నివసింపవలెను. ఐతే భక్తులు తమ తన్ష
వర్దా శ్రమముల ననుసరించి శివారాధనజేయుచుండవలెను. కామ్యోపాసనజేయువారు ఆయా కామితముః
నవశ్యము బడయుదురు. _ నిష్కామమనగా శివునుషాసించునెడ కైవల్యము లభించును. శివారాధనవ్న
- ప్రాతర్మధ్యాహ్నసాయాహ్నోది కాలములయందుకన్న నిశీధకాలమున విశేషషలప్రదంబగనును
కలియుగమున విశేషించి కర్మరూవమైన శివారాధనమే ఫలము నొసగునది. శివారాధకుడ
సత్ర్రవర్తనగలవాడై పాపభీరువగునేని యథోక్తఫలము నొందజాలును.
ఇవ్విధము సూతమహర్షి చెప్పగా - స్త్రీలను పురుషులను తరింపంజేయు శివక్షేత్రములను పే పేర్మానః
దని శౌనకాది మహర్షులు ప్రశ్నించినవారైరి.
క్త డా య రి
అట్టితతి-బిషులారా? [శ్రద్ధతో నాలకింపుడు! అని సూతుండు ప్రవచించెను.
ఇయ్యది “శివవిజ్ఞానసర్వస్తూమను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
ప్రవచనముతో తకాదశాధ్యాయము.
ద్చాదశాధ్యాయము |
(శివక్షేశ్రవర్షనము పాపపుణ్య పరామర్శ)
శివక్షేత్రము భుక్తిముక్తి ప్రదంబు. '
ఏబదియోజనముల వైశాల్వము గలదియు పర్వతములతో అ కూడినదియు నగు
మి - శివాజ్ఞావశమున ప్రపంచమును మోయుచున్నది. భక్తులకు మోక్షము నొసగుటకు భూలోకమున
ఆ యా స్థలములయందు శివుండు క్షేత్రముల నేర్చరచెను. "
—— mu
బుషులు నివసించి అనుష్థానములం జేయుటవలనను దేవతలు అభినందించుటంజేశియ.
క్షేతములు వెలసినవి. కొన్ని క్షేతములెట్టి.నిమిత్తము లేకయే స్వయంభువులైనవి. పుణ్యతీర్థమునందునే'
పుణ్యక్షేతమునందును స్నానదానజపాదికము .నవశ్య మాచరింపవలెను. ఒకవేళచేయనిచో రోగములను
బీదతనమును మూగతనము మున్నగు ఇడుములంజెందుదురు. స్వయంభూస్థానములయందు నివసిరో
భారతదేశమున మరణించువాడు - మరల మానవుడయ్యే జన్మించును. క్షేతమునందు నివసించువాద్‌
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative ణీ |
ip శ్రీ శివ మనో ప్రరాణను
ఎటి పాపమును చేయరాదు. ఏదోనొక ఉపాయము నవలంబించి మానప్రుందు పుణ్యక్షేతమునందు
నివాసమును గావింపవలెను.
సముద్రతీరమునందును నదీతీరమునందును అనేక పుణ్యక్షేత్రములు కలవు. సరస్వతీనదియు
హిమాలయమునుండి బయలువెడలిన గంగానదియు ఎన్నందగినవి. గంగా నదీతీరమున కాశి మొదలగు
పుణ్యక్షేత్రములు పెక్కు గలవు. నర్మదామహానది యందు స్నానము నాచరించి దానముంజేయుట వలన
విష్ణులోకము లభించును. లోగడ నదమునందు స్నానమునుపవాసమును చేశినచో వినాయకుని
పదములో నివసింతురు.
(బహ్మహత్యాపాపమును గోహత్యాపాపమును నివారించు గోదావరీనది - శివలోకనివాసమును
(ప్రసాదించునట్టిద్ది -_కృష్ణవేజియందు స్నానాదానాదికము పాపములన్నిటిని -పోగొట్టుటయే గాక
పైకుంఠనివాసము నొసగునది. తుంగభద్రానది బ్రహ్మలోకప్రాప్తిని కలుంగజేయును. బ్రహ్మలోకమునుండి
మానవలోకమునకు వచ్చువారు సువర్ణముఖరీనదీతీరమున మానవులై జన్మింతురు. పంపానదియు
శ్వేతనదియు ప్రశంసింపందగినవి. సరస్వతీ తీరమునందును శ్వేత మున్నగు నదుల తీరములయందును
నివసించు వారు ఇంద్రలోకముంబొందుదురు. సహ్యపర్వతమునుండి పుట్టినదియు సర్వాఖీష్టప్రదాయినియు
నగు కావేరీ మహానదిందగు తీరములయందు నివసించువారు స్వర్గమును (బ్రహ్మ విష్ణుపదమును
పొందుదురు. శివక్షేత్రములు-అభీష్టములను నెరవేర్చుటయేగాక శివలోకము నొసగునవి. మేషరాశి
యందు బృహస్పతియు సూర్యుండును నివసింపగా నైమిషారణ్యమున బదిరీ క్షేతమునందును స్నానమును
పూజనాదికము నాచరించినచో బ్రహ్మలోకము ప్రాప్తించును. . సింహరాశియందు కర్మరాశియందును
రవియుండగా సింధునదియందు స్నానము శ్రేయస్కరం బగును. కేదారక్షేత్రమున రేతకుండమునందలి
ఉదకమును త్రాగుటయు అచటి మందాకిని యందు స్నానము నాచరించుటయు జ్ఞానమును కలుం
గజేయును. సింహరాశియందు బృహస్పతి యుండగా సింహమాసమునందు గోదావరిలో స్నానముం
జేయుట శివలోకప్రదంబగునని శివుండు వక్కాణించెను. బృహస్పతి - కన్యాగతుండైనపుడు రవి
సవా యమునానది యందును శోణనదమునందును స్నానమును చేశినవారికి ధర్మలోకమున
ఘ్నేశ్వర లోకమునను మహాభోగము సంప్రాప్తంబగును. రవి గురులు తులారాశియందుండగా కావేరి
యందు స్నానమును గావించినచో సర్వాభీష్టములు సిద్ధించునని విష్ణువు చెప్పెను. వృశ్చికమున రవిగురులు
నివసింపగా నర్మదాస్నానము విష్ణులోకము నొసగును. ధనస్సునందు బృహస్పతి సూర్యులు నివసింపగా
సువర్ణముఖరీనదియందు స్నానదానాదికముం చేయుటవలన శివలోకము లభించుననియు మకరగతులై
రవిగురువులుండుతణి గంగాస్నానము శివలోక నివాస ప్రదంబనియు శివలోక ప్రాప్తికి మున్ను
బ్రహ్మవిష్ణులోకములయందు నివసింతురనియు (బ్రహ్మదేవుండు వాక్రుచ్చెను.
మాఘమాసమున కుంభరాశియందు సూర్యుండుండగా గంగానదియందు స్నానము శ్రాద్ధము
పిండప్రదానము తిలోదకప్రదానము అనువాని నాచరించుటవలన మాతృవంశము నందలి పితరులు
పితృవంశమునందలి పితరులు ఉద్ధరింపబడుదురు. _మీనరాశియందు గురువు రవియు నుండగా
కృష్ణవేణియందు స్నానాదికము మిగుల శుభము నొనగూర్చునది.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
గంగానదినైనను యమునానదినైనను ఆశ్రయించి నివసించు మహానుభావులు తత్కాలమున '
ప్రమాదమున జేయు పాపములు నశించును. తామ్రపర్జీనదీ వేగవతీనదియు (బ్రహ్మలోక ప్రదములు,
పుణ్యక్షేత్రమునందు నివసించువారు సదాచారముతోడను మంచివృత్తి వలనను సద్భావనచేతన్ను |
భూతదయగలవారై యుండవలెను. అట్లు నివసింపనిచో క్షేత్ర నివాస ఫలము సమకూరదు.
పుణ్యక్షేత్రమున చేయంబడు పుణ్యము స్వల్పంబైనను నానావిధములుగా 'పెంపొందును. అటులే '
పాపంబును గొప్పదగును జీవనమునకై అవశముగా చేయంబడు పాపము పుణ్యముతో క్షీణించును. '
క్షేత్రకృతపుణ్యము - క్రాయిక వాచిక మానసిక్షప్రాపములను బోకార్చును. మానసిక పాపము వజలేపంబై |
కల్పకలాంతరముల ననువర్తించును. అట్టిది శివధ్యానముతోడనే నశించును. శివమంత్రజపమున
వాచికపాపము అంతరించును. ఉపవాసాది. 'కాయశోషణము వలన శారీరక పాపము పటాపంచలగును,
ధనసంబంధముగా చేయంబడిన పాపము దానమువలననే నశించును. ఒకప్పుడు పాపము పెరుగుచున్నచో
పుణ్యము పూర్వకృతముగాని సద్యః కృతముగాని నశించును.
భీజాంశమనియు వృద్ధ్యంశమనియు భోగాంశమనియు పుణ్య పాపములందగు విభాగములు కలవు.
బీజాంశము జ్ఞానముతో నశించును. అభివృద్ధింజెందుచున్న పుణ్యముతో పాపవృద్ధ్యంశము అంతరించును. .
అనుభవముతోడనే పుణ్యపాప భోగాంశము నశించును. బీజాంశము వృద్ధ్వంశంబును నశించునెడ '
శేషము భోగముగా పరిణమించును. ;
ళ్లో॥ దేవానాం పూజయా చైవ - బ్రాహ్మణానాంచ దానతః !
తపో£_ధిక్యాచ్చ కాలేన - భోగః సహ్యో భవేన్సృణామ్‌ ॥.
పాపభోగము - దేవతలను ముఖ్యముగా సర్వదేవాత్మకుండైన శివుని పూజించుట 'వలనను
శ్రీ శివ మనో పురాణన
(బ్రహ్మనిష్టులగు మహేశ్వరులకు గోభూహిరణ్యాది దానముల నాచరించుటవలనను శివపంచాక్షరీ .
మహామంత్రాది జపరూపమైన తపస్సువలనను మానవులకు సహింప శక్యంబగును.
కావున సుఖము నభిలాషించువాడు పాపమును బొత్తుగా చేయకయే జీవింపవలెను.
ఇయ్యది “శివజ్ఞాన సర్వన్తూమను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
వ్రవచనముతో ద్వాదశాధ్యాయము.
' త్రయోదశాధ్యాయము
వ్‌
(సదాచారవర్ణనము)
తెలివిగల మానవుని పుణ్యలోకములను జయింపంజేయునదియు నరకముల నతిక్రమింప6 '
జేయునదియు నగు సదాచారమును వివరింపుడని శౌనకాది మహర్షులు ప్రశ్చింప సూతుండు చెప్పం
దొడంగెను.
(బ్రాహ్మణుండు సదాచార సంపన్నుండై వేదశాస్త్రములంజదివి వైదికాచారమును నడచినచో
. విప్రడనంబఅగును. క్షత్రియుండు కొద్ది ఆచారము గలవాడై కించిన్మాత్రము వేద శాస్త్రములను గుర్తెరిగి .
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
జల. త.
28.
ల్లీ శీ శనీ నునో ప్రరాణనం
రాజసేవకుండుగా నుండును. వైశ్యుండు' స్వల్పమైన సదాచారముంబ్రవర్తించుచు కృషివాణిజ్యముల
నవలంబించును. బ్రాహ్మణుండు స్వయముగా భూమిదున్నిన యెడల శూద్ర (బ్రాహ్మణుండగును. మరియు
ఇతరుల కలిమి నోర్చుకొనక పరద్రోహముం జేయుచున్నచో చండాల ్రాహ్మణుండగను. భూమిని
పరిపాలించువాడు మాత్రము రాజనంబఅగును. తదితరులందరును క్షత్రియులనంబడుదురు. ధాన్యము
మున్నగు వస్తువులను కొనువాడు అమ్మువాడు మాత్రము వైశ్యుండు. ఇతరులందరును వణిజులు.
బ్రాహ్మణ క్షత్రియ వైశ్యులకు అండగా నుండువాడు శూద్రుడు. భూమిందున్నువాడు వృషలుండు.
" ఇతరులందరును దస్యులనంబడుదురు.
ప్రతివారును ఉషః కాలమున లేచి ఇష్టదేవతలన్లు ప్రార్థించి తనకుగల ఆదాయ వ్యయములను
పరిశీలించుకొనవలెను. ధర్మార్థములను గురించి చింతింపలెను. తన ఆయుష్యమును గురించియు
పాపమును భాగ్యమునుద్దేశించియు అనారోగ్యమును శరీరపాటవమును స్తోమతను గురించియు
విచారింపవలెను.
తరువాత శౌచమును దంతధావనమును గావించి స్నానము నొనర్చి శుభ్రమైన వస్త్రమును
ఉత్తరీయమును పరిగ్రహించి జాబాలోపనిషదమునందలి మంత్రములతో భస్మను ్రిపుండ్రములుగా
ధరింపవలెను. స్నానానంతరము విభూతింధరింపకుండుట నరకప్రదమగును. భస్మధారణానంతరము
సంధ్యావందనమున గాయత్రీ మంత్రము నష్టోత్తరశతము జపింపవలెను. స్వగృహమునంగాని
దేవాలయమునందుగాని ప్రణవాదిమంత్రానుష్థానము ప్రశస్తంబైనది. స్వప్రకాశులైన బ్రహ్మవిష్ణు
మహేశ్వరుల నుపాసించుచున్నామనియు సర్వదేవాత్మకుండైన శివుండు జ్ఞానకర్మేంద్రియ మనోవృత్తులను
బుద్దిని భోగమోక్ష్మప్రదములైన ధర్మజ్ఞాన (ఉపాసనంములయందును) నెలకొలుపు గాత యనియు
మంత్రార్థమును భావించుచు గాయత్రింజపింపవలెను. ఒకవేళ మంత్రార్ధమును భావింపంజాలనిచో
(బ్రాహ్మణ్యమునకై మాత్రము కేవలము మందత్రమునే జపింపవచ్చును.
వస్తుతః బ్రాహ్మణపుంగవుడు నిత్యము ప్రాతకాలమున గాయత్రీ మంత్రమును సహస్రము జపించుట
ఉత్తమంబగును. ఇట్లు మంత్రార్థమును భావించుచు మంత్రమును జపించినచో (బ్రహ్మ ప్రాప్తి నిశ్చయముగా
సమకూరును. (ప్రతి మహామంత్రమును సహస్రము జపించుట బ్రహ్మప్రాపకము; శతము జపించుట
స్వర్గప్రదము ఇతరసంఖ్య - ఆత్మ రక్షణూవహము;
కనీసము లక్షసంఖ్యంగాయత్రింజపింపనివాడు వైదికకార్యములకు అనర్షడు. ద్వాదశలక్షస
గాయ్రీమహామం[త్రమును జపించు బ్రాహ్మణుడు-పరిపూర్ణులడగును. డెబ్బదివత్సరముల ప్రాయముదనుక
గృహాస్థుడై' తరువాత సన్న్యసింపవలెను. యతి-నిత్యము ప్రణవమును పండ్రైం[డ్రువేలు జపింపవలెను.
కోర్కెలుగలవాడు ధర్మాదర్ధములను పెంపొందించు ప్రయత్నమును చేయుచుండవలెను. ముక్తికాముం
డగునేని బ్రహ్మజ్ఞానమును అనంగా శివారాధనము నభ్యసింపవలెను.
ధర్మము నాచరించుటవలన అర్ధము సిద్ధించును. అర్ధసిద్ధిచే సుఖభోగము సంప్రాప్తమగును.
ధర్మార్జితమైన ఆర్థమువలన కలుగు భోగమున వైరాగ్యము సంభవించును. అధర్మార్జితార్ధ భోగమున
సంసారమునందు అనురాగము పెరుగుచుండును.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
29
) గ్ర, శ్రీ శవ మనో ప్రరాణవ
ధర్మము-[ద్రవ్యముతో చేయందగినదనియు, దేహముతో నిర్వర్తింపందగినదనియు రెండు విధముల
యజ్ఞయాగాది సుకృతములు ద్రవ్యధర్మములనియు, పుణ్యతీర్థ స్నానాది కర్మలు దేహాధర్మములనియ ;
వివేకము. ధర్మముతో ధనము చేకూరును. తవన్సువలన, దివ్య రూవము ఏర్పడును, .
నిష్మామకర్మయోగి-చిత్తశుద్ధి గలవాడగును. చిత్తశుద్ధిచే జ్ఞానము (శివారాధన బుద్ధిదార్జ్యము) అలవడును,
కృత (త్రేతా ద్వాపరములయందు తపస్సు సఫలమగుచుండెడిది. కలియుగమున మాత్రము
ద్రవ్యధర్మము సిద్ధించును.
శ్లోః కృతే ధ్యానాత్‌ జ్ఞానసిద్ధి - ప్రేతాయాం తపసా తథా।
ద్వాపరే యజనాత్‌ జ్ఞానం - ప్రతిమాపూజయా కలౌ ॥
ముఖ్యముగా విచారించినచో కృతయుగమున శివధ్యానమువలన శివజ్ఞానము కలుగుననియు,
త్రేతాయుగమున తపస్సువలన శివానుగ్రహము సమకూరుననియు, ద్వాపరయుగమున యజ్ఞమువలన
చిత్తశుద్ధి యేర్చడుననియు, కలియుగమునందు శివలింగమును పూజించుట వలనను విఘ్నేశ కుమార
విష్ణు శ్రీరామ శ్రీకృష్ణాది విగహముల నారాధించుటవలనను విజ్ఞానము పరిపూర్ణంబగుననియు విదిత '
మగుచున్నయది.
పుణ్యము గాని పాపముగాని ఎట్టిది చేయబడునో అట్టి ఫలమే సమకూరును. ద్రవ్యముతోడను
శరీరమువలనను పుణ్యపాపముల హెచ్చు తగ్గులు తెలియుచుండును. ఇతరులను హింసించుటయే '
అధర్మము, పరులను సుఖ పెట్టుటయే ధర్మము; ' అధర్మము వలన దుఃఖము, ధర్మము వలన సుఖంబును
చేకూరును. కావున భోగమోక్షములు సిద్ధించుటకు ధర్మమునే ఆచరింపవలెను.
నలుగురు గల కుటుంబముతో కూడియుండు (బ్రాహ్మణునకు నూరువత్సరముల కాలమ్ము .
జీవనాధారము నొనగిన వానికి (బవ్మాలోక నివానము లభించును. క్షత్రియుడు
సహగస్రబ్రాహ్మణకుటుంబములను పోషించినచో ఇంద్రలోకమును పొందును. పదివేల (బ్రాహ్మణ
కుటుంబములను రక్షించునెడ బ్రహ్మలోకముం బ్రవేశించును. ఏయే దేవతనుద్దేశించి దానముంజేయుదురో
ఆయా దేవతంజెందిన లోకములో నివసింతురు. దరిద్రుండు తపంబునాచరింప వలెను. పుణ్యతీర్థమున
చేయంబడు తపస్సువలన అక్షయ సుఖము సమకూరును.
బ్రాహ్మణుడు మంచివారిచ్చు దానములను తీసికొనుచు విహితములైన యజ్ఞయాగాది సత్మారములను
చేయించుటవలనను దీనుండు కాకుండా పరిశుభ్రముగా నుండుటవలనను మిక్కిలి ఆయాసము
కాకుండునట్లు డబ్బు గడింపవలెను. క్షత్రియుండు బాహుబలమున వైశ్యుండు కృషిగోరక్షణ దానములవలన
ద్రవ్యమును సమృద్ధిగా పొందవలెను. అందరికిని గురుకటాక్షమువలననే జ్ఞానము కలుగుటయేగాక '
మోక్షంబును సిద్ధించును. మోక్షమువలన నిజరూపము బయటపడుటయేగాక శివానంద సమ్యక్‌భోగము '
సంభవించును. ఇదియంతయు సత్పురుష సవావాసమువలననే సంఘటించును. ఆయా
సమయములయందు భలించు ధాన్యములను ఫలములను బ్రాహ్మణులకు మొదట యథాశేకీ
సమర్ప్చింపవలెను. పానీయ జలము నెల్లకాలము నొసగవలెను. ఆకలి శమించుటకు అన్నము నిడవలెను.
అన్నము-క్షేత్రమనియు ధాన్యమనియు ఆమాన్నమనియు పక్వాన్నమనియు నాలుగు విధములు.
“ce: Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
30
1. [ శ్రీ శివ మహో ఫురాణనం
దాతయొక్క అన్నము నెంతకాల్వము అనుభవించునో అంతకాలము ప్రతి (గ్రహీత గావించిన
పుణ్యములో సగము భాగము దాతకు చెందును. ్రతిగ్రహములో గల దోషమును తపస్సువలనను
దానమువలనను పోగొట్టుకొనవలెను. అట్లు చేయనిచో రౌరవ నరకప్రాప్తి యగును.
తాను సంపాదించిన డబ్బు - ధర్మమునకు అభివృద్ధికి భోగమునకు మూడు విధములుగా
విభజింపవలెను. ధర్మాంశమువలన నిత్య నైమిత్తిక కామ్యములైన విహితకర్మల నాచరింపవలెను.
వృద్ధంశమున ధనమును పెంచవలెను. భోగాంశముచే హితము మితము పవిత్రంబునగు భోగము
ననుభవింపవలెను. వ్యవసాయమున పదియవ భాగమును, వడ్డీవ్యాపారమున ఆరవభాగమును,
శుద్ధప్రతిగ్రహమున నాలుగవ భాగమును, ఆకస్మిక ధన ప్రాప్తిని సగము భాగమును దానముంజేయవలెను.
దుష్టదానములంబరి[గ్రహించినదంతయు సముద్రమున పడవేయవలెను. ఆత్మభోగసమృద్ధింగోరువాడు
సద్భాహ్మణుల నాహ్వానించి దానముంజేయవలెను. యాచకులు అడిగినది తన శక్తికొలది సమర్పింపవలెను.
శక్తియున్నను అడిగినదాని నీయనిచో జన్మాంతరమున బుణపడును. బుద్ధిమంతుండు పరదోషములను
వెలిబుచ్చరాదు. వినినదియు చూచినదియు ద్వేషముతో చెప్పంగూడదు. ప్రాణులందరి హృదయములను
వేధించు వాక్యము నుచ్చరింపరాదు. ఐశ్వర్యము చేకూరుటకు రెండు సంధ్యలయందు అగ్ని కార్యము
_నొనర్పవలెను. ఆశక్తుండు ఒక్కకాలమందైనను హవనముంజేయవలెను. అథవాప్రాతఃసాయంసంధ్యల
యందు గాయత్రీజపమును సూర్యోపన్థానమును తప్పనిసరిగా గావింపవలెను.
అర్థార్థియగువాడు ఇట్లు ప్రవర్తింపవలెను. బ్రహ్మయజ్ఞపరులు, నిత్యము దేవతలను అథవా సర్వదేవతా
సార్వభౌముండైన శివునారాధించువారు, అగ్న్యుపాసనంజేయువారు, గురువులను సత్మరించువారు,
బ్రాహ్మణులను సంతృప్తింబజచువారు నందరును ఉత్తమలోకముల నాశ్రయించి సుఖింతురు. మరియు
శివలింగారాధనంగూర్చియు శివక్షేత్రముల నుద్దేశించియు ప్రబోధముకలుగుటకు గ్రంధముల
ముద్రింపించుటయు, విద్యార్థులకు విద్యాభ్యాస సౌకర్యముల నేర్చరచుటయు, కాశీ రామేశ్వర గోకర్ణాది
మహాక్షేత్రములయందుగల యాత్రా ప్రతిబంధములను తొలగించుటయు, ఆయా క్షేత్రములయందలి.
పురోహితులనుసత్మరించుటయు, శివ విష్ట్వాది మందిరములలో అభిషేక పాత్రాదుల నొసగి నిత్యపూజలు
జరిపించుటయు, జీర్ణ మందిరముల నుద్ధరించుటయు, విద్వద్రాహ్మణులకు జీవనవృత్తిని కల్పించుటయు,
ధర్మ ప్రచారము చేయుటయు, అధర్మము నెదుర్మొనుటయు, వర్ణాశ్రమసదాచారమును సామాన్య ప్రజలకు
వివరించుటయు, ఆత్మాభఖిమానమున వంశకులాచారములను పాటించుటయు, దేశకాల పాత్రానుసారముగా
ప్రవర్తించుటయు, మనోవాక్మాయములు పరిశుద్ధములుగా ఈశ్వరాభి ముఖములగునట్లు ప్రవర్తించుటయు, '
సత్యదయాదాక్షిణ్యాది సద్దుణములను విడనాడకుండుటయు, న్యాయముగా డబ్బు సంపాదించుటయు
కలియుగములో మానవులకు ముఖ్య కర్తవ్యములు.
ఇయ్యది “శివనిజ్ఞ్రాన సర్వస్తూ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
31
క్ట శ్రీ శవ మనో ప్రరాబ్న
చతుర్దశాధ్యాయేము |
(అర్నియజ్ఞాది వర్ణనము)
అగ్ని యజ్ఞమును, దేవయజ్ఞమును, బ్రహ్మ,యజ్ఞమును, గురుపూజనమును, బ్రాహ్మణ శతృష్టి
గురించియు వివరింపుడని బుషులు ్రశ్నింపగా సూతమహర్షి చెప్పందొడగెను.
అగ్నియందు హవనముచేయంబడినచో అగ్నియజ్ఞము కాదగును. (బ్రహ్మచారులు సమిధ
నగ్నియందు బెపాసనమువరకు ట్రేల్చవలసి యుండును. అగ్ని నాత్మారోపణంజేసుకొనినవారు వానప్రస్థ
సన్న్యాసులును హితము మితము పవిత్రంబు నగు ఆహారమును తమ తమ విహితకాలములయం॥
భుజించునెడ అద్దియు అగ్నియజ్ఞమగును. ఇంధ్రాదిదేవతల నుద్దేశించి గావింపంబడు హవనము దేవయ్య
మనంబడును. వేదాధ్యయనము - బ్రహ్మయజ్ఞము కాదగును. అగ్నియందు గాక నితరములయం(
దేవతల నారాధించు విధానమును చెప్పుచున్నాను.
క్లో! ఆదిసృష్ణా మహాదేవః - సర్వజ్ఞః కరుణాకరః,
సర్వలోకోపకారార్థం - వారాన్‌ కల్పితవాన్‌ ప్రభుః ॥
సంసారవైద్యః సర్వజ్ఞః - సర్వభేషజభేషజమ్‌ ॥ |
సర్వజ్ఞుడు, కరుణాసముద్రుండు, సంసారమనుమహారోగము నుశమింపంజేయువాడ
జెషధములన్నిటికి నౌషధమగువాడు, సమస్తమునకు చెందిన విశేషములను గుర్తెరిగినవాడునగు మహాద్యే
డు జనులందరి యుపకారార్థము ఏడువారముల నేర్చరచెను. ౫
ఆదిత్య సోమ మంగళ బుధ గురు శుక్ర శనైశ్చర వారములలో ఆయా దేవతలను పూజించునే
ఆరోగ్యమును సంపదలను రోగశాంతిని శరీరపుష్టిని ఆయుష్యమును భోగమును అపమృత్యుసివారణమ్మో
పొందవచ్చును. |
ఇతర దేవతలను పూజించిన ఫలముంగూడ శివుడే ప్రసాదించును. మంత్రజపము, హోమము
దానము, తపస్సు, స్థండిలమున గాని ప్రతిమయందు గాని అగ్నియందు గాని సద్రాహ్మణునియంో
గాని ఆరాధించుటయు అను ఐదు విధములు కలదై పూజన మొప్పారునది. ఇందు పూర్వపూర్వమునకే!
ఉత్తరోత్తరము పూజనమున శ్రేష్టంబిగును.
నేత్రబాధతగ్గుటకు, శిరోరోగము శాంతించుటకు, కుష్టువ్యాధి శమించుటకును సూర్యుని పూజో
(బ్రాహ్మణులకు భోజనము నిడవలెను. ప్రారబ్ధము ప్రబలమై త్వరలో ఫలితము కలుగకుండునెడ మూ
వత్సరములవరకు పూర్యాదుల నారాధింపవలెను. |
' ఆదిత్యాది వారములయందు, తిథినక్షత్ర యోగములయందు, తదితర. సమయముల యో
నిత్యంబును దేవతలను పూజించునెడను, స్నానదాన జప హోమ బ్రాహ్మణభోజనములను గావించునెడో
శివుండే సూర్యాదిరూపమున భక్తులకు ఫలితము నొసంగువాడు.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 4
వ: థ్రీ శవ మహో పురాణము ,
ఐతే, ఆరాధనలో గల తారతమ్యముంబట్టి ఫలితము లభించును. ఆదిత్యాదిదేవతలను శుభకార్య
ప్రారంభమునను, అశుభము గడచిన తరువాతను, జన్మనక్షత్రములయందును గృహస్థుడు.
ఆరాధింపవలెను.
దరిద్రులు తపస్సుతో దేవతలంజూజింపవలెను. శ్రీమంతులు ధనముతో నారాధింపవలెను.
_ ఇవ్విధము చేయునెడ దేవలోకములలో అనేక సుఖముల ననుభవించి మానవలోకమున ఉత్తముడై'
జన్మించును.
విత్తముగలవాడు - ఆతపతప్తులు విశ్రమించుటకు వృక్షచ్చ్భాయను గాని ధర్మశాలను గాని
ఏర్పరుపవలెను. దప్పింగొనినవారు మంచినీరు త్రాగుటకు జలాశయమును కల్పింపవలెను. బీదవాడైన
_ ట్రాహ్మణకుమారుని ఉపనయనము నాచరింపవలెను. ధర్మమును పెంపొందించుకొనవలెను. ఇట్లు
చేయుచున్నచో నానావిధభోగములు సంప్రాప్రములగుటయే గాక పుణ్యము పరిపక్వమగు సమయమున
జ్ఞానము కలవాడై ముక్తుండగును. :
ఈ అధ్యాయమును చదివినవారు విన్నవారు వినిపించినవారును దేవయజ్ఞఫలమును పొందుదురు.
ఇయ్యది “శివజ్ఞాూన సర్వస్వ మను శాంకరీయ అఆంధ్రానులాద
(దేవయజ్ఞాదులకు దశకాలపాత్ర విచారణము)
సర్వార్థ విదుడవైన సూతుడా? దేవయజ్ఞాదులకు వలయు దేశకాల పాత్రములను విశదీకరింపుమని
_ శౌనకాది మహర్షులు ప్రశ్నించిరి.
సూతుడు - దేవయజ్ఞాదికర్మల విషయమై పరిశుభ్రమైన గృహము - సమముగా ఫలము నొసగును.
గోశాల - అద్దానికన్న పదిరెట్లు ఫలప్రదము. ఒకానొక జలాశయముందగు తీరము - అంతకంటె
పదిరెట్లును; బిల్వ తులసీ అశ్వత్థ వృక్షముల మూలప్రదేశము ఇంక పదిరెట్లును; అద్దానికన్న దేవాలయము
దశగుణంణును పుజ్యతీర్థతీరము నదీతీరము పుణ్య నదీతీరము గంగానదీతీరము అనునవి ఒకదానికన్న
"గంగ గోదావరి, కావేరి, తామ్రైపర్ణిక, సింధువు, సరయు, నర్మద, అనునవి సప్తగంగలనంబజగును.
ఇవ్వానికన్న సముద్రతీరము, అంతకంటె పర్వతాగ్రము, పదిరెట్లు ఫలము నొసగునవి. మనస్సు నిలచుచోట
ణు అన్నిటికన్న శ్రేస్టము. , న
'యజ్ఞదానాది సత్మార్యములు - కృతయుగమున పూర్ణఫలప్రదములగును. త్రతాయుగమున =
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
3
రీ శ్రీ శివ మనో ప్రరాబ్న
కలియుగము సగము గడచినపుడు నాలుగవ భాగములో సగము మాత్రము సుకృతము
ఫలప్రదంబులగును.
చిత్తశుద్ధిగల పురుషునకు మంచిదినము సమఫలప్రదంబగును. రవిసంక్రాంతియు, విషువంబున్న
ఆయనంబును, మకరసంక్రాంతియు, చంద్రగ్రహణంబును, సూర్య గ్రహణంబు ననునవి ఒక్కొక్క దానిక
మరియొకటి పదిరెట్లు గుణంబు నిచ్చును. జగచ్చక్షువగు సూర్యునికి విషము సంబంధించుటయే (గ్రహ్మ
మనంబడును. అద్దానివలన జగము పీడింపంబడును. అట్టిదోషము తొలగుటకై స్నాన దాన జపమ్ము
నాచరింపవలెను. విషశాంతికగు సమయ మగుటచే గ్రహణము పుణ్యప్రదంబని చెప్పంబడును.
జన్మనక్షతము తటస్థించుటయు ఒకానొక వ్రతముందగు చివరి సమయంబును సూర్యగహణముశై
సమానంబగును. మహనీయులతో సమావేశమగుతతి కోటి సూర్యగ్రహణముల పుణ్యకాలమని
గుర్తెరుగవలెను. తపోనిష్టగలవారు, జ్ఞాననిష్టాసంపన్నులు, శివయోగులు సన్న్వాసులున్ను పాపములన *
బోకార్చువారై పూజాపాత్రులగుదురు.
గాయత్రీ మహామంత్రము నిరువదినాలుగు లక్షలు జపించిన బ్రాహ్మణుండు - సంపూ
ఫలభోగప్రదుడై పూజనీయుండగువాడు. పతనమునుండి రక్షించును గావున పాత్రమనంబడును. దాతను
పాతకమునుండి తప్పించువాగుటంజేశియు పాత్రమగును. ' పాతకమునుండి గాయకుని కాపాడును :
గావున గాయత్రి యనంబడును.
లోకమున ధనములేనివాడు ఇతరునకు ధనము నొసగంజాలడు. డబ్బుగలవాడే పరునకీ
సహకరింపంజాలును. అటులే స్వయముగా పరిశుద్ధుడైనవాడు ఇతరులను పవిత్రులంజేయగలదు.
గాయత్రీజపముచే శుద్ధింబడసినవాడే శుద్ధబ్రాహ్మణుడనంబడును. అందువలన దానమునందు,
జపమునందు, హోమమునందు, పూజనమునందును, సర్వపుణ్యకర్మలయందును సదావ్మణు!ే
అధికారము కలిగియుండును. ఇట్టి (బ్రాహ్మణునకే దానము నొసగవలెను. ఇట్టివాడే దాతను రక్షించును.
ఆకలింగొనిన పురుషుండుగాని స్రీగాని భోజన 'ప్రదానమునకు పాత్రులగుదురు. .
శ్రేషుడైన బ్రాహ్మణు నాహ్వానించి ఆతనికి వలయు వాక్సహాయమును ఆర్థికసహాయమును గావిం
జూ స్వాఖీష్టప్రదంబగును. యాచకునికి ఇష్టమైన వస్తువును సమర్పించుట నిండు ఫలితము ప
యాచించిన పిమ్మట చేయంబడు దానము - అర్ధఫలంబు నిచ్చును. తనకు పరిచర్యంజేయువానో
గావించిన దానము - నాలుగవ భాగము మాత్రము ఫలము నొసగును.
(బ్రాహ్మణపుంగవులారా? దీనుండై బ్రాహ్మణుండుగా నుండువానికి సమర్చింపంబడిన ద్రవ్యము"
భూర్లోకమున పదివత్సరములు సుఖభోగము నొసగును. వేదవిదుడైన (బ్రాహ్మణునకు గావింప బడినే
దానము - స్వర్గమున దశవర్షభోగమును కలుగంజేయును. గాయత్రీ మంత్రమును జపించుబ్రాహ్మణునక
సమర్పింపబడినది పదివత్సరములు సుఖభోగము నొసగును. విష్ణుభక్తుడైన విప్రనకు చేయంబడిన దాననో
వైకుంఠనివాసమును ప్రసాదించును. శివభక్తుడగు మహేశ్వరునకు నొసంగబడిన ద్రవ్యము కైలాసభోగనో
ననుగ్రహించును. ఆ యా పుణ్యలోకములయందు సుఖించుటకై దైవభక్తిగల బ్రాహ్మణులందరికి దానహా
నాచరింపవలెను.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
శ్రీ శివ మనో ప్రరాణనం
బ్రాహ్మణునకు పది యంగములు గల అన్నదానమును ఆదివారము నొనర్చినచో పరజన్మమునందు
పదివత్సరములు ఆరోగ్యము గలిగియుండును. ఆదరించుటయు, పిలచుటయు, స్నాన సౌకర్యము
జేయుటయు, పాదసేవనంబును, వస్త్రములను సమర్పించుటయు, శ్రీ గంధము మొదలగు వాని నలం
దుటయు, మంచినెయ్యి అప్పడాలు షడ్రసంబైన భోజనము నొసగుటయు, తాంబూలదక్షిణల నిచ్చుటయు,
ఎదురుగా వెళ్ళుటయు, కొంత దవ్వు అనుసరించుటయు, అనునవి అన్నదానముందగు పది యంగములు.
విద్యలంగోరు వారు (బ్రహ్మబుద్ధితో బాలురకు భోజనము నొసగవలెను. పుత్రసంతానము నుపేక్షించువారు
విష్ణుభావనతో యువకులకు అన్నదానముంజేయవలెను. శివజ్ఞానార్థులు - శివభావనంజేశి ముదుసలి
వారికి ఆహారము నిడవలెను. బుద్ధిబలము నపేక్షించు వారు సరస్వతీభావనతో బాలికలకు, భోగములం
గోరువారు లక్ష్మీబుద్ధితో తరుణులకు, ఆత్మశక్తి నభిలషించువారు పార్వతీభావనతో వృద్ధురాండ్రకు అన్నదానం
బొనర్పవలెను. (
శిలోంఛవృత్తితోడను విద్యార్థులు సమర్పించు గురుదక్షిణలతోడను సంపాదించు [ద్రవ్యము శుద్ధమనం
బడును. ఇద్దియే దాన సంపూర్ణఫలము నొసగునది. మంచి ప్రతిగ్రహము వలన సంపాదింపబడినది -
మధ్యమంబగును. వ్యవసాయము వలనను వ్యవహారము వలనను సంపాదించు ధనము - అధమము;
ఐతే - క్షత్రియులకు. శౌర్యమువలన సంపాదింపబడినది శ్రేష్టము. వైశ్యులకు వర్తకమువలన లభించినది
ఉత్తమంబు; శూద్రులకు పరిశ్రమచే పొందంబడునది విహితంబగును. ధర్మబద్ధలైన (స్రీలకు
తలల్లిదండ్రులవలనను భర్తలవలనను లభించిన (ద్రవ్యము విహితంబగును.
గోదానము, భూదానము, తిలదానము, హిరణ్యము, నెయ్యి, నూతనవస్త్రములు, ధాన్యము, గుడము,
వెండి, లవణము, కూష్మాండము అను వానిని సమర్పించుటయు, కన్యాదానంబును ముఖ్యములు.
ఆవును తీసికొనిన వానికి గోమయము ఉపయోగించును కావున ధనధాన్యముల నాశ్రయించి
యుండు దోషములు; గోమూత్రముపయోగించును కావున జలతైలాది గత దోషములును గోప్రదాతకు
శమించును. ఆవు పాలు పెరుగు నెయ్యి అనువాని వలన కాయిక వాచిక మానసిక దురితములు
నశించుటయే గాక క్షీరదధ్యాదికము సమృద్ధంబగును.
ఇహపరలోకములయందు ప్రతిష్టకె భూదానము ఉపయోగించును. తిలదానము శరీరపుష్టి
నిచ్చుటయే గాక అపమృత్యువులను హరించును. జఠరాగ్ని - ప్రదీప్తముగా (అనంగా జీర్ణశక్తి)
పెంపొందుటకు సువర్ణదానము సాధకంబగును. ఘృతదానము శరీరపుష్టిని, వస్తదానము దీర్భాయుష్యమును,
ధాన్యదానము అన్నసమృద్ధిని, గుడదానము మధురాహారమును, రజత (వెండి) దానము రేతోలి._ భివృద్ధిని,
లవణదానము ఆరురసములు గల భోజనమును, కూష్మాండదానము సర్వారిష్టశాంతిని ప్రసాదించును.
కన్యాదానమైనతేనో జీవన మున్నంతవరకు భోగముల నొసగును. ఆ యా బుతువుల యందు
ఫలించుఫలములను మినుములు పెసలు మొదలగు ధాన్యములను కూరగాయలను ఆవాలు మిరియాలు
మున్నగు శాకోపకరణములను దానముంజేయుట శ్రేయస్మరము.
శ్రోత్రాది ఇంద్రియములను శబ్దాది భోగములతో తృష్తింబజచుటయు మానవులకు అవశ్య కర్తవ్యము.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
35
స శ్రీ శనీ మహో ఫురాణన్ష
గురుముఖమున వేదశాస్త్రముల నభ్యసించి చేయంబడు యజ్ఞదానాది పుణ్యకర్మలకు ఫలమ
ఇహపరలోకములయందు తప్పక ఫలించునని భావించుట - ఆస్తిక్యమనంబడును. బంధుభయమువలన్న
గాని రాజభయమువలనంగాని కలుగు ఆస్తిక్యము - కనిష్టమగును. అకించనుడైన దరిద్రంద్స,
స్తోత్రములతోడను శరీరపరిశ్రమ వలనను శివునారాధింపవలెను.
ఏదోనొక రీతిగా కొద్దిగాని మిక్కిలిగాని శివార్చణబుద్ధి నాచరించు సుకృతము సుఖప్రదంబగున్న
తపస్సుదానము అనునవి ముఖ్యాతిముఖ్యములు. స్వవర్జాశ్రమాచార ప్రయుక్తముగా అతిథులక్స
అభ్యాగతులకును ఆశ్రయమిచ్చుట గృహస్సుని ధర్మంబగును. ఇట్లు' గావించినచో దేవతలందరున్న
సంతసింతురు. మతీయు భోగంబులన్నియు సమకూరును. ఈ లోకమునందు పరలోకమునందును !
ఉత్తమజన్మముచేకూరును. మోక్షఫలంబు సంప్రాప్తమగును.
ఈ యధ్యాయమును పట్టుదలతో చదివినను వినినను ధర్మబుద్ధి ధృడవడుటయే గాక
శివోపాసనదార్ద్యము సంభవించును. క
ఇయ్యది - “శివవిజ్ఞాననర్వస్తూ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
ప్రవచనముతో వంచ దశాధ్యాయము.
షోడ శాధ్యాయము
(పార్ణివపూజావిధానము, తతృలంబు
సర్వాభీష్టముల ననుగ్రహించు పార్థివ లింగపూజనముంగురించి చెప్పుడని బుషులు ప్రశ్నించగా,
సూతుండు ప్రవచించెను. | |
మీరడిగినది - సర్వార్థముల నిచ్చుటయే గాక సద్యస్మాలము దుఃఖము నుపశమింపంజేయును.
అపమృత్యువును హరించును. కాలమృత్యువును గూడ భయపెట్టును. కళత్రపుత్రాదులను ధనధాన్యములను
తత్మాలముననే ప్రసాదించు పార్థివ పూజనము అన్నవ(స్రాదులంగూడ కలుగజేయును. ఇందు పురుషులకు.
స్త్రీలకు నధికారము గలదు. నదినుండి గాని తటాకము నుండిగాని కూపమునుండిగాని నీటిలోని
మట్టింగైకొని అందు శ్రీ గంధచూర్ణమును పాలు కలిపి హస్తముతో ప్రతిమను అంగప్రత్యంగములళో
ఆయుధములతోడను పద్మాసనమందు కూర్చున్నట్లు నిర్మింపవలెను. విఘ్నేశ్వరుని యొక్కయు సూర్యు
యొక్కయు విష్ణువు యొక్కయు అమ్మవారి యొక్కయు పార్థివ విగ్రహములను పార్థివ శివలింగమును
షోడశోపచారములతో పూజింపవలెను.
ళ్లో॥ పుష్పేణ ప్రోక్షణం కుర్యా - దభిషేకం సమంత్రకం ॥
పార్థివ మూర్తులకు పార్థివ శివలింగమునకు నభిషేకమును మంత్రముల నుచ్చరించుళే.
పుష్పప్రోక్షణముగా చేయవలెను. వరి అన్నమును నైవేద్యముగా సమర్పింపవలెను. గృహమున మానెడో
మనుష్యప్రతిష్టిత లింగమునకు మూడుమానికలు, దేవతాప్రతిష్టితములకు తొమ్మిది మానికలో'
స్వయంభూలింగమునకు పదియైదు మానికలు, వరిఅన్నమును నివేదించుట సమంజసంబగునుః
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
ఖీ శీ శన నువో ప్రరాణను
ళ్లో॥ అభిషేకా దాత్మశుద్ధిః - గంధా త్పుణ్య మవాప్యతే ।
ఆయునస్తృప్తిశ్చ నైవేద్యా - ద్ధూపా దర్ధ మవాప్యతే ॥
దీపాత్‌ జ్ఞాన మవాప్నోతి - తాంబూలా ద్భోగ మాస్నయాత్‌ |
తస్మాత్స్నానాదికం షట్కం - ప్రయత్నేన ప్రసాధయేత్‌ ॥
నమస్కారో జపశైవ - సర్వాభీష్టప్రదా వుభౌ ।
పూజాంతే చ సదా కార్యా - భోగమోక్షార్థిభి ర్నరైః ॥
శంకరునకు నభిషేకముంజేయుటవలన మనఃశుద్ధియగును. గంధమును సమర్పించుటచే
సుకృతము పెంపొందును. నైవేద్యము నిడుటచే దీర్చాయుష్యము చేకూరును. మనస్సు సమాధానపడును.
' ధూపము నాఘఘ్రాపించుటంజేశి ధనము సమృద్ధంబగును. దీపమును ప్రదర్శించుటచే బుద్ధిబలము
సమకూరును. తాంబూలము నొసగుటచే సుఖభోగము ఉపస్థితంబగును. కావున అభిషేకము మున్నగు
ఆరు ఉపచారములను ప్రయత్నించియైనను సమర్పింపవలెను. భోగమోక్షముల నభిలషించు మానవులు
' శివపూజాంతమునందు సర్వాఖీష్టప్రదములగు నమస్కార జపములను నిత్యము ఆచరింపవలసియుండును.
శ్రావణ భాద్రపద మాసములయందు శుక్రవారంబునను చతుర్ధియందును శతభిషక్‌ నక్షత్రమునను
ధనుర్మాసమునందును మొత్తము నూరుదినములుగాని సహ(స్రఘస్రంబులుగాని విఘ్నేశ్వరుని పూజించుట .
వలన ఈ లోకముననే కోరికలన్నియు ఫలించును. దేవతలయందు అగ్నియందును శ్రద్ధాభక్తులు
కలిగియుండువారికి సత్పుత్రుండు లభించుటయేగాక నభీష్టంబులును సిద్ధించును. పాపములన్నియు
* శమించును. సర్వకర్మలకును ఉదయమునుండి ఉదయము వరకు వారము నంగీకరింపవలెను.
ఇద్దానితో స్వాఖీష్టఫలము ప్రాప్తించును కావున పూజ యనంబడును. నిత్యనైమిత్తిక కర్మలు
కొంతకాలమునకు ఫలప్రదములగును. కామ్యకర్మను యథావిధిగా నాచరించునెడ తత్మాలముననే ఫలము
సంప్రాప్తమగును. కృష్ణచతుర్ధినాడు ప్రతిమాసము గణపతిని పూజించుట. వలన దురితములన్నియు
దూరమగును. 0
ప్రతిద్వాదశిని విష్ణుమూర్తి నారాధించుట-సంపత్మరమగును. కర్మాటక మాసమున సోమవారము
నను, నవమినాడును, మృగశీర్న నక్షత్రమునందును, అమ్మవారిని పూజించు నెడ ఐశ్వర్యము భోగము
లన్నియు సమకూరును. దేవీపూజనమునకు ఆశ్వయుజశుక్ల నవమి ముఖ్యమైనది. _ఆదిత్యవారమునను
.శుక్లకృష్ణ చతుర్ధశులయందును ఆర్హ్రానక్షత్రమునందును శివుని పూజించుట-అత్యంత శ్రేయస్కరము.
మాఘకృష్ణచతుర్దశి-మహాశివరాత్రినాడు శివారాధనముం గావించుటవలన అపమృత్యువులు తాలగుటయే
' గాక ఆయుష్యము పెంపొందును. మతియు ఆరోగ్యాది సర్విభీష్టంబులును సిద్ధించును. జ్యేష్టమాసమున
మార్గశీర్షమాసమునను షోడశోపచారములతో శివునింబూజించునెడ భోగమోక్షములు సమకూరును. కార్తిక
"మాసమున దేవతారాధనము దానము తపస్సు హోమము జపము నక్త భోజనాది నియమంబును
ముఖ్యములగును. మరియు (బ్రాహ్మణులకు భోజనము నొసగుటయు (్రేయస్మరము; కార్తికమున
శివారాధనముంజీేయుటవలన వ్యాధులన్నియు హరించును. భూత ప్రేతపిశాచాది బాధలును శమించును.
కార్తిక రవివారములయందు సూర్యునింబూజించుటవలనను నూనెందడిపిన వత్తులను దానముంజేయుట
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
37
ర, శీ శివ మహో ఫురాణన్ష
వలనను కుష్టాదిదోగములు తొలగును. కరక్కాయ మిరియాలు నూతన వస్త్రములు పాలు మున్నగువాన్సిన్లి '
దానముంజేయుటవలనను ఒకానొక బ్రాహ్మణ కుమారునకు ధర్మార్థము ఉపనయనమును గావించుట
వలనను క్షయరోగము నశించును. దీపదానమువలనను ఆవాలనొసంగుటవలనను అపస్మారమ్స'
క్షీణించును. కృత్తికానక్షత్రముతో కూడిన సోమవారములయందు శివునింబూజించుట-గొప్పదారిద్యమును '
పోగొట్టుటయేగాక సర్వవిధమైన సంపదను స్థిరపజచును. ఇల్లు పొలము ఇంటికివలయు వస్తువులు '
మొదలగువానిని దానముంజేయుట వలన సుప్రతిష్ట్థితుడగును. కృత్తికాసహితమంగళవారములల్తో
కుమారస్వామి నారాధించుట చేతను-దీపమును గంటను దానము నొనర్చుటవలనను త్వరలో వాక్షిరి
కలుగును. కృత్తికా బుధవారములయందు నారాయణుని సేవించుటయు దధ్యోదన (పెరుగు అన్నము) |
దానంబును సత్సంతానమును కలుగజేయును. కృత్తికా గురువారములలో (బ్రహ్మదేవునింబూజించుట
చేతను తేనె బంగారము నెయ్యి దానము చేయుటవలనను సుఖసౌభాగ్యభోగములు పెంపొందును.
కృత్తికాశుక్రవారములయందు గణపతిని పూజించినను సుగంధ పుష్పముల నొసగినను అన్నదానమువలనను '
మేలి వస్తువులు సమకూరుటయేగాక సంతతిలేని స్త్రీ పుత్రవతియగును. ఐతే ఆమె బంగారము వెండి.
దానముంజేయవలసియుండును. కృత్తికా శనివారములయందు దిక్పాలకులను దిగ్గజములను
నాగదేవతలను పాపహరులగు శివ కేశవులను బ్రహ్మదేవుని ధన్వంతరిని అశ్వినీ దేవతలను పూజించుటచే '
రోగములు అపమృత్యువు తొలగుటయేగాక తత్మాలముననే ఆరోగ్యము సమకూరును.
ఉప్పు, మంచినూనె మినుములు, శొంఠి, పిప్పలి, మిరియాలు, నీరు, ఇనుము మొదలగువానిని '
ద్రవపదార్థములను కఠిన వస్తువుల నొసగుటవలన స్వర్గప్రాప్తి యగును. ధనుర్మాసమున తెల్లవారు '
రూమున శివుని విష్ట్వాది దేవతలను పూజించుటవలనను వరి అన్నము దానముంజేయుటవలనను
అభీష్టములన్నియు సిద్ధించును. మార్గశీర్షమాసమున అన్నదనానము గావించువారు-పాపక్షయమును
ఆరోగ్యమును ధర్మవృద్ధిని వేదార్థమును బాగుగా గుర్తెరుగుటను సదనుష్టానమును ఇహపరమహాభోగములను
శాశ్వతముగా శివోపాసనాదార్ద్యమును వేదాంతజ్ఞానసిద్ధిని పొందుదురు.
ఇంక శివపంచాక్షరీ మహామంత్రమును నిత్యము-నియమిత కాలములయందు జపించుటచే
విశుద్ధజ్ఞానము కలవాడగును. మహానైవేద్యమును శివునకే సమర్పింపవలెను. మహా నైవేద్యము- జన్మ
నైవేద్యమనంబడును. జన్మనిరూపకుండగు శివునకు జన్మనైవేద్యమును సమర్పించుటచే జన్మనివృత్తియగును. .
చరాచరమంతయు బిందునాదాత్మకమై యున్నది.
శ్లో! బిందు: శక్తిః శివో నాదః - శివశక్యాత్మకం జగత్‌ ॥
బిందువు శక్తియు నాదము శివుండు నగుటచే ప్రపంచము శివశక్త్యాత్మకం బనంబజగును. బిందువే '
నాదము నాధారముగా జేసికొనియున్నది. జగము బిందువు నవలంబించియున్నది. బిందునాదములో '
రెండును జగమున కాధారములు. సమస్తము బిందునాదయుతంబగునేని సకలీకరణమగును.
సకలీకరణముచే జగమంతయు ఆవిర్భవించును.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 38 |
లీ శీ శివ నునో పురాణము
శ్లో! బిందునాదాత్మకం లింగం - జగత్కొరణ ముచ్యతే ॥
శివలింగము - బిందునాదాత్మకమై జగమునకు కారణముగా చెప్పబడుచున్నయది. ఐతే
బిందునాదములు శక్తిశివులుగావున లింగము శివశక్త్యాత్మకమగుచున్నయది. అందువలన అనంగా
_ బిందునాదముల వలననే జన్మపరంపర ఏర్పడునుగావున జన్మనివృత్తికై శివలింగమును నిత్యము భక్తిశద్ధలతో
నభిషేకాది విధానమున పూజింపవలెను. బిందు స్వరూపిణియైన దేవి తల్లియనియు, నాదస్వరూపుడైన
శివుండు తండ్రియనియు భావించి మాతాపిళ్ళ స్వరూపంబగు శివలింగము నారాధింపవలెను. లోకమున
| తల్లిదండ్రులనువచరించు కొమరునిపై యవ్వారి కృపావిశేషముండునట్లు శివలింగమును పూజించుటం'
| జేశి పరమేశ్వరుడు పూజకునకు స్వగతమైన ఐశ్వర్యమును ప్రసాదించును కావున శివానందము
లభించుటకు ఆజన్మాంతము నిత్యము శివలింగమును పూజింపవలెను.
| పుట్టుచు సంసారపాశములతో బంధింపంబడు ఆత్మ -జీవుండనంబడును. ఇట్టి పాశములను
' తొలగించుకొని జన్మరాహిత్యము నొందుటకు శివలింగము నారాధింపవలెను. భం = అనంగా అభివృద్ధిని
గః = అనంగా పొందును గావున భగమనంబడును. ఇద్దియే ప్రకృతియగును. ఇట్టి భగశబ్దితమగు
ప్రకృతి తన యధీనురాలుగా కలవాడు భగవంతుడనంబడును. మహాదేవుండొక్కడే భగవానుండనం
' బజగును. కావున మహాదేవుని పూర్ణస్వరూపమగు శివలింగమును తప్పక పూజింపవలెను.
భగవానుడగువాడే భోగముల నొసగువాడు. శివోపాసకుండైన పురుషుని శివుని పొందించును
. "గావున లింగమనంబడును. ఇవ్విధము ఆదివారమునాడు శివారాధనము ప్రశంసింపంబడినది.
' గోమయము, గోమూత్రము, ఆవుపాలు, ఆవుపెరుగు, ఆవునెయ్యి అను పంచగవ్యములను ప్రాయశ్చిత్తముగా
పుచ్చుకొని పాలు, పెరుగు, తేనె, నెయ్యి, పంచదార, అను పంచామృతములతో ఇక్షురసముతోడను శివు
నభిషేకింపవలెను. ఆవుపాలతో చేయంబడిన పరమాన్నమును నైవేద్యముగా సమర్చింపవలెను. 'ఐతే
ఇదియంతయు (ప్రణవముతోనే నెరవేరవలసియుండును. |
(ప్రణవమునకు 'శివలింగమునకును సామ్యము కలదనియు అందు ఆరు విభాగములు కలవనియు
తెలియనగును. ఆకారము ఆచారలింగమనియు, చరలింగమనియు, ఉకారము గురులింగమనియు,
' మకారము శివలింగమనియు, బిందువు చరలింగమనియు, నాదము ప్రసాదలింగమనియు, ప్రణవము
' మహాలింగమనియు వివేకము. స్ట
ఇంతియేగాక ఆకారము గురులింగమనియు, : ఉకారము చరలింగమనియు, మకారము
' ప్రతిష్టితయంత్రలింగమనియు, బిందులింగమనియు నాదలింగమనియు, మొత్తము ప్రణవము
' ధ్వనిలింగమనియు గ్రహింపవచ్చును.
ఇంట శివాగమముల ననుసరించి ఆచారాది షడ్‌లింగములను గుర్తించుటయే విహితంబగును.
కావుననే
ళ్లో॥ షడ్‌ లింగ పూజయా నిత్యం - జీవన్ముకో న సంశయః ॥
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
ళీ థీ శవ మహో వ్రరాణ్న
శాంభవరీక్షితుందై ప్రతిదినము షడ్‌లింగములను అనంగా తదాత్మకమగు శివలింగము
వామకరతలమున ప్రణవపంచాక్షరితో నిత్యము పూజించు మానవుండు జీవన్ముక్తుండగుననియు తదితర్ష్య
- "ప్రతిష్టిత శివలింగమును షడ్‌లింగాత్మకముగా భావించుచు దక్‌ మారాధించి శివప్రియ్ను.
కాదగుననియు శివమహాపురాణము నొక్కి వక్కాణించినది.
మహానైవేద్యమనంగా? తేనె, నెయ్యి, పండ్రెండు మానికల బియ్యం పండ్రెండు దొన్నెల పెసరపన్మ
ద్వాదశ విధములైన కూరగాయలు, ఘృతపక్వములగు పిండివంటలు, కుడుములు, పెరుగు, ప్రా
పండైండు టెంకాయలు, పదిరెండు పూగీఫలములు, ముప్పదియారు తమల పాకులు, పచ్చకర్సూర్న్న
యొక్కయు నఖమను గంధద్రవ్యము యొక్కయు చూర్ణము. చెంగలువ మొదలగు ఐదు సుగంధద్రవ్యముల్న
తాంబూలంబు ననువాని సమర్పణము అని తెలియవలెను. ఇట్టి మహానైవేద్యమును శివునకు సమర్చి
బ్రాహ్మణాది వర్షక్రమముగా భక్తులకు పంచిపెట్టవలెను. ఇట్లు మహానైవేద్యము నిడుటంజేశి భూలోకము
రాష్ట్రపతిగా జన్మించును. వేయి మహానైవేద్యములను సమర్చించువారు సత్యలోకమున పూర్ణాయుష్యన్న
గలవారై సుఖింతురు. ముప్పదివేల పర్యాయములు మహానైవేద్యమును సమర్పించుట వల
సత్యలోకాతీతంబగు వైకుంఠము నంది జన్మరాహిత్యము గలవాడగును. ముప్పదియారు వేల తడవq
సమర్చింపంబడు మవానైవేద్యమునే జన్మనైవేద్యమని వ్యవహరింతురు. కార్తిక మాసమున పుణ్యదినమునండ
సంక్రాంతియందును వ్యతీపాతయందును జన్మనక్షత్రనంనదును పౌర్ణమాస్యాదులయందును ప్రతి వార్ష!
జన్మదినమునందును మహానైవేద్యమును సమర్పింపవలెను. ,
రుద్రాక్షలను ధరించుట, విభూతిందాల్చుటయు, శివపంచాక్షరీ మంత్రమును జపించుటయ
శివలింగమును పూజించుటయు అను నాలుగుభాగములతో సంపూర్ణ శివభక్తుండగును. శివభక్తియ.
శివపూజయు మానవుల జన్మబంధమును తొలగించును. |
శ్లో॥ శివలింగంచ భక్తంచ - పూజ్య మోక్షం లభేన్నరః ॥
ఉత్తమ మానవుండు శివలింగమును పూజించుటయే గాక శివభక్తునింగూడ సేవించినచో మోక్షమ
నొందును. అనంగా పూనరావృత్తిరహిత శాశ్వత శివసాయుజ్యము గలవాడగునని భావము.
ఇయ్యధ్యాయమును శ్రద్ధతో చదివినవానికి విన్నవానికిని శివభక్తి - సుదృఢమై దినడో
(ప్రవర్థమానంబగును.
ఇయ్యది “శివవిజ్ఞాన నర్వస్తూమను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
వ్రవచనముతో పోడశాధ్యాయము
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
నం ఖీ శ్రీ శవ మహా ఫ్రరాణము
(సస్తదలధ్యాయము
(ప్రణవపంచాక్షరీ మహిమ)
_____షడ్‌లింగాత్మకమగు ప్రణవము యొక్కయు పంచాక్షరి యొక్కయు శివభక్తుల యొక్కయు మహిమను
వివరింపుడని శౌనకాది మహర్షులు ప్రశింపగా సూతమహర్షి వక్మాణించుచుండెను.
తపోధనులైన మీ ప్రశ్నకు సంపూర్ణసమాధానమును మహాదేవుండొక్కండే ఈయంజాలును. ఐనను
శివానుగ్రహమువలన నా తెలిసినంతవరకు ప్రణవాది మహిమను చెప్పుచున్నాను. శివుండు మనను
రక్షించుగాక!
(ప్ర - నవ - ప్రణవము; ప్ర అనంగా ప్రకృతివలన జనించిన సంసారము, అయ్యది సముద్రము
వంటిది; ఇట్టి సంసారసముద్రము దాటుటకు నావలలో' శ్రేష్టమైనదియు నూతన మైనదియు నగు నౌక
- ప్రణవమగును. ప్ర =న = వ-= ప్రాకృత ప్రపంచము మీకు ఎన్నటికిని' శాశ్వతము గాదనియు ప్రణవ
శబ్దార్థముగా గ్రహింపనగును. సాధకులైన మిమ్ము అవశ్యము మోక్షము? జెందించుననియు, తన్నుజపించు
యోగులకు పూజించువారికిని కర్మలన్నిటిని తొలగించి శుద్ధమైన దివ్యజ్ఞానము నావిర్భవింపంజేయుననియు
ప్రణవ శబ్బార్థములు.
(ప్రణవము-సూక్ష్మమనియు స్థూలమనియు రెండువిధములు. సూక్ష్మము ఒకే అక్షరము గలది;
-స్టూలము ఐధక్షరములు గలది; సూక్ష్మప్రణవమున ఐదక్షరములు అవ్యక్తములుగా నుండును.
స్థూలప్రణవమున నక్షరపంచకము వ్యక్తమగుచుండును. జీవనుక్తునకు సర్వశ్రేష్టమైన సూక్ష్మప్రణవమే
విహితంబు; మంత్రము నుచ్చరించుచు మంత్రార్ధము ననుసంధింప వలసియుండును. ఇట్లుదేహాంతమగు
' వరకు జపించినచో శివుని పొందును. ఇద్ది నిశ్చయము. కేవలము అనంగా అర్థానుసంధానము
లేకుండా ప్రణవమును జపించినను కాలాంతరమున యోగముగలవాడగును. ముప్పదియారు కోట్లు
(ప్రణవమును జపించినచో ఈ జన్మయందే శివయోగము సిద్ధించును.
(ప్రణవమును - వేదప్రారంభమున శివకేశవాది వందనమునను సంధ్యాకాలములయందు
వ్యాహృతుల ప్రారంభమునను మంత్రాదియందునుచ్చరించుట కడుంగడు (శ్రేయస్మకరము.
గృహస్థులై శమదమాదిసంపత్తి గలిగి శివునుపాసించువారికిని స్థూలప్రణవము శివపంచాక్షరీ
మహామం(త్రము విపొతంబగుచున్నయది. శివవంచాక్షరీ మంటత్రముచే శివునుపాసించుటయే
శివయోగమనంబడును. ఇట్టి శివయోగముగల మహానుభావులు-మువ్విధములుందురు.
| _క్రియాయోగి లక్షణము - ధననమృద్ధి మున్నగు వైభవమును శివునకువయోగించుచు
'. హస్తాదినిర్వరములగు నమస్కారాది క్రియలు అనంగా అభిషేకజలానయనము పుష్పాపచయము ప్రదక్షిణలు
శివారాధనమునకుపయోగించు గంధాది ఉపకరణములను సేకరించుకొనుటయు అనువాని నాచరించుచు
నిత్యము శివుసీంబూజించుటయగును. తపోయోగి లక్షణము - మితాహారము, బాహ్యేంద్రియములను
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
_ 41
ఖీ శ్రీ శవ మహో ఫ్రురాణక
వశవరచుకొనుటయు, పరద్రోహము మున్నగు దుర్గుణములు లేకుండుటయు నియమిత సమయము
శివునారాధించుటయు నగును.
జపయోగి లక్షణము - పైన చెప్పిన లక్షణములేగాక చిత్తశుద్ధి కలిగియుండుటయు అన్నితెళ్య |
గులైన కోర్కెలు విడననాడుటయు, ఎల్లకాలము శివమత్రమును జపించుటయు శమదమాది సంపత్తియ్న |
నగును.
ఇట్టి శివయోగులు తటస్థించినపుడు అవ్వారిని షోడశోపచారములతో పూజించు వారు సాలోక్యమ్న
మొదలగు క్రమముగా శివసాయుజ్యము నొందుదురు. తపస్సుచేయువానికి జపము ముఖ్యంబై తపస్సుతో!
(ప్రమాదమున సంభవించు నపచారములను బోకార్చునదగును.
శ్లో శివనామ నమఃపూర్వం - చతుర్భ్యాం వంచత త్వకం
స్థూలప్రణవరూపం హి - శివసంచాక్షరం ద్విజాః ॥
వంచాక్షరజ పేనైవ - సర్వసిద్ధి లభేన్నరః
ప్రణవే నాదిసంయుక్తం - సదా పంచాక్షరం జసేత్‌ ॥
నమఃపదము ముందుగా కలిగి చతుర్ధ్యంతమైన శివశబ్దముతో కూడినది- స్టూల ప్రణవమనియు'
'శివపంచాక్షరియనియు మహేశ్వరులు గుర్తించుచున్నవారు.
శాంభవదీక్షితుడు - ప్రణవముతో కూడిన పంచాక్షరిని జపించుటతోడనే ఇహపర కామ్యములః
బడయుటయే గాక శివజ్ఞానము కలవాడగును.
వంశ పరంపరాగతుండగు సద్గురువు వలన నుపదేశమునొంది సుఖనివాసము గల మంగి.
ప్రదేశమునందు శుక్లపక్షమున యోగ్యతిథివార నక్షత్రముల యందు శివపంచాక్షరీ జపమును ప్రారంభించి
కృష్ణచతుర్దశి వరకు ముగింపవలెను. మాఘమాసము భాద్రపద మాసంబు విహితకాలములలో
నుత్తమంబులు. ఐతే మితమైన ఏకభుక్తముతో మౌనముందాల్చి ఇంద్రియములను నియమించియు తన
శరీరమును కాపాడుకొనుచు తల్లిదండ్రులను సేవించుచు నిత్యము విహితసమయమున పంచాక్షరిని
జపించవలెను. అథవా ప్రతిదినము వేయిసంఖ్య మాత్రము జపించువాడు శుద్ధుండగును. లేనిచో.
మంత్రమునకు గురువునకును బుణపడియుండును. . '
శివస్మరణంజేయుచు పంచాక్షరిని ఐదులక్షలు జపింపవలెను. జపించునపుడు పద్మాసనమునందు
కూర్చుండువానిగాను, భక్తులకు శ్రేయస్సును నిఃశ్రేయస్సు నొసగు వానిగాను గంగను చంద్రకళను
ధరించినవానిగాను, ఎడమతొడయందు కూర్చున్న దేవితోడను, ప్రమధగణములతోడను, ప్రకాశించువాని
గాను, మృగమును టంకమును వరదముద్రను అభయముద్రను కరములందాల్చినవానిగాను, నిరంతరమ
భక్తుల ననుగ్రహించు వానిగాను సదాశివుని స్మరించి, జపమునకుముందు హృదయమునందుగొగి
సూర్యమండలమునందుగాని మానసికముగా పూజించి, తూర్పుదెస కభిముఖముగా సదాచారముతో (ఆన
గా మడికట్టుకొని) శివపంచాక్షరీ విద్యను ప్రతిదినము పండ్రెండువేలు జపింపవలెను. జపస్థలము *
మనోవారముగాను వరిశు[భ్రముగా నుండవలెను. జాపకుండు - జితేంద్రియుండగుటయేగో
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 4
శీ శవ నునో ప్రరాణనం
-నిర్మలమనస్కుండును కావలసియుండును. ఇట్లు కృష్ణచతుర్దశివరకు జపించి ఆనాడు ప్రాతఃకాలమున
నిత్యకృత్యములను నెరవేర్చుకొని ఒకానొక గురువరేణ్యుని సాంబమూర్తిగాను శివభక్తిసంభరిత హృదయులైన
బ్రాహ్మణోత్తములను సపల్నీకులను ఈశాన తత్పురుష అఘోర వామదేవ సద్యోజాతమూర్తులుగాను వరించి
పూజాసంభారముల సేకరించుకొని శేవపూజనమును యథావిధిగా నాచరించి ఆవునెయ్యితో పదునొకండు
పర్యాయములుగాని నూట నొక్కమారు' గాని వేయి నొక్కతడవుగాని స్వయముగా లేక మహేశ్వరులతో
స్థండిలమునందుగాని కుండమునందుగాని హవనముంజేయవలెను. తరువాత శివాత్మకుండగు,
గురువరేణ్యునకు రెండు ఆవులను లేక తత్ర్రత్యామ్నాయ ధనమును నూతన వస్తాలంకారములతో గూడ
| సమర్పించి ఐదుగురు బ్రాహ్మణవతసులకు యథోచితముగా దక్షిణల నొసగవలెను. ఈ సందర్భమున
మహేశ్వర పాదోదకముతో తాను శిరఃస్నానమును గావించుటవలన ముప్పదియారు కోట్ల పుణ్యతీర్థముల
| యందు జలకమాడిన ఫలితమును పొందువాడగును. గురు దంపతులు , శక్తి శివస్వరూపులనియు
| గురుపుత్రాదులు శివసన్నిహిత వీరభద్రకుమార గణేశాది తుల్యులనియు భావించి పరమాన్నముతో గూడ
' దశాంగమైన అన్నమును సమర్పించి రుద్రాక్షములను తాంబూలములనొసగవలెను. ఆ పిమ్మట బలిదాన
| మాచరించి యథాశక్తి (బావ్మాణాది (ప్రజల కన్నదానముం గావించి శివునిం (బార్థించి
| శివచరణారవిందములయందు సుకృతజపమును నివేదింపవలెను.
ఇయ్యది పురశ్చరణము. ఇట్లు చేశినచో సాధకుండు మంత్రము కలవాడగును. ఇంక రెండవతూరి
' ఐదులక్షలు జపించినచో సకలవిధదురితములు నశించును. ఇవ్విధము అతలలోకము మొదలుకొని
సత్యలోకమువరకు గల పదునాలుగు లోకములను జయించుటకు పదునాలుగు పురశ్చరణముల
' నొనర్చవలసియుండును. పుశ్చరణములన్నియు పూర్తికాక మునుపు మరణించినయెడల పుణ్యలోకముల
యందు సుఖము ననుభవించి భూలోకమున జన్మించి మంత్రమును జపించువాడగును. ఇంకపదునేడవ
' పురశ్చరణమున చతుర్ముఖుని సమీపించును. పదునెనిమిదవ పురశ్చరణమున బ్రహ్మదేవునితో సమానమగు
' రూపముగలవాడగును. మొత్తము నూరులక్షలు అనంగా నొక్కకోటి జపించినచో బ్రహ్మసమానుండగును.
ఇట్లు కార్యబ్రహ్మదేవునితో సాయుజ్యము నొంది ప్రళయము వరకు (బ్రహ్మలోకమున
' నానావిధభోగముల ననుభవించును. మతియు కల్పాంతరమునందు బ్రహ్మమానసపుత్రుడై జన్మించి
' తపోనిష్టగలవాడై క్రమముగా శివసాయుజ్యము నొందును. పాతాళము మొదలుకొని సత్యలోకమువరకు
'గల పదునాలుగు బ్రహ్మలోకములు పంచీకృతములగు పృథివ్యాదిభూతములచే నిర్మింపబడినవి. సత్యలోకము
| తరువాత క్షమాలోకమువరకు గల పదునాలుగు విష్ణులోకములనంబడును. క్షమాలోకమునందు
వైకుంఠప్రదేశమున కార్యవిష్ణువు - కార్యలక్ష్మీ దేవితో శేషశయ్యాగతుండై నివసించుచుండును. ఆపైన
శుచిలోకమువరకు ఇరువది యెనిమిది లోకములు రుద్రదేవునివి; శుచిలోకమునందు కైలాస
' మణిమంటపమున సర్వభూత హృదయ నివాసియగు శంకరుండు విరాజిల్లుచుండును. అటుపిమ్మట
' నహింసాలోకమువరకు ఏబదియారు లోకములు మహేశ్వరునివి. అహింసాలోకమున జ్ఞానకైలాసమను
' పట్టజమునందు మహేశ్వరుండు - ప్రళయగత జీవులనందరిని తన చెంత కాపాడుచుండును. అనంగా
'తిరోధానముం జేయుచుండునని భావము. తదనంతరము కాలచక్రంబును కాలాతీతుండు నుందురు.
అచంట కాలచక్రేశ్వరుండు శివాధిష్టితుడై యుండును. ఈతండు మహిషరూపముందాల్సి ప్రాణులను.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
43
ఖీ శ్రీ శన నునో ఫ్రరాల్న
కాలముతో ననుసంధింపంజేయును. అసత్యము, అశుచి, హింస, నిర్ణయ ననునవి నాలుగు పాదమ్ము
గాను నాస్తిక్యము ఐశ్వర్యముగాను దుష్టసహవాసముగలదిగాను వేదబాహ్యధ్వనిగలదిగాను (క్రోధ్య
చెలికాడుగాను నలుపువన్నెగలదిగాను మహిషము నివసించుచుండును. ఇంతవరకు మహేశ్చర్న!
అధికారము అని తెలియవలెను. తత్సమీపముననే కర్మభోగలోకము. అద్దానిపై జ్ఞానభోగప్రదేశంబ్న
అద్దాని చేరువను, కర్మమాయాలోకము, తదూర్థ్వము జ్ఞానమాయాలోకంబును తదనంతర
నిత్యభోగలోకంబును తత్సమీపముననే అనిత్యభోగలోకంబును నెలకొల్బంబడినవి. ఇట్లు కొంత దున్న
జనిన తరువాత నిష్మామశివపూజనము నాచరించువారిలోకము కనంబడును. తత్సమీపమున శివ
దేవతారాధకులు నివసించుచుందురు. శివునొకనినే సర్వాత్మకునిగాను సర్వాతీతునిగానుభామి!
పూజించినవారు సకలాతీతపదమునందు విరాజిల్లు చుందురు. తత్సమీపమున జీవకోటియు అద్దాన్ని
శివకోటియు ఆపైన బిందుస్వరూపంబును నాదరూపంబును నెలకొనియుండును. ఇంతవర[
మహాలింగముందగు వేదిక యని గుర్తెరుంగవలెను. ఇది యంతయు కాలచక్రముంజెందియుండున్న
సత్యము అహింస ధర్మము దయ మొదలగు సద్గుణములు కలిగి శివునారాధించువారు. కాలచక్ర
నతిక్రమింతురు. అద్దానిపై (బ్రహ్మచర్యస్వరూపము గల ధర్మాత్మకమైన వృషభము సత్యము మున్న!
నాలుగు పాదములుగలదిగాను క్షమ - కొమ్ములుగాను శాంతి - చెవులుగాను వేదధ్వనిగలదిగో
అస్తిక్యము నేత్రములుగాను గురుభక్తి - మనస్సుగాను విరాజిల్లుచు కాలాతీతునిచే నధిష్టింపంబిడి యుండు!
బ్రహ్మవిష్ణురుద్రులకు దివారాత్రి విభాగముగా ఆయుష్యముందగు అవధి గుర్తింపబడును. తదనంతర
దివారాత్రి విభాగముగాని జన్మమరణాదులుగాని లేకున్నవి. అటుపిమ్మట కారణ(బ్రహ్మదేవుని పదునాల!
లోకంబులును తదనంతరము కారణవిష్ణువుండగు లోకములు సదునాలుగును, అవ్వాని పై కారణరుగ్ర
ఇరువదియెనిమిది లోకంబులును మరియు కారణమహేశ్వరుని ఏబదియారు లోకంబుల!
విరాజిల్లుచుండును.
ఇవ్వాని నన్నిటి నతిక్రమించి చనునెడ శివలోకము గోచరంబగును. శివలోకమున ౪
నావరణములు కలిగిన జ్ఞానకైలాసమునందు పంచమండలములతో కూడినదియు పంచ (బ్రహ్మకళల!
నిండియుండునదియు ఆదిశక్తి సమన్వితంబునగు ఆదిలింగము అలరారుచుండును.
ఇద్దియే పరమాత్మయగు శివునికి ఆలయంబగునది. పరమేశ్వరుండు పరాశక్తితో శివాలయము
ఆదిలింగమునందు నివసించుచు సృష్టి స్థితి లయ తిరోభావ అనుగ్రహములను పంచక్సత్యములో '
నెరవేర్చుచు సచ్చిదానందవిగ్రహుడై ధ్యానధర్మము నవలంబించి సదా అనుగ్రహతత్సరుండై సమాధియో
సుఖాసీనుడై స్వాత్మారాముడుగా నివసించుచుండును.
ఇట్టి మహాపురుషోత్తముని దర్శనమును నిష్మామకర్మయోగముతోడను ధ్యానయోగము తోటీ
క్రమముగా సాధింపవలెను. అట్టి క్రమంబెట్టిదంగా? నిత్యనైమిత్తికాదికర్మల నీశ్వరార్పణయిోో
నాచరించుటంజేశి శివప్రీతికరకర్మలయందు అనంగా శివోపాసనమునందభిరుచిగలవాడగును. క్రిత
రూపమైన శివోపాసనవలన అనంగా పుష్పాధుల శివునిం బూజించుట వలనను శివారామన్మావన శవ .
సంచారాదుల వలనను శివజ్ఞానము చేకూరును. శివ దర్శనముగల వారందరునుముక్తు లగుదురో.
సిద్ధాంతము. ఇందెంతమాత్రము సందియము లేదు.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
ip శు శినీ మనో పరాణనం
ఇందుకు (శుతిప్రమాణము -
“యదాచర్మవదాకాశం - చేష్టయిస్యంతిమానుమాః,
తదా శివ మవిజ్ఞాయ - దుఃఖస్యాంతో భవిష్యతి”
శ్రుత్యర్థము - ఆకసమును తోలువలె చుట్టంగలుగుదురేని శివుని గుర్తెరుగకుండా దుఃఖాంతమును
' అనంగా మోక్షమును పొందగలుగుదురని భావము.
ముక్తియనంగా? నిజరూపముతో తనలోతాను సంతృప్తుడైయుండుట యగును. ఐతే ఇట్టి
' నిజరూపమును ఏర్పడుటకు ముందు శివప్రాప్తి కావలసియుండును. కర్మయోగమునందు
' తపోయోగమునను జపయోగమునందును జ్ఞానయోగమునను ధ్యానయోగమునందును క్రమముగా
| సిద్ధుండగునెడల శివుని దర్శనముందగు భాగ్యము గలవాడై స్వాత్మారాముండగును. సూర్యభగవానుడు
తన కిరణములందగు ప్రసారము వలన అపవిత్రత్వమును పారద్రోలునట్లు కృషాపరిపూర్ణుండైన శంకరుం
' డు భక్తుల అజ్ఞానమునుపోనాడును. అజ్ఞానము పూర్తిగా తొలగిననాడు శివజ్ఞానము ప్రకాశించును. .
శివజ్ఞానమున స్వస్వరూపావిర్భావము గలవాడై తనయందు తాను రమించుచు ఆనంద
' డోలికలయందు విహరించుచు కృతకృత్యుండగును..
ప్రసంగవశమున లోకములను వివరించి ప్రస్తుతంబగు పంచాక్షరి గూర్చి సూతులవారు
' చెప్పుచున్నారు.
రెండవ కోటిసంఖ్య శివపంచాక్షరి జపించినచో బ్రహ్మదేవుండగును. మూడవకోటిం జపించిన
' యెడల విష్ణుమూర్తియగును. నాలుగవ కోటింబంచాక్షరిం జపించినచో రుద్రుండగును. ఐదవకోటి
సంఖ్యంజపించునెడల మహేశ్వరుండగును. ఆరవకోటిజంపించుట వలన శివలోకాది యగు కాల
' చక్రమును పొందును. (బ్రహ్మ విష్ణురుద్రమహేశ్వర సదాశివ చక్రముల నొక్కొక్మకోటిందగు జపమున
' నతిక్రమించును ఇట్లు అవిచ్ళిన్ననిష్టకో నూటయైదుకోట్లు శివపంచాక్షరీ మహామం(త్రమును జపించునెడ
' - ఐదునావరణముల వెలుపలనుండు శివలోకమును పొందు వాడగును, శివలోకము చెంత ఒకానొక
దివ్యనది ప్రవహించుటయు ఇద్దాని తీరమున శివలోక మహాద్వారమునందు నందికేశ్వరుడు
౨ నివసించుటయు [గ్రహింపదగినవి. బదునావరణములు - సద్యోజాత వామదేవ అఘోర తత్పురుష
' ఈశానులను పంచబ్రహ్మలచే నధిష్టింపంబడియుండును. తరువాత పంచమండపములుండును. .
ప్రథమమండపమున ధ్యాన ధర్ముండగు బలినాథుండును, ద్వితీయ మండపమున చం(ద్రశేఖరుండును,
' తృతీయ మండపమున సోమస్మందుడును చతుర్ధ మంపమున పరమ శివుని నృత్య వినోదంబును,
' పంచమమండపమున ఆదిశక్తియు విరాజిల్లుచుండును. అటుపిమ్మట గర్భగ్భహము గోచరించును.
' ఇద్దియే లింగస్థాన మనంబడును. గర్భగ్భహద్వారము నందు నందికేశ్వరుండు శివపంచాక్షరీ
' మహామంత్రమును జపించుచు శివదర్శనమును నిరంతరము చేయుచుండును. నందికేశ్వరుని
'' యనంతరము శివవైభవము ఇట్టిదని ఎవరును చెప్పజాలరు. కనుగొనంజాలరు. ఇట్లు గురుపరంపరచేతను
' నందికేశ్వరునిచేతను ప్రభోధింపయిడిన శివపద విషయమును సంగ్రహముగా చెప్పనాడను. ఇంక మీదట
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
45
స్రీ శీ శన మీనో go
శివండే గుర్తెరుగుననియు సాధకులకు స్వసంవేద్యంబనియు శివానుగ్రహమువలననే శివలోకవైభవ్న
తెలియుననియు అన్యథాకాజాలదనియు 'ఆస్తికశిఖాముణులైన శైవులు వాక్రుచ్చుచున్నవారు. ఇవ్విధ్న్య
శివనిష్టగలవారు జితేంద్రియులై క్రమముగా ముక్తులగుదురనియు భావము.
తదితరులైన సాధారణ మానవుల నుద్దేశించి జపవిధానమును తెలుపుచున్నాను, వినుం్య
సూతమహర్షి - చెప్పందొడగెను.
వంశపరంపరాగతుండైన సద్గురువు వలన నుపదేశముబొంది (బ్రాహ్మణులు - నమస్మార్ష
ఆదిగాగల శివపంచాక్షరీ మహామంత్రము నైదులక్షలు జపింపవలెను. (బ్రాహ్మణేతరులు నమో౭_౦తమ్మ
జపించుట శ్రేయస్కరము. స్త్రీలు - తమ స్రీత్వము మరల రాకుండుటకై ఐదు లక్షలు జపించున్నై
పురుషులై జన్మించి క్రమముగా ముక్తులగుదురు. క్షత్రియుడు ఐదులక్షలు జపించునెడ క్షత్రియత్వమ్ను
రాకుండ జేసికొనును. మరియు నైదులక్షలు జపించునెడ బ్రాహ్మణుండై జన్మించి క్రమముగా మంత్రికి
బడసి ముక్తుండగును. వైశ్యుండు వైశ్యత్వాపనోదనార్థము ఐదులక్షలు జపించువలెను. రెండవతు
ఐదులక్షలు జపించునెడ మంత్ర క్షత్రియుండై మూడవసారి ఐదులక్షలు జపించునెడ మంత్ర క్షత్రియత్వము
పోగొట్టు కొనును. నాలుగవ పర్యాయము ఐదులక్షలు జపించునెడ మంత్రబ్రాహ్మణుడనబజగున
శూద్రుండైతేనో ఇరువదియైదు లక్షలు నమో౭_౦తముగా పంచాక్షరిని జపించునెడ పరిశుద్ధుండగుట॥
గాక రెండవ జన్మమున బ్రాహ్మణుడై జన్మించును. వేయేల? స్రీ గాని పురుషుడు గాని బ్రాహ్మణ!
గాని తదితరుండు గాని నమో౭_౦తముగా గాని నమః పూర్వకముగా గాని సంకట సమయమున సర్వ
జపింపవచ్చును. స్రీలకు ఆచార్యుడు వారి యోగ్యత ననుసరించి నమః పూర్వకముగానైనః
నమో౭_౦తముగానైనను మంత్రము నుపదేశింపవలెను.
మంత్రసాధకుండు ఐదులక్షల జపంముదగు వురశ్చరణముకాగానే శివప్రీత్యర్థము శంకరునః
రుద్రాభిషేకమునొనర్చి మహానైవేద్యమును సమర్పించి శివభక్తులకు భోజనము నిడవలసియుండున
శివభక్తునిం బూజించుట వలన శివుండు మిగుల సంతసించును. శివునకు శివభక్తునకు నెట్టిభేధవే
లేదు ఎట్లనంగా? శివభక్తుడు - శివన్వరూపమైన పంచాక్షరీ మవహామంత్రమును నిరంతరవ
ధరించువాడగుటంజేశి శివుందేయగును. శివభక్తుని శరీరము నందు శివుండాసక్తితో నివసించును
అనంగా ఇష్టప్రాణభావలింగరూపమున విలసిల్లుచుండునని భావము. శివభక్తులు ఆచరించు సత్మర్మలన్నిత
వైదికంబులనియే (గహింపవలెను.
శో అ మంత్రం - యేనజప్తం భవేత్‌ క్రమాత్‌ |
తావద్వై శివసాన్నిధ్యం - తస్మిన్‌ దేహే న సంశయః ॥.
శివపంచాక్షరీ మహామండత్రమును నెంతెంత జపించుచుండునో అంతంత నా శరీరమో
శివుండు సమీపించి నివసించుచుండును. ఇందెంతమాత్రము సంశయము లేదు. శివభక్తునిభారీ'
దేవీస్వరూపమని భావింపవలెను. ఎందుకనంగా? ఆమెయు శబ్బాత్మనా దేవీరూపమగు శివమంత్రమో
జపించునదియే గదా!
అందువలననే తాను శబ్దస్వరూపుడై అనంగా మంత్రమునుచ్చరించుచు అర్థస్వరూపుడగు శీనో
బూజింపవలసియుండును. తాను fe అనంగా మంత్రార్లమును భావించుచు అ
CC-0. uve Math Colleton, Varanasi. An eGangotri Initiate
శ్రీ శవ నుహో పురాణము
నర్చింపవచ్చును. జగదంబను శివమూర్తిని శివలింగమును మాయా బీజముతో నారాధింపనగును.
శివలింగములో శివశక్తులు రెండు ఇమిడి యున్నను పూజా సమయమున శివలింగమును శివునిగానే
భావింపవలసియుండును. శివునిం బూజించునపుడు తనను శక్తిరూపముగను భావింపవచ్చును.
| దేవినర్చించుతటి తనను శివునిగా తలపోయ నగును. శివలింగము నాదస్వరూపంబనియు దేవీమూర్తి -
బిందు స్వరూపంబనియు ఇందు శివలింగము ముఖ్యస్థానము నలంకరించుననియు వివేకము. శివభక్తులు
శివన్వరూపులనియు శివమంత్ర స్వరూపులనియు భావించి యవ్వారిని షోడశోపచారములతో
పూజించువారికి నభీష్టములు సిద్ధించును.
శ్లో॥ యేన శుశ్రూషణాద్యైశ్చ - శివభక్తస్య లింగినః ।
ఆనందం జనయే ద్విద్వాన్‌ - శివః ప్రీతతరో భవేత్‌ ॥
ఇష్టలింగధారియగు శివభక్తుని అనంగా ఆరాధ్యుని సేవించుచు అనేక సదుపచారములతో నాతనికి
' ఆనందమును కలిగించు శివోపాసకునియందు శంకరుడు - అత్యంత ప్రసన్నుండగును.
సపత్నీకులగు శివభక్తులను తాను తన భార్యతో గూడ పూజించి యవ్వారికి ధనమునందును
' శరీరమునందును మంత్రమునందును భావనయందు నెట్టిలోపమును రానీయక భోజనతాంబూల
' ధనధాన్యవస్రగృహాదులను సమర్పించి శివభక్తదంపతులను పార్వతీ పరమేశ్వరులని భావించువారు
' జన్మరాహిత్యము నొందుదురు. ఐతే పూజింపంబడు శివభక్తులు - ఐదుగురైనను పదుగురైనను
నూరుగురైననుండవలెను. శివభక్తుని శరీరమున పాదముల నుండి నాభివరకు (బ్రహ్మభాగంబనియు
' కంఠమువరకు విష్ణుభాగంబనియు ముఖము శివలింగంబనియు గుర్తెరుగవలెను.
అగ్ని దాహము మొదలగు వాని వలన చనిపోయినవారిని గురించియు మృతులై అగ్ని సంస్మారము
' మున్నగునవి లేనివారిని గురించియు ఆదిపితయగు శివుని, ఆదిమాతయగు అమ్మవారిని శివభక్తులనున్ను
' పూజించునెడ చనిపోయినవారు పితృలోకముజెంది క్రమముగా ముక్తులగుదురు. .
ఐతే శివభక్తులలో క్రియాయోగులు పదుగురి కన్న తపోయోగియొక్కండే శ్రేష్టుడగును. తపోయోగులు
' నూరుగురి కంటె నధికుండు జపయోగియగును. జపయోగుల వేయిసంఖ్య నతిక్రమించువాడు
శివజ్ఞానియేను; లక్షసంఖ్యాక శివజ్ఞానులకన్న శివధ్యానయోగి మిన్నయగును. శివధ్యానయోగులు .
' కోటిసంఖ్యాకులైనను శివసమాధియోగికి సరిదూగం జాలరు. ఇవ్వారిలో ఇట్లు తరతమ భావముండుటం
జేశి సాధకుండు ఎట్టివారిని పూజించునో అట్టి ఫలమునే పొందునని తెలియవలెను.
అందువలన శివభక్తుని మహిమ ఇంతింతయని యేరికిని చెప్పనలవిగాదు. వేద సమ్మతము
| ఆర్థవరతమునగు నీయధ్యాయముంజదివిన బ్రాహ్మణోత్తముండు తప్పక శివజ్ఞానము గలవాడై దేహాంతమున
' శివునితో గూడ నానందించును.
| ఇయ్యది “శివవిజ్ఞాన సర్వస్తూ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
47
శ్రీ శవ మనో పరాల్న
(అష్పాదశాధ్యాయేము
(బంధమోక్ష స్వరూపము, శివలింగ మాహాత్మ్యము)
బుషులిట్లు ప్రశ్నించిరి.
సర్వార్థ విదుడవైన సూతమహర్నీ! బంధమన నెట్టిదో మోక్షమననేమిటో వివరింపుడు! '
సూతుండు చెప్పదొడగెను.
ప్రకృతి, బుద్ధి, త్రిగుణాత్మకమైన అహంకారము, పృథివ్యాదిపంచభూతములందగు సూక్ష్మాంశముకై
తన్మాత్రలు నను ఎనిమిదిటితో నేర్చడునదియే బంధమనందగును. ఇట్టి బంధమున కట్టుబడిన జీవా
- బద్ధుడనంబడును. బంధమువలన విడిబడినవాడు ముక్తుడనంబణగును. ప్రకృతిమున్నగు నెనిమిదిక
వశపజచుకొనుటయే మోక్షమనంబడును. శరీరము ప్రకృత్యాద్యష్టకమునుండి పుట్టునట్టిది. దేహమువళ
నిర్వర్తింపంబడునది కర్మము; కర్మ వలన సంగము ఏర్పడును. ఇట్లు పునఃపునఃజన్మకర్మలు సంభవిం
చుండును. స్టూలమనియు సూక్ష్మమనియు కారణమనియు శరీరము మూడువిధము; స్టూలశరీరము!
ప్రపంచకార్యములు నెరవేర్చంబడును. సూక్ష్మశరీరము జ్ఞానకర్మేంద్రియభోగము నొసగునది. కాక
శరీరము ఆత్మానుభవమును కలుగంజేయును. జీవులు తాము చేశిన సుకృత దుష్ఫృతముల ననుసరి॥
సుఖదుఃఖముల ననుభవించుచుందురు. కావున కర్మరజ్ఞువుచే కట్టంబడిన జీవుండు స్థూల సూ
కారణ శరీరత్రయకృతములగు కర్మలవశమున మాటిమాటికి సంసారమునందు చక్రమునందు 1
తిరుగుచుండును. ప్రకృత్యాదులు మహాచక్రమనియు శివుండు ప్రకృత్యతీతుండనియు తెలుసుకొని క
(భ్రమణముతొలగుటకు చక్రనిర్మాతయగు శివునింబూజింపవలెను.
బాలుండు జలముంద్రాగి క్రక్కునట్లు శివుండు ప్రకృత్యాదులను విస్తరింపంజేసి ప్రళయకాలమ
తనలో దాచుకొనును. )
శ్లో; శివస్త థా ప్రకృత్యాది - వశీకృత్యాధితెష్టతి 1
నర్వం వశీకృతం యస్మాత్‌ - తస్మాచ్చివ ఇతి స్పృతః ॥
శివ ఏనహి సర్వజ్ఞః - పరిపూర్ణశ్చ నిస్సృహః ॥
ప్రకృతి మొదలగువానిని తన యధీనములుగా నధిష్టించి సమస్తంబును వశపజచుకొనువో
శివుండనంబడును. శివుండే సర్వజ్ఞుండును పరిపూర్ణుండును ఎట్టియపేక్షలు లేని వాడున్ను.
మహేశ్వరుని మానస ఐశ్వర్యము - సర్వజ్ఞతయనియు, తృప్తి యనియు, అనాది బోధంబనిటో
స్వతంత్రతయనియు, నిత్యములోపింపని శక్తియనియు, అనంతశక్తియనియు ఆరువిధములుగ నుండో.
ఇట్టి అద్వితీయవైభవము గల శివుని .యనుగ్రహము. ్రసరించుతథి. ప్రకృత్యాగో
స్వాధీనములగుచుండును. శివప్రసాదము లభించుటకు శివునే ఆరాధింపవలసియుండును. |
నిస్పృహుండు పరిపూర్ణుండునగు శివునకు ఎట్టిపూజనములు సమర్పణములు నవసరము లేదు. "
శివు నుద్దేశించి చేయంబడు పుణ్యము - శివ ప్రసాదము నావహించును. శరీరము తోడను వాక్కువల
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative థ్‌"
5! . శ్రీ శన మనో ఫ్రరాణనం
మనస్సుచేతను ధనమునను శివలింగమునందు మూర్తియందు శివ భక్తునియందును శివు నారాధింపవలెను.
వస్తుతః శివుండు - ప్రకృత్యతీతుండైనను తనను పూజించు సాధకుని విషయమై తప్పక ప్రసన్నుండగును.
' కర్మమొదలగునవి శివప్రసాదము వలన వశవర్తులగును. ఇట్లు దేహాదులున్ను స్వాధీనములైనచో
' దేహాంతమున శివలోక.నివాసము లభించును. ఇద్దియే సాలోక్యముక్తి యనంబజగును. పంచతన్మాత్రలు
| వశవర్తులగుచో శంకరుని సామీష్యము చేకూరును. శివుని మహాప్రసాదము లభించునెడ - బుద్ధి
| వశవర్తి యగుటయే గాక త్రిశూలాది ఆయుధములు మున్నగువానితోడను దుష్టసంహార శిష్టరక్షణాది
క్రియల వలనను శివుని సారూప్యము సమకూరును. మఅల నొకపర్యాయము మహాప్రసాదము
ప్రసరించినచో ప్రకృతి లొంగుటయే గాక సర్వజ్ఞత్వాది గుణములందగు శివుని ఐశ్వర్యము లభించుటయను
శివసాయుజ్యముక్తి సంభవించును. i
శివలింగమును ధరించి నిత్యము పూజించుటంజేశి క్రమముగా ముక్తుండగను. అందు వలన
' ముఖ్యముగా శివప్రసాదము తనయందు ప్రసరించుటకై శివక్రియాదులతో శివు నారాధింపవలసియుండును.
శివునికోసము పుష్పఫలవృక్షములను నాటుటయు, శివారాధనకై పుష్పబిల్వములను గంధాక్షతా
ద్యుపచారములను సేకరించుకొనుటయు, శివపూజాపాత్రములను శుభ్రపరచుకొనుటయు, శివాలయ
సమ్మార్దనాదులున్ను శివ క్రియలనందగును. శివప్రీత్యర్థము నక్షవ్రత ఏకభుక్తాదుల నొనర్చుట శివతపంబనం
బడును. శివమం[త్రమును విహితసమయములయందు జపించుట శివజప మనంబఅగును. శివలీలా
గర్భితచరిత్రల నాకర్ణించుటయు శివప్రతిపాదక (గ్రంధములను బ్రాయుటయు చదువుటయు శివతత్త్వమును
ప్రమాణైకార్థముగా నిర్ణయించుకొనుటయు శివజ్ఞాన మనంబడును శివుని ఉమాసహాయుని గాను
త్రిలోచనునిగాను నీలకంఠునిగాను ప్రశాంతునిగాను భూతయోనిగాను సమస్తసాక్షిగాను తమో౭_ తీతుని
గాను చం(ద్రశేఖరత్వాది విశిష్టునిగాను తన హృదయకమలములో చింతించుట శివధ్యాన మనంబడును.
ఇవ్వానిని క్రమక్రమముగా అభ్యసించుచుండవలెను. మణియు ప్రతిదినము రాత్రి నిద్రించువరకు
జీవితములో మగణమువరకును శివచింతనముతో కాలముంగడుపవలెను.
చరలింగములయందు రసలింగము శ్రేష్టంబై బ్రాహ్మణులకు సర్వాభీష్టప్రదంబగును. ' బాణలింగము
క్షత్రియులకు మహాసామ్రాజ్యము నొసగును. సువర్ణలింగము వైశ్యులకు గొప్ప కలిమింగలుగంజేయును.
శిలాలింగము శూద్రులకు మిగుల పవిత్రత్వము నోనంగూర్చును. సృటికలింగము బాణలింగము నందరికిని
కోర్కెల నొదవంజేయునని తెలియవలెను. తమ తమ విహితలింగములు లభింపని పక్షమున నొరులకోసము
చెప్పంబడిన లింగములను తాము: పూజింపవచ్చును. -
ముతెదువలకు పార్షివలింగము, వితంతువులకు స్ఫటికలింగంబును ్రేష్టములు. ఐతే స్త్రీలు
ఠా |
ఎట్టివారైనను బాల్యయౌవన వార్థకములయందు స్ఫటికలింగమును పూజించుట శ్రేయస్మరమగుచున్నయది.
మో
కేవలము సంసారలంపటుడగువాడు పీఠమునందు శివలింగము నభిషేకించి శాల్యన్నమును సమర్పించి
పూజాంతమున సంపుటమునంద్రు దేవతామందిరములో నునుపవలెను.
శ్లో! * శేరపూజా నివృత్తానాం - స్వభోజ్యంతు నివేదయేత్‌ |
నివృత్తానాం పరం నూక్ష్మం - లింగమేవ విశిష్యతే ॥
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
49
నిషిద్ధకామ్యకర్మలనుండి నివృత్తులగు శాంభవదీక్షితులు సూక్షమము గురుప్రదత్తంబునగు
శివలింగమును వామహస్తకరతలముబూజించి తాము స్వీకరించు ఆహారమును తత్మాలమున్న'
నివేదింపవలెను.
ళ్లో॥ పూజాం కృత్వాతు తల్లింగం - శిరసా ధారయేత్సదా ॥ "57
o
శివపూజను ముగించి యట్టి శివలింగమును శిరస్సునందు గాని కంఠమునందు గాని భుజముష్టై '
గాని యెల్లకాలము ధరింపవలెను. = '
వరిధాన్యములు నువ్వులు వస్త్రములు పర్యుషితములు మున్నగునవి భస్మతో పరిశుద్ధములగును,
వైదిక హోమాంతమున భస్మను ధరించునెడల సుకృతము స్వాత్మారోపితంబగును.
రాజు ప్రజలనుండి తనరాష్ట్రమున పంటలలోని సారమును కరముగా గ్రహించునట్లు జఠరాగ్ని -
భక్ష్యాదులను జీర్ణింపంజేసి తత్సారముతో స్వదేహమును బిలపజచునట్లును ప్రపంచనిర్మాతయగు,
సదాశివుండు - ప్రకయమున చరాచరమును దహించి తత్సారమును భస్మగా పరిగ్రహించుచున్నవాడు,
మరియు భస్మోద్ధూళనవ్యాజమున జగత్సారమును తనయందారోపించుచున్నవాడు.
శివుండు నిత్యనూతనంబగు తన దివ్యశరీరమునందు ్రవేశించినవాడై ఆకాశసారమును'
వెంట్రుకలుగాను వాయుసారమును ముఖముగాను అగ్నిసారమును హృదయముగాను ఉదకసారమును
నడుముగాను భూసారమును మోకాళ్లుగాను బ్రహ్మవిష్ణురుద్రుల సారమును భస్మత్రీపుండ్రములుగాన.
నార్యచం(ద్రసారమును లలాటతిలకముగాను ఇవ్విధంబుననే తదితరాంగముల నన్నిలీ
నేర్చరచుకొనియున్నవాడు. ఈతని నెవరును లొంగదీయువారు లేరు కావుననే శివుండనంబడుచున్నవాడు.
శ్లో! శం నిత్యం సుఖ మానంద - మికారః పురుషః స్మృతః |
వకారః శక్తిరమృతం - మేళనం శివ ఉచ్చతే ॥
శ్‌ఇావ, శ్‌ అనంగా శం అని గ్రహింపవలెను. శం=నిత్యమైన సుఖము, ఆనందము, ఇ=సాధకు
డగు పురుషుడు; వ=అమృతశక్తి ఇవ్వానిని అనంగా పురుషుని నిత్య సుఖమును ఆనందమును ప్రసాదించు.
నమృతశక్తితో కూర్చువాడు - శివుండనంబఅగును. శివశబ్దసంఘటితమైన పంచాక్షరిని జపించువారీ
శివుండు తప్పక మోక్షము నొసగునని భావము. స dee |
అందు వలన తాను భస్మోద్దూళన త్రిపుండ్రధారణాదులతో శివవేషమునే ధరించి శివారాధనమును
గావింపవలసియుండును. పగలుగాని రాత్రిగాని ప్రీగాని పురుషుండుగాని పూజా సమయమున భస్మను
తడిపి మూడురేఖలుగా ధరించి చేయు శివపూజయే పరిపూర్ణంబగును. భస్మరు ద్రాక్ష శివలింగములను
ధరించి శివమం'త్రమును జపించుచు శివు నారాధించువాడు అత్యా శ్రమియనియు శివాశ్రమియనియ
పేర్కొనంబడును. నిరంతరము శివవ్రతములయందు అనంగా శాంభవదీక్షాంగములయందు ఆసక్తి.
ఆచరణయు కలిగియుండు నిరాభారిశైవులకు జాతాశౌచమృతాశౌచంబులును లేవని కొందో
శ . క ఇ జ
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
U
క
ఫ్రం ఏ కాం
భస్మరు ద్రాక్ష మంత్రములంబరి గ్రహించుటకు శివలింగధారణమనక్షున్ను “వలయు. సద్గుర్లువుందగు
' శబ్దార్థమును - ప్రాకృతగుణములను తద్వికారములంగూడ పోగొట్టువాడని తెల్లియవ్లలెన్సు; -గుణ్తాతీతుండైన,
' పరశివుండు గురురూపమున నేతెంచి శిష్యునకు శివజ్ఞానము నుపడేశిం చవ. కలల
ఏ ass
భక్తి (శ్రద్ధా విశ్వాసములు గల శిష్యులకు గురువే పరమదైవమూ గావున” సరుకు కరమున
| శివస్వరూపముగా భావించి పూజింపవలెను. మనోవాక్కాయములతో "గురువుగూరకిశు[శూషడో
' జేయవలసియుండును. గురువుగారు ఆదేశించిన యంశమున శక్యంబైన నశక్యరబైనను' ప్రాజథధనముల
' వెచ్చించియు శిష్యుడు ఆచరింపవలసియుండును. అందువలననే శాసింపందగీనవాడు: శిష్యుడుగా:
పేర్మొనంబడుచున్నవాడు. యోగ్యుడైన శిష్యుండు శరీరార్థ ప్రాణములను” గురువునకు 'సమర్ఫిరేచి
' తత్రసాదముగా స్వార్దితము ననుభవించుచు ఆహారాదులను గురువుగారి యనుజ్టరబడసియే ట్వీకరంపవతస్‌
' యుండును. కర్ణయోనియందు జిహ్వాలింగముచే మంత్రశుక్లము విడువబడుటంజ్షేశ్రి శిష్యుండు గురువునకు
' జ్ఞానపుత్రుండగును గావున జ్ఞానజనకుండగు గురువుగారి నవశ్యము; కంల
' జనకుడు సింసారసముద్రమున పుత్రుని నిమగ్నుంజేయును. శివత త్త్వ్వబోధకు౭డగు. గురువుగా.
| నుద్ధరించును కావున నుభయుల తారతమ్యమునెతింగి జనకునికన్న నధికముగాః పూ
సంభావింపవలెను. గురువుగారికి పాదసేవనము తా సంపాదించిన ధనమును. విశేషిరిచి,సమర్పించుట్లయు,
' స్నానమును చేయించుటయు మంచిభోజనము' నొసగుటయు శిష్యునక్షుషరమకర్తన్వములనియు
' గురుపూజనమే శివపూజనంబగుననియు గురువుగారి ప్రసాదము ఆత్మశుద్ధికరంబిన్లియు గురువుగారి
యనుమతిలేనిదంతయు దొంగసొమ్మనియు తెలియవలెను. _వంశపరంఫర్లాగత్తుండ్లగు::గుర్లువ్రకడ
' నుపదేశముంబొందినను ఆతనికన్న విశేషముగా శివజ్ఞానమును :గుర్తెరిగిన:మహానుణావుండు
తటస్థించినయెడల నట్టి మహాపురుషుని గౌరవించుటలో ఇసుమంతయ్వ్యుడ్లోసమ్లుల్ళేధు. 2:5 ౮ణల
| ఐతే ప్రతి శుభకార్యమునకు విఘ్నములు మెండు కావున” (మొదటి 'ఫ్రఘ్బేశ్వరునో వం
' తా జేయ దలచిన సత్కృత్యమును సాంగముగా సఫలముగా నొనర్భుకొనవలసి' యుండును: --
(ప్రతిమానవునకు ప్రారబ్ధము ననుసరించి ఆధ్యాత్మిక ఆధిభౌతీతోళ ్రధ్ధిదైవకళవద్రవములు
' సంభవించుచుండును. గావున వత్సరమున కొకతూరి బుద్ధిమంతురడు' జతర "యనుముతి చనుసరేరలి
' శాంతియజ్ఞమును గావింపవలెను. ల అ సతెయదట్టిదయ ప్లైకాధలం
జ్వరాదివ్యాధులు ఆధ్యాత్మికములనియు; 'పేశాచపీడనము! గ ప్త్భపాదవట నీ అపయోసర్నమ
' దుర్మార్గులు మున్నగునవి యింటిలో ప్రవేశించుటయు, వృక్షములు, ప్రీ (గోవులు ఈ సమయమున
ప్రసవించుటయనునది భావిదుఃఖమును సూచించునవగుటంజేశి ఆధిభౌతికము అనియు, కలరొమున్నగు
'' దేశోపద్రవములు, జన్మనక్షత్రము నందు జన్మరాశియందును" సరిక్రాతతీ గ్రహయోగరబు; దు్వస్నము)
' శునకము చండాలురు పతితులు సర ద దేవాలయాది ప్రదేశములటువెళ్లుటయు: అనునవీ
: లెను. ఇట్టి దో యజ్ఞముం
- ఆధిదైవికములనియు భావింపవపలెను. ఇ ట్టి ర్థష్టముల్లు ల్లు శ్ర Tei ATH జ్జ
' దగు విధానమును చెప్పుచున్నాడను. JRA న న .. y Gop
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanfs PRA Initiative
Jengamavsadi Math, Vn Vaynstl ల
mY 2 AE
జ న్న మన్ని చెసా & శ్రీ శివ దువో ఫురాణక్ష
స ప్రహైాతతుమునందు గోని'గోశాలయందు గాని యజ్ఞవాటిక యందు గాని స్వగృహము నందుగ్నా
జక "ప్రదేశమున" 'చ్విహస్తప్రమాణంబగు స్థ స్తలము నలంకరించి ఒక్కడు మోయునంత ధాన్యము
పబజచి యందు నెనిమిది దిశశయందునెనిమిది కమలములు మధ్య నొక్క కమలమును వ్రాసి గుగ్గిలము
పొగ్గవేయంబడినదియ్యు,. తంతువేష్టితంబునగు కలశమును నడుమనుంచవలెను. అటులే ఎనిమ్ని
దిశలయందు చనిమ్లిది'కలశములన్లు నెలకొలుపవలెను. నీలమణి మొదలగు రత్నములను తామరకాడ్ష
మామిడికొమ్మలు; దర్భలు; అన్లువాన్లిని మంత్రపూతమైన కలశముల యందుంచవలెను. మధ్యకలశమ్ము
సువర్ణ, :విష్ణుప్రతివున్సు అష్టక్షలశములపై పై ఇంద్రాద్యష్టదిక్పాలకుల సువర్ణప్రతిమలను ఆవాహనాద్యు
క హ్రూజ్రింప్టవలెన్సు.. ఏత్రదర్థము అభిజ్ఞుడైన సపత్నీకుండగు ఆచార్యుని ఎనమందడ్రు బుత్విజుల
వరించి: యవ్వారితో: నొక్కొక్క దేవశయొక్క మంత్రము నష్టోత్తరశతసంఖ్యం జపింప చేయవలెను.
పర ళబిపోంతమున' మథ్యకలశమునకు పడమజ దిసయందు కోటిసంఖ్యంగాని లక్షపర్యాయముల
గాని సహాప్రంపుగానీ 'సాటెయినిమీది'శడవలుగాని ఆ యా మంత్రములతో హోమమును చేయించవలెన్న
ఇట్టి” శాంతియజ్జమును = 'ఉక్కదినముగాని తొమ్మిది ఘ(్రంబులుగాని నలుబది యహంబులుగా!
దేశకాతనుసోరముగో నొనర్పవలసియుండును. హోమమునందు సమిధలు అన్నము ఘృతంబుననున
ముఖ్యములు:' డొ్రరిష్టశౌఠతికై:శమీహోమమును జీవనసరళికై పాలాశ హోమము నాచరింపవలెన
దిక్పాలక" 'విష్ణనామధేయములన్లు' చతుర్ధ్యంతముగాను నమఃపూర్వకముగా నుచ్చరించుచు అథవా ।
యాజేవీతత మళత్రముతళత్రదువ్రచు హవనమును చేయవలెను. మొదట పుణ్యాహవాచనమును చేయిం!
మఠరత్రపూతజల్రోక్షణము'నలతటగావింప వలసియుండును. చివరకు ఆహుతిసంఖ్యతో (బ్రాహ్మణుల
ఆటార్య యుత్తుపుతకును'షక్షసొపేతమైన హవిష్యాన్నమును సమర్పించి నవగ్రహహోమంబు నాచరించియ
ఆచార్యాదులకు-వస్త్రగో భూహిరణ్యాదులను' దక్షిణాతాంబూలముల నొసగి ఉపనీనతులైన బ్రాహ్మణ బాలురో
గృహస్థులకు. వాన ప్రస్థల ప్రస్థులక్సు పక్షన్యలకు;,సఘువాసినులకు వితంతువులకు యథోచిత దానంబుల నొన!
దశదానముల నాచరించి; ; పూజ్తాస్ర్రభారమునంతయు ఆచార్యునకు సమర్పింపవలెను.
ఎడగోక్తాత్తములక్తు:జనక్షయరోగ
నాతని; పీత్యర్థము. కాలసర్షపునిద అ మొనర్పవలసియుండును.
యథాశక్తి సువర్ణముతో అనంగా తులమునకు తక్కువ గాకుండా కాలపురుషుని విగ్రహమే
ప్రాల్తాంకుశధరముగ్నా చేయించి? పూజించి ;ద్రక్షిణతోగూడ బ్రాహ్మణునకు దానమొసగవలసియుండున
దీర్చాయువ్యమునకై త్తిలధానమా రోగశ్వాంతికొరకు ఘృతదానంబును 'ప్రశస్తములు. కలవా
స్రహ్హాస్తభాహ్మణ, (భోజనమును చ్వేయవలెన్సు.. లేనివాడు, నూర్జురను భుజింపంజేయవలెను. కో
ధర్తిద్దూడ్సుయకథాశకి అన్నథానమున్ను 7 గ్రావింపవలెను, భూత ప్రేతపిశాచాదిబాధలు తొలగుటకై ఖైరనో
స్తూజింపవలసియ్తుండును, తకద్‌ట్తు దొాచంలిజద్‌ కొద
౨ ఫొరతియజ్ఞ మును ముగీరచుతటి! శంకరునకు' “ముహార్తుద్రాభిషేకమునుచేసి మహానైవేద్యమో
సమర్పించి బ్రాహ్మణ్గాదిచాతుర్యర్థ వ్రదజలకు భోజనము నొసగవలసి యుండును. ఇవ్విధంటో
0. Jangamwadli ల్లీ Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
ja
శాంతియజ్ఞము. ఇద్దానిని ప్రతివత్సరము ఫాల్గునమాసమున యథ్ఞావిధిగాలిలచ్లినచో, తప్పక్ససకనారిష్టములు
' శమించును. గొప్ప ఉత్సాతములు సంభవించునెడ తచ్చాంతికై. ఖైఠరబాళలాధనమవసఠము 'గొప్పప్యాధి
| యేర్పడినప్పుడు - వ్యాధి తగ్గినతరువాత శాంతియజ్ఞమును :చేయుదుసన్సి: సరి కల్పిధపవలెను:::*ఇట్లు
| చేయంజాలని దరిద్రుడు దీపదానంనబునైన గావింపవలెను. అధ్దియ్లు, వలన్లుపడ్డదేని యత్మించిద్దానము
నాచరింపవలెను. అదియు నశక్యంబగునెడ సూర్యునకు సూర్యమంత్రముతో నష్టోత్తరశతముగాని వేయిగాని
' పదివేలుగాని లక్షగాని కోటిగాని నమస్మారములంజేయవలెను. దేవతలందరును పాన.
' ప్రదక్షిణ నమస్మారములతో పూర్ణమై ఫలప్రదంబగును. |ప్రదక్షిణముల్లతో,న్రశ్లింపన్లి
యజ్ఞముతో సంతసింతురు. |
ఇంక రుద్రాభిషేకంబును సర్వారిష్టప్రశామకంబు నిద్దాని నాచరీంచినపుడు శివునకు నైవేద్యమునిడి
తాంబూలమును సమర్పించి ప్రదక్షిణంబులను అష్టోత్తరశతంబైనను వేయుగోపోశ్ష్రజిజగా చేయవలెను.
లక్ష సంఖ్యను కోటిసంఖ్యను ప్రదక్షిణములు నితరులతో చేయించవచ్చును": శివప్రదక్షితములతో
| పాతకమంతయు క్షణములో నశించును. దుఃఖమూలమైన వ్యాధికె “మూలంబగుగిపోతకమును
' ధర్మముతోడనే పోగొట్టుకొననగును. శివునుద్దేశించి చేయంబడు :భర్మమైతేనో౭సద్యస్మాలమున
' పాపశాంతినొనగూర్చును. శివ ధర్మములలో శివప్రదక్షిణము ప్రమ్లుఖ్రస్థాన మల్గంక్రరిరభియున్నది.
ANTE]
'ప్రదక్షిణనమస్మారములు రెండును శివున కత్యంత ప్రియములైనవి. wie న్యప్రాజ్లన్లన్లు
స
జంపన
; గానరాదు. copdsd స. యయా తడ
శివారాధనముంగావించువాడు-సత్యము, అహింస, క్షమ, శరత, వయ,;ాక్షబ్యమాబెహోత్యము
' మున్నగు గుణముల నలవజచుకొని మౌనముగా నుండవలెను, Sh
శివజపమును శివజ్ఞానమును శివధ్యానము నొక్కొక్కటిగా నభ్యస్తింప్రవలెన్లుక క్‌ పరత కొట్టుట
శ్రీమంతము, ఆరోగ్యము, దేహదార్ద్యము,. అజ్ఞానరాహిత్యము జ్ఞాన ప్రాప్తియ్సుశివస్టాన్నిధ్యము
' ననునవి శివక్రియాదుల ఫలములని తెలియవలెను. శివభక్తుండ్లు. దేశక్షాలవ అంననుసరించియు
' దేహారోగ్యమును కాపాడుకొనుచు శక్తికిమించకుండా పదుగురుమెను నట్లు. శాస్త్రీయ విధానమ్లుగా
' శివక్రియాదుల నాచరింపవలెను. న్యాయముగా గడించినడబ్బుతో శివ. క్షేత్రమునందు3జీవహిసాధుల
నొనర్పనివాదై అతిఆయాసము కలాగకుందునట్ల ప్రాజ్ఞుడు నివసింపవలెన్ను, జంటుజంయపుంమ్యావైట్‌
శివపంచాక్షరీ 'మంత్రపూతములైన అన్నోదకములు ప్రశస్తంబులసీయు "దర డ్రునకొ" 'భికాన్నేమ్‌
శ్రేష్టంబనియు అందును శివభక్తులనుండి రాబడిన భిక్షాన్నము శివభక్తిని' పరిపోరదేచునసనయూతలీయ
వలెను. ఏదేనొక యుపాయమున ఏదేనొకచోట శుద్ధాన్నమున్లు భుజించుచ్చు నిత మ్లుగా: సరాషించుచు
' తాజేయు శివానుష్టానరహస్యమును ప్రకాశింపంజేయంగూడదు. శివభక్తులకుమ్లూ త్రము వాగడుగకున్హును
' శివమహిమను చాటి చెప్పవలెను. శివమంత్ర రహస్యమును శివుండే యెరుంరును.ం ఇతకుగకుక్రనుగొనం
జాలడు. |ప్రతిష్టితశివలింగము నాశ్రయించి, నివసించువాడు శివుండగున్లుక్యాచరలిర్ణిగయు నాణాధించుపార్లు.
' కాలక్రమమున ముక్తుండగును. మ ,ఉయాితైతిదిత్కుడల. 6తడడండొగ
CC-0. Jangamwadi Math Callection, Varanasi. An eGangotri Initiative
మ
ఖీ జల ఉత్వ శీ శివ మనో ఫురా
అజడకమహర్షుల్తారో? చప్యోసమహర్ని పూర్వము నాకు చెప్పినవిధముగా ఉత్తమ సాధ్యసాధనముల నంత్న
యి
శవ్లివరించితిని:2మీకు:శుభమగుగాక!. శివభక్తి వర్ధిల్లుగాక! ఈ యధ్యాయముంజదివినవారు విన్నవ్యా
- శివానుగ్రహషాత్రులై:శివజ్ఞానము కలవారగుదురని సూతుండు వక్కాణించెను.
wwe Ro MET adr pn, (కి
ఉందన వయ్య యం ౧ బ్ష్రక్య్యట “౭ివవిజ్ఞాన నర్వద్తూ మను తాంకరీయ ఆంధ్రానుతాద
లై ల
tao హా ళ్‌
=
2, ల్‌ శ
RORY. Does ye Rp he Ge
eres CIC In
జాతా
ఇ. ఎ శ
స్త్‌
ar
ణా
ఆడారా యూద
అంండనూత్నుడాక చిరంజీవివికమ్ము! శివభక్తిసంపత్తితో ధన్యుడవైతివి. సత్ఫ్సలము నొన
శివలింగమహిమను:చక్షగా చెప్పియున్నావు. ప్రస్తుతము సర్వొత్మృష్టంబగు పార్థివలింగమాహాత్మ్యమ్న
3వ్యాస్తులవ్మారి వలన; తెలుసుకొనిన విధముగా వక్కాణింపుమని ప్రశ్నింపగా సూతుడు చెప్పందొడగెన్న
జ
నష్రైోయ్టుష్షు్రాతోళో మీరందరు భక్తిశ్రద్ధలతో పార్థివశివలింగవైభవము నాకర్ణింపుడు! ఈవరకు చె
" ఉధడైనవలిరగమలలో పార్థివ లింగము ఉత్తమంబైనది. - ఇద్దానిని పూజించుట వలన |
ఎమ్రహానుభాపులుఅఖ్‌ష్టస్‌ద్ధయిడసినవారు. విష్ణుమూర్తి, బ్రహ్మదేవుండును దక్ష ప్రజాపతి మొదలగువా!
దేవతలు రాక్షసులును గంధర్వులు నాగజాతివారు ఇతరభక్తులందరును పార్థివలింగముల నారాధీ
ఒతమకోర్మెలన్సు ఫలింపంజేసికొనినారు.
జ" 'శ్యతె రత్తమయం' లింగం - శ్రేతాయాం హేమసంభవం
ద్వాపరే పారదం శ్రేష్టం - పార్థివం తు కలౌయుగే ॥
లవ్మస్టూక్షతయుగిమస'రత్నలింగము, (త్రేతాయుగమున సువర్ణలింగంబును ద్వాపరయుగమ'
హాడీఠనేలిరగబును“కలియొగంబున పార్ధివలింగంబును ్రేష్టములు. మహేశ్వరుని అష్టమూర్తుళో
"వృథవింజెరదినొస్వరూపము ఇతరులచే పూజింపంబడనిదగుటంజేశి వరేణ్యమై గొప్పఫలమునిచ్చున!
ఇదేపతలరదరిలో 'వడ్దవోడు పూజనీయుండునగు మహేశ్వరునివలెను నదులన్నిటిని శ్రేష్టమైన గంగానదివ
సర్వమంత్రములయందు ప్రణవపంచాక్షరివలెను వర్ణములనన్నిటిని బ్రాహ్మణునివలెను పుణ్యపత్తనమళ
క్లాశీవట్టణమువ్రలైను వ్రతములలో శివరా(త్రివ్రతమువలెను దేవీమూర్తులలో ఆదిశక్తివళో'
ఎశికలింగ్రములన్నిట్రియందు పార్థివ లింగము శ్రేష్టంబై పూజనీయంబగుచున్నయది.
4 ంగఆజ్ఞిమవాత్తర ఫలప్రదంబగు పార్థివలింగారాధనము నుపేక్షించి యితరదేవతలను పూజించో
పట్టి పోషనమ స్టోనదానాదులును స్వల్పఫల ప్రదంబులగును. పార్థివారాధనము ధన్యతనాపాదించో
ఎత్రడుపేష్యమను*పంచును. సంతృప్తినొాదవంజేయును. శరీరపుష్టి నావహించును. సంప
ఉప్రసాదించును? “సర్వకోమార్ధసిద్ధిదంబగు పార్థివలింగార్చనను ప్రతి మానవుండు శ్తకగ్ధానన్న
|
-
గావింపవలెను. రమ్యవేదికతోగూడిన పార్థివలింగమును నిర్మించి భక్తితో పూజించునెడ ఈ
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
క
|
విడే
ఖీ శ్రీ శివ మనో ప్రరాణనం
ధనధాన్యసుపర్జాదిసమృద్ధి కలవాడై అంత్య కాలమున శివస్వరూపుండగును. సకామముగా పూజించు
భక్తుండు కైలాసములోననేక వత్సరములు నివసించి రాజైపుట్టును. నిష్మామముగా నారాధించువాడు
శివలోకముంజెంది సాయుజ్యముక్తుండగును. బ్రాహ్మణుడై పార్టివలింగము నర్చింపనిచో దారుణనరక
దుఃఖముల ననుభవించును. ఏదేనొకరీతిగా పార్థివలింగము రమ్యముగా నుండునట్లు నిర్మించవలెను.
పంచసూత్ర విచారము ఇందు అవసరములేదు. పార్థివలింగము నఖండముగానే చేయవలెను.
ద్విఖండమును చేయకూడదు. అటులే రత్నలింగమును సువర్ణలింగమును పాదరసలింగమును స్ఫటిక
లింగమును. పుష్పరాగలింగము నఖండముగా నొనర్పవలసియుండును. అనంగా ప్రాణవట్టమువేరు
| పిండము వేరుకూడవని భావము. పీఠముపై నర్చింపబడుచరలింగము అఖండముగాను ప్రతిష్టితలింగము
ద్విఖండముగా నుండవలెను. లింగవేదిక మహావిద్యయనియు లింగము మహాదేవుండనియు భావింపవలెను.
| మందిరప్రతిస్టితలింగము అఖండము అనంగా ప్రాణవట్టము వేరు పిండమువేరుగా జతపరచబడినది
గాక నఖండముగా నుండుదానిని పూజించుటయు, పిండమువేరు ప్రాణవట్టము వేరుగాను జతపరుపం
బడిన చరలింగము నర్చించుటయు నిష్ఫలంబులగును.
ఇయ్యది “శివనిజ్ఞాన సర్వస్వ మను శాంకరీయ అంధ్రానుాద
ప్రవచనముతో వందొన్మిదవ యధ్యాయము
| వింశాధ్యాయము |
(పార్థివపూజన విధానము)
వేదాధికారము గలవారు శాస్తాక్త విధానమున పార్థివలింగముల నర్చించుట భుక్తి ముక్తిప్రదంబగును.
| స్నానానంతరము భస్మరుద్రాక్షములను ధరించి శివస్మరణపూర్వకముగా సంధ్యావందనాది నిత్యకర్మలను
' ముగించి సంపూర్ణఫలప్రాప్తికై పరాభక్తితో పార్థివలింగమును పూజింపవలెను. నదీతీరమునందు గాని
చెరువుగట్టునందుగాని పర్వతముపైగాని అడవియందు గాని శివాలయమునంగాని పరిశుభ్రప్రదేశమునందు
గాని పార్థివలింగము నారాధించుట ప్రశంసనీయంబగును.
పరిశుద్ధస్థలమునుండి పుట్టమన్నుందీసుకొని అందుభస్మము శ్రీగంధమును కలిపి మంచిచోటున
జలముతో పిండాకారముగా నొనర్చి లింగమును వేదికతో నిర్మించి విధివిధానముగా పూజింపవలెను.
శివపంచాక్షరీమంత్రము నుచ్చరించుచు పూజాద్రవ్యములపై జలమును చల్లవలెను. “భూరసి” అను
మంత్రముతో స్థలశుద్ధిని “అపో౭_స్మా "అను మంత్రమున జల సంస్మారమును “నమస్తేరుద్ర” అను
మంత్రమున ఫాటికాబంధనమును “నమఃశంభవే” అను మంత్రమున పంచామృత ప్రోక్షణంబును
“నమోనీలగ్రీవాయ” అను మంత్రమున ప్రతిష్ణాపనమును “ఏతత్తే రుద్రాయ” అను మంత్రముతో ఆసన
సమర్పణమును “మానోమహాంతంి” అను మం(త్రమువలన ఆవాహనమును “యాలేరుద్ర” అను
మంత్రముతో నుపదేశనంబును “యామిషుం” అను మంత్రమున న్యాసంబును “ఆధ్యవోచతొ' అను
'. మంత్రమున నధివాసమును “అసౌజీవ” అను మంత్రమున దేవతాన్యాసంబును “అసౌయో౭._ వసర్పతి”
అను మంత్రమున నుపసర్పణంబును “నమో౭_ స్తు నీలగ్రీవాయ” అను మంత్రమున పాద్యసమర్పణంబును
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
55
J జీ శ్రీ శన నువో ఫురాణ్వ
రుద్రగాయత్రితో నర్భ్యసమర్పణంబును (త్యంబకమంత్రమున ఆచమన సమర్పణంబును గావింపవఠ్నె
“పయఃపృథివ్యాం” అను మంత్రమున క్షీరస్నానంబు “దధి(క్రావజ్ఞో” అను మంత్రమున దధీస్నానర్న
“ఘృతం ఘృతయావ” అను మంత్రమున ఘృతస్నానమును “మధువాతా” అనుమం!త్రమున మధుస్నానర్న
“న్వాదుఃపవస్వ” అను మంత్రమున శర్మరాస్నానంబు నాచరింపంజేయవలెను. తరువాత “దేవస్యళ్య
అను మంత్రముతో నభిషేకము ననంగా పుష్పముతో మార్దనమును చేయవలెను. “మానస్తోకే” ఆ
మం(త్రమున ధోవతిని “నమోధృష్టవే” అను మంత్రమున నుత్తరీయంబు “యాతే హేతిక” ఇత్యాది మ్య.
చతుష్టయమున కార్పాసవస్త్రంబును సమర్చింవలెను.
“అగ్నిరితిభస్మ” అను మంత్రమున విభూతిని, “నమఃశ్వభ్యః” అను మంత్రమున శ్రీగంధమ్ము
“నమస్తక్షభ్యః” అను మంత్రముతో నక్షతలను “నమఃపార్యాయ” అను మంత్రముతో పుష్పములను “న్న్న
పర్ణ్యాయ” అను మంత్రమున బిల్వపత్రములను “నమఃకపర్టినే” అను మంత్రమున సాంబ్రాణిధూపమ్యు
“నమాఆశవే” అను మం[త్రమున దీపమును “నమోజేష్టాయ” అను మంత్రమున శర్మరాదినైవేద్యమున
“త్ర్యంబకం” అను మంత్రమున పునరాచమనమును “ఇమారుద్రాయ” ఇత్యాది మంత్రమున ఫలమున
“నమోవాత్యాయచ” ఇత్యాది మంత్రమున సమస్తంబును పార్థివలింగేశ్వరునకు సమర్పింపవలెను,
“మనోమాహాంతం” “మానస్తోకే” అను మంత్రద్వయముతో నేకాదశరుద్రులకు పదునొకం॥
నక్షతలు సమర్పింపవలెను. “హిరణ్యగర్భ” అను మంత్రమున దక్షిణను “నమఆశవే” అను మంత్రమః
నీరాజనమును “ఇమారుద్రాయ” అను మంత్రముతో పుష్పాంజలిని (మంత్రపుష్పమును) “మానోమహాంఠు
అను మంత్రమున ప్రదక్షిణంబు “మానస్తోకీ అను మంత్రమున సాష్టాంగ ప్రణామమును సమర్ప్చింపవళన
“ఏషతే” అను మం[త్రమున శివముద్రను, “యతోయత” అను మంత్రమున నభయముద్రను (త్యం
మంత్రమున జ్ఞానముద్రను “నమఃసేన” అను మంత్రమున మహాముద్రను “నమోగోభ్యఃి అను మంత్రమో
ధేనుముద్రను ప్రదర్భ్శింపవలెను. పిమ్మట శివమంత్రమును శతరుద్రీయమును జపించి పంచాంగపాఠశ
నొనర్చియు “దేవాగాతు” అను మంత్రము నుచ్చరించుచు పార్థివ లింగము నుదకమున విసర్జింపవలెన
ఇద్దివిస్తారముగా చెప్పంబడినవైదిక పూజావిధానము. ఇంక సంగ్రహముగాచెప్పెదను. వినుండు!
సద్యోజాత మంత్రమున మృత్తికను తీసుకొని వామదేవమంత్రమున జలముందడిపి అహో!
మంధత్రమున పార్థివలింగమును నిర్మించి తత్పురుషమంత్రమున ఆవ్వానమును గావించి ప్రాణవట్టమో
గూడిన లింగము నీశానమంత్రముతో వేదికయందు స్థాపించి మిగత షోడశోపచార పూజావిధానత
నంతయు గురు ప్రదత్తమైన శివపంచాక్షరీ మంత్రముతోడ నాచరింపవలసియుండును. అథవా “భ్రవాడీ
భవనాశాయ - మహాదేవాయధీమహి, ఉగ్రాయ ఉగ్రనాశాయ శర్వాయశశిమౌళినే” అను మంత్రహో
బలుకుచు ఎట్టి అక్రమము సంభవింపకుండా భక్తిశ్రద్ధలతో పార్ధివలింగార్సన్రమును చేయవలెను.
వైదికమం(త్రములు రానివారు -:ఓం హరాయనమః, ఓం మహేశ్వరాయ నమః, ఓం శం
నమః, ఓం శూలపాణయేనమః, ఓం పినాకధృతేనమః, ఓం శివాయ నమః, ఓం పశుపతయే నమః టో
మహాదేవాయనమః - అను నెనిమిది నామమంత్రములతో మృదాహరణము మొదలుకొని విసర్జననే
వరకు గావింపవచ్చును. .
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative డ్‌
జీ | శీ శివ మహో ప్రురాణనం
ఐతే మొదట అనంగా పూజాప్రారంభమున షడక్షరీమంత్రముతో షడంగన్యాసముంజేసికొని
' దిగువశ్లోకములతో శివధ్యానమును చేయవలసియుండును.
' శ్లీ॥ కైలాన పీఠాసన మధ్యసంస్థం - భక్తెః సనందాదిభి రర్వమానం
భక్తార్తిదావానల (జవ్రమేయం) మషప్రమేయం - ధ్యాయే
(న్యామా౭_౭_లింగిత విశ్వభూషణమ్‌ ॥
ళ్ల। ధ్యాయే నిత్యం మహేశం రజతగిరినిభం చారుచంద్రావతంసం
రత్నాకల్పోజ్ఞ్యలాంగం పరశు మృగవరాభీతిహస్తం ప్రసన్నన్‌ ।
పద్మాసీనం సమంతాౌత్‌ స్తుత మమరగణై ర్వా ఘ్రకృత్తిం వసానం
విశ్వాద్యం విశ్వబీజం (వంద్యం) నిఖిలభయహరం పంచవక్రం త్రిణేత్రమ్‌ ॥
పార్వతీదేవితో కలసిమెలసియుండు శంకరుండు - బ్రహ్మాండముతో మహోన్నతమై పీఠమనం
దగు కైలాసగిరియందు అనుత్తమ శిఖరమున మణిమయస్తంభాది విరాజితంబగు నొకానొక దివ్యసౌధమున
రత్నఖచిత సింహాసన మధ్యయందాసీనుండై నందికేశ్వర భృంగీశ్వర సనకసనందనాది భక్తులతో సేవింపం
బడుచు ఆత్మారాముడై యుండియు భక్తులు ఎచ్చోట నుండియైన నార్తనాదముంజేసినచో నవ్వారి
యిడుములంబాపుట యంద(ప్రమత్తుండగు వాడనియు విశ్వమునకు భూషణమువంటి వాడనియు
చింతింపవలెను. మజియు మహేశ్వరుడు - వెండికొండతో సరిదూగు వేసముగలవాడై మనోహర
' చంద్రకళను శిరోభూవణముగా ధరించినవాడనియు, రత్నాలంకారములచే (ప్రకాశించు
. దివ్యదేహముగలవాడనియు గొడ్డలి, జింక, వరదము, అభదయము, అనువానిని నాలుగు చేతుల
'. దాల్చినవాడనియు సర్వదా ప్రసన్నుండనియు, పద్మాసనముపై కూర్చుండువాడై నలుధిసలయందు నమరులచే
కీర్తింపబండువాడనియు, వ్యాఘ్రచర్శను ధోవతిగా కట్టుకొనువాడనియు, చరాచరప్రపంచమునకంటె
మున్నుండువాడనియు సమస్త ప్రాణులకు ఆదిపితయనియు బుద్ధిమజ్జీవులందరిచే (మొైక్కంబడువాడనియు
భక్తులు భక్తేతరులును సమయానుకూలముగా ప్రార్థించునెడ నవ్వారి నానావిధ భయములను
' తీసివేయువానియు ఐదు ముఖములు, ముకుళిత వుండరీకసదృశంబగు ఫాలనేత్రంబును,
వికసితపంకజములంబోలిన కనుదోయి గలవాడనియు ధ్యానింవవలెను. ధ్యానానంతరము
పార్థివలింగమును పూజించి పంచాక్షరీమంత్రమును 108 పర్యాయములు రుద్రాక్షమాలతో జపింపవలసి,
యుండును. ; |
తరువాత అనేకవిధ. శివస్తోత్రములను రుద్రాధ్యాయమును పఠింపవలెను. పిమ్మట దోసిలి
నక్షతపుప్పములంబరిగ్రహించి దిగువవిధముగా శంకరుని ప్రార్థించవలెను.
“పరమేశ్వరా! నీషాడను, నీయందే నా ప్రాణములన్లు చిత్తము నెల్లకాలము నిలిపియున్నాను,
కరుణా సముద్రుడవగు నీవు నాయందు ప్రసన్నుడవు కమ్ము! తెలిసిగాని తెలియకగాని చేయంబడిన
జపపూజాదికమంతయు నీ యనుగ్రహమున సఫలంబగు గావుత! నేను గొప్ప పాపాత్ముడను. నీవైతేనో
అతిపావనుండవు. ఇట్లు గమనించి నీ యిష్టప్రకారము గావింపుము!
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 57
క్రీ శ్రీ శవ మదో పురా
శ్రుతిస్మృతీతిహాస పురాణములు అనేక మతసిద్ధాంతంబులును బుషులున్ను నీ తత్త్వ్వమ్య
యథార్థము గుర్తెరుగంజాలరు. ఇంక నేనెంతవాడను. అన్నివిధములను నీవాడనైతిని,కావున న్న
రక్షించు భారము నీయదియేను.”
ఇవ్విధము విన్నవించి సాక్షతపుష్పములను శంకరునిపై నుంచవలెను. విధియుక్షన్నై,
సాష్టాంగనమస్మారమును చేయవలెను. తరువాత ్రదక్షిణమును గావించి మజల ననేక స్తోత్రము
బఠించి యొక్కతడవ పెద్దగొంతుతో పరమేశ్వరుని స్మరించి వినమితశిరస్కుడై మొైక్కవలెను. విజ
నాచరించి విసర్జనమును గావింపవలెను.
మునిశార్జూలులారా! పార్థివలింగార్చనముందగు వైదిక పౌరాణిక విధానములను నా తెలిసిన
నివేదించితిని. పార్థివలింగార్చనము - భుక్తిముక్తుల నొసగుటయేగాక తత్మాలమున శివునందు అనన్యళ్మ
కలుగజేయును. ఈ యధ్యాయము చదువువారికి వినువారికిని పాపములను హరిం!
ఆయురారోగ్యకీర్తులను పుత్రపొత్రాది సుఖమును తదితర సర్వాభీష్టములను సిద్ధింపజేయునని సూతమహ్మ
వాక్రుచ్చెను. (
ఇయ్యది “శివవిజ్ఞార సర్వస్వ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
ప్రవచనముతో వింశాధ్యాయము
ఏకవింశాధ్యాయము
(కామనానురోధముగా పూజనమున శిలింగసంఖ్య6 జెప్పుటు
మహర్షులు ప్రశ్నించగా సూతుండు పలుకుచుందెను.
మానవుని కృతకృత్యుంజేయు ప్రార్థివలింగమును పూజింపక నితర దేవత నారాధించునెడ నయ
యల్పఫలప్రదంబగుటయే గాక తాజేశిన దానధర్మాదిపుణ్యమంతయు నిరుపయోగంబగును.
విద్యా౭_ భివృద్ధింగోరువాడు సహ(న్రప్రార్థివలింగములను పూజించునెడ నిశ్చయము!
కృతవిద్యుండగును. శ్రీమంతము నభిలషించునెడ నైదువందల ప్రార్థివ లింగముల నర్చింపవలెనే
పుత్రసంతానము నపేక్షించువాడు పదునైదువందల లింగములను, ముముక్షువు కోటి లింగములన
భూకాముండు సహస్రలింగములను, మంచి మంచి వస్త్రములను దాల్పందలచువాడు ఐదునో
లింగములను, గొప్పవారిదయంగోరువారు మూడువేల లింగములను కాశీరామేశ్వరాది పుణ్యతీర్థములో
సేవింప నిచ్చగించువారు రెండువేల లింగములను సహృదయుడైన స్నేహితుంబడయంగోరువారు
లింగములను పగతుఅను లొంగదీయుటకు నష్టోత్తర శతలింగములను, కారాగారబంధనమునుండి విమ
నుద్దేశించినవారు పదునైదువందల లింగములను, ప్రభుత్వభయనివృత్తికె పంచశత లింగములో
చోరఖీతిమున్నగు సంకటములు తొలగుటకై శతద్వయలింగములను, 'భూతప్రేతపిశాచాదిబొరో
శమించుటకు పంచశతలింగములను,'దారిద్యము తొలగుటకు ఐదువేల లింగములను, సర్వకామౌలోశ
గాను పదివేల పార్థివలింగములను పూజింపవలసియుండును.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative ' g
జ్జ శీ శివ నునో ప్రరాణము
ఇంక, నిత్యవిధి యెట్టిదనంగా? ప్రతిదినము ఒక్క పార్థివలింగమును పూజించుట పాపములను
హరించును. రెండు లింగముల నారాధించుట - చింతితమనోభీష్టముల నీడేర్చును. లింగత్రయార్చనంబు
సర్వకామఫలప్రదంబగును.
మరియొకరీతిగా పార్థివలింగముల నర్చింపనగును. బుద్ధిమంతుండు - పదివేల పార్ధివ
శివలింగములను పూజించునెడ ఎట్టి భయము లేనివాడై రాజ గౌరవము గలవాడగును. కారాగృహము
మున్నగు బంధములు తొలగుటకును దశసహస్ర లింగార్చనయే సాధనము. భూత (ప్రేతపిశాచాదిపీడలు
నివారించుటకు నేడు వేల లింగములను పూజింపవలసియుండును. అపుత్రుండు నేబదియైదువేల
లింగములను పుత్రికాకాముండు దశ సహస్ర లింగములను పూజింపవలెను. ఐహిక వాంఛారహితుడై
దశసహ(స్ర లింగములను పూజించునెడ విష్ణుమూర్తి మొదలగు వారి ఐశ్వర్యమును లక్షలింగముల -
నర్చించునెడ కైలాస వైభమును పొందువాడగును. [స స
శ్లీః కోటి మేకాంతు లింగానాం - యః కరోతి నరో భువి,
శివ ఎవ భనేత్సో సి - నాత్రకార్యా విచారణా ॥
కోటి పార్థివ లింగములను భక్తిశ్రద్ధలతో నారాధించు పురుషోత్తముడు ప్రారబ్ధాంతమున
శివుడే యగును. అనంగా పునరావృత్తిరహిత శాశ్వత శివసాయుజ్యము నొందునని భావము. ఇద్ది
యర్థవాదమనియు అతిశయోక్తి యనియు తర్మింపంగూడదు.
పార్థివలింగార్చనము - కోటి యజ్ఞఫలంబొసంగును. లింగార్చనమును విడచికాలమును వృధా
గడపువాడు - అధముండై గొప్పకీడునకుంబాడియగును. సర్వవిధదానంబులు వివిధ వ్రతంబులు
నానావిధతీర్థములు అనేకనియమంబులు నోకయెత్తు లింగార్చనంబొకయెత్తని గ్రహింపవలెను.
కలియుగమున లింగార్చనమును మించిన మరియొక ముక్తిసాధనము లేదని శాస్త్రములు సిద్ధాంతములును
నిర్ధారిరంచినవి. వేయేల ప్రతిదినము నియమముతో శివలింగముంబూజించువాడు శివనామస్మరణ
వశంబున ముక్తుండగును. ఉత్తమ మధ్యమ అధమ భేదములతో శివలింగము త్రివిధంబులు.
మనోహరమగు వేదిక (గద్దె) తో కూడినదియు నాలుగంగుళముల ఎత్తెనదియు ఉత్తమంబగును.
అద్దానిలో సగము, మధ్యమంబగును. తదర్ధము అధమంబగును.
భక్తి శద్ధాసమన్వితుండై నిత్యము అనేక లింగముల నర్చించువాడు మనోరథముల నన్నిటి నీడేర్చు
కొనువాడగును. కామ్యకర్మలను విసర్జించి పరాభక్తితో నొకృశివలింగమునే పూజింపవలెను. శివలింగము
నర్చించినచో చరాచరమంతయు సంతృప్తిజెందును గావున సంసారసముద్రముం దాటుటకు లింగార్చనము
దక్క మరియొండు సాధనము లేదు.
. అజ్జానమను చీకటితో గ్రుడ్డివారును ఇంద్రియ సుఖంబులను మఅగిన వారు నెప్పుడైన నుద్ధరింపం
బడవలెనని యుద్దేశించినచో లింగార్చనమునే గావింపవలసియుండును.
విష్ణుబ్రహ్మాదిదేవతలు మునులు యక్షులు రాక్షసులు గంధర్వులు చారుణులు సిద్ధులు దైతేయులు
దానవులు ఆదిశేషాదినాగులు గరుత్మంతుడు మున్నగు పక్షులును ప్రజాపతులు మనువులు కిన్నరులు
మానవులును లింగాత్మకుండగు శివుని బూజించి తమతమ యభీష్టములంబడసినవారు.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
ఖే శ్ర శవమునో ఫ్రరాజ
మునులారా! పెక్కుచెప్పనేల? |ప్రీలకు గూడ లింగార్చనమునందధికారము గలదు. బ్రా
క్షత్రియ వైశ్యులు వైదిక మార్గమున తనను పూజింపవలెననియు తదితరులు పౌరాణికవిధానమ్యు
నర్చింపవలెననియు భగవానుండగు శివుండు వాక్రుచ్చెను.
వేదోక్తమైన శివారాధనమునందు దధీచిగౌతమాదులచే శపింపంబడిన (బ్రాహ్మణాదులకు ఆస.
కలుగకుండును. (శ్రౌతము స్మార్తంబు ననురెండు విధానములే శివారాధన మార్గములలో ముఖ్యంబుల్న
ఇట్లు నైవేద్యమువరకు శివారాధనముంగానించి భూజలాగ్ని వాయ్వాకాశముల యొక్కర్న
సూర్యచంద్ర యజమానుల యొక్కయు నధిష్టాన దేవతలగు శర్వ భవ రుద్ర ఉగ్ర భీమ ఈశ్వర మహాధ్వే
పశుపతి మూర్తులను చందనాక్షతబిల్వములతో పూజింపవలెను. ఈశానుండు, నందికేశ్వరుండ్న!
చండేశుండు, మహాకాలుండు భృంగీశ్వరుండు, వృషుండు, స్మందుండు, కపర్టీశుండు, సోముండు శుక్ర
డు నను శివపరివారము నర్చించి యివ్వారిముందు వీరభద్రుని, వెనుక కీర్తిముఖునారాధింపవలెన్స
పిమ్మట నేకాదశరుద్రులంబూజింపవలెను. అంత శివ పంచాక్షరీ మహామంత్రమును జపించి శ
రుద్రీయము6 బరించి నానావిధస్తోత్రములంజదివియు పంచాంగము నాలపింసవలెను. అటుపిమ్మక
శివునకు ప్రదక్షిణంబుల నాచరించి నమస్మరించియు పూజిత పార్థివలింగము(ల)ను విసర్జింపవల
యుండును. ఇద్ది శివపూజావిధానము:
ఐతే రాత్రివేళ నుత్తరదిశాఖిముఖుండై దేవతాకార్యముల నొనర్చవలెను. ఇంక శివార్చన మునైతేనో
ఎల్లకాలము శుచియై (అనగా మడిధోవతిం గట్టుకొని) ఉదఇఇ్మాఖుండయ్యే గావింపవలసియుండును,
తూర్పుదిశ కభిముఖముగా కూర్చుండునెడ శంకరుని కెదురగును. దక్షిణదిశ కభిముఖముగ
నానీనుండగునెడ అమ్మవారి నివాసము నాక్రమించినవాడగును. పడమర కభిముఖముగొ
నుపవిష్టుండగునెడ శివుని పృష్టభాగంబగును కావున నుత్తరదిశాభిముఖ్యమే గ్రాహ్యంబని సారాంశము.
శ్లో! వినా భస్మత్రిపుండ్రేణ - వినా రుద్రాక్ష్రమాలయా |
బిల్వ పత్రం వినానైవ - పూజయే చృం కరంబుధ: ॥
విజ్ఞానము గలవాడు ' విభూతిని నొసట మూడురేఖలుగా ధరింపనిది, రుద్రాక్షమాలను మెడ,
దాల్బనిదనియు మారేడు దళములను సేకరించుకొననిదియు, పరమేశ్వరుని పూజింపరాదు. అనరో
శివారాధనోపచారములన్నిటిలో భస్మరుద్రాక్ష బిల్వములు అత్యంత ముఖ్యములని భావము.
ఒకవేళ ప్రయత్నించినను భస్మ తనమా ద్ధవృత్తికందడిపి మూడు రేఖలుగా లలాటమో'
ధరింపవచ్చును.
ప్రవచనముతో ఏకనింశాధ్యాయము,
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative ణీ
శీ శివ నునో పురాణనం
| ద్వావి శాధ్యాయము |
(శివనైవేద్య భక్షణ నిర్ణయము, బల్వమహిమయు)
శివనైవేద్య స్వీకార నిర్ణయమును బిల్వమాహాత్మ్యమును చెప్పుడని శౌనకాదిమునులు ప్రశ్నింపగా
' సూతుండు చెప్పందొడంగెను.
బుషులారా! సావధానులై వినుడు! మీ యందలి యనురాగముచే నా తెలిసిన దంతయు
' వక్కాణింతును. ఇట్టి సందర్భము నొనంగూర్చిన మీరు శివభక్తి మెండుగా కలవారనియు ధన్యులనియు
| భావించుచున్నాను.
శివారాధనమే వ్రతముగా గల పరిశుద్ధాం ఈకరణుండు దృఢనిశ్యయము గలవాడై శివనైవేద్యము
, (గాహ్యము కాదను నంశమునే మనస్సులోనుండి తీసివేయవలెను. శివనైవేద్యమును చూచినంత మాత్రమున
' పాపములు పటాపంచలగును: మరియు భక్షించుటచే కోట్ల కొలది పుణ్యములు సంభవించును.
వేలకొలది యజ్ఞయాగముల నాచరింవవలసిన యవసరము లేదు. శివస్రసాదము
' ననుభవించినందువలననే. శివసాయుజ్యము నొందువాడగును. శివనైవేద్యప్రచారము గల గృహము
' పావనమగును. ఇంకనెవరైనను శివనైవేద్యము నొసగినయెడల నద్దానిని నమ్రతతో స్వీకరించి శ్రద్ధతో
భుజింపవలసియుండును. ఇట్టి ప్రసాదమును మరొకప్పుడు తీసికొనెద ననుకొనుటయు పాపహేతువగును.
శివప్రసాదమును గ్రహింపవలెనని కోర్కె లేనివాడు పాపిష్ణులలో గరిష్టుండై నరకయాతనల ననుభవించును.
చంద్రకాంతమణి నిర్మితంబు, బంగారము వెండి మున్నగువానితో చేయంబడినదియు, నగు
' శివలింగముందగు ప్రసాదమును శాంభవదీక్షితుండు స్వీకరించుట (శ్రేయస్మరంబగుటయే గాక
జా,
' మహాప్రసాదంబని భావించి సర్వవిధలింగముల యొక్కయు నివేదితమును శివదీక్షగల (ప్రతిభక్తుండును
' స్వీకరింపవలెనని శాస్త్రములు నొక్కి చెప్పుచున్నవి.
ఇంక నితర దీక్షలంబరిగ్రహించినవారు - శాలగ్రామశిలవలన నిర్మింపబడిన శివలింగముల
' యొక్కయు పాదరసలింగముల యొక్కయు శిలాలింగముల యొక్కయు సువర్ణ రజతలింగములయొక్కయు
' దేవతాప్రతిస్టితంబులు సిద్ధ ప్రతిష్టితంబులు కాళ్ళీరదేశోదృవంబులు సృటికనిర్మితంబులు రత్నకృతంబులు
' నగు శివలింగముల యొక్కయు సమనస్తజ్యోతిర్లింగముల యొక్కయు. నివేదితవ్రసాదము -
' చాంద్రాయణసమంబని భావించి స్వీకరింపవలసియుండును.
బ్రహ్మహంతకుందైనను శివనిర్మాల్యమును ధరించునెడ తత్మాలముననే పవిత్రుండగును. మరియు
శివనైవేద్యమును భక్షించినచో సమస్త పాపములు నశించును. చండీశ్వరుని యధికారము గల
శివలింగములందగు (ప్రసాదమును మాత్రము భుజింపరాదు.
నర్మదాబాణలింగములయందు లోహనిర్మితలింగములయందును సిద్ధలింగముల. యందును
' స్వయంభూలింగములయందును సర్వవిధ విగ్రహములయందును చండీశ్వరుని యధికారము లేదు.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
61
Ql
ఖీ శ్రీ శన నుహో ఫ్రురాణ్వ
విధివిధానముగా శివునభిషేకించిన తీర్థమును ముమ్మారు స్వీకరించినయెడల మనోవాక్కాయక్ష్య
త్రివిధపాపంబులు నదేక్షణంబున నంతరించును. మునిపుంగవులారా! ఇంట నొకవిశేషము గలర్న
శివలింగముపై సమర్పింపంబడిన ఫలపుష్పాదులు గాక సువర్ణరజతముద్రాదులు మిక్కిలి పవిత్రంబుల్న
మదిందలచి యవ్వానిని పరిగ్రహింపరాదు. నివేదితముల యొక్కయు శివనిర్మాల్యము యొక్కర్న
శివద్రవ్యము యొక్కయు గ్రాహ్నాగాహ్యవిచారమును సంగ్రహముగా చెప్పినవాడను.
ఇంక బిల్వమహిమను నుడివెదను. సావధానులై ఆకర్థింపుడు!
బిల్వవృక్షము - శంకరస్వరూపంబని దేవతలు వర్ణించుచుందురు. బిల్వముందగు మహిమ '
పూర్తిగా తెలియనలవిగాదు. పదునాలుగు లోకములయందలి పుణ్యతీర్థములన్నియు బిల్వమూలమునంగ్త
నివసించును. బిల్వవృక్షముందగు మూలప్రదేశమునందు లింగస్వరూపశివుని పూజించు పుణ్యాత్ముంగ *
శివలోకముంజెందును. బిల్వమూల జలములతో స్నానముంజేయువాడు గంగాగోదావరీ ప్రభృజ
సర్వతీర్ణములయందు (గ్రుంకులిడిన సుకృతముంబొంది పావనుండగును. మారేడు చెట్టు పాదుయంగ
గల నీటింజూచి వేల్పులమేటి మిగుల సంతసించును. గంధపుష్పాదులతో బిల్వమూలము నారాధించువా *
వంశము పెంపొందుచుండును. బిల్వ వృక్షముచుట్టును దీపముల పంక్తి నేర్చరచువాడు శివతత్వజ్ఞానష |
గలవాడై ముక్తుండగును.
ఒకవేళ పత్రిచెట్టుచెంతకుంజన నవకాశము లేనివారు కొం[గ్లొత్తగా ఇగురించిన మారేడుకొమ్మ
దీసుకొని యొకచో నెలకొలిపి పూజించినను పాపములన్నియు తొలగును. _బిల్వమూలమునంది! వ
. మహేశ్వరునికి భోజనము నొసగునెడ నట్టిపుణ్యాత్ముడు కోటిజనమునకు అన్నదానముంజేసిన ఫలష ॥॥
నొందును. ఇంట క్షీరాన్నమును మంచినెయ్యితో శివభక్తునకు సమర్పించువాడు దరిద్రుండై జన్మింపడ క
బిల్వమహిమ యిట్టిది. ఇంక శివలింగార్చ్సనము - సర్వసామాన్యులకు ప్రత్యేక దీక్ష గలవారిక్‌ "
రెండువిధములగుచున్నయది. సామాన్యులు పీఠమునందు శివలింగమును పూజించి యభీష్టముల నన్నిటీ!
బడయవచ్చును. ఐతే పీఠార్చనము సర్వంబు పాత్రలతోడనే చెల్లును. రుద్రరాభి షేకానంతరవ
గంధాద్యుపచారములను వరిఅన్నమును మవోనివేదనగా సమర్పింపవలెను. పూజాంతమః వ
శివలింగమును ప్రత్యేకస్థలమున అనంగా దేవగ్భహమునందు పరి శుభ్రమైన పళ్లైరమునందుంచవలెన గీ
శాంభవదీక్షితులైతేనో సూక్ష్మశివలింగమును కరతలమున విభూతిమున్నగు నుపదారములంబూజో
తాముభుజించు ఆహారమును నివేదించి యట్టి శివస్వరూపము నుత్తమాంగమున నెల్లకాలో “
ధరింపవలసియుండును.
“వ్రత మేత త్చాశుపతం, తత్సమాచరే న్యుముక్షు రపునర్భృవాయ"ఇత్యాద్యనేక శ్రుతిజాతంబు ఇండో
ప్రమాణంబని తెలియవలెను. | వ
ఇయ్యది “ఇివనిజ్ఞాన నర్వస్వము* ఆను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
ప్రవచనముతో ద్వానింశాధ్యాయము, శి
ళీ
వ
క
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
ల్లీ శీ శన మనో ప్రరాణదం
ఢుద్రాక్షమహిమ. శివనామమహిమయు)
వేదవ్యాసశిష్యుండవు మహాభాగుడవు నగు నో సూతమహర్నీ! నీకు నమస్మారమగుగావుత!
'భస్మరుద్రాక్షల మహిమను శివనామ ప్రాశస్త్యముంగూర్చియు మా మానసములు సంతసించునట్లు
| ప్రబోధింపుమని శౌనకాదిమునులు (ప్రశ్నింపగా సూతుడు నుడువుచుండెను.
లోకహితము నొనగూర్చు నంశమును గురించి ప్రశ్నించిన మీ యందరికిని కులీనత్వము
| ' మహాధన్యత్వంబును కనంబడుటయేగాక శివుండే పరమదైవమును సద్భావన పాదుకొని యున్నట్లు
, గుర్తెరిగితిని.
శివు ననన్యభక్తి నుపాసించువారు - చరితార్థులనియు వారి వంశమంతయు ఉద్ధరింపంబడినదనియు
మరియు శివభక్తుల దేహధారణము న్‌ తెలియవలెను.
[శ్లో శివనామ ముఖే యస్య - సదా శివశివేతిచ,
' _ పాపాని నస్పృశంత్యేవ - ఖదిరాంగారకం యథా ॥
/ ఎవని ముఖము నందెల్లకాలము శివశివ యను నామము స్మరింపంబడునో నవ్వానిని చండ్రనిప్పును
వలె పాపములు స్పృశింపకుండును. అనంగా భక్తుండు శివనామము నుచ్చరించుచుండినచో పాపబుద్ధియు
| నివారించునని భావము. కేవలము “శివ” “శివ” అనుటకంటె' “శ్రీ శివాయ నమఃకి” అని పలుకుటలో
| విశేషఫలము కలదు. అట్టివాని ముఖము పావన తీర్థమనంబఅజగును. శివనామస్మరణము గల వదనముం
[ జూచినవానికి తీర్ధస్నానఫలము సమకూరును.
$ = _భస్మరుద్రాక్షలను ధరించి శివనామమును స్మరించుచున్న మహానుభావుని దర్శించిన వారికి
| త్రివేణీస్నానఫలంబు సంప్రాప్తంబగును. ఇద్దానిని విశ్వసింపనివాడు పాపబుద్ధి గలవాడనియే నిశ్చయింప
(వలెను. నొసట విభూతిందాల్చనివాడు, కంఠమున రుద్రాక్షమాలను ధరింపని వాడును శివనామమును
'నోటంబలుకనివాడు నధముండగును.
' శివనామము-గంగానదియనియు, విభూఖి-యమునానదియనియు, రుద్రాక్షము - సరస్వతీనది
యనియు గుర్తెరుగవలెను. (బ్రహ్మవిష్ట్వాది దేవతలు నీ మూటిని ధరించుచున్నవారు.
ఇవ్వాని మహిమను మహేశ్చరుండే పూర్తిగా తెలియంజాలును. శివనామము అను దావాగికి
(మహాపాతకములను పర్వతములు భస్మీపటలములగును. ఇద్ది ముమ్మాటికి నిజము. పాపములవలన
కలుగు దుఃఖములన్నియు శివనామస్మరణముతోడనే దూరమగును. శివనామ జపమునందాసక్తి గల -
మానవుడే వైదికుండనియు పుణ్యాత్ముండనియు ధన్యుండనియు పండితుండనియు తెలియవలెను.
'పూర్వకృృతపుణ్యములు ఫలించు సమయముననే శివనామ జపమునందు విశ్వాస మంకురించును.
శివనామముతో సమసిపోవు పాపములు లోకమున నుండంజాలవు. బ్రహ్మహత్యాది మహాపాపములు
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
శ్రీ శవ మనో శ్రర
గూడ శివనామస్మరణమువలన నశించును. సంసార సముద్రముందాటుటకు వలయు స
శివనామంబేయగును. అప్పుడే సంసారమూల హేతువులు పటాపంచలగును. దురితమహారణ్యమ్ను
శివనామము కుఠారము (గొడ్డలి) వంటిదగును. పాపదావాగ్ని సంతప్పులకు శివనామామృకశ
సీయంబగును. శివయను నామధేయ మయ్యేవే అమృతంపు ఛారలందడిసినవారు సంసార దవాగ్నియ్య్మ
దగులుకొన్నను సామాన్యులవలె దుఃఖింపరు. కోటిజన్మార్జితపుణ్యబలమున శివనామజపాసక్తి కలిగ
యవ్వారికి మోక్షము హఠాత్తుగా చేకూరును. ఇట్టి సద్భక్తి - అనేక జన్మములలో తపంబు నాచరించినవ్యా
- కలుగునది. ' |
శ్లో! యస్యాసాధారణీ శంభు - నామ్ని భక్తి రఖండితా,
తస్యైవ మోక్షః సులభో - నాన్య స్యేతి మతిర్మమ ॥
శివనామమునందు తైలధారవలె నవిచ్చిన్న పరంపరతో నేకాంతభక్తి కలిగియుండు వానికే మోక్ట
సులభము, ఇతరులకు లేదని భావము. అనంగా ఇతరదేవతలను పూజించుచు నవ్వారి నామము
స్మరించువారికి పాపశాంతియు కామ్యసిద్ధి మాత్రంబు నేర్పడునని సారాంశము. 1
శివనామజప ప్రారంభమునకు మున్ను చేయంబడిన నఘములన్నియు శివనామమ
జపించుటతోడనే నశించును. ఇందెంతమాత్రము సందియము లేదు. వనమున దావా
వృక్షములన్నియు భస్మమైనట్లు శివనామము - సంచిత ఆగామి దురితములం బోకార్చును. సంసా!
భయంకరమైనది. ఇట్టిదైనను భస్మపూతాంగుడై రుద్రాక్షధారియై శివనామమును జపించువో
జన్మాంతముననే (సంసారము) తొలగును. వేయేల? శివనామముచే పోగొట్టంబడు పాపమో
మానవమాత్రుండు చేయంజాలడు. |
పూర్వము ఇంద్రద్యుమ్నుండను మహారాజు గొప్ప గొప్ప పాపములంజేసియు శివనామ స్మరణము!
జేసి సద్దతినొందినవాడు. అటులే ఒకానొక. విప్రాంగన ......... నానావిధ దురితముల 'నాచరించో
సర్వపావనపావనంబగు భస్మందగు సామర్థ్యము నాలకింపుడు!
ఇయ్యది “శిమవిజ్ఞాన నర్వస్వమను శాంకరీయ ఆంధ్రానుాద
వ్రవచనముతో శత్రయోవింశాధ్యాయము
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
కీ | శ్రీ శన మనో ప్రరాణనం
(_ఛతుళృంశాధ్యాయము
(భస్మమాహాత్మము)
సకల శుభముల నొసంగు భస్మ - రెండు విధములు. అద్దాని తెజంగు పేర్మొను చున్నవాడను.
సావధానముగా నాలకింపుడు!
మహాభస్మయనియు స్వల్పభస్మయనియు ద్వివిధంబుగా నుండు విభూతిశ్రాత మనియు స్మార్తమనియు
లౌకికంబనియు మూడు తెఅంగులయ్యెను. ద్విజులు (బ్రాహ్మణ క్షత్రియ వైశ్యులు) మంత్రముల
నుచ్చరించుచు భస్మను ధరింపవలెను. ఇతరులు శివనామమును స్మరించుచు విభూతిరేఖలందాల్పవచ్చును.
త్రిప్పుండ్రములుగా ధరింపంబడు విభూతికి కాల్చబిడిన ఆవుపేడ ద్రవ్యంబగును. ఇద్దియే ఆగ్నేయ
భస్మయనంబడుచున్నయది. నిత్యాగ్ని హోత్రముందగు విభూతినైనను తదితరయజ్ఞముల విభూతినైనను
మూడురేఖలుగా ధరింపవచ్చును.
జాబాలోపనిషద్దతములైన అగ్నిరిత్యాది సప్తమంత్రములతో సజలమైన భస్మను ధరింపవలెను.. అన్ని
వర్ణములవారు సమస్త ఆశ్రమములవారును సమంత్రకముగా నైనను అమంత్రకముగానైనను ఉద్దుళనమును
త్రిపుండ్రధారణమును చేసికొనవచ్చును. ముముక్షువగు వాడు ఉద్భూళనమును ్రిపుండ్రధారణమును
చేసికొనవచ్చును. ముముక్షువగువాడు ఉద్దూళనమును త్రిపుండ్రధారణమును ప్రమాదమునంగూడ
విడువగూడదు.
మహేశ్వరుండు, విష్ణుమూర్తి బ్రహ్మదేవుండు పార్వతీ లక్ష్మీసరస్వతులు, తదీతరఇంద్రాది
'దేవతలందరును దేవర్షులు, (బ్రహ్మర్షులు, సనకసనందనాది సిద్ధులు, సాధ్యులు, కిన్నరకింపురుషాదు
లందరును. బ్రాహ్మణ క్షత్రియవైశ్యశూ[్రులు, సంకరజాతివారు నుద్దూళనమును త్రిపుండ్రధారణమును
గావించుచున్నవారు. ఇన్విధము శివపురాణము నొక్కి చెప్పుచున్న నుద్ధూళన త్రిపుండ్రధారణములంజేయని
వారికి వర్ణాశ్రమాచార ప్రయుక్తమగు స్వధర్మము సిద్ధింపదు. కోట్లకొలది జన్మలయందును సంసారమునుండి
విముక్తిచేకూరదు. శతకోటి కల్పములకైనను శివతత్త్వజ్ఞానము కలుగంజాలదు. భస్మధారణరహితులు
మహాపాపులని శాస్త్రములుద్దోషించుచున్నవి. అట్టివారు చేయు వ్రతోపవాసాది పుణ్యములు విపరీతఫలము
నొసగునవి. గొప్ప గొప్ప దురితముల నాచరించినవారికే శివద్వేషముగలవారికే ఉద్భుళనము నందును ,
త్రిపుండ్రధారణమునందు నేవగింపు కలుగును.
ఐతే ప్రతిదినము శివాగ్నికార్యము నొనర్చి “తియాయుషం” ఆను మంత్రముతో భస్మంగైకొని
ధరించునతడు పాపములన్నిటినుండి విడుదల యగును. తెలుపైన విభూతిని మూడుకాలములయందు
ధరించునెడల ననాదికాలమునుండి ప్రవర్తించుచున్న దివ్యలోకముల నొందును. భస్మస్నానమును చేయనిది
షడక్షరీ మవామం[త్రమును జపింపంగూడదు. విధి విధానముగా విభూతిందాల్చి జపమును
చేయవలసియుండును.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
ఖీ శీ శవ నునో ఫుర్మా
భూతదయ లేనివాడు, నీచుడు మనోవాక్కాయ దోషములు గలవాడు సూర్యోదయ సమయ్య
నిద్రించువాడు, తెలిసి తప్పుచుండు మూర్భుండు, వర్ణాశ్రమాచార పరిభ్రష్టుండుననువారు నివసించు ప్రే -
- ఒకవేళవారు - విభూతిని = పుణ్యతీర్థముల తోడను యజ్ఞయాగాది సత్మార్యములక్రో వ
విరాజిల్లునదిగా భావింపంబడును. భస్మధారకుని దేవతలు రాక్షసులును పూజింతురు. కేవ
భస్మధారణమేగాక శివోపాసనము గలదేని యట్టివాడు చరించు (ప్రదేశములు - పుణ్యక్షేతంబులగ్న
శ్లో బహనా£-త్ర కిముక్తేన - ధార్యేం భస్మ సదా బుధై ః
లింగార్పనం సదా కార్యం - జప్యో మంత్రః షడక్షరః ॥
వేయేల? బుద్ధిమంతులు నిత్యము విభూతిందాల్పవలెను. శివలింగము నారాధింపవలెను. ష్షు
'మహామంత్రమును జపింపవలెను.
' ((ప్రణవముతో కూడిన శివపంచాక్షరిని షడక్షరియందురు. ఓంకారములేనిది పంచ
యనంబడును.)
భస్త ్మధారిని దండించువారు చండాలబీజమునుండి జన్మించినవారని తెలియునది. (బ్రా
క్షత్రియులు మానస్తోకమంత్రముతోడను, వైశ్యులు - త్ర్యంబక మంత్రముతోడను, శూద్రులు వితంతుస్టీ॥
పంచాక్షరీ మంత్రముతోడను భస ధా రణముంజేయవలసియుండును.
(బ్రహ్మచారి - త్ర్యంబక మం(త్రమువలనను, గృహస్థుడు ఆ పంచబ్రహ్మమంత్రముల తోటీ
వానప్రస్థుండు - అఘోరమంత్రమునను, సన్న్యాసి - ప్రణవమునను విభూతిరేఖలను మేనందాల్బహ
"యుందును.
అత్యాశమియై శాంభవదీక్షితుండైన శివయోగి - యెల్లప్పుడు ఈశాన మంత్రముతో భగ
ధరింపవలెను. ఎవరును భస్మధారణమును మానగూడదని శివుండు శాసించుచున్నవాడు. భస్మస్నానష
తనువునందు నిలచు భస్మకణములన్నియు శివలింగములనియే భావింపవలెను. తెలిసిగాని తెలియ
గాని ధరింపంబడు భస్మ-యగ్నివలె పావనంబగును.
భస్మను ధరింపనిది రుద్రాక్షలను వేసికొననిది యొక్క నీటిచుక్కనైనను త్రాగరాదు. కణమాట్రో
అన్నంబును పరిగ్రహింపగూడదు. ఒకవేళనట్లు చేసినయెడల గాయత్రీ జపముతో శుద్ధియగును. యజ
ప్రణవజపమున పునీతులగుదురు. భస్మత్రిపుండ్రములను నిందించువారు శివుని నిందించువారే యగడో
భస్మను ధరించువారు శివలింగమును వహించు వారనియే తెలియవలెను. .
శ్లో ధిగృస్మరహితం ఫాలం - ధిగ్లామ మళివాలయం, -
దిగనీశార్చనం జన్మ - ధిగ్విద్యా మశివాశ్రయామ్‌ 1, - “
భస్మ లేనట్టినొసలు ద్రష్టవ్యము కాదు. శివాలయములేని గ్రామము నివసింపందగినది శో
ఈశ్వరారాధనములేని జన్మము వ్యర్థము. శివజ్ఞానములేని యుపాసన సిద్ధింపదు.
మూడులోకములకు నాధారంబగు మహేశ్వరునీ, భస్మత్రిపుండ్రధారకుండగు మహేళే
నిందించువారిన్నిచ్ళూచ్లుట్లర్లు ,దోషంబగుననియు అట్టివారు (శ్లుతిరుదసూక్తములను జపిం”
బలిని! 9 Varanasi. An @Gangotri Mitiative
శవా.
ననే హక
జ్జ క ర శ్రీ శన దుహో స్రరాణనం
ఆళ్ళ
పరిజేద్ధులగుదురనియు భస్మరు ద్రాక్ష శివలింగములను తూలనాడువారు నిర్భాగ్యులనియు తెలియవలెను.
-భస్మరు ద్రాక్ష శివమంత్రలింగధారణాత్మకమగు శివయజ్ఞము నందు తాంత్రికుండు సూర్థ్వపుం[డ్రధరుండు
. తప్తచక్రాంకితుండు నధికారము లేనివారు కాని బృహజ్ఞాబాలోపనిషదము - శివయజ్ఞమును గురించి '
యనేకులను ప్రోత్సహించుచున్నది. కావున దైవభక్తి గల ప్రతిమానవుండును భస్మరుద్రాక్షాదులను ధరించుట
యందు ్రవృత్తుండు కావలసియుండును. మనము బుద్ధిమంతుల మగుదుమేని విభూతిగల .నొసట
చందనాదుల నలందికొనవలదు. ఒకవేళ శ్రీగ్రంధాదులను స్వీకరించునుద్దేశము ఉన్నయెడల భస్మతో
కలిపియే ధరింపవలెను. .
... సువాసినులు (ముత్తైదువలు) భస్మను మూడురేఖలుగా నొసట (వెంట్రుకలవరకు) ధరించి
కుంకుమబొట్టు. పెట్టుకొనవలెను. (బ్రాహ్మణాది ద్విజులును వితంతువులును అటులే అన్ని ఆశ్రమముల
వారును సకల పాపనిర్మూలనము అపవర్గ ఫల(ప్రదంబు నగు భస్మను ధరించియే తీరవలెను. =
స్రీహత్య గోహత్య వీరహత్య అశ్వహత్య పరద్రవ్యాపహరణము; పరస్త్రీ గమనము; పరనింద;
ఇతరులభూమి నపహరించుట; అకారణముగా నొరులను బాధించుట: పంటలనెత్తి కొనిపోవుట; తోటలం
బాడుజేయుట్క ఇండ్లుకాల్చుట మున్నగు దుష్కృత్యములున్ను ఆవు, బంగారము, గేదె, నువ్వులు, గొంగడి,
వస్త్రములు, అన్నము, ధాన్యము, జలము మున్నగు వానిని నీచులనుండి పరిగ్రహించుటయు; జాలరి
వనితలను వేశ్యా స్త్రీలను చండాలతరుణులను శూద్రరమణులను నాట్యకత్తెలను రజస్వలలను పెండ్లికాని
కన్యకలను విధవలను పొందుటయు; మాంసము తోలు రసవస్తువులు ఉప్పు అను వానిని అమ్ముటయు;
కొండెములు చెప్పుటయు; కపటముగా మాట్లాడుటయు; తప్పుడు సాక్ష్యము, అబద్ధమాడుట; అనునవి
మొదలగు వివిధ అసంఖ్యాక పాపములు - పూర్వజన్మములయందు చేయంబడినవైనను ఈ జన్మలో
పొజపాటున సంభవించినవైనను భస్మత్రిపుండ్రములను ధరించుటంజేసి తత్మాలముననే నశించును.
లోకమునంగల సప్తకోటి మహామంత్రములు-శివపంచాక్షరిని పురస్మరించుకొనియే యుండునవి.
కోట్లకొలది తదితరమంత్రములు శివోపాసన దార్థ్యము నాపాదించునవియేను; ఇంకను ఆ యా దేవతల
మంత్రములన్నియు ఆ యా కోర్కెలందీర్చునవైనను భస్మ రుద్రాక్షాంకితునకు స్వాధీనములగును. భస్మరేఖలు
గలవాడు - తన వంశమున వేయిమంది పూర్వీకులను వేయిమంది తరువాతివారి నధోలోకమునుండి
యుద్ధరించును. భస్మధారియగువాడు దీర్హవ్యాధులు లేనివాడై జీవించి అనాయాస మరణము
నొంధును.
శ్రాద్దమునందు యజ్ఞమునందు జపమునందు హోమమునండు వైశ్వదేవమునందు దేవతాపూజనము
నందును భస్మత్రిపుంద్రమ్రులం దాల్చువాడు అపమృత్యువులను తొలగించుకొనును.
జలస్నానము మేసుమైలను మాత్రము పోగొట్టును - భస్మస్నానమైతేనో బావ్యాభ్యంతర శుచిత్వము
నొదవంజేయును. మంత్రస్నానమున ' పాపములు హరించును. ఉపాసనయను పరిశ్రమమునంజేసి
శివసాయుజ్యము చేకూరును. - . st fens
భస్మధారణములేని దాన జప ధ్యానములు సిద్ధింపవు. వానప్రస్థలు కన్యకలు అదీక్షితులును
మధ్యాహ్నమునకు ముందు తడిపినభస్మను. తరువాత పొడిభస్మను ధరింప వలసి యుందును.
భస్మరుద్రాక్షలులేని జన్మము నిరుపయోగంబగునది.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
“ 67
క్ర శ్రీ శన మనో ప్రర్మా
తలకాయ, నొసలు, చెవులు, కన్నులు, ముక్కు నోరు, మెడ, రెండుచేతులు మోచ్చేశ్ట ,
చేతిమణికట్టులు, హృదయము, రెండుప్రక్కలు, బొడ్డు, నడుము, తొడలు, చీలమండలు,
పిక్కలు, పాదములు, అను ముప్పదిరెండు స్థానములు - భస్మధారణమునకు ఉత్తమంబులు: /
శిరస్సు, లలాటము, చెంపలు, కంఠము, భుజములు, మోచేతులు, మణికట్టులు హృదయము, న
పార్య్వద్వయము, వెన్ను అను పదునారు చోట్లు మధ్యమంబులు; లలాటము, చెవులు, భుజము
హృదయము, గుహ్యము, నాభి, అను నెనిమిది భస్మధారణమునకు విహితస్థానములగుచున్నయవి,
వంత గాక మస్తకము, బాహువులు, హృదయము, నాభిం యను పంచస్థానములు షో
సాధారణముగా భస్మ ధరింపందగినవి. దేశకాలప్రాంతములననుసరించి భస్మను ధరింప వ
యుండును. ఉద్దూళనము (తిపుం[డ్రములనైతే తప్పక ధరింపవలెను.
3 |
భస్మధారణప్రయుక్త మంత్రములను తద్దేవతలను స్మరింపజాలనివారు “ఓన్నమఃశివాయ” అన్న
శివునిస్మరించుచు భస్మనుధరింపవలెను.
ఇద్ది భస్మమాహాత్మ్యము; రహస్యమైనను శివభక్తా వతంసులగు మీకు చెప్పినవాడనైతిని.
ఇయ్యది “శిత విజ్ఞాన నర్వస్తూ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
వ్రవచనముతో చతుర్సింశాధ్యాయము, :
పంచవింశాధ్యాయము '
(రుద్రాక్షాది మాహాత్మ్యము)
2 (
మహాప్రాజ్ఞుడవు గొప్పబుద్ధిగలవాడవు శివస్వరూపుండవు నగు నో శౌనక మహర్షే! బుషులో
రుద్రాక్షమహిమను సంగ్రహముగా నాలకింపుండని సూతుండు 'చెప్పందొడగెను.
శివ ప్రియతమము పరమపావనంబునగు రుద్రాక్షమును చూచినను తాకినను అద్దానితో జపే
జేశినను పాపములన్నియు హరించును. పరమాత్మయగు శివుండు - లోకోపకారార్థమై పార్వరీడే'
రుద్రాక్షమహిమను వక్కాణించియుండెను.
(
పార్వతీ! నీయందలి యనురాగమువలనను భక్తులకు హితముంగూర్చ నుద్దేశించియ శ
బడు రుద్రాక్షమహిమను (శ్రద్ధగా నాకర్ణింపుము! _ వేలకొలది దివ్యవత్సరములు నేను తపస్సుచేయో
నొకప్పుడు కనులుతెరవగా నా నేత్రద్వయమునుండి రాలిన జలబిందువులు భూమియందో
రుద్రాక్షవృక్షములయ్యెను. భక్తానుగ్రహతత్సరుండనై రుద్రాక్షములను చాతుర్వర్హ్యముందగు భక
నొసగితిని. శివప్రియములగు రుద్రాక్షములు - గౌడదేశము నందును మధురాక్షేత్రమో
అయోధ్యావురియందును లంకావట్టణమునను మలయ పర్వతమునందును సవ్వ్యాద్రియంగ ;
కాళీక్షేతమునను తదితరపుణ్య ప్రదేశములయందును సహింపనలవిగాని యిడుములను తొలగించనో
నుదృవించినవి. రేగిపండంత రుధ్రాక్షములు - సుఖసౌభాగ్యములను పెంపొందించును. ఉసి,
CC-0. Jangamwadi Math‘Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 1
స |
| టీ శీ శివ మనో ప్రరాణమం
' లంతవి యరిష్టముల నన్నిటిని తొలగించునట్టివి. గురిగింజలంతవి - మనోరథ ఫలముల నన్నిటనిని
సాధించునట్టివి. ఎంతెంత చిన్నవియో అంతంత ఫలప్రదములగును. ఒకదానికన్న రెండవది పదిరెట్లు
| గుణమునిచ్చును. అందువలన దురితములన్ని యొకేపర్యాయము నశింపవలెనన్నచో రు[ద్రాక్షములనే
| యథోక్తముగా ధరింపవలసి యుండును. జపమునకు రు ద్రాక్షమాలికయే ప్రశస్తంబైనది.
J సమానములు, నునుపైనవి, గట్టివి, స్థూలములు, కంటకములతో కూడినవియు నగు రుద్రాక్షములు
శుభంకరములై భుక్తి ముక్తి ప్రదములగునవి పురుగులుతొలచినవియు, పగిలినవియు విరిగినవియు
,' కంటకములు లేనివియు ప్రణములతో కూడినవియు గుండ్రగా లేనివియు నగు షడ్విధరుద్రాక్షములను
| ధరింపంగూడదు. జపింపంగూడదు.
తనంతటతాను చేసికొనిన ద్వారముగల రుద్రాక్షము శ్రేష్టంబు; పురుషప్రయత్నముతే చేయం
బడిన ఛిద్రముగలది మధ్యమంబు; రుద్రాక్షలను పదునొండు వందలు ధరించునెడ రుద్రస్వరూపుండగును.
' అట్టిఫలము నేరికిని చెప్పశక్యముకాదు. 580 శిరోమకుటముగాను 360 రుద్రాక్షములను మూడువరుసలు
' యజ్ఞోపవీతము గాను ధరింపవలెను. శిఖయందు మూటిని చెవులయందు ఆరేసి రుద్రరాక్షములను
అటులే కంఠమున నూటనొక రుద్రాక్షములను భుజములపై మోచేతులయందు మణికట్టులయందును
ఆరేసి రుద్రాక్షముల నుపవీతమునందు రుద్రాక్షత్రయమును కటియందు నైదిటిని శివభక్తి రతాత్ములు
| ధరింపవలసియుండును. ఇట్లు ధరించి ఆసనమున కూర్చుండు తటి యట్టి మహాపురుషుని సందర్శించి
శివుండని భావించిన వారి పాపములు పటాపంచలగును. ఇంక కొద్దిభేదముతో సహ(్రరుద్రాక్షములైనను
ధరింపవచ్చును. శిఖ ౧; శిరస్సు ౩౦0; కంఠము ౫౦; బాహువులు ౩౨; మణికట్టులు ౨౪;
మూపులురెండు ౫౦౦; మాలిక ౧౦౮; ఉపవీతము ౨౫౫.
మూడవ (ప్రకారంబు నాలకింపుడు! శిఖయందొక్కటి యు, మస్తకమున నలుబదియు .
కంఠ(ప్రదేశమున' ముప్పదిరెండును ఛాతియందు నూటనెనిమిదియు, చెవులపై నొక్కొక్కటి యు
" బాహువులయందు పండ్రెండును, హస్తములయందు వదునారు వదునారును ధరించువాడు
'శైవప్రవరుండనియు అట్టివానిని. శివునివలె నమస్మరింపవలెననియు తెలియవలెను. శిరస్సునందీశాన
1 మంత్రముతోడను, చెవులయందు తత్పురుషమంత్రముతోడను కంఠమున హృదయమునందు
1 నఘోరమంత్రముతోడను హస్తముల యందఘోరబీజమంత్రముతోడను ఉదరమున వామదేవ
మంత్రమునను, పదునైదు రుద్రాక్షములు గల మాలిక నొక్కదానిని గాని మూటిని గాని ఐదిటిని గాని
'యేడిటిని గాని. పంచబ్రహ్మమంత్రములతో ధరింపవలసియుండును.
అధవా మూలమంత్రమగు పంచాక్షరితో రుద్రాక్షముల నన్నిటిందాల్బవచ్చును. భస్మ రుద్రాక్షధారులై
॥ 6వ నారాధించువారు మద్యమాంసములను వెల్లుల్లి, నీరుల్లి, మునంగకాయ, విరిగికాయ, మున్నగు
నిషిద్ధవన్తువులందినంగూడదు. (బ్రాహ్మణులకు తెల్లని రుద్రాక్షలు ప్రశస్తంబులు, క్షత్రియులకు
, ఎరుపువన్నెగలవి శుభప్రదములు. వైశ్యులు - పసుపువన్నెగలవానిం దాల్పవలెను. శూద్రులు నలుపైన
“రుద్రాక్షలను ధరింపవలెను. బ్రహ్మచారి గృహస్థ వానప్రస్థ సన్నాసులు తప్పనిసరిగా రుద్రాక్షలను
వేసికొనవలెను. అనేక పుణ్యబలమున లభ్యమానంబులగు రుద్రాక్షల నొకవేళ నిర్లక్ష్యముతో
" ధరింపకుండునెడ నట్టివారికి సమస్తనరక దుఃఖములు సంభవించును. రుద్రాక్షము సూక్ష్మంబుగా నుండుట
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
శ్రీ శివ నుహో ఫురాల్న
శ్రేయస్మరము. చణక ప్రమాణము సర్వసాధారణముగా నుపయుక్తంబిగునది. ఇద్ది శివలింగస్వరూప్యు.
భావింపవలెను. భస్మ త్రిపుండ్రధారులు రుద్రాక్షధారులు జడలందాల్బువారును యమలోకమునకు వెళ్లు్నూ
గారు.
చివరకు నొక్క రుద్రాక్షమునైన శిరసావహించుచు నొసట భస్మరేఖలందాల్చుచును పంచాక్ష్మ
షూ
జపించు సాధువులు లోకారాధ్యులగుదు రనుటలో సందియము లేదు.
ఎవని తనువునందు రుద్రాక్షము లేదో ఫాలప్రదేశమున భస్మత్రిపుండ్రములు గానర్యా [
ముఖమునందు పంచాక్షరి యుచ్చరింపంబడదో నట్టివానిని తనలోకమునకు తీసికొని రండనిర్య' '
భస్మరుద్రాక్షధ్రారుల ప్రభావమును బ్లాగుగా కనిపెట్టి యవ్వారిని సత్మరింపవలెను గాని యమలోకమున్న
తీసుకొని రాగూడదనియు యమధర్మరాజు తన దూతలకు ఆజ్ఞాపింపగా వారు నటులే ప్రవర్తించుచుంద్య |
గావున నో మహాదేవీ! రుద్రరాక్షము వరమపావనంబైనదనియు రుద్రాక్షధారి దుష్టుండైన్న
మ(త్రియుండగుననియు తెలియవలెను.
కనీసము హస్తమునగాని భుజమునందుగాని శిరస్సునందుగాని ఒకేఒక రు ద్రాక్షముం దాల్బువ్న
- ఎట్టివారికైన నవధ్యుండై రుడ్రునివలె నంతటను నిర్భయముగా సంచరింపం జాలును. రుద్రాక్షమళ
మంత్రమును జపించునెడ కోటిరెట్లు అధికఫలంబు, ఇంక నవ్యానిని ధరించునెడల దశకోటి గుణమ '
సుకృతంబు లభించును. రుద్రాక్షము మేననుండు నంతవరకు అపమృత్యువులు కలుగంజాల్స
_భస్మత్రిపుండ్రములను రుద్రాక్షలను ధరించి మృత్యుంజయ మంత్రమును జపించువానిని గాంచిన
శివదర్శనఫలము సమకూరును.
విష్ణుభక్తులు దేవీభక్తులును తదితర దైవభక్తులందరును రుద్రాక్షలందాల్బవచ్చును. శివభక్తులే
విశేషించి ధరింపవలసియుండును. ]
రుద్రాక్షములు పలుతెజంగులుండును. అందు ఏకముఖము - భుక్తిముక్తి ప్రదం బగుటయే గో
ననేకశుభముల నొనంగూర్చునది. అద్దానిని చూచినయెడల బ్రహ్మ హత్యా పాపము నివారించనే
పూజించినచో ' లక్ష్మీదేవి దూరముగాదు. ఉపద్రవములు తొలగును. కోర్మెలన్నియు ఫలించనే
రెండుముఖములు గల రుద్రాక్షము - గోహత్యాపాపమును హరించును. అభీష్టములను నెరవేర్చు
త్రివక్ర రుద్రాక్షమును పూజించినను ధరించినను సాధింపందగిన సత్మార్యములన్నియు సర్వో
సిద్ధించుచుండును. అభ్యసింపంబడిన విద్యలన్నియు రాణించును. చతుర్ముఖ రుద్రాక్షమ (|
బ్రహ్మస్వరూపమై దర్శనమునను స్పర్శనమునను ధర్మార్థ కామ మోక్ష యోగ్యత నాపాదించుట
నరహతశ్యాపాపమును బోకార్చును. పంచవక్రము - కాలాగ్ని రుద్రస్వరూపమై చతుర్విధమోకో
నొసగుటయేగాక జీవితకాలమున నభిలషితములనన్నిటి నొనంగూర్చును. మరియు అగమ్యా గ
అభక్ష్యభక్షణాది పాపములను నశింపంజేయును. ఆరుముఖములుగల రుద్రాక్షము కార్తికేయస
దక్షిణభుజమునం దాల్చుటవలన (బ్రహ్మహత్యాది దురితములను పోగొట్టును." 'సప్తవక్రము
స్వరూపంబై ధరించుటవలన దారిద్ర్యమునుతొలగించును. అష్టవక్ష రుద్రాక్షము - అష్టవసుస్వరూ
భైరవ స్వరూపంబున్సు; అద్దానిని ధరించుటంజేసి పూర్ణాయుష్యము గలవాడగుటేయే గాక దేవాంీ
శివసాయుజ్యము నొందును. నవవక్రము భైరవస్వరూపంబ్లు, కపిలముని" స్వరూపంబు నవదో
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 1
| 1 శ్రీ శవ మహో ఫ్రురాణమం
' స్వరూపంబును; వామహస్తమున నద్దానిని ధరించినచో శివసమాన వైభవము కలవాడగును. దశముఖము
1 విష్ణుస్వరూపంబు నద్దానిందాల్చువాడు స్వాభీష్టజాతమును ఫలింపంజేసికొనును. ఏకాదశముఖము -
ఏకాదశరుద్రాత్మకంబు, నిద్దానిని ధరించుటంజేశి సర్వత్ర విజయము చేకూరును. ద్వాదశాదిత్యస్వరూపంబగు
| ద్వాదశముఖ రుద్రాక్షమును వెంట్రుకల కొప్పునందు ధరించు వాడు సూర్యసన్నిభుండగును. పదిమూడు
' ముఖములు గల రుద్రాక్షమ్ము- విశ్వేదేవతాత్మాకమై సౌభాగ్య సౌమంగల్యముల నొనంగూర్చును. పదునాలుగు
| ముఖములు గల రుద్రాక్షమైతేనో పరశివస్వరూపంబు. నిద్దానిని శిరసునందిడుకొనినచో పాపములన్నియు
' పటాపంచలగును. క
మము.
క్రమముగా నివ్వానిని ధరించు మంత్రములు - ఓం హ్రీం నమః, ఓం నమః, క్లీం నమః, ఓం
హ్రీం నమః, ఓం హ్రీం నమః, ఓం హ్రీం హుం నమః, ఓం హుం నమః, ఓం హుం నమః, ఓం హ్రీం
'హుం నమ, ఓం హ్రీం నమః, ఓం హ్రీం హుం నమః, ఓం క్రౌం క్షౌం రౌం నమః, ఓం హ్రీం నమః, ఓం
నమః. fee
మంత్రములను పఠింపకుండా రుద్రాక్షములను ధరించు మానవుడు - దర్గుతుల పాలగును.
| భూత ప్రేతపిశాచములు, ఢాకినీ శాకినీ శక్తులు, ఇతర ఘాతుకజంతువులు, మంత్ర ప్రయోగాదులును
i రుద్రాక్షధారిని గాంచి దూరములగును. పరమశివుడు, మహావిష్ణువు, జగదంబయు, గణాధ్యక్షుండును,
సూర్యదేవుండు, ఇతర దేవతలందరును రు ద్రాక్షధారింజూడగానే ప్రసన్నులగుదురు. అందువలన రుద్రాక్షలం
, దగు మహిమను బాగుగా గుర్తెరిగి సమంత్రకముగా భక్తులు తప్పక ధరింపవలసియుండును.
ర] -
' ఇవ్విధము సదాశివుండు - భుక్తిముక్తిప్రదంబైన భస్మ రుద్రాక్ష మాహాత్మ్యమును నుడివెను.
| భస్మరుద్రాక్షధారనులుభయులును శివునకు నత్యంతప్రియులగుదురు. భస్మరుద్రాక్ష ధారియై పంచాక్షరీ
" మంత్రమును జపించువాడు సంపూర్ణముగా శివభక్తుడు కాదగును.
'శ్లో॥ వినా భస్మత్రిపుండ్రేణ - వినా రుద్రాక్షమాలయా,
| పూజితోల_పి మహాదేవో - నాభీష్ట ఫలదాకయః ॥
భస్మనునొసట మూడురేఖలుగా ధరింపనిది, రుద్రాక్షమాలను కంఠమున దాల్పనిది శంకరుని
;' పూజించినను భక్తుని వాంఛలు నెరవేరజాలవు కావున భస్మరుద్రాక్షములను ధరించియే పరమేశ్వరు
/ నారాధించుట శ్రేయస్కరమని తెలియవలెను.
సర్వకామ సమృద్ధింగలుగంజేయు భస్మరుద్రాక్ష ప్రభావమును మీ ప్రశ్ననను సరించి వక్కాణించితిని.
+ శుభప్రదమైన నిద్దానిని భక్తితో వినినవానికిని కామితంబులన్ని యీడేరును. అట్టివాడు జీవితమున్నంతవరకు
సర్వవిధసుఖంబులనుభవించుటయేగాక పుత్ర పౌత్రాది వంశవృద్ధిగలవాడై ముక్తుడై శివప్రియుండగును.
1... మునీశ్వరులారా!' ఇది విద్యేశ్వర సంహిత; శివశాసనముననుసరించి వినువారికి కల్యాణము
క! నానగూర్గూనదె శివజ్తానమును ప్రసాదించును. అని సూతుండు విరమించినవాడు.
ొనగూర్చునదై శివజ్ఞా
J ఇయ్యది శవమహాపురాజమునందు మొదటిదగు సాధ్యనాధనఖండమనం దగిన
1 - ఎవ విద్వేశర సంపాతలో విజ్ఞాన నర్వస్తూ మను శాంకరీయ
నో ప్‌ స్‌ .
{ ఆంధ్రానులాద ప్రవచనముత్థో పంచ వింశాధ్యాయము, సర్వంబు సమాప్తంబు,
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 71
= వాలా. Lala వ్‌
గ్గే
[
్ట
1
స్పష్టి ఖండము
(శక్తి విశిష్ట శివుని గురించి ప్రశ్న)
ప్రా ర్ధ న |e
శ్లోః విశ్వోదృవ స్థితిలయాదిమ "'హీతుమేకం
గౌరీపతిం విదితత్త్వ మనంతకీర్తిమ్‌ | :
మాయా2 8 శ్రయం విగతమాయ మచింత్యరూపం
బోధన్వరూప మమలం హి శివం నమామి ॥
ప్రపంచము పుట్టుటకు మనుటకు గిట్టుటకు భద్రముగా నుండుటకు ముక్తమగుటకు నేక
కారణమగువాడు, గారీవతియు, భక్తులకు సాక్షాత్మరించువాడును, అవధిలేని కీర్తి గలవాడును, మాయన '
. అనంగా ఇచ్చాజ్ఞాన క్రియాస్వరూపిణియగు శక్తికి ఆశ్రయమగు వాడును, మాయాబంధములేనివా।
నవాజ్మానసగోచరుండగుటచే నూహింపనలవిగాని స్వరూపము గలవాడును అణవ మాయిక కార్మి! |
మలములు లేని వాడును, జ్ఞాన స్వరూపుండునగు శివుని నే నమస్మరించుచున్నాను.
శ్లో॥ వందే శివం తం ప్రకృతే రనాదిం ప్రశాంత మేకం పురుషోత్తమంహి
వ్వమాయయా కృత్నుమిదంహి నృష్ట్వా - నభోవదంత రృహి రాస్టితోయః ॥
ప్రకృతిని మించినవాడును, ఆది మధ్యాంతేరహితుండును, సమస్తదోషకళంకములు బొత్త?
లేనివాడును, తనతో సమానుండగు రెండవవాడు లేనివాడును, పురుషునికన్న నధికుండును, తన శే ,
వశమున జగమునంతయు సృష్టించి యందు ఆకసమువలె నంతర్భహిస్సులందు నిండియుండువాడున
లోకవేదప్రసిద్దుండునగు శివునకు నభివాదముంజేయుచున్నాను.
శ్లో! వందే౭_.౦తరస్థం నిజగూఢరూపం - శివం ప్వతః ప్రష్టు మిదం విచస్టే ! |
జగంతి నిత్యం 'పరితో భ్రమంతి - యత్సన్నిధౌ చుంబకలోహవత్తమ్‌ ॥ /
నిగమాగమ రహస్యము, హృదయగతము, నగు శివస్వరూపమును ధ్యానించుచున్నాను. కూట
నిద్దాని నవలంబించి ప్రకృతివురుమలు బ్రహ్మాండమును నిర్మించుచున్నవారు. అనంగ
శివసంకల్పమాత్రమున ప్రపంచము తనంతటతానే విస్తంరించునని భావము.
శ్లోః జగతః పితరం శంభుం - జగతో మాతరం శివోమ్‌ | |
తత్పుత్రంచ గణాధీశం - నత్వైత ద్వర్ణయామహే ॥
ప్రపంచమునకు జననీజనకులైన పార్వతీశంకరులను అవ్వారి తనయుండగు వినయ.
నమస్కరించి యీ రుద్రసంహితను వక్కాణించువారము.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative /.
| వ
| 0. శ్రీ శవ మహో పురాణనం
ఉపక్రమము
ఒకప్పుడు నైమిషారణ్యనివాసులగు శౌనకాది మహర్షులు నిండు భక్తితో సూతమహర్షిని దిగు
| విధము ప్రశ్నించిరి.
సాధ్యసాధనఖండమనందగు విద్యేశ్వరసంహితను భక్తవత్సలుడైన శివునికి ప్రియములగు
' భస్మరుద్రాక్షధారణానదులతో కూడినదిగా వినిపించితిరి. ధన్యులమైతిమికాని నీ ముఖాంభోజమునుండి
'వెలువడు జ్ఞానామృతమును గ్రోలి తృప్తింజెందని వారమై మరియొక శైవాంశము నాకర్ణింపవలెనని
కుతూహలము కలిగియుంటిమి. వ్యాసులవారి యనుగ్రహమున సమస్తమును తెలిసికొని నీ జన్మ -
' సార్థకముంజేసికొనినవాడవు. ప్రాజ్ఞుడా! సర్వోత్తమంబైన శివస్వరూవమును గౌరీశంకరుల
' దివ్యచరిత్రంబులను విశదీకరింపుము! :
మహేశ్వరుడు సగుణుండు నిర్గుణుడు నగుట యెట్లు? శివతత్త్వపరిజ్ఞానము మేమందరము
| కలిగియుండవలెనని కోరుచున్నాము. సృష్టికిమున్ను పరమేశ్వరుండెట్టి స్వరూపము గలవాడు? సృష్టిలో '
శివుండెట్లు విహరించును?
| ప్రళయమున సదాశివుండెట్టివాడు? లోకశంకరుండైన మహేశ్వరుడు ఎవ్విధము ప్రసన్నుం
డగును? ప్రసన్నుడై ఏలాంటి సతృలములను భక్తులకు తదితరులకు నొసగును? దయానిధియగు
' శంకరుండు తత్మాలముననే ప్రసన్నుండగుననియు, భక్తుల యిడుములను చూడంజాలడనియు
' బ్రహ్మవిష్ణుమహేశ్వరులు ముగ్గురును శివాంశమువలన జన్మించినవారనియు అవ్వారిలో మహేశుండు
శివుని పూర్ణాంశము గలవాడై రెండవశివుండుగా పేర్కొనంబడుచున్నాడనియు, వినియున్నాము. అట్టి
' మహేశ్వరుని యావిద్భావమున విశేషించి తచ్చరిత్రమును ఆదిశక్తి యావిర్భావమును గౌరీశంకరుల
+ కల్యాణమహోత్సవమును ఉమామహేశ్వరుల దాంపత్య జీవనమును అటులే నవ్వారి శుభలీలలను
1 తదితరమునంతయు వివరింపుమని శౌనకాదులు ప్రశ్నింపగా సూతుండు శివుని పాదకమలములను
గి స్మరించి చెప్పనారంభించెను.
బుషులారా? మీరడిగినది సమంజసంబు; సదాశివుని పావనచరితమునందు మిగుల ఆసక్తి
'జనించుటచే ధన్యులగుచున్నారు. మీకేగాక ప్రవంచమున పురుషులకు (స్రీలకు నియ్యది
' పరమపావనంబగునది. మరియు ప్రశ్నించువారిని చెప్పువారిని వినువారిని గంగోదకమువలె పునీతులం
4 చేయును.
1 ద్విజమాత్రుండెవండును మహేశ్వరుని దివ్యచరితము నందు విరక్తింబొందజాలడు. ఒకవేళ నట్టి
'విరాగము కలిగినచో వాడు అధముండే యగును. రాగద్వేషాది రహితులై శమదమాదిసంపత్తిగల
' మహానుభావులు శివచరితమును గానముంజేయుచు మోక్షసామ్రాజ్య పట్టభద్రులగుచున్నారు. శంకరుని
'దివ్యలీలలు వినినకొలది వినవలె ననిపించును. మనస్సు నానందపజచును. సర్వాభీష్టముల నీడేర్చును.
మీర్లు ప్రశ్నించినట్లుగానే శివ సంకల్పము ననుసరించి నారాయణుండు ప్రేరేపింపగా నారదమహర్షి
'- తనతండడ్రియగు, బ్రహ్మదేవు నొకప్పుడడిగియుండెను. . అంత శీవభక్తుండైన చతుర్ముఖుడు ప్రసన్న
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
73
సీ న్‌ శ్రీ శివ మనో పురాణ
మానసుంటై తన కుమారుని సంతసింపంజేయుచు పార్వతీశంకర విలాసముతో కూడిన దివ్య చరిత్రము
వక్కాణింప నారంభించెను.
ఇయ్యది “ివవిజ్ఞాన నర్వన్వమూ ఆను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
ప్రవచనములతో ప్రథమాధ్యాయము.
దృితీయాధ్యాయము
(నారద తపోభంగమునకు ఇంద్రుండు మన్మథుని పంపుట)
ఒకానొక సమయమున మునిసత్తముండగు నారదుండు - వినయము గలవాడై తపంబు తలప
యెలకాలము చెంత ప్రవహించు గంగానది గల పరమశోభనమైన హిమాలయ పర్వతగుహకు చేరువగ.
నానావిధసౌకర్యములు గల నొక ఆశ్రమము నందు చిరకాలము తపంబు గావించుచుండెను. దృఢమైై'
పద్మాసనమునందు శుద్ధమైన అంతఃకరణముతో మౌనమును వహించి ప్రాణాయామము నాచరింి.
“సోల_ హం” జ్ఞానము. గలవాడై శివానుసంధానమును చేయుచుండెను.
ఇట్లు చేయంబడు నారదుని తపంబు గాంచి దేవేంద్రుడు - ఈ నారదుండు నా స్వర్గ రాజ్యము
నపహరించుటకే తపించుచున్నాడని - భావించి తపోవిఘ్నముంజేయందలచి తన చిత్తములో మన్మథ
స్మరింపగా నాతడు వేగమే ఇంద్రుని సన్నిధానమునకు నేతెంచెను. అంత స్వార్ధపరుందైన అమరాధిష
- మన్మథుని సంబోధించుచు దిగువవిధము వ్రాక్కుచ్చెను. -
మిత్రుడా! గొప్పవీరుడవు. నిరంతరము నాకు మేలు చేయువాడవు. నాకిప్పుడొక సహకారమ'
నీ వలన కావలెను. స్నేహముతో నాలకింపుము! నీ బలము నాశ్రయించియే పూర్వము అనేక తాపసు
తపోగర్వమును పారద్రోలితివి. వేయేల! చెలికాడా! నీ యనుగ్రహము వలననే నా స్వర్గరాజ్యమ
ఇతరులకు సంక్రమింపకుండా నెలకొనియున్నదని చెప్పవచ్చును.
శ్లో! హిమశైల గుహాయాం హి - మునిస్తపతి నారదః ,
మనసోద్దిశ్య విశ్వేశం - మహాసంయమవాన్‌ దృఢ: ॥
నారదమహర్షి - హిమవత్సర్వతముంజెందిన యొకానొక గువాయందు విశ్వేశ్వురో.
మనస్సునందిడుకొని గొప్ప నిగ్రహము కలవాడై గట్టి పట్టుదలతో తపించుచున్నవాడు. ఐతే తపన
సిద్ధించినపుడు నా రాజ్యము నధిష్టింప గలడేమోయని అనుమానించుచున్నందున నీవు ఈ వేళనే అచటికి!
తపోవిఘ్నము నాచరింపవలెనని కోరుచున్నాను.
ఇట్లు మహేంద్రునిచే, ఆజ్ఞాపింపంబడిన మన్మథుండు - గర్వవశమున నారదుండు తేపీళో'
స్థలమునకు వసంతుని తోడొని వెళ్లి తన విలాసము నంతయు చూపెట్టెను. వసంతుండును నొ
ప్రభావముంగనపఅచెను. ఐనను మహేశ్వరుని యనుగ్రహమునంజేశి నారదుని హృదయము, వికారహో
జెందలేదు. కాముని గర్వము అణగినది. పూర్వము ఇదే చోటున శంకరుండు తపస్సు చేశియుండుటో
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 3
॥
(
(
if శ్రీ శవ మనో వ్రరాణమం
నిచటనే మునితపో విఘాతకుండగు మన్మథుండు శంకరుని ఫాలాగ్నిచే దహింపంబడుటవలనను మన్మథుని
ప్రభావము వ్యర్థమైనది. మరియు శివానుగ్రహము నారదునియందు ప్రసరించుటయు మన్మథవికారము
కలుగకుండుటకు కారణంబని తెలియవలెను.
కామదహనానంతరము తన భర్తను గోలుపోయిన రతీదేవి ప్రారింపగా ముందు నొకానొక
సమయమున నీ పతి జీవించుననియు నే తపంబాచరించినచోట నెప్పుడును మన్మథుని బాణములు
ఉపయోగింపవనియు శంకరుండు శాసించియుండెను. ఇట్టి శివశాసనమువలన మన్మథుండు
వితథమనోరథుండై మహేంద్రుని చెంతంజని జరిగినదంతయు విన్నవించి స్వకీయనివాసమునకుంజనెను.
దేవేంద్రుండు శివమాయాప్రభావమున మోహితుడై పూర్వవృత్తాంతమును గురుతెలుగనివాడగుటచే
నారదుని సామర్థ్వమనుకొని యాతనిని ప్రశంసించెను. ఇంద్రుండే కాదు లోకమున ప్రాణులందరును
శివమాయామహిమను తెలిసికొనంజాలరు. ఆత్మార్చణముంజేసిన భక్తుండు మాత్రము కనుగొనంజాలును.
ఇట్టి మాయయే చరాచరము నంతయు మోహింపంజేయుచున్నయది.
అట్లు కొంతకాలము నారదుండు తపించి తన తపస్సు పూర్ణంబైనదని విరమించినవాడు. కాముని
జయించుట తనదే యనుకొని గర్వితుండై శివమాయాప్రభావమున విజ్ఞానమునంతయు గోలుపోయెను.
శ్లో! . ధన్యా ధన్యా మహామాయా - శాంభవీ మునిసత్తమాః ।
. తద్గతిం నహి పశ్యంతి - విష్ణు బ్రహ్మాదయో౭_ ఏ హి ॥ 28
శంకరుని మహామాయ మిగుల సమర్థంబగునది. బుషులారా? ' ఏమని చెప్పవలెను?
' బ్రహ్మవిష్ణువులు మొదలగువారే శివమాయావిలాసమును బాగుగా గురుతెజగకుందురు. అట్టి మాయవలన
మోహితుండై నారదుడు కైలాసమునకు వెళ్లి శంకరునికి నభివాదనముంజేశి-తాను స్మరంజయుడననియు
స్వతంత్రుడననియు మహాత్ముడననియు లోలోన భావించుచు తన తపోవిజయవృత్తాంతమును సగర్వముగా
నివేదించెను.
నాయనా?' నారదా? నాకు చెప్పినట్లుగా నేరికిని వక్కాణింపకుము! విశేషించి నారాయణునికైతే
ఈషణ్మాత్రము చెప్పవలదు. ఒకవేళ హరి పదేపదే నిన్నడిగినను చెప్పరాదు. అతిరహస్యము నీ
తపోవృత్తాంతంబని భావింపుము. నాకు ప్రియతమ భక్తుండవని యింతగా తెలుపవలసివచ్చినదని
శంకరుండు వచింపగా నారదుండు మాయామోహవశమున శివభాషితమును హితముగా తలంపనినవాడై
' కర్మగతి - గొప్ప విజ్ఞానులకు ననివార్య మగుటంజేసి బ్రహ్మలోకముంజని బ్రహ్మదేవుని నమస్కరించి
నిజవృత్తాంతమును చెప్పియుండెను.
ఇదియే శాంభవీమాయ యనియు శివేచ్చయనియు పేర్కొనంబడుచున్నయది. అంత చతుర్యుఖుం
' డద్దాని నంత యాలకించి శివపాదాంబుజముల నొకతూరి స్మరించి కామవిజయ కారణమును
' గురుతెతిగినవాడగుటచే శంకరునివలె తానును' నారదుని స్వతపో విజయకథనము నుండి నివారించెను.
పిమ్మట నారదుండు - సహజముగా జ్ఞానిసత్తముండైనను దైవవశమున మదగర్వదూషితుందై
'. వైకుంఠముంజేరునపుడు ముందుగానే సారాయణుండు గాంచి స్వపీఠమునుండి లేచినవాడై ఎదురేగి
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
75,
న్‌ా
షీ శ్రీ శవ నువో పురా
నారదుని కౌగలించుకొని యొకపరి శంకరుని పాదకంజములను స్మరించియు తన యాసనన్ను
కూర్చుండంజేశి దిగువవిధము సంభాషించెను.
నాయనా! ఎక్కడినుండి వచ్చుచున్నావు? ఎందుకేతెంచితివి? ఎటులైనను ధన్యుడవేను. |
రాకవలన నేను పవిత్రుండనైతిని. ఇట్లు కేశవుని వాక్యము నాలకించి పూర్వాధీక గర్వము గలవా
నేనేగొప్పవాడనను అహంభావముతో తన తపోవృత్తాంతము నంతయు నారదుండు వచింప్పు
శివపాదాంబుజస్మరణవశమున నారాయణుండు నారదుని తపోవిజయమునకు గల కారణమును కనుగ్గా
శైవులలో నగ్రగణ్యుందైన కతన రెండుచేతులు జోడించి నతమస్తకుందడై “శివుండు నా యంతర్యాషి
యను దృఢభావనతో శంకరుని క్రింది విధము ప్రార్థించెను.
శ్లో; దేవదేవ మహాదేవ - ప్రసీద పరమేశ్వర |
ధన్యస్త్వం శివ ధన్యా తే - మాయా సర్వవిమోహినీ ॥ 48
దేవతలలో దేవుడైన మహాదేవుండా? పరమేశ్వరా! అనుగ్రహింపుము! సమస్తంబును చేయుటక్ష .
చేయకుండుటకు మరియొకవిధముగా చేయుటకును సమర్భుండవు. (బ్రహ్మాదులగు మమ్మందరన
మోహింపంజేయు నీ మాయయు కడు సమర్థంబైనది.
ఇత్యాది శివస్తోత్రమును గావించి తన పుండరీకాక్షములను ముకుళించుకొని క్షణకాలమ
పరమాత్మయగు శివుని ధ్యానించి శంకరుని చేష్టితము నంతయు తెలిసికొని “తపోనిధీవగు నీకు ధన్యుడవు
ఎవనికి త్రికరణశుద్ధంబగు శివభక్తి లేకుండునో అట్టివానికే సమస్త దుఃఖముల నొసగునట్టి కామమోహా.
వికారములు సంభవించును. నీవైతేనో నైస్టిక బ్రహ్మచారివి; జ్ఞానవైరాగ్యసంపన్నుండవు; జన్మమొదలుకొన.
యెట్టి వికారములు లేనివాడవు, కావున నీకు కామవికార మెట్లు కలుగును?” అని నారదుని ప్రశంసింషగ
నారదుండు నారాయణుని హృదయమున నభినందించి అట్టహాసమును చేయుచు “నీ యనుగ్రహ
ముండవలెను కాని నా ముందు కాముండెంతటివాడు? అని మాత్రము వక్కాణించి యటనుంీ
యతథేచ్చముగా పయనించిన వాడయ్యెను.
ఇయ్యది “శివనిజ్ఞాన సర్వస్వ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
వ్రవచనముతో ద్వితీయాధ్యాయము.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
ఖీ శీ శివ మనో ఫురాణనం
(నారదమహర్షి - కన్యాస్వయంవరమునకు వెళ్లి యచట నవమానింప(బడుట)
సూతుండు వక్కాణించుచున్నవాడు. ]
నారదుండట్లు తన యిష్టము వచ్చినట్లు చనుచుండ - మాయావిశారదుండైన విష్ణువు -
శివసంకల్పము ననుసరించి మార్గమధ్యమున శతయోజన విస్తీర్ణంబు, అద్భుతము, సుమనోహరము,
నానావస్తువిరాజితము, స్త్రీలు పురుషులు విహరించునదియు వైకుంఠ వైభవమును మించిన వికాసము
గలదియు, హృదయరంజకంబు నగు ఒకానొక నగరమును నిర్మిలపంజేశినవాడు. అందు శీలనిధి
యను మహారాజు గొప్ప ఐశ్వర్యము గలవాడై తన కుమార్తెందగు స్వయంవర మహోత్సవమును
చేయుచుండెను. అట్టి స్వయంవరములో పాలుగొనుటకు నలుదిసలనుండి రాజనందను లనేకులు
. వస్రాలంకారభూషితులై యేతెంచినవారు. అట్టి అపూర్వ పత్తనమును నారదుండవలోకించి మోహము
జెంది నగరములో ప్రవేశించి స్వయంవర స్థలమునకు వెళ్లగా శీలనిధి యను రాజన్యుండు
రత్నసింహాసనమునందు నారదుని కూర్చుండంజేశి షోడశోపచారములతో పూజించి శ్రీమతి యనంబడు
తన కన్యకను నారదుని పాదముల చెంత సాగిలంబడంజేసెను. అట్టితణి నారదుడు రాజకన్యందగు
రూపలావణ్యములను గాంచి 'విస్మితుండై రతీదేవితో సమానురాలైన ఈ కన్యక ఎవరని ప్రశ్నింపగా
శీలనిధి “ఈమె నా కుమార్తె” యని కృతాంజలియె విన్నవించి ప్రస్తుతము వరు నన్వేషింప స్వయంవరమున
కియ్యకొని యున్నదనియు శ్రీమతిందగు భాగ్యమును జాతకవిశేషములను ఎట్టి వరుని పొందునది
చెప్పుడనియు నారదుని ప్రశ్నించెను. అంత నారదుడు మహారాజా! నీ కుమార్తె మంచి లక్షణములన్నియు
గొప్ప భాగ్యంబును కలదై లక్ష్మీదేవివలె గుణవంతురాలగుటయే గాక వీరుడును సర్వవ్యాపకుండు నేరికిని
లొంగనివాడును మన్మథుని 'జయించినవాడును దేవతాసార్వభౌముండు నగు సర్వేశ్వరుని భర్తగా
బడయగలదని శీలనిధి రాజునకుంజెప్పి శివమాయా ప్రభావ వశమున కామమోహితుడై యటనుండి
బయలుదేరి మార్గమధ్యమున - స్వయంవరమున నీ కన్యక నెట్లు పొందంగలుగుదునని చింతించుచు
లోకములో పురుషుల సౌందర్యముంబట్టి యవ్వారిని స్రీలు వరింతురని తలచి సుందరాకారుండగు విష్ణుదేవుని
స్వరూపమును పరిగ్రహింప నిచ్చగించి స్మరబాణ ప్రపీడితుడగుటంజేశి వెనుకముందు విచారింపక
వైకుంఠమునకుంజని హృషీకేశుని నమస్కరించి “రహస్యముగా నీతో మాటలాడ వలసియున్నదని” తెలిపి
అటులే యని యంగీకరించిన కేశవునికి దిగువవిధము విన్నవించెను.
శీలనిధి యను మహారాజు - నీ భక్తుండు కలడు. ఆతడు - విశాలనయనములు కలదియు
రూపలావణ్య సంపన్నయు నగు శ్రీమతి యను తన కుమార్తెకు స్వయంవరమును తలపెట్టియున్నవాడు.
అట్టి స్వయంవరమున జగన్మోహినియు అతిలోకసుందరియు నగు శ్రీమతిని నేను వివాహ మాడం
గోరుచున్నాను. ఇందుకు నీ రూపమును ప్రసాదింతు వేని యామెను పొందగలుగుదును. నీ రూపమే
లేకున్నచో ఆమె నన్ను వరింపంజాలదు. నీ సేవకుండను ప్రియుడను కావున నన్ననుగ్రహింపుమని
ప్రార్థించినంత హరి యొకపరి హసించి శంకరుని విలాసమిది యని భావించి కారుణ్యముతో నిట్లు
వక్కాణించెను.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
77
జీ pasts yt
యథేష్త స్తలమునకు వె
రోగారునకు వైద్యశిభామణి వలె నాకు మిక్కిలి ప్రియుందవు గావున యథేష్ట స్థలమునకు వెళ్లు
ననన యణుండు నారదునికి వానరముఖమును మిగత -;
నీకు ప్రియమును చేకూర్తును. అంత నారా
వ చి నముంజెందినవాడు. 'ఇట్లు నారదుండు హరిరూపమును బ్య
రూపము నను గ్రహించి యంతర్జా
వ యని లోలోన మురియుచు తన్ను కృతార్థునిగా భావించుచుండెను. కాని శ్రీహరి గాల్షి
నట మట మహర్షి రాజరాజులచే సామంతులచే నిండియ్యు
మోసమును కనుగొనంజాలకుండెను. . పీమ్మ షే నని
స్వయంవర సభలో నొకానొక పీఠముపై నాసీనుండై “రాజకన్యక నన్నే వరిం శ్చయించుకా
నారదుని రెండు తెగులు గల రూపము నెవరును గుర్తింపకుండిరి. ఇంతలో శివాజ్ఞావశ్న
రుద్రగణము లిరువురు బ్రాహ్మ పధారులై మునికి నిరువంకలంగూర్చుండి నారదుని వికృతముఖన్న
గురించి ముచ్చటించుచు ఈ నారదుని శరీరము కంఠమువరకు విష్ణువుదైనను ముఖము వానర వదన్న
బోలినదనియు రాజకన్యక నీతడు కామాతురుడై. వ్యర్థముగా నభిలషించుచున్నవాడన్ని
పరిహసించుచుండిరి. ఐన నవ్వారి మాటలంబరికింవక మోహవశమున శ్రీమతిని గురిం;
తలపోయుచుందెను.
ఇంతలో నంతఃపురమునుండి శ్రీమతి - చెలికత్తెలు వెంట వచ్చుచుండ సువర్ణపుష్పమాలి!
హస్తమునందిడుకొని స్వయంవర సభలోని కేతెంచి లక్ష్మీదేవివలె ప్రకాశించుచు సభనంతయు సంచరిం
తన యింపైన వరు నన్వేషించుచుండెను.
అట్టితణి వానరముఖుండైన నారదుని గాంచి కోపగించుకొని యాతనిపైనుండి చూపుమటల్బ!
యటనుండి వేగమే తొలగినదై స్వాఖీస్టవరుని పొందంజాలక లోనికి వెళ్లి తత్తణ పాటుజెంందుచుండి!
ఇంతలో శ్రీహరి - మహారాజవేషమున నటకేతెంచగా నచటివారందరు నా కపటవేషధారిని తెలిసి
జాలకుండిరి. కేవలము శ్రీమతి యతని నవలోకించి ప్రసన్న వదనాంబుజయై సువర్ణమాణీ
కంఠమునందు సమర్చించినందున శ్రీమతిని తోడ్కొని వైకుంఠమునకు నారాయణుండు వెళ్లినవాడయ్య
రాజకుమారులందరును శ్రీమతిని గురించి హతాశులై తమతమ నివాసములకు జనిరి. నారదమునిటో
మిగుల వగచుచు మన్మథావస్థ ననుభవించుచుండెను.
నారదా? నీవు వ్యర్థముగా కామాతురుడవై శ్రీమతింబడయంగోరితివి. ఒకతూరి నీ మో
నద్దమున చూచుకొనుమని రుద్రగణములు వచించినందున ఆదర్శమునందు తన ముఖము నవళోక్‌
వానరముఖంబని తెలిసికొని మోహమునంజేసి రుద్రగణములారా? మీరు బ్రావ్మణవేషమన న
పరిహసించితిరి గావున బ్రాహ్మణ బీజమున రాక్షసులై జన్మింతురు గావుత! అని శపింపగా నవ్వోో
ఇది యంతయు శివేచ్భావిలసితం - బని తలపోయుచు మునికేమియు బదులు చెప్పక కైలో
వెళ్లినవారైరి.
ఇయ్యది “శివనిజ్ఞాన సర్వస్తూ మను తాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
త్రవచనముతో తృతీయాధ్యాయము.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
ల్‌
వ్‌
జ్జ క శీ శివ మనో పురాణము
య ప...
(నారదుండు వైకుంఠమునకుజని విష్ణువును శపించుట)
| శివేచ్చాబలమున నారదమహర్షి - ప్రబుద్భుండు గాక నసహ్యమైన క్రోధముంజెంది వైకుంఠమునకుం
జని మండుచున్న అగ్ని హోత్రమువలె నుగ్రుడంగుచు దుర్భాషణములతో నిట్లు ప్రవచించెను. .
-.. అరె? నారాయణా? గొప్ప దుష్టబుద్ధి గలవాడవు. కపటివి, ప్రపంచము నంతయు మోహింపం
జేయుమోసగాడవు. ఇతరుల కుతూహలము: నోర్చువాడవు కావు. మలినచిత్తమున మాయ'ప్రభావమును
చూపెట్టుచుందువు. ఇంతియే గాక పూర్వము మోహినీరూపముందాల్చి రాక్షసులను వంచించి దేవతల
కమృతంబు నిడలేదా? శంకరుడే విషమును త్రాగకుండినచో నీ మాయయంతయు మట్టి పాలయ్యెడిది.
నీ.నదత యంతయు కపటముతో నిండియుండును, మంచి స్వభావము కలవాడవు కాదు.
పరమేశ్వరుండు నిన్ను స్వతంత్రునిగా ఎందుకు పెట్టించెనో బోధపడుట లేదు. పరమాత్మయగు శివుండు
నీకు తన ప్రభావమును ప్రసాదించుట పాడిగాదని తోచెడిని. అందువలననే సర్వోత్తముండగు సదాశివుం
డు నీ కపటగతి నంతయు కనుగొని బ్రాహ్మణుండే సర్విధికుండని స్వప్రోక్త నిగమాగమాది ప్రమాణముల
ననుసరించి చెప్పవలసి వచ్చెను. నేనును నీ కపటకృత్యము నెరింగినవాడ నగుటచే శివానుగ్రహబలమున
నిన్ను శిక్షించుచున్నాను. - ఇకముందెప్పుడు నిట్టి దుష్కార్యము నాచరింపకుండునట్లు శాసింతును.
"ఇంతవరకు నెవండును నిన్ను శాసింపలేదు కావుననే ఎట్టి భయము లేనివాడవై యుంటివి. ఇప్పుడు
స్వకృతకర్మఫలము ననుభవింతువు. ఒకానొక్ష సుందరి కొరకు నన్ను ఏరూపముతో మోసగించితివో
అట్టి రూపముతోడనే మానవుడవై జన్మింతువు గాత! వానరముఖము నొసగితివి. కావున నా వానరులే
నీకు సహకరింతురు గాత! ,
మానవజన్మము భార్యావియోగ దుఃఖము ననుభవించుచు సామాన్యమానవుని వలె ప్రవర్తింతువు
గాత! aes
ఇవ్విధము నారదుడు శపించినంత శ్రీపతి - శాంభవీమాయను ప్రశంసించుచు శాపమును
'పరిగ్రహింపవలసినవాడయ్యెను. తరువాత పరమేశ్వరుండు - అంతవరకు నారదునిపై ఆవహింపం
జేశిన మాయాశక్తిని తొలగించినందున నాతడు పూర్వమువలె సుబుద్ధి గలవాడై విస్మితుండగుచు తెలివిం
దెచ్చుకొని పశ్చాత్తాపముంజెందుచు తనను తాను నిందించుకొనెను. మరియు శివుని మాయామహిమను
కొనియాడెను. .వైష్ణవప్రవరుండగు నారదుండు - విష్ణువుందగు పాదములపై సాగిలపడి - దుష్టబుద్ధి
గలవాడనై నీకొసగిన శాపంబును రిత్తంజేయుము! నా దురుక్తులను మన్నించుము! గొప్ప దురితము
నాచరించినవాడ నగుటచే నరకములంబొందుదును. ఇట్టి దోషములన్నియు తొలగుటకై చేయవలసిన
ఉపాయ మెద్దియో నాదేశింపుడు! అని ప్రార్థించి మరల నొకసారి విష్ణపాదములకు సాష్టాంగములను
సమర్పించెను. " ఇట్లు పశ్చాత్తాపముంజెంది ప్రసన్నుండైన నారదుని తన చరణములపై నుండి లేపి
మునివరా! నా భక్తులలో నగ్రేసరుండ వనుటలో సందియ మిసుమంతయు లేదు. నీకు ఎట్టి నరకంబును
సమకూరదు, సదాశివుడు మేలొనంగూర్చు గాత! ఐతే కామవిజయమువలన కలిగిన మదముచే
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An geo Initiative
న 79
స్రీ శ్రీ శవ మహో ఫ్రుర్మా
వి. గావున సకలకర్మ ఫలప్రదాతయగు నా మహాద్వ్య్నే
ను శివేచ్భావశముననే జరిగినదని నిశ్చయబుద్ధి క్ట
శంకరభగవానుండు భక్తుల గర్వమును తత్మాలముననే పోగొట్టునని భావింపుము! మరియు శివ.
పరబ్రహ్మమనియు పరమాత్మయనియు సచ్చిదానంద ఘనుండనియు ప్రాకృత గుణములు వికారంబుల్న
పనిపాడనియు సత్తరజస్తమోగుణముల నతిక్రమించినవాడనియు వస్తుతఃస్వకీయయగు మాయ నషి
రజస్సత్వ్వతమోగుణములను పురస్కరించుకొని (బ్రహ్మ విష్ణు .రుద్రస్వరూపములు గలవాడగునన్ని
మూలతత్త్వమున శివుండుగాను పరమాత్మగాను మహేశ్వరుడుగాను పరబ్రహ్మముగాను అవ్యయుడుగ్న ,
అనంతుడుగాను మహాదేవుండుగాను పేర్కొనంబడుననియు ఆతని శుశూషవలననే బ్రహ్మదేవుడు స్ట
నేను పాలనమును రుద్రరూపమున తానే సంహారమును చేయుచున్నామనియు స్వయముగా సర్వసెష
మాయావిశిష్టుండై స్వతంత్రుడై లీలావిహారపరాయణుండై భక్తుల ననుగ్రహించువాడనియు తెలిసికొన్ను
ఇంక సుఖప్రదంబును సర్వపాపాపహంబును భుక్తి ముక్తి ప్రదంబు నగు మంచి ఉపాయవ్వు
వక్మాణించుచున్నాను వినుమని నారాయణుండు చెప్పందొడంగెను. నీలోని సంశయమునంత॥
తొలగించుకొని శంకరుని సచ్చరితమును గానముంజేయుచు అనన్యభక్తితో శివాష్టోత్తరశతనామ స్తోత్రష;
పఠింతువేని నీ తప్పులన్నియు సమసిపోవును. నారదా? నీ యందలి యనురాగముచే ఇందలి రహస్య
నుడువుచున్నాను. అవధరింపుము? ఇందుకై నీవు దుఃఖింపవలసిన యవసరము లేదు. నిజమ
విచారించినచో నీవేమియు గావింపలేదనియే చెప్పవచ్చును. శంకరుండే తన యిష్టానుసాట
గతమునంతయు నొనర్చినవాడు. నీ విజ్ఞానము నంతయు నపహరించి సీ ద్వారా నాకు శాపము నిప్పి
స్వమహిమను లోకమున చాటినవాడు. నాకు శివునితో సమానుండైన ప్రభువుగాని ఆప్పుడు!
మరియొకండు లేకున్నవాడు. అన్ని వేళలయందు వలయు సామర్థ్యము నాతడే ప్రసాదించుచుందో
ఆతనినే శరణుబొందుము! ఆతనినే ప్రార్థింపుము! ఆతని కీర్తినే గానముంజేయుము! ఆతనినే నిరంఠో
పూజింపుము! శంకరుండు - కాలకాలుండనియు మృత్యుంజయుండనియు భకోద్ధారపరాయణుడగో
భావింపుము!
మోహితుండవై శివుని వాక్యమును ధిక్కరించితి
నీకిట్టి ఫలము నొసగినవాడు. సమస్తంబు
శ్లో॥ కాయేన మనసా వాచా - యః శంకర ముపైతి భోః |
స పండిత ఇతి జ్లేయః - సజీవన్ముక్త ఉచ్యతే ॥ ౮.
మనోవాక్కాయములతో శివుని సేవించువాడే వండితుండనియు జీవన్ముక్తుడంనో
పేర్మొనంబడును. అనంగా? మనస్సున శివధ్యానమును వాక్కుతో శివనామోచ్చారణమును శరీరమే
జెందిన హస్తాదులచే శివారాధనము నొనర్చుటయే జీవితసాఫల్యంబని తెలియవలెను.
శ్లో॥ శివేతి నామ-దావాగ్నే - ర్మహాపాతక పర్వతాః |
భస్మీభవంత్యనాయాసా - త్సత్యం సత్యం న సంశయః ॥ శ్రే
“శివ” యను నామధేయము - మహాపాపములకు పర్వతములకు దావాగ్ని వంటిది. అ
శివ శివ యని స్మరించు వారి సకలదోషములు సమసిపోవును. ఇద్ది ముమ్మాటికి నో
జో స్స్‌
ఇందెంతమాగ్షమ్మ. సరిశ్లయము, లేదన భావము... An eGangotri Initiative
:]
1 శ్రీ శివ నువో పురాణము
లోకములో నానావిధ దుఃఖములు పాపములవలననే కలుగుచుండును. అట్లి దురితములన్నియు
ఒకే పర్యాయము తొలగవలెనని భావించువారు శివారాధనమునే చేయవలసియుండును. త్రికరణశుద్ధిగా
శివభక్తి లేనివాడు గావించు పుణ్యములు నిరర్ధకంబులగును. అట్టివాడు వేదబాహ్యుండనియే తెలియవలెను.
పూర్వకృతములైన అనేకవిధ సుకృతములు ఫలించు సమయముననే ్రిపురాంతకుండైన శంకరుని
ప్రూజించుటయందు నిశ్చలమైన నిష్ట కలుగును. సంసార సముద్రములో మునింగినవారు శివనామమను
ఓడను దొరికించుకొని తింపనగును. సంసారమును తెచ్చి పెట్టు సంకల్పములు పెద్ద వృక్షములవంటివి.
' శివనామము అవ్వానిని ఛేదించుటకు అకుంఠితమైన గొడ్డలివంటిది. పాపదవాగ్నియందు చిక్కుకొనినవారు
శివనామామృతముంగ్రోల వలెను. ఐతే సంసారము దావాగ్నివంటిదని తెలిసియు అందు [భ్రమ ప్రమాదముల
వశమున సంచరించు వారి బాధలన్నియు శివనామామృత ధారాభిషేకమున మటుమాయ మగును.
ఇంతగా ప్రబోధించుచున్నను శంకరునిపై భక్తి కలుగకుండుటకు రాగద్వేషాదులే కారణములని తెలియుము!
ఒకవేళ భాగ్యవశమున శివభక్తి యంకురించినచో నట్టివారికి ఆకస్మికముగా మోక్షము సంభవించును.
అనంతకోటి జన్మలలో ఆచరించిన తపస్సునకు ఫలము - భవానీ ప్రాణవల్లభునియందు భక్తియేను;
శ్లో! జాతాల_పి శంకరే భక్తి - రన్య సాధారణీ వృథా ।
పరం త్వవ్యభిచారేణ - శివభక్తి రపేక్షితా ॥ 57
ఇట్టి శివభక్తి - పూర్వపుణ్యబలమున నేర్పడినను ఇతరదేవతలతో శివుండు సమానుండను భావముతో
కూడియున్నచో నిరర్ధకంబగును. కావున శివుడు సమానాధికరహితుండని భావించుచు సేవించుట
యను అఖండిత భక్తి కావలసియున్నది. ఎవనికి పరమేశ్వరుని పై అసాధారణ భక్తి - ఎట్టి వ్యభిచారము
లేకుండా - అనంగా ఒకప్పుడు (బ్రహ్మవిష్ట్వాదులవలె శివుండు నొకదేవతయనిగూడ మదిందలంపక
'శివుండే పరాత్సరుండనియు సర్వోత్తముండనియు భావము దృఢపడునో అట్టివాడే ముక్తుండగును. అవధిలేని
పాపముల నాచరించియు మహేశ్వరుని శరణుంబొందినయెడల నట్టివాడును తరించును.
ప్రతిదినము భన్మను ధరించి శివుని పూజింపవలెను. సమస్తవేద సారసర్వస్వము శివారాధనమే
యగును. నారదా? ఇప్పటినుండియైనను సాంబసదాశివుని నిత్యము సేవింపుము! పాదములు
మొదలుకొని శిరస్సువరకు భస్మ నుద్ధూళనముంజేసికొని షడక్షరీ మహామంత్రమును జపించుము!
' శివప్రీయములైన రుద్రాక్షములను శరీరమున కంఠాదిప్రదేశములయందు సమంత్రకముగా ధరింపుము!
- విరామసమయములయందు శివకథలనే వినుచుండుము! శివచరితములనే చెప్పుచుండుము! శివభక్తులను
మిగుల శ్రమపడియైనను వారు తటస్థించిన ప్రతి సమయములో సత్మరించుము! ఎట్టి ప్రమాదముం
' జెందక నెల్లకాలము శివుండే శరణ్యుండని భావింపుము! ఇందుకు “శివ ఏకో ధ్యేయః శివంకరః సర్వ
మన్యత్‌ పరిత్యజ్య” ఇత్యాది (శ్రుతి వాక్యము ప్రమాణము. ఇట్లు ప్రవర్తించు భక్తశిఖామణికి
' శివారాధనమునండే నిరంతరము దివ్యమైన ఆనందము కలుగుచుండును. స్ఫుటముగా కనంబడు
' శివచరణ సరోజములను తొమ్మునందుంచుకొని శివక్షేతములను సంచరించుచు పరమాత్మయగు శంకరుని
మహిమ నవలోకించుచు శివున కత్యంత ప్రియమైన ఆనందకానన మనంబడు కాళీక్షేతమునకు వెళ్లుము!
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
81
ఖీ శ్రీ శవ మహో ప్రరాల్య
అచట విశ్వేశ్వరుని నమస్కరించి భక్తితో పూజింపుము! అనేక మం విశ్వనాక్ష
ప్రార్గింతువేని నిష్కల్మషుడ వగుదువు! అటుపిమ్మట బ్రహ్మలోకమున ese Ee వహ్ని
నమస్కరించి వినయ విధేయతలతో సంతుష్టాంతరంగముతోడను శం గురి
ప్రశ్నించుము!
అటితజి శివభక్తాగ్రేసరుండగు చతుర్ముఖుండు భావాతిరేకమున శివమహిమను 4
సహస్రనామస్తోత్రమును నీకు నుపదేశించును. వేయేల? మునివార్య?' ఇంతవరకు నీవు నా భక్తుడనైన్న
ఇకముందు శివపరాయణుడవై శివుని సేవించుచు ముక్తుండవగుదువు గాత! శంకరుండు నీకు శుఖ్న
నొనగూర్చు గాత!
ఇవ్విధము నారదునకు శ్రీహరి బోధించి యంతర్దితుండయ్యెను.
ఇయ్యది “శివవిజ్ఞాన నర్వస్తూ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
ప్రవచనముతో చతుర్థాధ్యాయము.
| పంచమాధ్యాయము. |
(నారదుడు కాశీక్షేత్రమునకు వెళ్లు)
నారాయణుని యుపదేశము ననుసరించి నారదుండు భూలోకమున శివక్షేత్రముల యణ
శివలింగములను సందర్శించుచుండగా శివగణము లేతెంచి - నీకు మున్ను స్వయంవరమున నపకరిం!
వారము మేమేయనియు నిజముగా బ్రాహ్మణులము కామనియు శివగణముల మనియు చెప్పి మాకొసీ
శాపమునకు పరిహారము ననుగ్రహింపుమని ప్రార్థింపగా సారదుండు - సత్పురుషులచే నభినందిత
బడు శివగణములారా? నా'యపరాధమును మన్నింపుడు! ఒకానొక మునివరుని బీజమున నుద్భవో
బలపరాక్రమ సంపన్నులై మహావైభవము ననుభవించుచు శివభక్తులలై జితేంద్రియులై శివేతరుడి
గొప్ప దేవుని వలన మరణము? బొందుదురు! కాని జీవితకాలమున రాక్షస్ర భావమును కలిగియుందో
- అని వచింప శివగణములు సంతుష్టాంతరంగులై తమ నివాసమునకుంజనిరి.
నారదుండట్లు శివక్షేతముల సంచరించుచు - సర్వక్షేతోన్నతంబు; శివప్రియంబు, శివానందప్రదో
శివన్వరూవంబు నగు కాశీక్షేత్రమున' కేగి కృతార్భండనని భావించి కాశీనాథుండగు విశ్వో
జ్యోతిర్లింగమును దర్శించి సద్యః పరనిర్చృతి గలవాడై పరమప్రీతిం బూజించెను. కొ
నివసించి బయలుదేరునపుడు కాశీక్షేతమునకు మొక్కుచు వర్ణించుచు భక్తి పరవశుండై మాటీమో
స్మరించుచుండెను. న్‌
ఇవ్విధము శివాసక్త మానసుండగు విశేషించి శివతత్త్వమును తెలియంగోరి బ్రహ్మలోకమో'
వెళ్లి యట చతుర్ముఖునకు నభివాదముంజేసి పలుతెజంగులం్రార్థించి దిగువ్వవీధము ప్రశ్నిం
జగమునకు పితామహుండవు, ్రహ్మస్వరూపమును కనుగొనినవాడవు. హరో,
యను[గ్రహమున్న ఉత్తమమైన్‌ విష్ణమాహాత్మమును భక్తిజ్లాన తపోమార్గములను దానపద్ధతిని త్రీర్థమహో
CC-0. Jangamwa ath Collection, Varanasi. An eGangotri‘hitiative స |
|
జ్జ శ్రీ శన మనో ప్రరాణనం
, వినియున్నాను. కాని శివతత్త్వపరిజ్ఞానము కలుగలేదు. శివపూజా విధానంబును తెలియదు. పలు.
విధములుగా విలసిల్లు శివచరిత్రంబు విదితము కానులేదు. శివమాయా మోహితుడనై ఇన్నాళ్లు
శివతత్త్వజిజ్ఞాస లేకుంటిని. .
శంకరుండు సృష్టిస్థితిలయముల యందెట్టివాడు? తదనంతర మెవ్విధముగా నుండును? ఎట్లు
ప్రసన్నుండగును? సంతుష్టుడై భక్తులకు తదితరులకు నెట్టి ఫలముల నొసగును? మరియు
మహేశ్వరుండు శీఘ్రప్రసన్నుండగుననియు, దయామయుండై భక్తుల కష్టములను సహింపండనియు
బ్రహ్మవిష్ణు మహేశ్వరులు శివుని యంశమువలన నావిర్భవించినవారనియు అందు మహేశ్వరుడు
శివుని పూర్ణాంశము గలవాడనియు శివుండు స్వయముగా సర్వాతీతుండనియు వినియున్నాను. ఇందు
మహేశ్వరుని యావిర్భావమును ఆదిశక్తి-సతీపార్వత్యాది రూపమున నావిర్భవించిన యంశమును
గౌరీశంకర వివాహమును అవ్వారి గృహస్థధర్మ నిర్వహణమును తదితర శివలీలలను కుమారజన్మను
ఇత్యాదిసమస్తంబును వక్కాణింపుమని ప్రశ్నించి యీ వరకు ననేకులు చెప్పగా విన్నను సంతృప్తి
కలుగనందున నిన్ను శరణముగా పొందియున్నాను. నా యందు దయంజేయుమని నారదుండు వేడుకొనగా
విధాత దిగువవిధము చెప్పందొడంగెను.
ఇయ్యది-“శివవిజ్ఞాన సర్పస్తు మను తాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
వ్రవచనముతో వంచమాధ్యాయము.
(మహాప్రకయ వ్వరూపపర్దన - విష్టాదిస్పస్టియు)
లోకమునకు హితము నొనగూర్చు నుద్దేశముతో నీ వడిగిన విషయము ప్రశంసింపందగినదై
యున్నది. ఇద్దానిని విన్నవారికి నిరిష్టములన్నియు నశించును. }
ళ్లే॥ శివతత్త్వం మయా నైవ - విషునాపి యథార్థతః !
జ్ఞాతంచ పరమం రూవ - మధ్భుతంచ పరేణ న ॥ 3
నేను గాని విష్ణుమూర్తి గాని శివత్త్వమును అనంగా శివుని సచ్చిదానంద మయ స్వరూపమును
పూర్తిగా గుర్తెరుగంజాలము. అట్టి శివతత్త్వము మనోవాచామగోచర మగుటంజేసియద్భుతంబనవచ్చును.
మహాప్రళయమ్మన చరాచర ప్రాణులు నశించినపుడు సూర్యచంద్ర నక్షత్ర గ్రహములు లేకుండెడివి.
_ దివారాత్రి విభాగంబు శూన్యమయ్యెను. పృథివీ జల తేజోవాయు ఆకాశములు శబ్బస్పర్భాది తన్మాత్రలును
_దశదిశలును అంతరించినందున సూచీభేద్యమగు గాధాంధకారము మాత్రముండెడిది. ఈ గాఢాంధకారమే
మహ్వాప్రకృతి యనందగ్గును. ఇందుకు “యదాతమః” అను శ్రుతియే తార్మాణము. అట్టితటీ యోగులచే
_ నిరంతరము హృదయాకాశమున చూడంబడు పరమాత్మ ప్రాకృత నామరూప గుణములు లేనివాడై స్థూలత్వ
కృశత్వాది వర్ణితుండై సత్యస్వరూపుడై జ్ఞానాత్మకుండై అనంతుండై స్వప్రకాశుండై పరానందమయుండై
-విరాజిల్లుచుండెను. ఈతండే శివుండని వాజ్మయము ఘోషించుచున్నయది.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
స్త
నీ శ్రీ శివ మహో ఫురాల్య,
తనికి స |
ఇట్టి శివుండు సృష్టి నుద్దేశించి ఒకానొక దివ్యమూర్తిని కల్పించి సదాశివుండ్న
నామధేయము నేర్చరచెను. .అంత సదాశివుండు తన నెడబాయక సహకరించు శక్తితో కూడినవాడయ్యెన్న
అధియే అంబిక యనియు ప్రకృతి యనియు మాయ యనియు (ప్రధాన మనియు సకలేశ్వరి యనిర్న
౧
త్రిదేవజనని యనియు నిత్యయనియు మూలకారణంబనియు చేర్కొనంబడుచున్నయది.
శోభాయమాన ముఖంబును కలిగి కోటిచంద్ర ప్రకాశముతో లే
నేత్రములతో నంబికాదేవి యావిర్భవించెను. సదాశివుడు. పరపురుషుండుగను శీర్షమున గంగ్య
ధరించువాడుగను ఫాలప్రదేశమున చం[దరేఖయు ముకుళిత పుండరీక సన్నిభంబగు తృతీయ నేత్రంబ్ను
వికసిత కమలసద్భశ నేత్రయుగళంబును ఐదు ముఖములు పది చేతులు ప్రసన్నహృదయంబు .కలవాడుగ్న
త్రిశూలధారిగను కర్పూరమువలె తెల్లనివాడుగను భస్మోద్ధూళిత విగ్రహుడుగను ప్రకాశించుచుండెను, '
అంత సదాశివుండు-తేజోమయుండగుటచే గాఢాంధకారమును పారద్రోలి శక్తితో సమరసీభావమః
జెంది యానందించుటకు శివలోక మనంబడు ఒకానొక దివ్యక్షేత్రమును నిర్మించినవాడయ్యెను. అద్దికే
సర్వోన్నతంబగు కాశీక్షేత్రమనంబజగుచున్నయది. మరియు ప్రళయ కాలమునందును అంటి,
సదాశివులచే విడువంబడదు గావున నవిముక్తంబనంబఅగును. శక్తి శివులకు నానందము నొదవంజేయుటో
నియ్యది ఆనందవనంబని పేర్కొనంబడును.
ఇట్టి ఆనందవనమున అంబికా సదాశివులు విహరించుచు నొక సమయమున నొకానొః
మహాపురుషుని పుట్టించి యాతనికి సృష్టిభారము నంతయు కైవసముంజేసి కాశీమృతులకు స్వోపాసకుల్‌
నమృతత్వమును ప్రసాదింతుమని సంకల్పించి చింతలనెడు తరంగములతో డోలాయమానం
సత్త్వగుణరత్నంబు తమోగుణగ్రాహంబు రజోగుణ విద్రుమంబు నగు చిత్తసముద్రమును మథిం
వామభాగమున నమృత ప్రవాహమును ప్రసరింపంజేసిరి.
అంత త్రెలోక్యసుందరుండు, శాంతస్వభావుండు, సత్వగుణాభినివేశముగల వాడును, గాం
సాగరుడును, క్షమాసంపన్నుండును, ఇంద్రనీలసమాన శరీరకాంతి గలవాడును, పుండరీకాక్షుండో
సువర్ణాభరణధారియు, పీతాంబర ధరుండును, ప్రచండ దోర్దండ యుగళుండును, అపరాజితుండునే
పురుషుండుద్భవించి “పరమేశ్వరా? నా నామధేయముల ననుగ్రహించి కర్తవ్యము నాదేశింపో
ప్రార్థించెను. |
శంకరుండా మాటలు విని చిరునగవుతో మేఘ గంభీరస్వరముతో దిగువవిధము వక్కాణింో
జగమునంతయు వ్యాపించియుందువు గావున విష్ణువను నామధేయము ముఖ్యముగా నీకు చెల్లో
మరియు భక్తులకు సుఖముల నొనగూర్చు ఇతర నామధేయము లెన్నియో నెలకొనును.' కార్యసాధన”
ముఖ్యమగు తపస్సు నాచరించుమని చెప్పి నిశ్వాసరూపమున వేదరాశినంతయు ననుగ్రహించెను. తరో
సదాశివుడు తన, లోకముతో గూడ నంతర్భ్థానముంజెందగా నచ్యుతుండు శివునకు నమస్మారహో
సమర్పించి పండ్రెండ్రు.వ్రేల,దిన్య నత్సరనములు, తషించినను,శంకరుండు ప్రసన్నుండు గాడలోో
[|
(|
| i శీ శివ నుసో పురాణము
అందువలన విష్ణువు ఇక నేనేమి చేయవలెనని చింతించుచుండగా సందేహము తొలగుటకై మరల
తపించుమని ఆకాశదివ్యవాణి వినిపించెను. అంత నారాయణుండు చిరకాలము శివధ్యానమును చేయుచు
త్రపస్సు నాచరించుచు ధ్యానమును విరమించి ఇదేమిటని ఆశ్చర్యపడుచుండగా - చాలకాలము తపించుట
యను పరిశ్రమంజేసియు శివమాయా ప్రభావమునను తన దేహమునుండి నానా జలధారలు బయలుదేరి
శూన్యప్రదేశము నంతయు ముంచివేసినవి. ఇట్టి జలము బహురూపమై తాకినంత మాత్రమున పాపముల
బోకార్చునదై యుండెను. అట్టితణి విష్ణువు అలసియుండుటచే తన శరీరమునుండి యుదృవించిన
ఉదకమునందే శివమాయామోహితుండై పెక్కువేళ పరుండియుండుటచే నారాయణుండనంబఅంగెను.
ఆసమయమున పురుషుడు దక్క వేరొండు లేకుండెను. ఇంతలో ్రకృతినుండి సత్త్వరజస్తమోగుణములు,
అహంకారము, తన్మాత్రలు, పంచభూతంబులును, జ్ఞానకర్మేంద్రియములు నను ఇరువదినాలుగు తత్త్వములు
ఉదయించినవి. పురుషుండు దక్క నితరములన్నియు జడములనియే తెలియవలెను. ఇట్టి చతుర్వింశతి
తత్త్వములను స్వాధీనపరచుకొని శివేచ్భావశరివదుడై శివరూపంబగు నుదకమునందు నారాయణుండు
నిద్రించుచున్నవాడు.
నరః అనంగా రుద్రుండు, నరునిచే పుట్టింపబడిన ఉదకములు నారములనంబడును. నారములు
అయనము (స్థానము) గా గలవాడు నారాయణుండని నిర్వచనము.
ఇయ్యది “శివనిజ్ఞాన సర్వస్తూ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
(బ్రహ్మవిష్ణువులు తమ ప్రమాదములను గుర్తించుట)
ఇవ్విధము నారాయణుండు శయనించుచుండ నాతని నాభినుండి యొకానొక కమలము
ఆవిర్భవించెను. అద్ది అవధిలేని కాడ గలదై కొండగోగువలె ప్రకాశించుచుండెను. మరియు
అనంతయోజనముల వెడల్పును అపరిమేయ జెన్నత్యంబును కలిగి కోటిసూర్యప్రతీకాశమూ తత్త్వసంపన్నమై
సుందరంబై మనోహరంబై దర్శనీయముగాను అత్యద్భుతముగా నుండెను. ఇది యిట్లుండగా
పరమేశ్వరుండు పూర్వమువలె యత్నించి దక్షిణాంగమునుండి బ్రహ్మదేవుని పుట్టించి విష్ణునాభికమలము
నందు పడవేసియుండెను. అట్టితజి విధాత - చతుర్ముఖుండై రక్తవర్డుండు గాను నొసట భస్మత్రిపుంద్రములు
కడుపులో బంగారము గలవాడుగా నుండెను. ఈ సృష్టిక్రమ మంతయు శివేచ్భావశముననే సంభవించు
నను నంశమును మరువరాదు. అప్పుడు పితామహుండు - కమలము దక్క నితరమును తెలియనివాడై
జ్ఞానదౌర్భల్యమున తన జనకుని గుర్తురుంగజాలకుండెను. "
“నేనెవండను? ఎక్కడినుండి వచ్చితిని? కర్తవ్య మెద్ది? ఎవనికి కుమారుడనై జన్మించితిని?
ప్రస్తుతము నన్నెవడు పుట్టించెను?” అని బ్రహ్మదేవుండు విచారించి ఈ కమలముందగు జాడందెలిసి
'కొందునని నిరయించుకొని కమలనాళములో ప్రవేశించి నూరువత్సరములు పయనించినను కమలముం
దగు మూలమును గానడయ్యెను. కమలముందగు నాళము క్రింది భాగమునుండి పైభాగమున ౩తెంచి
r
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
85
స! re. |
చూడగా కమల ముఖము గానరాదయ్యెను. ఇట్లు నాళము నందే మరి నూరు వత్సరములు గడిచిన
అట్టితటి తపించుమని దివ్యవాణి యుపదేశింపగా పండ్రెండు వత్సరములు విధి తపించినంగ్ను'
చతుర్భుజుండు కమలలోచనుండు భగవానుందునగు విష్ణువు ప్రత్యక్షము కాగా (బ్రహ్మదేవుండు ౪
మును గాంచుచు లోలోన విస్మయమును ఆనందము ననుభవించుచు శివమార్న.
దివ్వసుందరరూప
న తన జనకుండని తెలియక విష్ణువును సమీపించి దృఢమైన కరతాడనముతో నీవెవండ్ను
యడుగగా నంత నారాయణుడు మేలుకొని “నాయనా? (బ్రహ్మదేవా? స్వస్థచిత్తుడవు కమ్ము! మ |
భయముంజెందవలదు! నీకు వలయు కోర్కెలనన్నిటి నీడేర్తునని (ప్రబోధించెను.
శంఖచక్ర గదా వద్మధరుండు ఘనశ్యామలుడు ప్రసన్నవదనాంబుజుడు కోటి కంద
సంకాశుండు నగు కేశవుండట్లు (ప్రబోధించినను పెడచెవిని పెట్టి (బ్రహ్మయిట్లు భాషించెను.
బ్రహ్మ - వత్సా! వత్సా! అని బీరములు పలుకుచున్నాన! గురువు శిష్యునివలె నన్ను భావిం
చున్నావా? ప్రకృతిని ప్రవర్తింప జేయువాడనై జగములను పుట్టించువాడను సనాతనుడను విశ్వాత్మకుడన్న'
స్వయంభువును పితామహుడను పరమేష్టిని సర్వోత్తముడను నేనే గదా! :
విష్ణువు - చతుర్ముఖా? జగములను సృజించుటకు నేనే నా నాభికమలముల నుండి నిన్న
పుట్టించితిని. సర్వవ్యాపకుడననియు : విశ్వకర్తననియు నన్ను గుర్తెరుగకున్నావు. ఇందు J
యపరాధమేమియు లేదు. అంతయు నా మాయావిలాసమని తెలియుము! కర్శృత్వము హర్తృత్వష
భర్తృత్వంబును నాయవియేను; నాతో సమానుడైన ప్రభువు లేడు. నేనే పరబ్రహ్మమును; పరతత్త్వమున
పరంజ్యోతిని; పరమాత్మను; ఇప్పుడు చూచుచున్నది ఈవరకు చూచినదియు వినినదియు సమస్తంబునే
నా విభూతి యనియే తెలియుము! చతుర్వింశతి తత్త్వములను నేనే కల్చించితిని. బ్రహ్మ - నారాయణ!
ఎందుకిట్లు ప్రలపింతువు! నా ముందు నీ వెవండవు? నీ వాక్యము అనర్థహేతువని తెలియకున్నానే
నిజముగా నీవు ప్రభువు కావు, ఒకానొక మహాపురుషుండు నీకు కర్తగా నుండియుండును.
ఇట్లు రజోగుణదూషితులై బ్రహ్మవిమ్ణువులు కలహించుకొని ప్రళయార్డవ మధ్యమున Ey
సంగ్రామము నొనర్బగా నవ్వారి పోరు నుపశమింప నీశ్వరుండు లింగాకారమున నావిర్భవించినవాదే
లింగస్వరూపము - వెలకొలది మంటలతో వెలుగొందునదియు నూర్లకొలది ప్రళయాగ్నులో
సమాన మగునదియు క్షయవృద్భులు లేనిదియు ఆదిమధ్యాంత వర్షితంబు అనౌపమ్యంబు ననిర్జేశ
నవ్యక్తంబు విశ్వకారణంబునై యుండెను.
అట్టితణి విధికేశవులు హంసవరాహ రూపములందాల్చి లింగముందగు ఆద్యంతములను కనుగో
ప్రయత్నించి విఫలులై పూర్వస్థానమున కేతెంచి విగతమత్సరులై మన మిరువురమును పరాత్సరులో
కామని నిగర్వనిర్మలచిత్తము గలవారై మహేశ్వరుని పలువిధముల నుతించి శతవర్షముల కాలే
శివనమస్మారములను సమర్పించి మదమోహముల వలన సంభవించిన మా యపరాధమును
దేవా! యని విన్నవించినవారైరి.
ఇయ్యది “శివనిజ్ఞాన సర్వస్వ మను శాంకరీయ యావ
CC-0. Jangamwadi ,త్రవచనముత్తో స్తక్య్యూరతు,. ....... |
i
ల్లీ శీ శివ మనో ప్రరాణనం
వొ
_ఆశ్టీమాధ్యాయము
(శబ్రబ్రహ్మస్వరూపవర్ణనము)
ఇవ్విధము బ్రహ్మవిష్ణువులు విస్మయముతో ప్రార్థించుచు దర్శనమును కోరుచుండగా దీనబంధువు
సర్వాధీశ్వరుండును గర్వాపహర్తయునగు శంకరుడు ప్రసన్నుండయ్యెను. అట్టి తటి ఓంకారనాదము
సుస్పష్టమగుచుండగా ఇదేమిటని విష్ణువు సముత్సాహముతో పరికించు చుండెను. ఆద్యమైన ఆకారము
లింగముందగు దక్షిణదిశయందును ఉకారము ఉత్తరదిశయందును మకారము లింగమధ్యమునందును
చివరన నోంకారనాదంబును పొడగట్టుచుండెను. మరియు ఆకారము సూర్యమండలమువలెను ఉకారము
అగ్నివలెను మకారము చంద్రమండలము వలెను ప్రకాశించుచుండినవి. ' అవ్వానిపై సత్యస్వరూపము
ఆనందాత్మకంబు అమృతంబు వేద వేద్యంబు విశ్వాత్మకంబునగు శివతత్త్వము స్ఫురించుచుండెను. “యో
వేదాదౌ స్వరః ప్రోక్తు- వేదాంతే చ ప్రతిష్టితఃతస్య (ప్రకృతిలీనస్య - యః పరః స మహేశ్వర” అను
(శుతియే. ఇందుకు ప్రమాణము.
ఆ శుభ దివ్య సమయమున ఒకానొక బుషి సాక్షాత్కరించి - మహాదేవుండు - శబ్దబ్రహ్మ తనువనియు
పరబ్రహ్మంబనియు చింతారహితుండనియు మనోవాగతీతుండనియు, అమృతుండనియు సచ్చిదానంద
స్వరూపుడనియు పరమకారణుండనియు ఓంకారవాచ్యుండనియు బ్రహ్మ విష్ణువులకు బోధించుచుండెను.
మతియు అకార ఉకార మకారములనుండి బ్రహ్మ విష్ణుమహేశ్వరులు ఆవిర్భవించి సృష్టిస్టితిలయముల
నొనర్చుచున్నారు. మకారము బీజియనియు ఆకారము బీజమనియు ఉకారము యోనియనియు నాదము
అనుసంధానమనియు తెలియవలెను. బీజియగు రుద్రుడు నాదస్వరూపుడగు మహేశ్వరునిచే (ప్రేరేపింపం ,
బడి బీజంబగు ఆకారమును యోనియగు విష్ణువునందు విసర్జించెను. అంత సువర్ణమయమైన (బ్రహ్మాండము =
ఉద్భవించి దివ్యవర్షసహస్రము జలమునందు పరిపక్వమై రెండు వ్రక్కలయ్యెను. అందు పైభాగము
ఊర్థ్వలోకములుగను క్రిందిభాగము పృధివ్యాదిలోకములుగను పరిణమించెను.. ఇట్లు యజుస్సులు బుక్కులు'
సామంబులును “ఓమ్‌” “ఓమ్‌” అని విశదీకరించుచుండగా నారాయణుండు పంకజాసనుండును
పలువిధముల మహేశ్వరుని ప్రార్థించుచుండిరి. ఇంతలో నొక దివ్యరూపము - ఐదుముఖములు పదిచేతులు
-గౌరకర్బూరవర్జంబును కలిగి నానావిధ కాంతులతోడను అనేక అలంకారములతోడను గొప్ప ఉదార
' స్వభావముతోడను మిగుల పరాక్రమముతోడను మహాపురుషుండుగా గోచరింప విధివిష్ణువులు సంతుష్టులై
' యవలోకించుచుండగా పరమేశ్వరుండు దివ్యశబ్బమయ స్వరూపము గలవాడై చిరునగవుంజెందుచుండెను.
అకారము శిరస్సుగాను ఆకారము లలాటముగాను ఇకారము కుడికన్నుగాను ఈ కారము
' ఎడమకన్నుగ్రాను ఉకారము కుడిచెవిగాను ఊకారము ఎడమచెవిగాను బుకార బూకారములు
' దక్షివామకపోలములుగాను కారములు నాసాపుటములుగాను ఏకార ఐకారములు పై క్రింది పెదవులుగాను
| ఓంకార జైకారములు పలువరుసలుగాను: అం అః అనునవి దౌడలుగాను కఖగ ఘ జలు ఐదు
' కుడిచేతులుగాను చ ఛ జ రు ఇలు ఐదు ఎడమ చేతులుగాను ట ఠ డ ఢ ణ, తథ దధ నలు
' పాదద్వయము గాను పకారము కడుపుగాను ఫ ఐ లు పార్య్వ ద్వయముగాను భకారము. స్కంధము
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
87
pr
క్రీ '_ శ్రీశవనుహా పర్యా
(మూపు) గాను మకారము హృదయము గాను యరలవశషసలు సప్తధాతువులుగాను హక
నాఖీగాను క్షక్రారము ఘ్రాణముగాను కన్పట్టు ఉమాసహిత మహేశ్వరుని శబ్దబ్రహ్మ స్వరూపమును గ్నా
యు పెన ఓంకార (ప్రభవంబు కలాపంచకసంయుతంబు శుద్ధస్ష |
విధివిష్ణువులు కృతార్ణులెరి. మరి
సంకాశంబు అష్టతింశదక్షరంబు నగు మంత్రము మేధస్సుగా గోచరించుచుండెను. ఇంకను గాయ్య
సహామం[త్రము, ్రింశదక్షరమంత్రంబు, పంచవింశదక్షర మం[త్రంబు ఏక షష్టివర్దకమంత్రర్న
మృత్యుంజయ మంత్రంబు, పంచోక్షరమహామంత్రంబు, చింతామణిమంత్రంబు, దక్షిణామూర్తి మంత్రు,
విశదపడగా నవ్వానిని పరిగ్రహించి నారాయణుండు జపించుచుండెను మరియు .నా సదాశిన్న ,
ఈశాన తత్పురుష అఘోర వామదేవ నద్యోజాత మం(త్రములందగు స్వరూపము గలవా
మహాభోగింద్రభూషూందై సర్వవ్యాసకుందై బ్రహ్మాధిపతియై సృష్టి స్థితలయకారకుందై వరదుండై సాక్షాళ్మ్య
నాతనిని ప్రియములైన వాక్కులతో పంకజాక్షపంకజాసనులు వేడుకొనుచుండిరి.
“ఇయ్యది శివవిజ్ఞాన సర్వస్తూ కును శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
ప్రవచనముతో ఆష్టమాధ్యాయము.
((వవమాధ్యాయము_
(శివతత్త వర్ణనము) న్‌
విష్టబ్రహ్మకృతస్తోత్రము నాకర్ణించి శివుండు - పంచవదనుండుగాను త్రినేత్రుండుగో
ఫాలచందద్రుండు గాను జటాధరుండుగను గౌరవర్లుండుగాను విశాలాక్షుండుగాను భ దూళిత విగ్రహా
5 ణ (0)
డుగాను దశబాహువుగాను నీలకంఠుడుగాను సర్వవిధభూషణ భూషితుండు గాను సర్వాంగసుందో
డుగాను భన్మత్రిపుండ్రాంకితమస్తకుండుగాను సాక్షాత్మరింపగా నా సాంబమూర్తికి (మొక్కు!
అనేకవిధస్తోత్రములతో విధివిష్ణువులు ప్రార్ధించుచుండిరి,
అంత శంకరుండు తన నిట్టూర్పులద్వారా వేదములను కేశవున కొసంగి వేదార్థ రహస్యమునంతే
బోధించెను. అటులే విధికి వేదంబుల నిడి యవ్వాని రహస్యమును తెలిపెను. అట్టితటి విశ
కృతాంజలియై బ్రహ్మతో గూడ మరియొకతూరి నమస్కరించి క్రింది విధము ప్రశ్నించెను.
మహాదేవా? ఎద్దానినాచరించినచో సంతోషింతువు? నిన్ను పూజించు విధానమెట్టిది? సో
ధ్యానింపవలెను? భక్తులకు వశుండవగుట యెట్లు? ఇకముందు మేమిరువుర మేమి చేయవలో
ఎల్లకాలము మమ్ముశాసించువాడవు నీవేను: మా యందు దయందలచి తగు సమాధానమును చెపో
విన్నవింపగా నా పరాత్పరుండు సుప్రసన్నుండై చెప్పందెడగెను.
సురసత్తములారా! మీ యిరువురి భక్తికి సంతసించితిని. నన్ను భావించినచో ఎట్టి భయరో
సమకూరదు. ప్రస్తుతము కనంబడు శివలింగమును సదా పూజింపడు! లింగ స్వరూపమునందేఖో |
బడువాడనై భక్తుల మనోః బీష్టముల నీడేర్చుచుందును. మీరు సంకటము సంభవించే
లింగార్చన మును చేయ్ముం ధు, నాయందు, మీయుభయులకు, దృథభక్తి యేర్చడుగాత!
జ్జ శీ శనీ దుహో పురాణము
లోకములో నానావిధ దుఃఖములు పాపములవలననే కలుగుచుండును. అట్టి దురితములన్నియు
ఒకే పర్యాయము తొలగవలెనని భావించువారు శివారాధనమునే చేయవలసియుండును. త్రికరణశుద్ధిగా
శివభక్తి లేనివాడు గావించు పుణ్యములు నిరర్ధకంబులగును. అట్టివాడు వేదబాహ్యుండనియే తెలియవలెను.
పూర్వకృతములైన అనేకవిధ సుకృతములు ఫలించు సమయముననే త్రిపురాంతకుండైన. శంకరుని
పూజించుటయందు నిశ్చలమైన నిష్ట కలుగును. సంసార సముద్రములో మునింగినవారు శివనామమను
ఓడను దొరికించుకొని తశింపనగును. సంసారమును తెచ్చి పెట్టు సంకల్పములు పెద్ద వృక్షములవంటివి.
' శివనామము అవ్వానిని ఛేదించుటకు అకుంఠితమైన గొడ్డలివంటిది. పాపదవాగ్నియందు చిక్కుకొనినవారు
శివనామామృతముంగ్రోల వలెను. ఐతే సంసారము దావాగ్నివంటిదని తెలిసియు అందు భ్రమప్రమాదముల
వశమున సంచరించు వారి బాధలన్నియు శివనామామృత ధారాభిషేకమున మటుమాయ మగును.
ఇంతగా ప్రబోధించుచున్నను శంకరునిపై భక్తి కలుగకుండుటకు రాగద్వేషాదులే కారణములని తెలియుమ!!
ఒకవేళ భాగ్యవశమున శివభక్తి యంకురించినచో నట్టివారికి ఆకస్మికముగా మోక్షము సంభవించును.
అనంతకోటి జన్మలలో ఆచరించిన తపస్సునకు ఫలము - భవానీ ప్రాణవల్లభునియందు భక్తియేను;
శ్లో జాతా౭ పి శంకరే భక్తి - రన్య సాధారణీ వృథా |
పరం త్వవ్యభిచారేణ = శివభక్తి రపేక్షితా ॥ 57
ఇట్టి శివభక్తి - పూర్వపుణ్యబలమున నేర్పడినను ఇతరదేవతలతో శివుండు సమానుండను భావముతో
కూడియున్నచో నిరర్ధకంబగును. కావున శివుడు సమానాధికరహితుండని భావించుచు సేవించుట
యను అఖండిత భక్తికావలసియున్నది. ఎవనికి పరమేశ్వరునిపై అసాధారణ భక్తి - ఎట్టి వ్యభిచారము
లేకుండా - అనంగా ఒకప్పుడు. బ్రహ్మవిష్ట్వాదులవలె శివుండు నొకదేవతయనిగూడ మదిందలంపక
శివుంచే పరాత్పరుండనియు సర్వోత్తముండనియు భావము దృఢపడునో ఆట్టివాడే ముక్తుండగును. అవధిలేని
పాపముల నాచరించియు మహేశ్వరుని శరణుంబొందినయెడల నట్టివాడును తరించును.
ప్రతిదినము భస్మను ధరించి శివుని పూజింపవలెను. సమస్తవేద సారసర్వస్వము శివారాధనమే
యగును. నారదా? ఇప్పటినుండియైనను సాంబసదాశివుని నిత్యము సేవింపుము! పాదములు
మొదలుకొని శిరస్సువరకు భస్మ నుద్ధూళనముంజేసికొని షడక్షరీ మహామంత్రమును జపించుము!
శివప్రియములైన రుద్రాక్షములను శరీరమున కంఠాదిప్రదేశములయందు సమంత్రకముగా ధరింపుము!
విరామసమయములయందు శివకథలనే వినుచుండుము! శివచరితములనే చెప్పుచుండుము! శివభక్తులను
మిగుల శ్రమపడియైనను వారు తటస్థించిన ప్రతి సమయములో సత్మరించుము! ఎట్టి ప్రమాదముం
జెందక నెల్లకాలము శివుండే శరణ్యుండని భావింపుము! ఇందుకు “శివ ఏకో ధ్యేయః శివంకరః సర్వ
మన్యత్‌ పరిత్యజ్య” ఇత్యాది (శ్రుతి వాక్యము ప్రమాణము. ఇట్లు ప్రవర్తించు భక్తశిఖామణికి
శివారాధనమునందే నిరంతరము దివ్యమైన ఆనందము కలుగుచుండును. స్ఫుటముగా కనంబడు
శివచరణ సరోజములను తొమ్మునందుంచుకొని శివక్షేతములను సంచరించుచు పరమాత్మయగు శంకరుని
మహిమ నవలోకించుచు శివున కత్యంతప్రియమైన ఆనందకానన మనంబడు కాళీక్షేతమునకు వెళ్లుము!
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 81
నీ శ్రీ శవ మనో ప్రరాణ్న
అచట విశ్వేశ్వరుని నమస్కరించి భక్తితో పూ
ప్రార్థింతువేని నిష్మల్మషుడ వగుదువు! అటుపిమ్మట
నమస్కరించి వినయ విధేయతలతో సంతు
ప్రశ్నించుము!
అటితలణి శివభకాాగేనరుండగు చతుర్ముఖుడు భావా
సహస్రనామస్తోత్రమును నీకు నుపదేశించును. వేయేల? మునివార్య? ఇంతవరకు నీవు నా భక్తుడవైన్న
ఇకముందు శివపరాయణుడవై శివుని సేవించుచు ముక్తుండవగుదు
నొనగూర్చు గాత! !
ఇవ్విధము నారదునకు శ్రీహరి బోధించి యంతర్జితుండయ్యెను.
ఇయ్యది “శివవిజ్ఞాన నర్వస్తూ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
ప్రవచనముతో చతుర్థాధ్యాయము.
(్రయ్యూడుముం
(నారదుడు కాశీక్షేత్రమునకు వెళ్లుటు
నారాయణుని యుపదేశము ననుసరించి నారదుడు భూలోకమున శివక్షేత్రముల యండ
శివలింగములను సందర్శించుచుండగా శివగణము లేతెంచి - నీకు మున్ను స్వయంవరమున నపకరించో
జింపుము! అనేక శివస్తోతములతో విశ్వనాథ్న
బ్రహ్మలోకమున కేతెంచి నీ జనకుండగు బ్రహ్మదే
ష్టాంతరంగముతోడను శంకరుని మహిమను గుర్చి
త్రిరేకమున శివమహిమను శ
వు గాత! శంకరుండు నీకు శుభ్వు
వారము మేమేయనియు నిజముగా (బ్రాహ్మణులము కామనియు శివగణముల మనియు చెప్పి మాకొసగో
శాపమునకు పరిహారము ననుగ్రహింపుమని ప్రార్థింపగా సారదుండు - సత్పురుషులచే నభినందింయ
బడు శివగణములారా? నా యపరాధమును మన్నింపుడు! ఒకానొక మునివరుని బీజమున నుద్భమి!
బలపరాక్రమ సంపన్నులై మహావైభవము ననుభవించుచు శివభక్తులలై జితేంద్రియులై శివేతరుయో,
గొప్ప దేవుని వలన మరణముం బొందుదురు! కాని జీవితకాలమున రాక్షసభావమును కలిగియుందుగే
- అని వచింప శివగణములు సంతుష్టాంతరంగులై తమ నివాసమునకుంజనిరి.
నారదుండట్లు శివక్షేతముల సంచరించుచు - సర్వక్షీతోన్నతంబు; శివప్రియంబు, శివానందప్రదోే,
శివస్వరూవంబు నగు కాశీక్షేతమున' కేగి కృతార్థుండనని భావించి కాశీనాథుండగు విశ్వోో!
జ్యోతిర్లింగమును దర్శించి సద్యః పరనిర్చృతి గలవాడై పరమప్రీతిం బూజించెను. కొంతకాలము
నివసించి బయలుదేరునపుడు కాళీక్షేతమునకు మొక్కుచు వర్షించుచు భక్తి పరవశుడై మాటీహో'
స్మరించుచుండెను.
ఇన్విధము శివాసక్త మానసుండగు విశేషించి శీవతశ్త్వమును తెలియంగోరి బ్రహ్మలోకమే
వెళ్లి యట చతుర్ముఖునకు నభివాదముంజేసి పలుతెజంగులంట్రార్థించి దిగువ విధము ప్రశ్నించెను
!
జగమునకు పితామహుండవు, బ్రవ్మస్వరూపమును కనుగొనినవాడవు. పూర్తో,,
యనుగ్రహమున ఉత్సమమైనీ విష్ణుమాహా భ్రక్తిజ్ఞాన పద్ధతిని
ccé. మ. Math గత్ళ్యమ్లును భరో న తప్తోమార్గములను దానప
|
i శీ శన నునో ప్రరాబనం
వినియున్నాను. కాని శివతత్త్వపరిజ్ఞానము కలుగలేదు. శివపూజా విధానంబును తెలియద్కు పలు
విధములుగా విలసిల్లు శివచరిత్రంబు విదితము కానులేదు. శివమాయా మోహితుడనై ఇన్నాళ్లు
శివతత్త్వజిజ్ఞాస లేకుంటిని.
శంకరుండు సృష్టిస్థితిలయముల యందెట్టివాడు? తదనంతర మెవ్విధముగా నుండును? ఎట్లు
ప్రసన్నుండగును? సంతుష్టుడై భక్తులకు తదితరులకు నెట్టి ఫలముల నొసగును? మరియు
మహేశ్వరుండు శీఘ్రప్రసన్నుండగుననియు, దయామయుండై భక్తుల కష్టములను సహింపండనియు
బ్రహ్మవిష్ణు మహేశ్వరులు శివుని యంశమువలన నావిర్భవించినవారనియు అందు మహేశ్వరుండు
శివుని పూర్ణాంశము గలవాడనియు శివుండు స్వయముగా సర్వాతీతుండనియు వినియున్నాను. ఇందు
మహేశ్వరుని యావిర్భావమును ఆదిశక్తి-సతీపార్వత్యాది రూపమున నావిర్భవించిన యంశమును
గౌరీశంకర వివాహమును అవ్వారి గృహస్థధర్మ నిర్వహణమును తదితర శివలీలలను కుమారజన్మను
ఇత్యాదిసమస్తంబును వక్కాణింపుమని ప్రశ్నించి యీ వరకు ననేకులు చెప్పగా విన్నను సంతృప్తి
కలుగనందున నిన్ను శరణముగా పొందియున్నాను. నా యందు దయంజేయుమని నారదుండు వేడుకొనగా
విధాత దిగువవిధము చెప్పందొడంగెను. 1 ,
ఇయ్యది-“శివవిజ్ఞార సర్వన్సు మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
వ్రవచనముతో పంచమాధ్యాయము.
(మహాప్రకయ ప్వరూపవర్టన - విష్వాదిషృష్టియు)
లోకమునకు హితము నొనగూర్చు. నుద్దేశముతో నీ వడిగిన విషయము ప్రశంసింసందగినదై
యున్నది. ఇద్దానిని విన్నవారికి నిరిష్టములన్నియు నశించును. _
శ్లో! శివతత్వం మయా నైవ - విషునాపి యథార్థతః |
జ్ఞాతంచ పరమం రూవ - మధ్భుతంచ పరేణన ॥ 3
నేను గాని విష్ణుమూర్తి గాని శివత్త్వమును అనంగా శివుని సచ్చిదానంద మయ స్వరూసమును
పూర్తిగా గుర్తెరుగంజాలము. అట్టి శివతత్త్వము మనోవాచామగోచర మగుటంజేసియద్భుతంబనవచ్చును.
మహాప్రళయమున చరాచర ప్రాణులు నశించినపుడు సూర్యచంద్ర నక్షత్ర గ్రహములు లేకుండెడివి.
_దివారాత్రి విభాగంబు శూన్యమయ్యెను. పృథివీ జల తేజోవాయు ఆకాశములు శబ్బస్పర్భాది తన్మాత్రలును
దశదిశలును అంతరించినందున సూచీభేద్యమగు గాధాంధకారము మాత్రముండెడిది. ఈ గాఢధాంధకారమే
మహాష్రకృతి యనందగును. ఇందుకు “యదాతమః” అను శ్రుతియే తార్మాణము. అట్టితటి యోగులచే
- నిరంతరము వృదయాకాశమున చూడంబడు పరమాత్మ ప్రాకృత నామరూప గుణములు లేనివాడై స్థూలత్వ
కృశత్వాది వర్షితుండై సత్యస్వరూపుడై జ్ఞానాత్మకుండై అనంతుండై స్వప్రకాశుండై పరానందమయుండై
.-నిరాజిల్లుచుండెను. ఈతండే శివుండని వాబ్బయము ఘోషించుచున్నయది.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
శ్రీ శివ నునో పురాణ
కానొక దివ్యమూర్తిని కల్పించి యాతనికి సదాశివుంక్ష్మ
నా ము నేర్చరచెను. అంత సదాశివుండు తన నెడబాయక సహకరించు శక్తితో కూడినవాడయ్యెన్న
అదియే అంబిక యనియు ప్రకృతి యనియు మాయ యనియు (ప్రధాన మనియు సకలేశ్వరి యనిర్న:
త్రిదేవజనని యనియు నిత్యయనియు మూలకారణంబనియు పేర్మొనంబడుచున్నయది.
ఎనిమిది భుజములు శోభాయమాన ముఖంబును కలిగి కోటిచంద్ర ప్రకాశముతో అన్య
ఆభరణముల తోడను నానావిధ విలాసముల తోడను పెక్కు ఆయుధములను ధరించి వికసిత పుండరీకసర్మ
నేత్రములతో నంబికాదేవి యావిర్భవించెను. సదాశివుండు పరపురుషుండుగను శీర్షమున గంగు
ధరించువాడుగను ఫాలప్రదేశమున చంద్రరేఖయు ముకుళిత పుండరీక సన్నిభంబగు తృతీయ నేత్రంబు
వికసిత కమలసద్భశ నేత్రయుగళంబును ఐదు ముఖములు పది చేతులు ప్రసన్నహృదయంబు .కలవాడుగ్న
త్రిశూలధారిగను కర్పూరమువలె తెల్లనివాడుగను భస్మోద్యూళిత విగ్రహుడుగను ప్రకాశించుచుండెన్న,
అంత సదాశివుండు-తేజోమయుండగుటచే గాధాంధకారమును పారద్రోలి శక్తితో సమరసీభావమః
జెంది యానందించుటకు శివలోక మనంబడు ఒకానొక దివ్యక్షేత్రమును నిర్మించినవాడయ్యెను. అద్దిథే
సర్వోన్నతంబగు కాశీక్షేత్రమనంబజగుచున్నయది. మరియు ప్రళయ కాలమునందును అంఖొో
సదాశివులచే విడువంబడదు గావున నవిముక్తంబనంబఅగును. శక్తి శివులకు నానందము నొదవంజేయుటే
నియ్యది ఆనందవనంబని పేర్మొనంబడును.
ఇట్టి ఆనందవనమున అంబికా సదాశివులు విహరించుచు నొక సమయమున నొకానొక
మహాపురుషుని పుట్టించి యాతనికి సృష్టిభారము నంతయు కైవసముంజేసి కాశీమృతులకు స్వోపాసకులక
నమృతత్వమును ప్రసాదింతుమని సంకల్పించి చింతలనెడు తరంగములతో డోలాయమానం॥
సత్త్వగుణరత్నంబు తమోగుణగ్రాహంబు రజోగుణ విద్రుమంబు నగు చిత్తసము[ద్రమును మథింీ
వామభాగమున నమృత ప్రవాహమును ప్రసరింపంజేసిరి.
ఇట్టి శివుండు సృష్టి నుద్దేశించి ఒ
అంత త్రైలోక్యసుందరుండు, శాంతస్వభావుండు, సత్వగుణాభినివేశముగల వాడును, గాంభ
సాగరుడును, క్షమాసంపన్నుండును, ఇండ్రనీలసమాన శరీరకాంతి గలవాడును, పుండరీకాక్షుండున
సువర్ణాభరణధారియు, పీతాంబర ధరుండును, ప్రచండ దోర్దండ యుగళుండును, అపరాజితుండునగీ
పురుషు౭డుద్భవించి “పరమేశ్వరా? నా నామధేయముల ననుగ్రహించి కర్తవ్యము నాదేశింపుడో
ప్రార్థించెను.
శంకరుండా మాటలు విని చిరునగవుతో మేఘ గంభీరస్వరముతో దిగువవిధము వక్కాణించో
జగమునంతయు వ్యాపించియుందువు గావున విష్ణువను నామధేయము ముఖ్యముగా నీకు చెళో'
. మరియు భక్తులకు సుఖముల నొనగూర్చు ఇతర నామధేయము లెన్నియో నెలకొనును. ' కార్యసాధనమలో
ముఖ్యమగు తపస్సు నాచరించుమని చెప్పి నిఃశ్వాసరూపమున వేదరాశినంతయు ననుగ్రహించెను.
సదాశివుండు తన లోకముతో గూడ నంతర్థానముంజెందగా నచ్యుతుండు శివునకు నమస్మారమో
సమర్పించి పండ్రెంద్రు వేల దివ్య వత్సరములు' తపించినను శంకరుండు ప్రసన్నుండు గాడ
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
ig శ్రీ శవ మహో ప్రురాణను
అందువలన విష్ణువు ఇక నేనేమి చేయవలెనని చింతించుచుండగా సందేహము తొలగుటకై మరల
తపించుమని ఆకాశదివ్యవాణి వినిపించెను. అంత నారాయణుడు చిరకాలము శివధ్యానమును చేయుచు
తపస్సు నాచరించుచు ధ్యానమును విరమించి ఇదేమిటని ఆశ్చర్యపడుచుండగా - చాలకాలము తపించుట
యను పరిశ్రమంజేసియు శివమాయా ప్రభావమునను తన దేహమునుండి నానా జలధారలు బయలుదేరి
శూన్యప్రదేశము నంతయు ముంచివేసినవి. ఇట్టి జలము బహురూపమై తాకినంత మాత్రమున పాపములం
బోకార్చునదై యుండెను. అట్టితతి విష్ణువు అలసియుండుటచే తన శరీరమునుండి యుద్భవించిన
ఉదకమునందే శివమాయామోహితుండై పెక్కువేళ పరుండియుండుటచే నారాయణుండనంబఅంగెను.
ఆసమయమున పురుషుండు దక్క వేరొండు లేకుండెను. ఇంతలో ప్రకృతినుండి సత్త్వరజస్తమోగుణములు,
అహంకారము, తన్మాత్రలు, పంచభూతంబులును, జ్ఞానకర్మేంద్రియములు నను ఇరువదినాలుగు తత్త్వములు
ఉదయించినవి. పురుషుండు దక్క నితరములన్నియు జడములనియే తెలియవలెను. ఇట్టి చతుర్వింశతి
తత్త్వములను స్వాధీనపరచుకొని శివేచ్చావశంవదుడై శివరూపంబగు నుదకమునందు నారాయణుండు
నిద్రించుచున్నవాడు.
నరః అనంగా రుద్రుండు, నరునిచే పుట్టింపబడిన ఉదకములు నారములనంబడును. నారము
అయనము (స్థానము) గా గలవాడు నారాయణుండని నిర్వచనము.
ఇయ్యది “శివనిజ్ఞాన సర్వస్వ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
ప్రవచనముతో ష్యాధ్యాయము. '
(బ్రహ్మవిష్ణువులు తమ ప్రమాదములను గుర్తించుట)
ఇవ్విధము నారాయణుడు శయనించుచుండ నాతని నాభినుండి యొకానొక కమలము
ఆవిర్భవించెను. అద్ది అవధిలేని కాడ గలదై కొండగోగువలె ప్రకాశించుచుండెను. మరియు
అనంతయోజనముల వెడల్పును అపరిమేయ జెన్నత్యంబును కలిగి కోటిసూర్యప్రతీకాశమూ తత్త్వసంపన్నమై
సుందరంబై మనోహరంబై దర్శనీయముగాను అత్యద్భుతముగా నుండెను. ఇది యిట్లుండగా
పరమేశ్వరుండు పూర్వమువలె యత్నించి దక్షిణాంగమునుండి బ్రహ్మదేవుని పుట్టించి విష్ణునాభికమలము
నందు పడవేసియుండెను. అట్టితజి విధాత - చతుర్ముఖుండై రక్తవర్డుండు గాను నొసట భస్మత్రిపుండ్రములు
కడుపులో బంగారము గలవాడుగా నుండెను. ఈ సృష్టిక్రమ మంతయు శివేచ్భావశముననే సంభవించు
నను నంశమును మరువరాదు. అప్పుడు పితామహుండు - కమలము దక్క నితరమును తెలియనివాడై
జ్ఞానదౌర్భల్యమున తన జనకుని గుర్తురుంగజాలకుండెను.
“నేనెవండను? ఎక్కడినుండి వచ్చితిని? కర్తవ్య మెద్ది? ఎవనికి కుమారుడనై జన్మించితిని?
ప్రస్తుతము నన్నెవడు పుట్టించెను?” అని (బ్రహ్మదేవుండు విచారించి ఈ కమలముందగు జాడందెలిసి
కొందునని నిర్ణయించుకొని కమలనాళములో ప్రవేశించి నూరువత్సరములు పయనించినను కమలముం
దగు మూలమును గానడయ్యిను. కమలముందగు నాళము క్రింది భాగమునుండి పైభాగమున ఇతెంచి
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 85
చూడగా కమల ముఖము గానరాదయ్యెను. ఇట్లు నాళము నందే మరి నూరు పశ గరములు గడిచిన్న
అటితతీ తపించుమని దివ్యవాణి యుపదేశింపగా పండ్రెండు వత్సరములు విధి తపించినంద్న్య
ల
దేవుండు,
లోచనుండు భగవానుండునగు విష్ణువు ప్రత్యక్షము కాగా బ్రహ్మదేవుడు ౪
= rs ్మయమును ఆనందము ననుభవించుచు శివమా
దివ్వసుందరరూపమును గాంచుచు లోలోన విస
వు తన జనకుండని తెలియక విష్ణువును సమీపించి దృఢమైన కరతాడనముతో నీవెవండ్న
యడుగగా నంత నారాయణుండు మేలుకొని “నాయనా? బ్రహ్మదేవా? స్వస్థచిత్తుడవు కమ్ము! ష్మ
భయముంజెందవలదు!. నీకు వలయు కోర్మెలనన్నిటి నీడేర్తునని ప్రబోధించెను.
శంఖచక్ర గదా వద్మధరుండు ఘనశ్యామలుడు ప్రసన్నవదనాంబుజుడు కోటి కందర్శ
సంకాశుండు నగు కేశవుండట్లు ప్రబోధించినను పెడచెవిని పెట్టి బ్రహ్మయిట్లు భాషించెను.
బ్రహ్మ - వత్సా! వత్సా! అని వీరములు పలుకుచున్నావు! గురువు శిష్యునివలె నన్ను భావిం
చున్నావా? ప్రకృతిని ప్రవర్తింప జేయువాడనై జగములను పుట్టించువాడను సనాతనుడను విశ్వాత్మకుడన
స్వయంభువును పితామహుడను పరమేష్టిని సర్వోత్తముడను నేనే గదా! :
విష్ణువు - చతుర్ముఖా? జగములను సృజించుటకు నేనే నా నాభికమలముల నుండి నిన్న
పుట్టించితిని. నర్వవ్యాపకుడననియు - విశ్వకర్తననియు నన్ను గుర్తెరుగకున్నావు. ఇందు !
యపరాధమేమియు లేదు. అంతయు నా మాయావిలాసమని తెలియుము! కర్తృత్వము హర్తృత్వమ
భర్తత్వంబును నాయవియేను; నాతో సమానుడైన ప్రభువు లేడు. నేనే పరబ్రహ్మమును; పరతత్త్వమున
పరంజ్యోతిని; పరమాత్మను; ఇప్పుడు చూచుచున్నది ఈవరకు చూచినదియు వినినదియు సమస్తంబున'
నా విభూతి యనియే తెలియుము! చతుర్వింశతి తత్త్వములను నేనే కల్పించితిని. బ్రహ్మ - నారాయణా!
ఎందుకిట్లు ప్రలపింతువు! నా ముందు నీ వెవండవు? నీ వాక్యము అనర్థహేతువని తెలియకున్నాపు
నిజముగా నీవు ప్రభువు కావు, ఒకానొక మహాపురుషుడు నీకు కర్తగా నుండియుండును.
ఇట్లు రజోగుణదూషితులై బ్రహ్మవిమ్ణువులు కలహించుకొని ప్రళయార్దవ మధ్యమున ఘోీ'
సంగ్రామము నొనర్చగా నవ్వారి పోరు నుపశమింప నీశ్వరుండు లింగాకారమున నావిర్భవించినవాడు
లింగస్వరూపము - వెలకొలది మంటలతో వెలుగొందునదియు నూర్లకొలది ప్రళయాగ్నులో
సమాన మగునదియు క్షయవృద్ధులు లేనిదియు ఆదిమధ్యాంత వర్ణితంబు అనౌపమ్యంబు ననిర్దేశ్యంప
నవ్యక్తంబు విశ్వకారణంబునై యుండెను.
అట్టితణి విధికేశవులు హంసవరాహ రూపములందాల్చి లింగముందగు ఆద్యంతములను కనుగో
ప్రయత్నించి విఫలులై పూర్వస్థానమున కేతెంచి విగతమత్సరులై మన మిరువురమును పరాత్సరులేో
కామని నిగర్వనిర్మలచిత్తము గలవారై మహేశ్వరుని 'పలువిధముల నుతించి శతవర్షముల కాలో
శివనమస్మారములను సమర్పించి మదమోహముల వలన సంభవించిన మా యపరాధమును మన్సింహో
దేవా! యని విన్నవించినవారైరి.
ఇయ్యది “శివవిజ్ఞార నర్వన్వ* మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
..... ప్రవచమముతో
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
ఖీ Aa శీ శన మునో ప్రరాణనం
ననన
ననన
వో షప
_ైశ్టీమాధ్యాయము
(శజ్ఞబ్రహ్మస్వరూ పవర్ణనము)
ఇవ్విధము బ్రహ్మవిష్ణువులు విస్మయముతో ప్రార్థించుచు దర్శనమును కోరుచుండగా దీనబంధువు
సర్వాధీశ్వరుండును గర్వాపహర్తయునగు శంకరుడు ప్రసన్నుండయ్యెను. అట్టి తతి ఓంకారనాదము
సుస్పష్టమగుచుండగా ఇదేమిటని విష్ణువు సముత్సాహముతో పరికించు చుండెను. ఆద్యమైన ఆకారము
లింగముందగు దక్షిణదిశయందును ఉకారము ఉత్తరదిశయందును మకారము లింగమధ్యమునందును
చివరన నోంకారనాదంబును పొడగట్టుచుండెను. మరియు ఆకారము సూర్యమండలమువలెను ఉకారము
అగ్నివలెను మకారము చంద్రమండలము వలెను |ప్రకాశించుచుండినవి. ' అవ్వానిపై సత్యస్వరూపము
ఆనందాత్మకంబు అమృతంబు వేద వేద్యంబు విశ్వాత్మకంబునగు శివతత్త్వము స్ఫురించుచుండెను. “యో
వేదాదౌ స్వరః ప్రోక్తః- వేదాంతే చ ప్రతిస్టితతస్య (ప్రకృతిలీనస్య - యః పరః స మహేశ్వర” అను
శ్రుతియే ఇందుకు ప్రమాణము.
ఆ శుభ దివ్య సమయమున ఒకానొక బుషి సాక్షాత్మరించి - మహాదేవుండు - శబ్దబ్రహ్మ తనువనియు
పరబ్రహ్మంబనియు చింతారహితుండనియు మనోవాగతీతుండనియు, అమృతుండనియు సచ్చిదానంద
స్వరూపుడనియు పరమకారణుండనియు ఓంకారవాచ్యుండనియు బ్రహ్మ విష్ణువులకు బోధించుచుండెను.
మణియు అకార ఉకార మకారములనుండి బ్రహ్మ విష్ణుమహేశ్వరులు ఆవిర్భవించి సృష్టిస్థితిలయముల
నొనర్చుచున్నారు. మకారము బీజియనియు ఆకారము బీజమనియు ఉకారము యోనియనియు నాదము
అనుసంధానమనియు తెలియవలెను. బీజియగు రుద్రుండు నాదస్వరూపుడగు మహేశ్వరునిచే ప్రేరేపింపం ,
బడి బీజంబగు ఆకారమును యోనియగు విష్ణువునందు విసర్జించెను. అంత సువర్ష్మమయమైన బ్రహ్మాండము
ఉద్భవించి దివ్యవర్షసహస్రము జలమునందు పరిపక్వమై రెండు వ్రక్కలయ్యెను. అందు పైభాగము
ఊర్థ్వలోకములుగను క్రిందిభాగము పృథివ్యాదిలోకములుగను పరిణమించెను. ఇట్లు యజుస్సులు బుక్కులు
సామంబులును “ఓమ్‌” “ఓమ్‌” అని విశదీకరించుచుండగా నారాయణుండు పంకజాసనుండును
పలువిధముల మహేశ్వరుని ప్రార్థించుచుండిరి. ఇంతలో నొక దివ్యరూపము -'ఐదుముఖములు పదిచేతులు
గౌరకర్బూరవర్దంబును కలిగి నానావిధ కాంతులతోడను అనేక అలంకారములతోడను గొప్ప ఉదార
స్వభావముతోడను మిగుల పరాక్రమముతోడను మహాపురుషుండుగా గోచరింప విధివిష్టువులు సంతుష్టులై
యవలోకించుచుండగా పరమేశ్వరుండు దివ్యశబ్దమయ స్వరూపము గలవాడై చిరునగవుంజెందుచుండెను.
అకారము శిరస్సుగాను ఆకారము లలాటముగాను ఇకారము కుడికన్నుగాను ఈ కారము
ఎడమకన్నుగాను ఉకారము కుడిచెవిగాను ఊకారము ఎడమచెవిగాను బుకార బూకారములు
దక్షిణవామకపోలములుగాను కారములు నాసాపుటములుగాను ఏకార ఐకారములు పై క్రింది 'పెదవులుగాను
ఓంకార జెకారములు పలువరుసలుగాను అం అః అనునవి దౌడలుగాను క ఖ గ ఘ బలు ఐదు _
కుడిచేతులుగాను చ ఛ జ రు ఇలు ఐదు ఎడమ చేతులుగాను ట ఠ డ ఢ ణ, తథ ద ధ నలు
పాదద్వయము గాను పకారము కడుపుగాను ఫ ఐ లు పార్వ ద్వయముగాను భకారము స్కంధము
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
87
క్రీ శ్రీ శన మహో పర్యా,
(మూపు) గాను మకారము హృదయము గాను యర ల వ శ షస లు సప్తధాతువులుగాను హక్షార్ష్మ
నాఖిగాను క్షక్రారము ఘ్రాణముగాను కన్పట్టు ఉమాసహిత మహేశ్వరుని శబ్దబ్రహ్మ స్వరూపమును గా
విధివిష్ణువులు కృతార్భులైరి. మరియు పైన ఓంకార (ప్రభవంబు కలాపంచకసంయుతంబు శుదస
ద్ధసృశ్న
సంకాశంబు అష్టతింశదక్షరంబు నగు మంత్రము మేధస్సుగా గోచరించుచుండెను. ఇంకను గార్మ
మహామంత్రము, త్రింశదక్షరమంత్రంబు, పంచవింశదక్షర మంత్రంబు ఏక షష్టివర్ణకమంత్రర్న.
మృత్యుంజయ మంత్రంబు, పంచోక్షరమహామంత్రంబు, చింతామణిమంత్రంబు, దక్షిణామూర్తి మంత్ర
విశదపడగా నవ్వానిని పరి[గ్రహించి నారాయణుండు జపించుచుండెను మరియు నా సదాశివ
ఈశాన తత్పురుష అఘోర వామదేవ సద్యోజాత మం(త్రములందగు స్వరూపము గలవ్యా
మహాభోగీం[ద్రభూషణుందై సర్వవ్యాపకుందై బ్రహ్మాధిపతియై సృష్టి స్థితిలయకారకుండై వరదుండై సాక్షాత్మర్ని
నాతనిని ప్రియములైన వాక్కులతో పంకజాక్షపంకజాసనులు వేడుకొనుచుండిరి. ]
| “ఇయ్యది శివిణ్ఞాన సర్వస్తూ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
వ్రవచనముతో ఆక్టమాధ్యాయము.
(నవమాధ్యాయము _
(శవతత్త్వ వర్ణనము)
విష్ణు బ్రహ్మకృతస్తోత్రము నాకర్ణించి శివుడు - పంచవదనుండుగాను ్రినేత్రుండుగో
ఫాలచంద్రుండు గాను జటాధరుండుగను గౌరవర్డుండుగాను విశాలాక్షుండుగాను భస్మోద్దూళిత విగ్రహః
డుగాను దశబాహువుగాను నీలకంఠుడుగాను సర్వవిధభూషణ భూషితుండు గాను సర్వాంగసుందడ
డుగాను భన్మత్రిపుండ్రాంకితమస్తకుండుగాను సాక్షాత్మరింపగా నా సాంబమూర్తికి (మొక్కు£!
అనేకవిధస్తోత్రములతో విధివిష్టువులు ప్రార్ధించుచుండిరి.
అంత శంకరుండు తన నిట్టూర్పులద్వారా వేదములను కేశవున కొసంగి వేదార్థ రహస్యమునంతట
బోధించెను. అటులే విధికి వేదంబుల నిడి యవ్వాని రహస్యమును తెలిపెను. అట్టితటి విష్ణు
కృతాంజలియై (బ్రహ్మతో గూడ మరియొకతూరి నమస్కరించి క్రింది విధము ప్రశ్నించెను.
మహాదేవా? ఎద్దానినాచరించినచో సంతోషింతువు? నిన్ను పూజించు విధానమెట్టిది? నిన్నే
ధ్యానింపవలెను? భక్తులకు వశుండవగుట యెట్లు? ఇకముందు మేమిరువుర మేమి చేయవలెనే
ఎల్లకాలము మమ్ముశాసించువాడవు నీవేను: మా యందు దయందలచి తగు సమాధానమును చెషో
విన్నవింపగా నా పరాత్పరుండు సుప్రసన్నుండై చెప్పందెడగెను.
సురసత్తములారా! మీ యిరువురి భక్తికి సంతసించితిని. నన్ను భావించినచో ఎట్టి భయంటో
సమకూరదు. (ప్రస్తుతము కనంబడు శివలింగమును సదా పూజింపడు! లింగ స్వరూపమునందఖో'
బడువాడనై భక్తుల మనోల_ బీష్టముల నీడేర్చుచుందును. మీరు సంకటము సంభవించినపో
లింగార్చనమును చేయుడు! నాయందు మీయుభయులకు దృఢభక్తి యేర్చడుగాత!
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Titiative
టీ శీ శనీ మహో ప్రరాణనం
ఐతే శివలింగములలో శ్రేష్టమగు పార్థివలింగమును పూజించుట శ్రేయస్మరమని భావింపవలెను.
_ బ్రహ్మదేవా? షస అగత్సృష్టిన చేయుమని యాజ్ఞాపించుచున్నాను. ' నాయనా విష్ణో! చరాచరప్రపంచము
_ నంతయు కా ండుము! {
ఇంతియేగాక శివపూజావిధానమునంతయు ప్రభోధింపగా విష్ణువు - శంకరా? మా యందు
__ సంపూర్ణకటాక్షమును ప్రసరింపంజేసి యెల్లకాలము నీచరణపంకజములయందు దృఢభక్తియుండునట్లు
_ ఆశీర్వదింపమనియు వస్తుతః నీవు ఎట్టిలంపటములేనివాడవైనను మాకు సహకరించుటకు నవతరించు
మనియు నివేదించి శిరస్సునందంజలి నిడుకొని (మొక్కులిడెను.
అంత సదాశివుడు - ప్రళయస్థితి సర్గములకు నేనే కర్తననియు; పరమాత్మను నిర్వికారుండను
సచ్చిదానంద స్వరూపుడను, ఐతే స్వయముగా గాక సృష్టిస్థితిలయముల నొనర్చుటకు (బ్రహ్మవిష్ణు
రుద్రస్వరూపములం దాల్బువాడను నేనే యనియు చెప్పినవాడై మీరు కోరిన విధముగా (బ్రహ్మలలాటము
నుండి రుద్రుడుగా నవతరింతుననియు రుద్రునికి నాకు నెట్టిబేధము లేదనియు రుద్రపూజావిధానమే
నన్ను పూజించువిధానమగుననియు లోకములో నగ్నిసంబంధముచే "జలమును స్పృశింపరానట్లు నా
సంబధమువలన రుద్రుండు శివుండే యనియు వస్తుతః శివరుద్రులొకేరూపమనియు అద్దియే రెండు
విధంబులయ్యెననియు అలంకార భేదమున్నను సువర్ణమొక్క టేయైనట్లు శివరుద్రులకు నామభేధము
మాత్రంబనియు; మీరును నన్ను రుద్రుని యేక భావనతో నారాధింపుడనియు' ముమ్మూర్తులకు
మూలరూపము నేనే యనియు అద్దియే సత్యజ్ఞానానంతముగా ధ్యానింపందగినదనియు వాక్రుచ్చెను.
ఐతే ఇంటనొక గోష్యమును గమనింపుడు! మీరిరువురు 'ప్రకృతినుండి జన్మించినవారు, అవతరింపం
బోవు రుద్రుండు మాత్రము ప్రకృతి జన్ముండు కాజాలడు; (బ్రహ్మనొసటినుండి ఆవిర్భవించిన రుద్రుడు
తమోగుణము నధిస్టించియుండును. వస్తుతః తామసుండు కాడు; ఉమయనంబడు ఈ దేవీయే
ప్రకృతియగును. ఇట్టి ప్రకృతిందగు రెండవరూపము సరస్వతియై బ్రహ్మదేవునికి సహధర్మచారిణియగును
మరియొక రూపము లక్ష్మియె విష్ణుమూర్తి కర్ణాంగియగును. అన్యరూపము కాళియై రుద్రునాశ్రయించును.
లోకమునంతయు బ్రాహ్మణాది చతుర్వర్ణముల తోడను బ్రహ్మచర్యాద్యాశమచతుష్టయముతోడను నిర్మించి
వారికి వలయు సౌకర్యముల నేర్పరచియు జ్ఞానవిజ్ఞానసంపన్నులై సుఖముగా వర్తింపుడు! శివుండనగు
నేను సత్త్వరజస్తమోగుణాతీతుడనై అనంగా శుద్ధసత్త్వగుణసంపన్నుడనై ప్రకృతిపురుషుల నతిక్రమించువాడనై
పరబ్రహ్మంబునై నిత్యుడనై అనంతుడనై పరిపూర్ణుడనై నిరంజనుడనై యుండువాడను.
శ్లో! అంతస్తమో బహిఃసత్త్వ - స్రీజగత్సాలకో హరిః |
అంతస్సత్త్వప్తమో బాహ్య - ప్రీజగల్లయ కృద్ధరః ॥
అంతర్నహిరజశ్రైవ - త్రిజగ త్సృష్టికృ ద్విధిః ॥
విష్ణుమూర్తి - లోన తమోగుణముకలవాడై వెలుపల సత్త్వగుణవంతుడై మూడు లోకములను
కాపాడుచుండును. మహేశ్వరుండు - లోన సత్త్వగుణము కలవాడై బయట తమోగుణసంపన్నుడై
ప్రళశయమును చేయుచుండును. (బ్రహ్మదేవుండు - లోన వెలుపలను రజోగుణము కలవాడై జగమును
నిర్మించువాడు. ; :
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
స! శ్రీ శన మనో ణా!
ఇంకను నారాయణా? అన్ని విధముల చతుర్ముఖుని రక్షించుచుండుము. తిలోకముల
పూజనీయుడవగుదువు. శివుని పూర్ణావతారమగు రుద్రుని నీవును బ్రహ్మయు సేవింప వలసి య]
ఇన్విధము వక్కాణించి బ్రహ్మవిష్ణువులనుద్దేశించి వెండియు పలుక నారంభించెను.
ఇయ్యది “శివ విజ్ఞాన నర్వస్తూ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
ప్రవచనముతో నతమాధ్యాయము.
కశమాధ్యాయము
(పరమ శివతత్వనిరూపణము)
మాధవా? ఎల్లపుండు లోకములన్నిటియందు గౌరవింపబడుదువు గాత! (బ్రహ్మ నిర్మితం!
(ప్రపంచమున కలుగు దుఃఖమును తొలగింప నుద్యుక్తుడవగుచుండుము! నీకు సంకట్న
సంభవించినపుడు సహాయపడుచుందును. మిక్కిలి ఉద్ధతులైన నీ శత్రువులను సంహరించుచుంద్ను
అనేకవిధ అవతారములంజెంది గొప్పకీర్తి గడించుము! ప్రాణులను సన్మార్గులనుగా నొనర్చువాడవగుడ
నీ చేతకాని పనినంతయు నేను మం మ మందును. భక్తుల ననుగ్రహించుచు దుమల
నిగ్రహించుచుండుము.
ఇటుల చెప్పుచు విష్ణుమూర్తిని తన హస్తముతో స్పృశించి యీ బ్రహ్మదేవునకు నన్నివేళల యం!
సర్వవిధములుగా సాహాయ్యమును గావింపుము! భక్తుల కోర్మెలనీడేర్చుచుండుము! సంకటసమయమః
నా శరీరమగు రుద్రుని భజింపుము! అని వక్కాణించెను.
ఇంక నాయుష్యమును చెప్పుచున్నాను. వినుము!
నాల్గువేలయుగములు - బ్రహ్మదేవుని కొక్కదినంబగును. రాత్రియునంతియేనని తెలియవలెను. ౪!
దినములు ముప్పదియగునెడ నొక మాసంబు, అట్టి మాసములు పంద్రెండ్రు గడచినచో నొక సంవత్సరణ
అట్టి వత్సరములు వంద యగునేని బ్రహ్మదేవుని జీవితము పూర్తియగును. (బ్రహ్మదేవుని యె!
సంవత్సరకాలము విష్ణుమూర్తికి నొక్కదినంబగును. ఈ విధము విష్ణుమూర్తికి నూరువత్సరము లాయష్మో
చెప్పంబడుచున్నయది. విష్ణువుందగు వర్షముతో రుద్రున కొక్కదినముగా నూరు వత్సరములు గడళో
రుద్రుడు నర స్వరూపముతో విరాజిల్లుచుండును. (ఇచ్చట నరుండనంగా మానవుండని యర
కాదు. న రమత ఇతి నరః అను వ్యుత్చుత్తిననుసరించి స్వాత్మారాముడై యుండునని భావము.)
(సృష్టికాలములో ఇట్టి నరునిచే సృజింపంబడినవే నారములు అనంగా ఉదకములగు నసో
నారములే ఆయనములుగా కలవాడు నారియణుందనియు వివేకము.)
ఇరువదియొక్కవేల ఆరువందల ,నిట్టూర్చుల కాలము అహోరాత్రంబగును.
ఉచ్చ్వాసనిశ్వాసము లారిటితో నొక విఘడియయు అరువది విఘడియలతో నాకఘడియో
అరువదిఘడియలతో నొక్కదినంబగును.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
జ్జ Baws Ga
నిజముగా విచారించినచో ఉచ్భ్వాస నిశ్వాసములను పరిగణింప శక్యము కాదు. ఇదియంతయు
సదాశివుని లీలావిలాసము కావుననే ఆతడు అక్షయుండని పేర్మొనంబడుచున్నవాడు.
ఇంక నీ విష్ణురూపమును జాగరూకుడవై కాపాడుకొనుమని శంకరుండు చెప్పగా మాధవుడు
వినమ్రుడై (ఖహ్మదేవునితో గూడ) దిగువ విధము విన్నవించెను. పరమేశ్వరా? నీవలననే
_సర్వవిధసామర్థ్యములంబడయంగలుగుచున్నాను కావున నీవే నాకు సదా ధ్యేయుండవు!
ఐతే ఇక ముందు నిన్ను ధ్యానించుటలో క్షణకాలమైనను విస్మృతి కలుగకుండునట్లనుగ్రహింపుము!
నా భక్తుడై నిన్ను నిందించునెడ నట్టివానికి ఆచంద్రతార్మారము నరక నివాసము సంభవించుగాత! నీ
భక్తుండును నాకత్యంతప్రియుండుకాగలడు! ఇట్లు తెలిసికొనిన వానికే మోక్షము కరతలామలకంబగును.
నా దగు మహిమను నీ యనుగ్రహమున పెంపొందించుకొందును. కాని యెప్పుడైన నపచారము'
సంభవించునెడ క్షమింపుము!
అని నారాయణుండు విన్నవింపగా చంద్రశేఖరుడట్లే క్షమింతునని పలుకుచు (బ్రహ్మ విష్ణువులను
తన యమృతహస్తముతో తాకుచు అనేకవిధ ధర్మములనుపదేశించి యనేక వరముల నొసంగి
యంతర్థానముం జెందెను, అప్పటినుండి అనంగా సృష్ట్యాదినుండియు శివలింగ పూజావిధి యేర్చడుటయే
గాక భక్తిముక్తిప్రదాయకుండగు శివుండు - లింగమునందు స్థిర నివాసమును చేయుచున్నవాడు.
లింగముందగు వేదిక - అనంగా ప్రాణవట్టము శక్తియనియు లింగముందగు పిండము సాక్షాత్తు
మహేశ్వరుండనియు గుర్తెరుగవలెను. అద్దానియందే జగమంతయులీనమగును కావున లింగ
మనంబడుచున్నయది.
శివలింగ సన్నిధానమున లింగోద్భవ వృత్తాంతమును పఠించువాడు ఆరుమాసములలో పరిశుద్భుం
డగుననియు శివాలయమున ఏదేనొక పుణ్యకార్యము నాచరించు వాని పుణ్యము అగణితంబగుననియు
తెలియవలెను.
ఇయ్యది “శివవిజ్ఞాన సర్వస్తూ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
ప్రవచనముతో తదియవ యధ్యాయము.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
91
లా
iy శ్రీ శవ మనో ఫ్రర్మా
=
(శివపూజా విధానము)
అంత శౌనకాది మహర్షులు - వ్యాసశిష్యుడైన నో సూతమహాభాగా? పరమ పావన
శివమహిమయందు అద్భుతంబైన లింగోత్సత్తి విధానంబు విని దుఃఖములను తొలగించుకొంక్షి
పూర్వము నారదునికి బ్రహ్మదేవుడు చెప్పిన విధముగా శివపూజావిధానము నెణింగించుమని ప్రశ్మ్మి
సూతమహర్షి చెప్పందొడంగెను.
మునులారా? మీరడిగినది రహస్యంబైనను సనత్ముమారుని వలన తెలిసికొని వేదవ్యాసుడు ౫
తెలిపినవిధంబుగా వక్కాణించుచున్నాను. ఇట్టిదానినే ఉపమన్యుమహర్ని శ్రీకృష్ణమూర్తికి ప్రబో
యుండెను.
లింగార్బనంబు వర్షశతమునకైనను చెప్పనలవి కాదు. కావున సంగ్రహముగా చెప్పుచున్నవాక్ల
- సనాతనము స్వచ్చము సుఖప్రదంబు నగు శివలింగమును పరాభక్తితో పూజింపవలెను. శివలింగా్య!
జేయువారికి దరిద్రము తొలగును. రోగములు నశించును. దుఃఖములు సమయును, శత్రు
దూరమగును. మనోవాక్మాయసంభవము' పురాకృతమునగు పాపము శమించును. మర
ఇహసుఖములన్నియు చేకూరుటయేగాక మోక్షంబును సంసిద్ధంబగును.
శ్లో! యావై మానుష్య మాశ్రిత్య - చేచ్చే త్సంతానతః సుఖమ్‌ ।
తేన పూజ్యో మహాదేవః - సర్వకార్యార్థసాధకః ॥
మానవజన్మను పొంది పుత్రసంతానసుఖమును కోరునెడల - సర్వాభీష్టముల నొసగు మహాగే
పూజింపవలెను.
బ్రాహ్మణులు క్షత్రియులు వైశ్యులు శూద్రులును తమ తమ కోర్కెలను సిద్ధింపంజేసికొనుక
శివుని పూజింపనగును.
ప్రతి దినము ప్రాతఃకాలమున మేలుకొని గురువుని శంకరుని పుణ్య తీర్ధములను నారాయో
బ్రహ్మదేవుని ఇంద్రాది దేవతలను సనకసనందనాది మునులను నందీశ్వరాది శివభక్తులను సో
విధియుక్తముగా శివస్తోత్రములను పఠింపవలెను. పిమ్మట దక్షిణదిశకుంజని మలవిమోకముంజేశి తతో
దంతభావనము నాచరించి చేరువనున్న నదీతటాకాదులయందు పుణ్య తీర్థముల యందైనను యో,
స్నానముంజేశి భస్మత్రిపుండ్రములందాల్చియు ఏకాంతముగా పరిశుభ్ర స్థలమున సంధ్యావందన
నాచరింపవలెను. తరువాత మనశ్ళాంచల్యమును విడనాడి పూజా మందిరములో (వప
పూజాపరికరములను చెంత నుంచుకొని సుభాసనము నందుపవిష్ణుడై మొదట ఆచమనమును సరళ
నాచరించి గణాధిపతిని ద్వార దిక్పాలకులను పూజించి శివునకు. పీఠము నేర్చరుపవలెను. అధథవో న
. పళ్లెరము నందైనను శివలింగమును నెలకొలిపి శంకరుని ఐదు ముఖములు దశభుజములు గల
(తినేత్రునిగాను శుద్ధ స్ఫటిక సన్నిభునిగాను సర్వాభరణి'సంయుక్తునిగాను వ్యాఘ్ర చర్మోత్తరీయో
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative |
ఖీ స్ట శ్రీ శివ మనో ప్రరాణను
ధ్యానించి శివునితో సమానమైన రూపము తనకు వచ్చినట్లు భావించి పాపమునంతయు దహించి
వేయవలెను. తరువాత మూలమంత్రముతో కరాంగ న్యాసముంగావించి నిర్వల హృదయుడై పా
న్యా ల హృదయుడై పాద్యార్థ్య
ఆచమన పాత్రలను నెలకొలిపి వివిధములైన తొమ్మిది కలశముల నుంచి యవ్వాని యందు శుద్ద జలమును
పూరించి వట్టివేరు, శ్రీగంధము, అనువానిని పాద్యపాత్రోదకమునందు, జాజికాయ, పచ్చకర్పూరము,
మజ్జి ఊడలు, తమాలపత్రము అనువాని చూర్ణమును ఆచమన పాత్రయందును శ్రీగంధ చూర్ణము
నన్నిటియందును వేయవలెను. శివుని సన్నిధానమున ధూవదీపసుగంధ [ద్రవ్యముల నమర్చి
అణిమాద్యష్టసిద్ధులను శివునికి పూర్వాది దిశలయందు నెలకొలిపి శివునకు' ప్రణవముతో ఆసనమును
కల్పించి సోమసూర్యాగ్నులను ధర్మాదులను పీఠము క్రింద నున్నట్లు క్రమముగా భావింపవలెను. అవ్యక్తము
మున్నగువానిని నాలుగు దిశలయందు తలచి సోముని సమీపమున సత్త్వరజస్తమోగుణములను
భావింపవలెను. తరువాత నందికేశ్వరుని పూజింపవలసియుండును. ఇంక “సద్యోజాతం (ప్రపద్యామి”
అను మంత్రముతోడ శివున కావాహనమును వామదేవ మంత్రమున పీఠమునందుపవేశమును
రుద్రగాయత్రితో సన్నిధానమును అఘోర మంత్రమున నిరోధంబును అనంగా శివేతర క్షుద్రదేవతలను
భూత (ప్రేతపిశాచాదులను నిరోధించుటను ఈశాన మంత్రముతో పాద్య ఆచమనీయ అర్ష్యంబులను
సమర్పింపవలెను. పిమ్మట శ్రీగంధోదకముతో పంచగవ్యములతోడ పవిత్రభాండములయందు
వస్త్రపూతముగా నింపంబడిన శుద్దోదకముతోడను రుద్రాధ్యాయాదులను పఠించుచు అథవా వేద విదులగు
; బ్రాహ్మణోత్తములతో పఠింపంజేయుచు ఏకోత్తర శతసహస్ర జలధారల నభిషేకింపవలెను. తరువాత
శుద్ధ వైదిక భస్మ నలంది శ్రీగంధమునుశుభ్రాక్షతలను సమర్పించి కుశ పుష్పంబులను ఉత్తరేణులను
జాజిపుష్పములను చంపకములను పాటల (కలిగొట్టు) పుష్పంబుల తెల్లగన్నేరులను మల్లెపువ్వులను
కమలములను కలువలను వివిధ అపూర్వ పుష్పంబుల నర్చింప వలెను. అభిషేకించునపుడు రుద్ర
సూక్త మృత్యుంజయాది మంత్రములను పఠించుటచే సకలారిష్టశాంతి యగును. పిమ్మట కోమల
విల్వదళములను ధూపదీపఅవసర నైవేద్యములను తాంబుల దక్షిణలను ఫలములను సమర్పింపవలెను.
శివుండు - స్పటిక సన్నిభుండనియు నిష్కళుండనియు అక్షయుండనియు సర్వలోక 'కారణుండనియు
లోకాత్మకుండనియు (బ్రహ్మేంద్రో (ప్రేంద్ర విష్ణ్వాదుల కగోచురుండనియు వేదవిదులచే వేదాంతులచేత
'నగమ్యుండుగా చెప్పంబడుననియు ఆదిమధ్యాంత రహితుండనియు సర్వరోగవైద్యుండనియు
లింగస్వరూపుండనియు భావింపవలెను. శర .
తరువాత మంగళ నీరాజనమును మంత్రపుష్పమును నమస్మారములను సమర్పించి నానావిధ =
స్తోత్రములను అనేక మహామంత్రములను పఠించి యర్ధ్వ్యము నొసగి శివలింగముందగు పాదముల
యందు పుష్పముల నర్చించి కృతాంజలియై హస్తమునందు పుష్పముల నిడికొని దిగువ విధము
ప్రార్థింపవలెను.
శో॥ అజ్ఞానా ద్యది వాజ్ఞానా - జ్ఞపపూజొదికం మయా
కృతం తడస్తు సఫలం - కృపయా తవ శంకర ॥ 74
శంకరా! తెలిసిగాని తెలియకగాని నేను చేసిన జపపూజాదిక మంతయు నీ యనుగ్రహమువలన
సఫ్పలమగు గావుత!
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
చొ
ఖీ శ్రీ శవ నా ప్రర్మా
ఇట్లు ప్రార్థించి కొన్ని పుష్పములను సమర్పింపవలెను. తరువాత వాత పూర్వక్ష్మ్న
క్షమాపణమును వేడుకొని తానొనర్చిన దురితముల నొకమారు తలచుకొని అడే ప్రార్థింపమ్న
సర్వవిధ భక్తిభావ సమన్వితుడై పరమేశ్వరా! ప్రారబ్దానుసారము సంఘటించు ప్రతి జన్మయంద్ను
యందు భక్తి నొసగుము! మరియొకండు రక్షకుండులేడు కావున నిన్నే శరణు పొందుచున్నాను. స్య
ప్రదాతయగు దేవదేవు నిట్లు ఆరాధించి పరాభక్తితో కంఠరవముల శివనామధేయముల నుచ్చరి్న
తన పరివారముతో గూడ సంతోషాతిశయముం జెందవలెను. ఇట్టివారు మనో£_ భీష్టఫలము నొందు
గాక యుక్తి యుక్తముగా మాటలాడు వారగుదురు. రోగమును దుఃఖంబును హృద్వేగంబును కృ
విఘాతంబులను కుటిల కృత్యంబులను విష ప్రయోగంబును ఆయా సమయములయందు తటస్థ
ఇక్కట్టులను పరమకారణుడైన శివుడు పోగొట్టును. శుభముల నొనంగూర్చును. శుక్లపక్షమున్న
చంద్రునివలె శివారాధకుని సద్దుణములన్నియు దినదినాభివృద్ధములగును. శివపూజా విధానన్ను
సంగ్రహముగా చెప్పినవాడను. ఇంక నీ వడిగిన దానిని నా శక్తి కొలది వక్కాణింతును.
ప్రవచనముతో వకాదశాధ్యాయము.
_ద్యాదశాధ్యాయము_
(శివపూజా విధావమునరల సారాసారములను విరూపించుట)
శివపూజా విధానమునే బాగుగా మరల వివరింపుడని ప్రశ్నింపగా సూతుండు చెప్పనారంభించో
ఒకప్పుడు - (బ్రహ్మదేవుండు బుషులను దేవతలను రప్పించి “మీకు నిత్యసుఖము నండీ
కలదేని మోక్షమును కోరునెడలను నాతో గూడ క్షీరసముద్రమునకు రండని చెప్పగా వారందరు బయల
సర్వహితకారకుండగు మహావిష్ణువు నివసించు (ప్రదేశమునకు వెళ్లిరి. అచ్చట జగన్నాథం
జనార్థనుండు దర్శనము నీయగా కృతాంజలురై నమస్కరించిరి.
అంత విష్ణువు - బ్రహ్మాది దేవతలారా? బుషులారా?. ఎందుకే తెంచితిరి? నేనేమి చేయవలో
యడుగగా నమరులు - దుఃఖములన్నియు తొలగుటకై నిత్యము ఎవని సేవింప వలెనని వినమ్ర! '
ప్రశ్నించిరి.
అట్టితజి నారాయణుండొక తూరి శివపదాంభోజములను స్మరించి చెప్పందొడగెను.
ళ్లో॥ సేవ్యః సేవ్యః సదా దేవః - శంకరః సర్వదుఃఖహా ।
త్యాజ్యం తదర్పనం నైవ - కదా£_పి సుఖ మిప్పుభిః ॥
“ప్రారబ్ధకర్మానుసారము సంసారములో సంభవించు ఇబ్బందుల నన్నిటిని పోగొట్టు శంకో
అనంగా శివలింగమే ఎల్లకాలము నియమిత సమయములయందు ఆరాధింపందగినది. ఇహప
నిచ్చగించువారు ఎట్టి పరిస్థితులలోను శివపూజనమును మానరాదు.” లింగమూర్తి యగు మహేళో
విస్మరించి తారకాసురకుమారులు తమ బంధుపరివారములతో నశించినవారు.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
సీ ; శ్రీ శవ నునో ప్రురాణనం
దేవదానవులు, ఈ (బ్రహ్మదేవుండు నేనును నిత్యము శివలింగము నర్చించుచున్నాము. ఏదేనొక
కారణమున అనంగా ఆర్తుండై కాని జిజ్ఞాసువై కాని అర్ధార్థియై కాని జ్ఞానియై కాని శివలింగమును
నిత్యము పూజింపవలెను, |
జీవితములో (ప్రతిదినము ఒక్క మవూర్తకాలమైనను అథవా క్షణకాలమైనను శివుని
సేవింపకుండుటయే గొప్ప దోషమనియు మిక్కిలి గ్రుడ్డికనమనియు కడుంగడు మోహావేశమనియు మిగుల'
ప్రారపాటనియు తెలియవలెను.
శివభక్తి సంపన్నులు, శివాసక్తమానసులు, శివస్మరణతత్చరులు నెన్నటికిని దుఃఖముల పాలు
కారు. 1
మనోహర భవనములను లావజ్టవతులు ఆభరణభూషితలు నగు తరుణులను తృప్తి కలుగువరకు
ధనమును పుత్రపొత్రాదిసంతతిని శరీరారోగ్యమును లోకాతీతగౌరవమును స్వర్గసుఖమును శివభక్తి
పరంపరా౭_ భివృద్ధిని అంత్యకాలమున శివసాయుజ్యమును కోరువారు-పూర్వపుణ్యబలమున సదాశివు
నారాధింతురు.
శ్లో! యో౭ ర్చయే చ్చివలింగం వై - నిత్యం భక్తిపరాయణః ।
తస్యవై సకలాసిద్ధి - ర్న స పా పైః ప్రయుజ్యతే ॥
ప్రతిదినము భక్తిశ్రద్ధలతో శివలింగమును షోడశోపచారములతో పూజించువానికి విహిత
కామ్యములన్నియు సిద్ధించును. మరియు ఆగామిపాపములకు బాధ్యుడు కాజాలడు.
ఇట్లు విష్ణుప్రబోధముంబడసి (బ్రహ్మాది దేవతలు శివలింగముల నిప్పించుడని ప్రార్థింపగా విష్ణువు
విశ్వకర్మచే పంచసూ[త్రఘటిత మనోహరశివలింగములను చేయించి' వారి వారి అధికారానుగుణంబుగ
నిప్పించెను.
ఇంద్రుడు వద్మరాగమణిమయంబును కుబేరుండు సువర్ణలింగమును యమధర్మరాజు.
వీతమణి మయంబును వరుణదేవుండు శ్యామలవుణివయంబును నారాయణుండు
. ఇంద్రనీలమణిమయంబును బ్రహ్మదేవుండు హేమలింగమును లక్ష్మీదేవి సృటికలింగమును విశ్వేదేవతలు
రజత లింగములను వసువులు ఇత్తడిందగు లింగములను అశ్వినీ దేవతలు పార్థివంబులను ఆదిత్యులు
రాగిచే చేయంబడిన లింగములను చంద్రుడు మౌక్తిక లింగమును సూర్యుడు వజలింగమును బుషులు'
మృణ్మియలింగములను బుషిపత్నులు చందన లింగములను మయుండు పగడములందగు లింగమును
సరస్వతీదేవి రత్నలింగంబును పరిగ్రహించి తమ యుత్తమాంగములం ధరించి విష్ణుమూర్తి చెప్పినవిధముగా
పూజించిరి. పిమ్మట (బ్రహ్మదేవుడు దేవతలును తమ నివాసములకుం జనినవారైరి.
అంత చతుర్ముఖుండు బుషులకు దేవతలకు శివపూజావిధి నిట్లు వక్కాణించెను.
సర్వ ప్రాణులలో దుర్లభంబగు మానవజన్మమునొంది అందు ్రేష్టమగు సత్ములములోను మరియు.
మిన్నయగు సదాచారసంపన్నమగు వంశమునందును పుట్టినవారు ఇట్టి జన్మ మరల రాదని భావించి
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 95
లె
[1
ఖీ శ్రీ శన మహా పర్యా
స్వ్య్హూశమ ప్రయుక్తమగు ధర్మమును శివప్రీత్వర్థమై ఆచరించుచుండవలెను. తన యధికారము ననుస్మ
(శ్రాతస్మార్తకర్మల నొనర్చుచుండవలెను.
ఐతే నిట ముఖ్యవిషయ మొండు గమనింపపందగినదై యున్నది.
కర్మయజ్ఞములు వేయిటికన్న తపోయజ్ఞము అనంగా నక్తవ్రత సోమవార(వ్రత ఉష
'శివక్షేతగమనాదికము మిన్నయగును. ఇట్టి తపోయజ్ఞములు వేయిచేయుట కంటెను శివసం
జపముందగు యజ్ఞము ప్రశస్తంబగునది. శివజ్ఞానము అనంగా ర మునక శివధ్యాన్న
నాచరింపవలసియుండును. ధ్యానయజ్ఞరతునకు శివుడు సదా సన్నిహితుండై యుండు!
శివునిధ్యానించువారికి ఎట్టి ప్రాయశ్చిత్తములును చెల్లనేరవు. ఇట్లు శివధ్యానముతో శివజ్ఞాన్య |
కలిగియుండువారు - కర్మ బంధములు లేక సుఖదుఃఖముల నతిక్రమించియుందురు.' మరియు ధర్మ
యధర్మమిద్ధి యనిగాని జపనిర్భంధము గాని హవన ధ్యాన విధానములుగాని లేనివారై నిరంతక్వ
శివోపాసనాసక్తచిత్తులై నిర్వికారముగ నుందురు.
(శ్రేష్టుగు శివానందమును కలుంగజేయునదియు అక్షరంబును నిష్మళంబును సర్వవ్యాపకం
నగు శివలింగము అనంగా భావలింగము శివయోగుల హృదయములయందు విరాజిల్లుచున్నర!
శివలింగము - బాహ్యమనియు ఆభ్యంతర మనియు రెండు తెజంగు లొప్పును. బాహ్యము స్థూలమని॥
అభ్యంతరము సూక్ష్మమనియు తెలియవలెను.
స్వధర్మముగా భావించి స్టూలలింగార్చనమును గావింపవలసియుండును. ఆధ్యాత్మిక నిష్టగలవో
పూజించు సూక్ష్మలింగము పాశుపతదీక్షావిధానమున సద్గురువుకడ లభించువరకు స్టూలలింగ
ననంగా దేవాలయలింగమునుగాని సువర్ణ రజతాది నిర్మిత లింగమునుగాని ఆరాధింపవలసియుండుః
జ్ఞానులకు సూక్షలింగమే ప్రశస్తంబైనది. అద్దియే ఇష్టప్రాణభావ మనంబఅగుచున్నయది. వస్తుతః విచార.
చూచినచో సూక్ష్మస్థూల జగమంతయు శివమయంబేయగును. ఉదకములయందు నిర్లిప్తమగు కమలమో'
శాంభవదీక్షితుండై శివునుపాసించువాడు. గృహస్థాశ్రమియెనను కర్మబద్ధుండు కాజాలడు. శివజ్ఞానో
కలుగు వరకు మానవుండు కర్మమార్గమున శివునారాధింపవలెను. సూర్యుండొకడేయైనను జలాధారమో
మున్నగువానియందు ననేకులుగా కనపడునట్లు శివుండు నద్వితీయుండై నానావిధరూవమో!
భాసిల్లుచుండును. ఎవని హృదయమునందు సకళుడైన పరమేశ్వరుడు ఇష్టలింగరూపమున విల
చుండునో నవ్వానికి నానాదేవతావిగ్రహాములతో నవసరములేదు. శివుండు ఇష్టప్రాణభావ లింగరూనేహో
విరాజిల్లుచుండునను విజ్ఞానము కలుగువరకే ప్రతిమల నారాధింపవలసియుండును. విగ్రహారాథ
ఉన్నతపదము నందించును. మొదట విగ్రహము నారాధించియే శివలింగము నర్చింపవలసియుండ
పరమాత్మ గొప్పవాడైన నొకానొక ప్రతిమ యందు భావించుట తప్పుకాదు. విగ్రహారాధనమే లేకుళో
గంధచందనపుష్పాదికము వ్యర్థంబగును. విజ్ఞానము కలుగువరకు విగ్రహమును పూజిం
విగ్రహారాధనకు వలయు యోగ్యతకొరకు న్వవర్దాశ్రమోచితకర్మ నాచరింవవలసియుండ్నా
పూజనదానాదులు లేనిది స్వకృృతంబగు పాతకము నశింపదు. పాపము నశింపనంతవరకు శో
సిద్ధింపదు. పాపము తొలగగానే సుకృతమంతయు ఫలించును. వస్త్రము మలినముగా
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative |
జీ శ్రీ శవ మనో ప్రరాణనం
'ఐతే శివలింగములలో శ్రేష్టమగు పార్థివలింగమును పూజించుట శ్రేయస్మరమని భావింపవలెను.
బ్రహ్మదేవా? నీవు జగత్సృష్టిని చేయుమని యాజ్ఞాపించుచున్నాను. నాయనా విష్ణో! చరాచర ప్రపంచము
నంతయు కాపాడుచుండుము!
ఇంతియేగాక శివపూజావిధానమునంతయు (ప్రభోధింపగా విష్ణువు - శంకరా? మా యందు
సంపూర్ణకటాక్షమును ప్రసరింపంజేసి యెల్లకాలము నీచరణపంకజములయందు దృఢభక్తియుండునట్లు
ఆశీర్వదింపమనియు వస్తుతః నీవు ఎట్టిలంపటములేనివాడవైనను మాకు సహకరించుటకు నవతరించు
మనియు నివేదించి శిరస్సునందంజలి నిడుకొని (మొక్కులిడెను.
అంత సదాశివుండు - ప్రళ్రయస్థితి సర్గములకు నేనే కర్తననియు; పరమాత్మను నిర్వికారుండను
సచ్చిదానంద స్వరూపుడను; ఐతే స్వయముగా గాక సృష్టిస్థితిలయముల నొనర్చుటకు "బ్రహ్మవిష్ణు
రుద్రస్వరూపములం దాల్బువాడను నేనే యనియు చెప్పినవాడై మీరు కోరిన విధముగా (బ్రహ్మలలాటము'
నుండి రుద్రుడుగా నవతరింతుననియు రుద్రునికి నాకు నెట్టిబేధము లేదనియు రుద్రపూజావిధానమే
నన్ను పూజించువిధానమగుననియు లోకములో నగ్నిసంబంధముచే "జలమును స్పృశింపరానట్లు నా
సంబధమువలన రుద్రుండు శివుందే యనియు వస్తుతః శివరుద్రులొకేరూపమనియు అద్దియే రెండు
విధంబులయ్యెననియు అలంకార భేదమున్నను సువర్ణమొక్క టేయైనట్లు శివరుద్రులకు నామభేధము
మాత్రంబనియు; మీరును నన్ను రుద్రుని యేక భావనతో నారాధింపుడనియు' ముమ్మూర్తులకు
మూలరూపము నేనే యనియు అద్దియే సత్యజ్ఞానానంతముగా ధ్యానింపందగినదనియు వాక్రుచ్చెను.
.ఐతే ఇంటనొక గోప్యమును గమనింపుడు! మీరిరువురు ప్రకృతినుండి జన్మించినవారు; అవతరింపం
బోవు రుద్రుండు మాత్రము ప్రకృతి జన్ముడు కాజాలడు; (బ్రహ్మనాసటినుండి ఆవిర్భవించిన రుద్రుడు
తమోగుణము నధిష్టించియుండును. వస్తుతః తామసుండు కాడు; ఉమయనంబడు ఈ దేవీయే
ప్రకృతియగును. ఇట్టి ప్రకృతిందగు రెండవరూపము సరస్వతియై బ్రహ్మదేవునికి సహధర్మచారిణియగును
మరియొక రూపము లక్ష్మియై విష్ణుమూర్తి కర్ణాంగియగును. అన్యరూపము కాళియై రుద్రునాశయించును.
లోకమునంతయు బ్రాహ్మణాది చతుర్వర్ణముల తోడను బ్రహ్మచర్యాద్యాశమచతుష్టయముతోడను నిర్మించి
వారికి వలయు సౌకర్యముల నేర్పరచియు జ్ఞానవిజ్ఞానసంపన్నులై సుఖముగా వర్తింపుడు! శివుండనగు
నేను సత్త్వరజస్తమోగుణాతీతుడనై అనంగా శుద్ధసత్త్వగుణసంపన్నుడనై ప్రకృతిపురుషుల నతిక్రమించువాడనై
పరబ్రహ్మంబునై నిత్యుడనై అనంతుడనై పరిపూర్ణుడనై నిరంజనుడనై యుండువాడను.
ళో! అంతస్తమో బహిఃనత్త్వ - ప్రీజగత్పాలకో హరిః !
అంతస్సత్త్వస్తమో బాహ్య - ప్రీజగల్లయ కృద్ధరః ॥
అంతర్బహిరజశ్రైవ - త్రిజగ త్సృష్టికృ ద్విధిః ॥
విష్ణుమూర్తి - లోన తమోగుణముకలవాడై వెలుపల సత్త్వగుణవంతుడై మూడు లోకములను
కాపాడుచుండును. మహేశ్వరుండు = లోన సత్త్వగుణము కలవాడై బయట తమోగుణసంపన్నుడై
'ప్రళభయమును చేయుచుండును. బ్రహ్మదేవుండు - లోన వెలుపలను రజోగుణము కలవాడై జగమును
నిర్మించువాడు. : వ |
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
వ్‌ .
రో
సీ 'శీ శన మహో ఫరా
ఇంకను నారాయణా? అన్ని విధముల చతుర్శుఖుని రక్షించుచుండుము. త్రిలోకముల య్య
5, ఆళి 9. |
పూజనీయుడవగుదువు. శివుని పూర్ణావతారమగు రుద్రుని నీవును (బ్రహ్మయు సెవింప వలసి యుండ్వ్న
ఇవ్విధము వక్కాణించి బ్రహ్మవిష్ణువులనుద్దేశించి వెండియు పలుక నారంభించెను.
ఇయ్యది “శివ విజ్ఞాన నర్వస్తూ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద |
ప్రవచనముతో నవమాధ్యాయము. '
దశమాధ్యాయ్‌ము _ '
(పరమ శివతత్వనిరూపణము)
మాధవా? ఎల్లపుండు లోకములన్నిటియందు గౌరవింపబడుదువు గాత! (బ్రహ్మ నిర్మితం! ;
(ప్రపంచమున కలుగు దుఃఖమును తొలగింప నుద్యుక్తుడవగుచుండుము! నీకు సంకట
సంభవించినపుడు సహాయపడుచుందును. మిక్కిలి ఉద్ధతులైన నీ శత్రువులను సంహరించుచుందన
అనేకవిధ అవతారములంజెంది గొప్పకీర్తిం గడించుము!. ప్రాణులను సన్మార్గులనుగా నొనర్చువాడవగుదు! ,
నీ చేతకాని పనినంతయు నేను సాధించుచుందును. భక్తుల నను(గ్రహించుచు దుమల ,
నిగ్రహించుచుండుము. నమ.
ఇటుల చెప్పుచు విష్ణుమూర్తిని తన హస్తముతో స్పృశించి యీ బ్రహ్మదేవునకు నన్నివేళల యణ
సర్వవిధములుగా సాహాయ్యమును గావింపుము! భక్తుల కోర్మెలనీడేర్చుచుండుము! సంకటసమయమః ;
నా శరీరమగు రుద్రుని భజింపుము! అని వక్కాణించెను. |
ఇంక నాయుష్యమును చెప్పుచున్నాను. వినుము! |
నాల్గువేలయుగములు - బ్రహ్మదేవుని కొక్కదినంబగును. రాత్రియునంతియేనని తెలియవలెను. ౪
దినములు ముప్పదియగునెడ నొక మాసంబు, అట్టి మాసములు పండ్రెండ్రు గడచినచో నొక సంవత్సరణ
అట్టి వత్సరములు వంద యగునేని బ్రహ్మదేవుని జీవితము పూర్తియగును. బ్రహ్మదేవుని యో
సంవత్సరకాలము విష్ణుమూర్తికి నొక్కదినంబగును. ఈ విధము విష్ణుమూర్తికి నూరువత్సరము లాయష్యో
చెప్పంబడుచున్నయది. విష్ణువుందగు వర్షముతో రుద్రున కొక్కదినముగా నూరు వత్సరములు గడలినో
రుద్రుడు నర స్వరూపముతో విరాజిల్లుచుండును. (ఇచ్చట నరుండనంగా మానవుండని యర్థో
కాదు. న రమత ఇతి నరః అను వ్యుత్పుత్తిననుసరించి స్వాత్మారాముడై యుండునని భావము.)
(సృష్టికాలములో ఇట్టి నరునిచే సృజింపంబడినవే నారములు అనంగా ఉదకములగు ననో,
నారములే ఆయనములుగా కలవాడు నారియణుండనియు వివేకము.)
ఇరువదియొక్కవేల ఆరువందల నిట్టూర్పుల కాలము అహోరాత్రంబగును.
ఉచ్చ్భ్వాసనిశ్వాసము లారిటితో నొక విఘడియయు అరువది విఘడియలతో నొకఘడియో
అరువదిఘడియలతో నొక్కదినంబగును.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
ఖీ శీ శవ మనో ప్రరాణనం
నిజముగా విచారించినచో ఉచ్చ్వాస నిశ్వాసములను పరిగణింప శక్యము కాదు. ఇదియంతయు
సదాశివుని భీలావిలాసము కావుననే ఆతడు అక్షయుండని పేర్కొనంబడుచున్నవాడు.
ఇంక నీ విష్ణురూపమును జాగరూకుడవై కాపాడుకొనుమని శంకరుడు చెప్పగా మాధవుడు
వినమ్రుడై (బ్రహ్మదేవునితో గూడ) దిగువ విధము వినృవించెను. పరమేశ్వరా? నీవలననే
సర్వవిధసామర్థ్యములంబడయంగలుగుచున్నాను కావున నీవే నాకు సదా ధ్యేయుండవు!
ఐతే ఇక ముందు నిన్ను ధ్యానించుటలో క్షణకాలమైనను విస్మృతి కలుగకుండునట్లనుగ్రహింపుము!
నా భక్తుడై నిన్ను నిందించునెడ నట్టివానికి ఆచం[ద్రతార్మారము నరక నివాసము సంభవించుగాత! నీ
భక్తుండును నాకత్యంతప్రియుండుకాగలడు! ఇట్లు తెలిసికొనిన వానికే మోక్షము కరతలామలకంబగును.
నా దగు మహిమను నీ యనుగ్రహమున పెంపొందించుకొందును. కాని యెప్పుడైన నపచారము'
సంభవించునెడ క్షమింపుము!
అని నారాయణుండు విన్నవింపగా చంద్రశేఖరుడట్లే క్షమింతునని పలుకుచు (బ్రహ్మ విష్ణువులను
తన యమృతహస్తముతో తాకుచు అనేకవిధ ధర్మములనుపదేశించి యనేక వరముల నొసంగి
యంతర్థానముం జెందెను. అప్పటినుండి అనంగా సృష్ట్యాదినుండియు శివలింగ పూజావిధి యేర్పడుటయే
గాక భక్తిముక్తిప్రదాయకుండగు శివుండు - లింగమునందు స్థిర నివాసమును చేయుచున్నవాడు.
లింగముందగు వేదిక - అనంగా ప్రాణవట్టము శక్తియనియు లింగముందగు పిండము సాక్షాత్తు
మహేశ్వరుండనియు గుర్తెరుగవలెను. అద్దానియందే జగమంతయులీనమగును కావున లింగ
మనంబడుచున్నయది. ;
శివలింగ సన్నిధానమున లింగోద్భవ వృత్తాంతమును పఠించువాడు ఆరుమాసములలో పరిశుద్ధం
డగుననియు శివాలయమున ఏదేనొక పుణ్యకార్యము నాచరించు వాని పుణ్యము అగణితంబగుననియు
తెలియవలెను.
ఇయ్యది “తివవిజ్ఞాన సర్వస్తూ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
ప్రవచనముతో వదియవ యధ్యాయము.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
91
|
iy శ్రీ శివ మహా ఫరా
'ఏకాదశాధ్యాయ్‌ము '
(శివపూజా విధానము) . '
అంత శౌనకాది మహర్షులు - వ్యాసశిష్యుడైన నో సూతమహాభాగా? పరమ పావన్న |
శివమహిమయందు అద్భుతంబైన లింగోత్పత్తి విధానంబు విని దుఃఖములను తొలగించుకొం ;
పూర్వము నారదునికి బ్రహ్మదేవుడు చెప్పిన విధముగా శివపూజావిధానము నెణింగించుమని ప్రశ్న
సూతమహర్షి చెప్పందొడంగెను. _ |
మునులారా? మీరడిగినది రహస్యంబైనను సనత్ముమారుని వలన తెలిసికొని వేదవ్యాసుడు
తెలిపిన విధంబుగా వక్కాణించుచున్నాను. - ఇట్టిదానినే ఉపమన్యుమహర్ని శ్రీకృష్ణమూర్తికి ప్రబో
యుండెను. |
లింగార్చనంబు వర్షశతమునకైనను చెప్పనలవి కాదు. కావున సంగ్రహముగా చెప్పుచున్నవాక్ల
సనాతనము స్వచ్చము సుఖప్రదంబు నగు శివలింగమును పరాభక్తితో పూజింపవలెను. శివలింగ్యా
జేయువారికి దరిద్రము తొలగును. రోగములు నశించును. దుఃఖములు సమయును, శత్రు
దూరమగును. మనోవాక్మాయసంభవము పురాకృతమునగు పాపము శమించును. మః,
ఇహసుఖములన్నియు చేకూరుటయేగాక మోక్షంబును సంసిద్ధంబగును.
శ్లో యా వ మానుష్య మాశ్రిత్య - చేచ్చే త్సంతానతః సుఖమ్‌ |
తేన పూజ్యో మహాదేవః - సర్వకార్యార్థసాధకః ॥
మానవజన్మను పొంది పుత్రసంతానసుఖమును కోరునెడల - సర్వాభీష్టముల నొసగు మహా
పూజింపవలెను.
బ్రాహ్మణులు క్షత్రియులు వైశ్యులు శూద్రులును తమ తమ కోర్కెలను సిద్ధింపంజేసికొను!
శివుని పూజింపనగును.
ప్రతి దినము ప్రాతఃకాలమున మేలుకొని గురువుని శంకరుని పుణ్య తీర్థములను నారాయో'
బ్రహ్మదేవుని ఇంద్రాది దేవతలను సనకసనందనాది మునులను నందీశ్వరాది శివభక్తులను సీ
విధియుక్తముగా శివస్తోత్రములను పఠింపవలెను. పిమ్మట దక్షిణదిశకుంజని మలవిమోకముండేశి లేరో
దంతభావనము నాచరించి చేరువనున్న నదీతటాకాదులయందు పుణ్య తీర్థముల యందైనను యో
స్నానముంజేశి భస్మత్రిపుండ్రములందాల్చియు ఏకాంతముగా పరిశుభ్ర స్థలమున సంధ్యావంరో
నాచరింపవలెను. తరువాత మనశ్ళాంచల్యమును విడనాడి పూజా మందిరములో (పీ
పూజాపరికరములను చెంత నుంచుకొని సుఖాసనము నందుపవిష్ణుడై మొదట ఆచమనమును సో
నాచరించి గణాధిపతిని ద్వార దిక్పాలకులను పూజించి శివునకు పీఠము నేర్చరుపవలెను. అ
. పళ్లెరము నందైనను శివలింగమును నెలకొలిపి శంకరుని ఐదు ముఖములు దశభుజములు గో
త్రినేత్రునిగాను శుద్ధ స్ఫటిక సన్నిభునిగాను సర్వాభరణిసంయుక్తునిగాను వ్యాక్రుచర్మోత్తరీతో
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
B శ్రీ శివ మహా పురాణము
ధ్యానించి శివునితో సమానమైన రూపము తనకు వచ్చినట్లు భావించి పాపమునంతయు దహించి
వేయవలెను. తరువాత మూలమంత్రముతో కరాంగ న్యాసముంగావించి నిర్మల హృదయుడై పాద్యార్థ్య
ఆచమన పాత్రలను నెలకొలిపి వివిధములైన తొమ్మిది కలశముల నుంచి యవ్వాని యందు శుద్ద జలమును
పూరించి వట్టివేరు, శ్రీగంధము, అనువానిని పాద్యపాత్రోదకమునందు, జాజికాయ, పచ్చకర్పూరము,
మళ్ళీ ఊడలు, తమాలపత్రము అనువాని చూర్ణమును ఆచమన పాత్రయందును శ్రీగంధ చూర్ణము
నన్నిటియందును వేయవలెను. శివుని సన్నిధానమున ధూవదీపసుగంధ ద్రవ్యముల నమర్చి
అణిమాద్యష్టసిద్ధులను శివునికి పూర్వాది దిశలయందు నెలకొలిపి శివునకు ప్రణవముతో ఆసనమును
కల్పించి సోమసూర్యాగ్నులను ధర్మాదులను పీఠము క్రింద నున్నట్లు క్రమముగా భావింపవలెను. అవ్యక్తము
మున్నగువానిని నాలుగు దిశలయందు తలచి సోముని సమీపమున సత్త్వరజస్తమోగుణములను
భావింపవలెను. తరువాత నందికేశ్వరుని పూజింపవలసియుండును. ఇంక “సద్యోజాతం ప్రపద్యామి”
అను మంత్రముతోడ శివున కావాహనమును వామదేవ మంటత్రమున పీఠమునందుపవేశమును
రుద్రగాయత్రితో సన్నిధానమును అఘోర మంత్రమున నిరోధంబును అనంగా శివేతర క్షుద్రదేవతలను
భూత (ప్రేతపిశాచాదులను నిరోధించుటను ఈశాన మంత్రముతో పాద్య ఆచమనీయ అర్ష్యంబులను
సమర్పింపవలెను. పిమ్మట శ్రీగంధోదకముతో పంచగవ్యములతోడ పవిత్రభాండములయందు
వస్తపూతముగా నింపంబడిన శుద్దోదకముతోడను రుద్రాధ్యాయాదులను పఠించుచు అథవా వేద విదులగు
బ్రాహ్మణోత్తములతో పఠింపంజేయుచు ఏకోత్తర శతసహస్ర జలధారల నభిషేకింపవలెను. తరువాత
శుద్ధ వైదిక భస్మ నలంది శ్రీగంధమునుశుభ్రాక్షతలను సమర్పించి కుశ పుష్పంబులను ఉత్తరేణులను
జాజిపుష్పములను చంపకములను పాటల (కలిగొట్టు) పుష్పంబుల తెల్లగన్నేరులను మల్లెపువ్వులను
కమలములను కలువలను వివిధ అపూర్వ పుష్పంబుల నర్చింప వలెను. అభిషేకించునపుడు రుద్ర
సూక్త మృత్యుంజయాది మంత్రములను పఠించుటచే సకలారిష్టశాంతి యగును. పిమ్మట కోమల
బిల్వదళములను ధూపదీపఅవసర నైవేద్యములను తాంబుల దక్షిణలను ఫలములను సమర్పింపవలెను.
శివుండు - స్పటిక సన్నిభుండనియు నిష్కళుండనియు అక్షయుండనియు సర్వలోక కారణుండనియు
లోకాత్మకుండనియు బ్రహ్మేంద్రో (ప్రేంద్ర విష్ణాదుల కగోచురుండనియు వేదవిదులచే వేదాంతులచేత .
నగమ్యుండుగా చెవ్పంబడుననియు ఆదిమధ్యాంత రహితుండనియు నర్వరోగవైద్యుండనియు
లింగస్వరూపుండనియు భావింపవలెను.
తరువాత మంగళ నీరాజనమును మంత్రపుప్పమును నమస్మారములను. సమర్పించి నానావిధ
స్తోత్రములను అనేక 'మహామంత్రములను పఠించి యర్ధ్యము నొసగి శివలింగముందగు పాదముల
యందు పుష్పముల నర్పించి కృతాంజలియై హస్తమునందు పుష్పముల నిడికొని దిగువ విధము
ప్రార్ధింపవలెను.
శ్లో! అజ్ఞానా ద్యది వాజ్ఞానా - జ్ఞపపూజొదికం మయా
కృతం తడస్తు నఫలం - కృపయా తవ శంకర ॥ 74
శంకరా! తెలిసిగొని తెలియకగాని నేను చేసిన జపపూజాదిక మంతయు నీ యనుగ్రహమువలన
సఫ్పలమగు గావుత!
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
సో
ఖీ శీ శవ నుసో తా
ఇట్లు ప్రార్థించి కొన్ని పుష్పములను సమర్పింపవలెను. తరువాత రాత పూర్వక్ష్మ
క్షమాపణమును వేడుకొని తానొనర్చిన దురితముల నొకమారు తలచుకొని పదేపదే (ప్రార్ధింప
సర్వవిధ భక్తిభావ సమన్వితుడై పరమేశ్వరా! ప్రారబ్దానుసారము సంఘటించు ప్రతి జన్మయంగ్న
యందు భక్తి నొసగుము! మరియొకండు రక్షకుండులేడు కావున నిన్నే శరణు పొందుచున్నాను. స
ప్రదాతయగు దేవదేవు నిట్లు ఆరాధించి పరాభక్తితో కంఠరవముల శివనామధేయముల నుచ్చరి్య్య
తన పరివారముతో గూడ సంతోషాతిశయముం జెందవలెను. ఇట్టివారు మనో౭._ భీష్టఫలము నొంద్యు
గాక యుక్తి యుక్తముగా మాటలాడు వారగుదురు. రోగమును దుఃఖంబును హృద్వేగంబును క్ల
విఘూతంబులను కుటిల కృత్యంబులను విష ప్రయోగంబును ఆయా సమయములయందు తట |
ఇక్కట్టులను పరమకారణుడైన శివుండు పోగొట్టును. శుభముల నొనంగూర్చును. శుక్లపక్షమున్న
చంద్రునివలె శివారాధకుని సద్దుణములన్నియు దినదినాభివృద్ధములగును. శివపూజా విధాన
సంగ్రహముగా చెప్పినవాడను. ఇంక నీ వడిగిన దానిని నా శక్తి కొలది వక్కాణింతును.
ఇయ్యది “శివ విజ్ఞాన నర్వస్తూ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
ప్రవచనముతో తకాదశాధ్యాయము.
'| ద్మాదశాధ్యాయము
(శవపూజా విధావమునగల సారాసారములను విరూపించుట)
శివపూజా విధానమునే బాగుగా మరల వివరింపుడని ప్రశ్నింపగా సూతుండు చెప్పనారంభించో
ఒకప్పుడు - బ్రహ్మదేవుండు బుషులను దేవతలను రప్పించి “మీకు నిత్యసుఖము నంటే
కలదేని మోక్షమును కోరునెడలను నాతో గూడ క్షీరసముద్రమునకు రండిని చెప్పగా వారందరు బయళ
సర్వహితకారకుండగు మహావిష్ణువు నివసించు (ప్రదేశమునకు వెళ్లిరి. అచ్చట జగన్నాథు/
జనార్ధనుండు దర్శనము నీయగా కృతాంజలురై నమస్కరించిరి.
అంత విష్ణువు - బ్రహ్మాది దేవతలారా? బుషులారా?. ఎందుకే తెంచితిరి? నేనేమి చేయవో
యడుగగా నమరులు - దుఖములన్నియు తొలగుటకై నిత్యము ఎవని సేవింప వలెనని వినక
అట్టితజి నారాయణుండొక తూరి శివపదాంభోజములను స్మరించి, చెప్పందొడగెను.
ళ్లో॥ సేవ్యః సేవ్యః నదా దేవః - శంకరః సర్వదుఃఖహా ।
త్యాజ్యం తదర్పనం నైవ - కదా౭ పి సుఖ మిప్పుభిః ॥
“ప్రారబ్ధకర్మానుసారము సంసారములో సంభవించు ఇబ్బందుల నన్నిటిని పోగొట్టు శీ
అనంగా శివలింగమే ఎల్లకాలము నియమిత సమయములయందు ఆరాధింపందగినది. ఇహపరసుళో
నిచ్చగించువారు ఎట్టి పరిస్థితులలోను శివపూజనమును మానరాదు.” లింగమూర్తి యగు మ
విస్మరించి తారకాసురకుమారులు తమ బంధుపరివారములతో నశించినవారు.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
(ల్లీ శ్రీ శవ నునో ప్రురాణనం '
దేవదానవులు, ఈ బ్రహ్మదేవుండు నేనును నిత్యము శివలింగము నర్చించుచున్నాము. ఏదేనాక
కారణమున అనంగా ఆర్తుండై కాని జిజ్ఞాసువై కాని అర్థార్థియె కానీ జ్ఞానియై కాని శివలింగమును
నిత్యము పూజింపవలెను. ప TE
జీవితములో ప్రతిదినము ఒక్క మహూర్తకాలమైనను అథవా క్షణకాలమైనను శివుని
సేవింపకుండుటయే గొప్ప దోషమనియు మిక్కిలి గ్రుడ్డితనమనియు కడుంగడు మోహావేశమనియు మిగుల
ప్రారపాటనియు తెలియవలెను.
శివభక్తి సంపన్నులు, శివాసక్తమానసులు, శివస్మరణతత్పరులు నెన్నటికిని దుఃఖముల పాలు
కారు.
మనోహర భవనములను లావణ్యకివతులు ఆభరణభూషితలు నగు తరుణులను తృప్తి కలుగువరకు
ధనమును పుత్రపౌత్రాదిసంతతిని శరీరారోగ్యమును లోకాతీతగారవమును స్వర్గసుఖమును శివభక్తి
పరంపరా౭_ భివృద్ధిని అంత్యకాలమున శివసాయుజ్యమును కోరువారు-పూర్వపుణ్యబలమున సదాశివు
నారాధింతురు.
ళ్లో యో౭_ర్చయే చ్చివలింగం వై - నిత్యం భక్తిపరాయణః ।
_ తన్యవై సకలాసిద్ధి - ర్నస పా పైః ప్రయుజ్యతే ॥
ప్రతిదినము భక్తిశ్రద్ధలతో శివలింగమును షోడశోపచారములతో పూజించువానికి విహిత
కామ్యములన్నియు సిద్ధించును., మరియు ఆగామిపాపములకు బాధ్యుడు కాజాలడు.
ఇట్లు విష్ణుప్రబోధముంబడసి బ్రహ్మాది దేవతలు శివలింగముల నిప్పించుడని ప్రార్థింపగా విష్ణువు
విశ్వకర్మచే పంచసూత్రఘటిత మనోహరశివలింగములను చేయించి' వారి వారి అధికారానుగుణంబుగ .
నిప్పించెను. స ]
ఇం[ద్రుడు పద్మరాగమణిమయంబును కుబేరుడు సువర్ణలింగమును యమధర్మరాజు .
వీతమణివయంబును వరుణదేవుండు శ్యామలవుణివయుంబును నారాయణుండు
ఇంద్రనీలమణిమయంబును బ్రహ్మదేవుండు హేమలింగమును లక్ష్మీదేవి సృటికలింగమును విశ్వేదేవతలు
రజత లింగములను వసువులు ఇత్తడిందగు లింగములను అశ్వినీ దేవతలు పార్థివంబులను ఆదిత్యులు
రాగిచే చేయంబడిన లింగములను చంద్రుండు మౌక్తిక లింగమును సూర్యుడు వజ్రలింగమును బుషులు
మృణ్మియలింగములను బుషిపత్నులు చందన లింగములను మయుండు పగడములందగు లింగమును
సరస్వతీదేవి రత్నలింగంబును పరిగ్రహించి తమ యుత్తమాంగములం ధరించి విష్ణుమూర్తి చెప్పినవిధముగా
పూజించిరి. పిమ్మట (బ్రహ్మదేవుడు దేవతలును తమ నివాసములకుం జనినవారైరి.
అంత చతుర్ముఖుండు బుషులకు దేవతలకు శివపూజావిధి నిట్లు వక్కాణించెను.
సర్వ ప్రాణులలో దుర్లభంబగు మానవజన్మమునొంది అందు (్రేష్టమగు సత్ములములోను మరియు.
మిన్నయగు సదాచారసంపన్నమగు వంశమునందును పుట్టినవారు ఇట్టి జన్మ మరల రాదని భావించి
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 95
pt శ్రీ శన మహో ప్రా
స్వర్గాథమ ప్ర యుక్తమగు ధర్మమును శివ ప్రీత్యర్ణమై ఆచరించుచుండవలెను. తన యధికారము ననుస్క
(శ్రాతస్మార్తకర్మల నొనర్చుచుండవలెను.
ఐతే నిట ముఖ్యవిషయ మొండు గమనింపపందగినదై యున్నది.
కర్మయజ్ఞములు వేయిటికన్న తపోయజ్ఞము అనంగా నక్తవ్రత సోమవార వ్రత ఉహు
శివక్షేత్రగమనాదికము మిన్నయగును. ఇట్టి తపోయజ్ఞములు వేయిచేయుట కంటెను శివపం
జపముందగు యజ్ఞము ప్రశస్తంబగునది. శివజ్ఞానము అనంగా శివసాక్షాత్మారమునకై శివధ్యాన్న
నాచరింపవలసియుండును. ధ్యానయజ్ఞరతునకు శివుడు సదా సన్నిహితుండై యుండ్ల్య
శివునిధ్యానించువారికి ఎట్టి ప్రాయశ్చిత్తములును చెల్లనేరవు. ఇట్లు శివధ్యానముతో శివజ్ఞాన్న
కలిగియుండువారు - కర్మ బంధములు లేక సుఖదుఃఖముల నతిక్రమించియుందురు. మరియు ధర్మ
' యధర్మమిద్ధి యనిగాని జపనిర్బంధము గాని హవన ధ్యాన విధానములుగాని లేనివారై నిరంత్ష
శివోపాసనాసక్తచిత్తులై నిర్వికారముగ నుందురు. bE |
శ్రేష్టమగు శివానందమును కలుంగజేయునదియు అక్షరంబును నిష్మళంబును సర్వవ్యాపక్క
నగు శివలింగము అనగా భావలింగము శివయోగుల హృదయములయందు విరాజిల్లుచున్నయ!
శివలింగము - బాహ్యమనియు ఆభ్యంతర మనియు రెండు తెజంగు లొప్పును. బాహ్యము స్టూలమని
అభ్యంతరము సూక్ష్మమనియు తెలియవలెను.
స్వధర్మముగా భావించి స్థూలలింగార్చనమును గావింపవలసియుండును. ఆధ్యాత్మిక నిష్టగలశో
పూజించు సూక్ష్మలింగము పాశుపతదీక్షావిధానమున సద్గురువుకడ లభించువరకు స్టూలలింగ
ననంగా దేవాలయలింగమునుగాని సువర్ణ రజతాది నిర్మిత లింగమునుగాని ఆరాధింపవలసియుండుః
జ్ఞానులకు సూక్షలింగమే ప్రశస్తంబైనది. అద్దియే ఇష్టప్రాణభావ మనంబఅగుచున్నయది. వస్తుతః విచా
. చూచినచో సూక్ష్మస్థూల జగమంతయు శివమయంబేయగును. ఉదకములయందు నిర్లిస్తమగు కమలమీ
శాంభవదీక్షితుండై శివునుపాసించువాడు. గృహస్థాశ్రమియైనను కర్మబద్భుండు కాజాలడు. శివజ్ఞాన
కలుగు వరకు మానవుండు కర్మమార్గమున శివునారాధింపవలెను. సూర్యుండొకడేయైనను జలాధారమో
మున్నగువానియందు ననేకులుగా కనపడునట్లు శివుండు నద్వితీయుండై నానావిధరూపమో
భాసిల్లుచుండును. ఎవని హృదయమునందు సకళుడైన పరమేశ్వరుడు ఇష్టలింగరూపమున వరో
చుండునో నవ్వానికి నానాదేవతావిగ్రహములతో నవసరములేదు. శివుండు ఇష్టప్రాణభావ లింగరూహో
విరాజిల్లుచుండునను విజ్ఞానము కలుగువరకే ప్రతిమల నారాధింపవలసియుండును. వి
ఉన్నతపదము నందించును. మొదట విగ్రహము నారాధించియే శివలింగము నర్చింపవలసియండో.
పరమాత్మ గొప్పవాడైన నొకానొక ప్రతిమ యందు భావించుట తప్పుకాదు. విగ్రహారాధనమే లేకుంటే
గంధచందనపుష్పాదికము వ్యర్థంబగును. విజ్ఞానము కలుగువరకు విగ్రహమును పూజింప
విగ్రహారాధనకు వలయు యోగ్యతకొరకు న్వవర్జాశ్రమోచితకర్మ నాచరించవలసియుంగ్‌
పూజనదానాదులు లేనిది స్వకృతంబగు పాతకము నశింపదు. పాపము నశింపనంతవరకు
సిద్ధింపదు. పాపము తొలగగానే సుకృతమంతయు ఫలించును. వస్త్రము మలినముగా నొ
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative !
|
ఖీ శీ శివ మనో ఫ్రురాణనం
పీతరక్తాది వర్ణములు సరిగా 'కానరానట్లు దేవతారాధనముతో నిర్మల మగు దేహమునందు ఉపాసనా
జన్యమైన శివజ్ఞానము సంభవించును. శివజ్ఞానము కలుగుటకు అనన్యమైన శివభక్తియే కారణము.
శివో పాసనము దృఢపడుటకును ఏకాంతశివభక్తియే. కారణమని తెలియవలెను.
ఇష్టదేవతారాధనాది పుణ్యము శివభక్తిని పెంపొందించును. 'సద్దురువు నాశ్రయించుటచే
సుకృతము నాచరించు నవకాశము లభించును. సత్పురుషుల సహవాసము సద్దురువుకడకు చేర్చును.
సద్గురువు వలన శివపంచాక్షరీ మహామంత్రమును పరిగ్రహించి యవ్వారిని పూజించుటంజేసి మంత్రమును
జపించుటవలనను చిత్తశుద్ధి కలిగి శివజ్ఞానము స్ఫురించును. శివజ్ఞాన దార్జ్య్వమున భేదము తొలగును
భేదభావన యంతరించినచో రాగద్వేషాది ద్వంద్వదుఃఖములు నివారించును. ద్వంద్వదుఃఖములు లేనివాడు
శివస్వరూపుండనియే భావింపవలెను. ఇట్టి శివ స్వరూపుని దేవతలు బుషులు ప్రశంసించుచుందురు.
పుణ్యతీర్థములకంటెను దేవతావి గ్రహముల కన్నను పావనుండగు శివయోగి - దర్శనమువలననే భక్తులను
తరింపంజేయును. ఆదిత్య అంబికా విష్ణు గణనాధ మహేశ్వరులకు మూలమగు శివునొకనినే పూజించుటచే
- మూలముందడిపినచో శాఖలన్నియు పరిపుష్టములగునట్లు - విష్ట్వాది దేవతలందరును ప్రసన్నులగుదురు.
కొమ్మలను తడిపినచో మూలము సంపుష్టము కానట్లు ఇతర దేవతారాధనవలన శివప్రసాదము కలుంగ
జాలదు.
అందువలన లోకశంకరుండగు మహాదేవుని పూజించుచు సర్వకామఫలములను బడయ వలెను.
కాని యాతడు సర్వప్రాణిప్రియుండై యుండవలెను. .
శ్లీః తస్మాచ్చ పూజయే ద్దేవం - శంకరం లోక శంకరమ్‌ ।
సర్వకామ ఫలావాప్వై - నర్వభూతహితే రతః ॥ ౮౬
ఇయ్యది “శివ విజ్ఞాన సర్వస్తూ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
'._ ప్రవచనముతో ద్వాదశాధ్యాయము.
క్రయోదశాధ్యాయము
(శివపూజా విధాన విరూపణము)
కోర్కెలను సుఖముల నన్నిటిని ప్రసాదించు ఉత్తమ శివపూజావిధిని చెప్పుచున్నాను.
ప్రతిదినము (బ్రాహ్మముహూర్తమున అనంగా తెల్లవారుజామున మేలుకొని దోసిలింజోడించి
వినమశిరస్కుండై సాంబశివుని భక్తితో ప్రార్థింపవలెను.
శ్లో! ఉతిష్థోత్తిష్ట ! దేవేశ - ఉత్తిష్ణ! హృదయేశయ |
ఉత్తిష్ట త్వముమాకాంత - బ్రహ్మాండే మంగళం కురు ॥ 3
నా హృదయకమలములో నిద్రించు పార్వతీపతీ! మహాదేవా! లెమ్ము! మేలుకొని బ్రహ్మ సృష్టములగు
పదునాలుగు లోకములయందు గల చేతనాచేతన ప్రాణులందరికి శుభము నొనంగూర్చుము!
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 97
లో
|
|! శ్రీ శవ మనో పర్యా
ధర్మ మెట్టిదో ధర్మము నాచరించుట యెట్లో తెలియదు. నరం అ ag అధర్మమున్న
తొలగుట యెట్లో నదియు తెలియదు. మహాదేవా! నీవు నా యంతఃకరణము నందుండి
(ప్రేరేపింతువో నట్లు చేయువాడను. ఇవ్విధము ప్రార్థించి గురువుగారి పవిత్ర చరణములను స్మరింపవ్మ్య
తరువాత శౌచ దంతధావనముల నాచరించి గంగా గోదావరీ ప్రముఖ పుణ్యనదుల యండ్ష గ్గ
నదితటాకాదులయందు గాని స్వగ్భృహమునంగాని స్నానముంజేయవలెను.
ఆదివారమున (శ్రాద్ధమునాడు సంక్రాంతియందు గ్రహణసమయమున పుణ్యతీర్థమృన్న
మహాదానముంజేయునపుడు ఉపవాసదినమున అశౌచమున నుష్టోదకముతో స్నానము ్రశస్తము ఇ
పుణ్యతీర్థములయందు తదభిముఖుడై భక్తివిశ్వాసములతో నవగాహనముంజేయవలెను. నిత్య మళ్ళ
స్నానముంజేయునెడ గ్రహణమునాడు మాత్రము ఆవ నూనెను పరిగ్రహింపంగూడదు. ఉత్తరాభిమల్న
గాని పూర్వాభిముఖుడై గాని శుద్ధవస్త్రమును ధరించి జలకమాడవలసియుండును. త్రర్వు
దేవర్షిపితృతర్పణమునాచరించి ధౌత వస్ర్రమును అనంగా పట్టుధోవతిని గాని ధావళిగాని ధరించి మ్మ
ప్రదేశమున మృగచర్మాది మృదుచిత్రాసనముపై నుపవిష్టుడై భస్మత్రిపుడ్రములందాల్చి రుద్రాక్షలను ధరించి
స్వవర్ణాశ్రమోచితమైన సంధ్యావందనాది నిత్యకర్మ నాచరించి శివుని పూజింపవలెను.
మొదట పూజాస భారములను మహానైవేద్యమును చెంత నుంచుకొని మనశ్చాంచల్యమును విడ!
ధైర్యముతో శివపూజనమును (ప్రారంభించుచు గురువుగారిని స్మరించి యవ్వారి యనుజ్ఞంబిడనీడ
ఎట్టి కోర్మెల ననుసంధింపక సంకల్పము నాచరించి పరివారముతో గూడిన శివుని పరాభీ!
పూజింపవలెను. శివపూజనమునకు ముందు గణపతిని కుమారస్వామితో గూడ షోడశోపచారమళ!
పూజించి ప్రార్థింపవలెను. తరువాత మహోదరుండను ద్వారపాలకు నర్చించి చందన కుంకుమ ధూమ.
నైవేద్యాదులతో పార్వతీదేవి నారాధింపవలెను. పిమ్మట గృహమున రజతాది నిర్మిత శివలింగమః
లేనిచో పార్థివలింగమును నిర్మించి ప్రాణప్రతిష్టను భూతశుద్ధినాచరించి శివాలయమున పీఠమునో
నిచియు దిక్పాలకులను పూజింపవలసియుండును. స్వగృహమున మాత్రము దిక్సాలకుళో
పూజింపనవసరము లేదు. శివలింగమునందే సర్వంబు కలదని భావింపవలెను.
మరల నొకపార్యయము ఆచమనముంజేసి ప్రాణాయామము నాచరించి పద్మాననన్లో
ఆర్థపాత్రోదకముతో శివలింగమును శుభ్రపరుపవలెను. తరువాత నావాహనమును చేయవలెను:
కైలాసశిఖరమునందుండువాడును పార్వతీపతియు ఉత్తముండును క్షత్సిపాసాది ప్రాకృతగుణహో
లేనివాడును సర్వజ్ఞత్వాది దివ్యకల్యాణగుణములు కలవాడును పంచవక్రుండును దశభుజుడును గీ
డును వృషభధ్వజుండును కర్పూర గౌరుండును చంద్రశేఖరుండును జటాజూటధారియు
నుత్తరీయముగా ధరించినవాడును గజచర్మను ధోవతిగా కట్లుకొనినవాడును వాసుకి మొదో
సర్పరాజములచే నలంకరింపంబడిన శరీరముగలవాడును పసు మున్నగు ఆయుధమో
దాల్చినవాడును అష్టసిద్ధులను ముంగిట తాండవ మాడించువాడును జయజయ శి
భక్తపుంగవులచే నారాధింపంబడువాడును సహింపరాని తేజస్సున విశదముగా గుర్తింపంబిడస'
(బ్రహ్మవిష్ట్వాద్యమరులచే సేవింపంబడువాడును సర్వవిధ. ప్రాణులకు శరణ్యుండును ప్రనస్లో
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
i శ్రీ శివ మహో ప్రరాణనం
ముఖకమలముగలవాడును వేదశాస్త్రములచే నభివర్ణింపంబిడువాడును భక్తవత్సలుండును ఆనంద
ప్రచురుండు నగు శివునావాహనముంజేయుచున్నానని యుచ్చరించి ఆసనమును పరికల్పింవలెను.
ఐతే పూజాక్రమమునంతయు “శివాయ నమః” - అనుమాదిరి చతుర్ద్యంత పదముల తోడనే
గావింపవలసియుండును. పిమ్మట పాద్యము నర్భ్యము నాచమనమును సమర్పించి పంచామృతములతో.
స్నానము నాచరింపంజేసి నిర్మలములు సుగంధ సమన్వితములు' నగు నుదకములతో నభిషేకమును
వైదిక మంత్రములతోడను శివస్తోత్రములతోడను సమర్పింపవలసియుండును. పిమ్మట నాచమనమును
వస్త్రమును భస్మను శ్రీగంధమును తిలజవ గోధుమ మాషమి(శ్రిత శుభ్రాక్షతలను శంఖపుష్పములను
శతపత్రకమలములను కరవీర నందివర్ధన. ద్రోణ మల్లికాది పుష్పములను శివలింగమున కైదు
ముఖములున్నట్లు భావించి. యైదుముఖములకు సమర్చింపవలెను. భక్తవత్సలుడైన శంకరునకు
తలసీపత్రములను విశేషించి బిల్వదళముల నొసగవలెను.
ళ్ల నర్వాభావే బిల్వపత్ర - మర్పణీయం శినాయ వై |
బిల్వపత్రార్పణేనైవ - సర్వపూజా ప్రసిద్ధతి ॥
నానావిధ పుష్పములు తులసీ పత్రాదులును లభింపకుండునెడ మారేడు దళములను మాత్రము
శివునకు సమర్పించుటంజేసి సర్వవిధ పుష్పపత్రపూజాఫలము సమకూరునని తెలియ వలెను. తరువాత
సుగంధచూర్ణమును సువాసిత తైలమును అగరుధూపమును ఘృతదీపమును మతియు
“రూపం దేహి యళో దేహి - దేహి భోగంచ శంకర !
భుక్తి ముక్తి ఫలం దేహి - గృహీత్యా౭ _ర్థ్యం నమో2_న్లుతే ”
అను మంత్రమును చదువుచు ఆర్హ్యము నొసగీ వస్త్రముతో ముఖమార్దనముంజేసి పలుతెజంగల
పక్వాన్నములతో కూడిన నైవేద్యమును వెనువెంటనే ఆచమనమును కర్పూరము మొదలగు వానితో కూడిన
తాంబూలమును సమర్ప్చింపవలెను.
ఐదుపోగుల నెయ్యివత్తులతో మంగళ నీరాజనమును వెలిగించి శివుని పాదముల చెంత నాలుగు
తడవలు, నాభిమండలమును రెండు హ్యాయములును, ముఖమున నొకమారును స్వరూపము మొత్తమునకు
ఏడు మార్లును సమర్పించి శివధ్యానమును గావించి స్వకులగురువు ఉపదేశించిన శివమహా మంత్రమును
యథాశక్తి జపింపవలెను. అనేక విధస్తోత్రములతో శివుని వేడుకొని మెలమెల్లగా ప్రదక్షిణముల నాచరించి
సాష్టాంగ నమస్మారముంజేసి పుమ్పెంజలింఘటించి “త్రెల్రిసియో తెలియకయో నే చేసిన పూజాదికమంతయు
నీ యనుగ్రహమున సఫలమగు గావుత! శంకరా! నీవాడను, నీయందే నా ప్రాణములను నెలకొలిపితిని,
నీ చరణకమలములయందే నా యంతఃకరణమును స్థిరపరచితిని, ఇట్టివానిగా నన్ను గుర్తించి
ప్రసన్నుడవుకమ్ము! నేలపై తొట్రుపడిన వారికి భూమియే ఆధారమగునట్లు నిన్నారాధించునపుడు
'ప్రమాదమున నేర్చడిన యపరాధములను మన్నించు శరణ్యుండవు నీవేను” ఇత్యాది విజ్ఞప్తి నాచరించి
భక్తి భావాతిశయమున తన దోసిలియందలి పుష్పములను సమర్పించి మజల నొకమారు నమస్కరించి
“మహాదేవా? నీ పరివారముతోగూడ స్వస్థానమునకు కెళ్లుము! మజల నేను పూజించునపుడు రావలయును
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi.:An eGangotri Initiative
ష్ట్ర నక శీ శవ మహో ప్ర్మ
సమా ఇట్లు ప్రార్థించి శంకరుడు తన వృదయములోనికి వెళ్లినట్లు భావించి జలమును విసరి
విసర్జితోదకమును శిరమున చల్లుకొనవలెను.
ఇవ్విధము భుక్తి ముక్తి ప్రదంబగు శివపూజనమును చెప్పితిని. మటియు నెద్ది వినెదరో ప్రశ్న
సూతుండు విరమించెను. |
ఇయ్యది “శివ విజ్ఞాన నర్వస్తూ మను తాంకరీయ శఆంద్రానువాద
వ్రవచనముతో త్రయోదశాధ్యాయము.
' చతుర్దశాధ్యాయ్‌ము
(శివుని నానావిధపుష్ణములతో పూజించుటచే కలుగు ఫలములు)
ఏ యే పుష్పములతో ఏ యే సంఖ్యను పూజించినచో ఎట్టి ఫలమును శివుండొనగు .
శౌనకాదిమునులు ప్రశ్నింపగా సూతమహర్షి - వక్కాణించుచుండెను.
బుషులారా? పుష్పముల నర్చించువిధానమును చెప్పుచున్నాను. సావధానముగా విను! ;
ఇవ్విషయమునే నారదమహర్షికి బ్రహ్మదేవుండు తెలిపి యుండెను.
లక్ష్మీకాముండు కమలములతోడను బిల్వపత్రములతోడను శతపత్రములతోడను శంఖపుష్నణ్‌।
తోడను లక్ష సంఖ్యగా శివునర్చించినయెడల పాపములు పటాపంచలగుటయే గాక సంపన్నుండగ!
కమలములు ఇరువది యగునెడ నొక్కప్రస్థమగును. బిల్వదళములు వేయియగునేని శతపశ్రహే '
వేయియగునెడ నర్ధప్రస్థమగును. పదునారు పలములు ప్రస్థమనియు పది పలములు టంకవగో
తెలియునది. ఇట్టి కొలతను త్రాసుయందు తూచంబడిన పుష్పములతో శివుని పూజింప వళ్లు
నిష్మాముడై శివుని పుష్పముల నర్చించినచో ముక్తుండగును. రాజ్యమును కోరువాడు పై నాల్లిటిలో'
నొక వువ్చములతో పార్థివలింగములను వదికోట్లనంఖ్యను పూజించి శంకరుని ప్రనః
చేసికొనవలసియుండును. శివలింగముపై పుష్పము నఖండాక్షతలను శ్రీగంధమును నమో ,
జలధారాభిషేకము నొనర్పవలెను. శివపంచాక్షరీ మహామంత్రము బిల్వదళంబు శంకరో ,
నతిప్రియములైనవి శతవత్రకమలములుగాని శంఖపుష్పములుగాని పూజాముఖ్యములై జో ,
సుఖములనొనగునట్టివి. పిమ్మట ధూపదీపనైవేద్యములను అర్హ్యమును మంగళనీరాజననే
ప్రదక్షిణను నమస్మారములను క్షమాపణమునుగావించి విసర్జింప వలెను. ఇట్లు భక్తి నొనర్నిో '
పరమేశ్వరుండు ప్రసన్నుడై ప్రభుత్వపదవి ననుగ్రహించును. సంఘ ప్రాముఖ్యము నపేక్షించువాడు శే '
కుసుమములతోడను కారాగృహ విమోచనము గోరువాడు లక్షకుసుమముల శివునర్చింపవలసియో
వ్యాధిగ్రస్తుండును కన్యార్థియగువాడును విద్యాజ_ భివృద్ధింగోరువాడును వాక్ళుద్ధదయయలో
నేబదివేల కుసుమంబుల శంకరు నారాధింపవలెను.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
ల్జీ 1 శ్రీ శివ మునో ప్రరాణనం
ఇంక శివదర్శనము నిచ్చగించువాడు నర్ధలక్షపుష్పములతో శివునర్చించుచు మృత్యుంజయ
మహామండత్రము నైదులక్షలు జపింపవలెను. పదిలక్షలు జపించునెడ నవశ్యము శివదర్శనఫలము
సమకూరును. ఆయుష్కాముండు దూర్వల తోడను, పుత్రకాముండు నుమ్మెత్త పువృములతోడను
క్రర్తకాముండు అగి సెపువ్వులతోడను, భుక్తిముక్తికాముండు తులసీదళములతోడను, ప్రతాపము నరించువాడు
జిల్లేడుపువ్వులతోడను, చిన్న కలువలతోడను, శత్రువుల నోడించుటకు దాననవువ్వులతోడను,
రోగనిర్మోచసమునకై గన్నేరుపువ్వులతోడను, భూషణ ప్రాప్తికి మంకెనపువ్వులతోడను, వాహనలాభమునకై
జాజిపుష్పములతోడను, విష్ణు ప్రీతి నాశించువాడు' నల్లయగిసెపుష్పములతోడను, ముక్తికాముండు
శమీపత్రములతోడను ఉత్తమురాలైన భార్యను కోరువాడు మల్లికాపుష్పములతోడను, నిరంతరము '
స్వగ్భహనివాసము నిచ్చగించువాడు అడవిమొల్లలతోనైనను పెద్దగోరంట పుష్పములతోనైనను వస్తసమృద్దికై
కొండగోగు పుష్పములతోడను మనస్సు బాగుపడుటకై వావిలిపుష్పములతోడను సర్వకామా వాప్తికొరకు
బిల్వదళములతోడను శివలింగమును పూజింపవలెను. ఉమ్మెత్తపుష్పములు-ఎ(ర్రనికాడ గలవి
ఢ్రేష్టములనియు ప్రతిపుష్పమును పత్రమును లక్ష సంఖ్యగా నర్పింపవలెననియు తెలియునది. చంపకము
కేతకముదక్క నితరపుష్పములన్నియు శివప్రియంబులేను;
ఇంక ధ్యానములతో శివునర్చించు విధానమును చెప్పుచున్నాను. అవ్వాని ప్రమాణమును ఫలితంబు
నాకర్ణింపుడు!
' లక్ష తండులమును శివలింగమున కర్పించునెడల లక్ష్మీవృద్ధియగును. అయ్యవి యఖండితములుగా
నుండవలెను. ఆరున్నర మానికల నారు తులముల తూకము గల బియ్యము లక్ష యగును.
మొదట రుద్రాభిషేకము మున్నగు నుపచారములను సమర్పించి శివలింగముపై నూతనవస్త్రము
నునిచి లక్షఅక్షత తండులముల నొసగవలెను. తండలములపై గంధ పుష్పాదులతో కూడిన నారికేళమును
నెలకొలిపి ధూపదీపనైవేద్యాదులను సమర్పించునెడలను యథాశక్తి ఆచార్యునకు దక్షిణ నొసగినచో
సంపూర్ణఫలమును పొందవచ్చును. ఇట్టితతి పండ్రైెండ్రు గురు సద్రాహ్మణులకు భోజనము నొసగినచో
లక్షఅక్షతార్చనము సాంగో పాంగమగును. పిమ్మట శివమంత్రమును నూట నెనిమిది పర్యాయములు
జపింపవలసి యుండును.
లక్ష తిలలంబూజించినచో మహాపాతకములు నశించును. పదునొకండు పలముల తూకముతో
తిలలు (నువ్వులు) లక్షసంఖ్యాకములగును. పూజఅన్నదానాదిక మంతయు పూర్వోత్తమువలె చేయదగినది.
లక్షయవల పూజయు సర్వసౌఖ్య'ప్రదంబు; ఎనిమిదిమానికలు మరియు సగము మానిక, ఆరుతులముల
తూకముత్తో యవలు లక్షయగును. గోధుమలతో శంకరుని పూజించుట వలన సంతానము పెంపొందును.
సగంతూము అనంగా నెనిమిది మానికల గోధుమలు లక్షయగును. పెసలతో శివునారాధించుటయు
సుఖావహంబు; ఏడున్నర మానికల ఆరుతులముల పెసలు లక్ష సంఖ్యాకములు; పదునొకండుగురు
బ్రాహ్మణులకు భోజనము నొసగుటయు ఇందు ముఖ్యాంశమగును. లక్ష కొజ్జలతో శివుని పూజించినయెడల
ధర్మార్థకామములు సిద్ధించును. ఒక్కమానెడు కొజ్జలు లక్ష యగును. ద్వాదశబ్రాహ్మణ భోజనము ఇట
అని వార్యంబగుచున్నయది. లక్షవాలతో పూజించినచో శత్రువులు నశింతురు. ఆరువది తులముల
ఆవాలు లక్షయని తెలియవలెను. లక్ష కందిపప్పు దళములతో శివుని పూజించినయెడల నానావిధభోగములు
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative - 101
ఖీ శ్రీ శివ మహా ఫ్యా
సం్రాప్తములగును. లక్ష మిరియాలతో శంకరు నర్చించునెడల పగవారందరును స్వాధీనుల గ
పుష్పముల కొలతను తెలుపుచున్నాను. గమనింపుడు!
స్థంబైన లక్షయగు. . జాజిపుష్పములు మొల్లపూవులును పది య్య
శంఖ పుష్పంబు లొకప్ర ప
ప్రస్థంబైన లక్షయగును. రాజికాకుసుమంబులర్థ ప్రస్థమైన లక్షయగును. ఇరువది ప్రస్థంబుల మ
లక్షయగును. కొండగోగులు దిరిసెనవిరులును మంకెన పువ్వులును పది ప్రస్థంబులైన నొక్క లక్షయ్య్య.
నువ్వుపువ్వులు పదియుందొమ్మిది ప్రస్థంబులైన లక్షయగును. ముప్పదియెనిమిది పు
గన్నేరు విరులు వావిలిపూవులును లక్ష యగును.
వునర్చించుట సర్వకామ్యములను సిద్ధింపంజేయును కాని నిషా
ఇత్యాది పుష్పముల శి
పూజించునెడ ముక్తుండగును.
అభిషేకఫల నిరూపణము
ఇంక నభిషేకఫలమును జలధారాఫలమును చెప్పెదను. వినుము! భక్తిశ్రద్ధలతో విధివిధాన
శివునిం బూజించి జలధారా౭_ భిషేకము నొనర్చ వలసియుండును.
పదకొండుమారులు రుద్రాధ్యాయాది సూక్తములతో జ్వరప్రలాపశాంతికై జలధారా౬.భిషే!
నొనర్పవలెను. షడంగన్యాసములతో కూడిన మహామృత్యుంజయ మంత్రముతో పురుషసూక్తముళోః
గాయశత్రీమంత్రజపముతోడను ఓంకారాదులు నమోంతములు నగు శివనామములతోడను ఆగె
మంత్రములతోడను శివునభిషేకించిన సుఖము ్రాప్తించుటయే గాక సంతానము కలుగ!
అభిషేకజలమున స్వచ్భసుగంధ ద్రవ్యములను విభూతిని వేయవలెను.
సహస్ర మంత్రముల నుచ్చరించుచు శివునకు మంచినెయ్యిందగు ధారాభిషేకమును చేయ
స్వవంశము తప్పక విస్తరించును. ఇందెంతమాత్రము సంశయము లేదు. క్షీరాభిషేకము దుఃఖఖనాళ
శర్మరతో కూడిన పాలతో నభిషేకించుటం జేసి ప్రజ్ఞా (తెలివి) వృద్ధియగును. పదివేల మంత్రమో
చదువుదనుక క్షీరముతో శివు నభిషేకింప వలసియుండును. |
న్వగృహ కలవాది ఉపద్రవములు శమించుటకై ధారాభిషేకము అవశ్యకర్తవ్యమగో
తైలాభిషేకమున శత్రువులు తపింతురు. ' సుగంధతైలముతో నభిషేకించునెడ. భోగము లోక
సమకూరును. ఆవనూనెతో నభిషేకించునెడ పగతురు నశింతురు. తేనెతో నభిషేకిలో
కుబేరసమునిగావించును. చెరుకు రసముతో నభిషేకించునెడ....... సర్వవిధసంతృప్తి యెద
గంగాజలముతో ధారాభిషేకము నొనర్చునెడ భుక్తి ముక్తులు చేకూరును. ఇట్లి యభిషేకములను హో
సంఖ్యతో గావించి పదియు నొక్క మాహేశ్వర బ్రాహ్మణులకు భోజనము నొసగవలయును..
ఇట్టి శివారాధనము లోకమున సుప్రసిద్ధమై కోర్మెలన్నిటి నానగూర్చునది. హితావహో
పార్వతీదేవితోడను కుమారస్వామితోడను శంకరుని యథావిధి పూజించువాడు భూలోకమున పులో [
సుఖముంబడసి యంతమున లోకోత్తర సుఖప్రదంబగు మహేశ్వరుని కైలాసముంజేరి హీ
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative |.
!
4
1 Te | శ్రీ శవ మహో ఫ్రురాణనం
ప్రతీకాశంబులు సర సాధకుని యిష్టానుసారము సం చరించునవియు రుద్రకన్యలు పరివేష్టించి
యుండునవియు నగు విమానములలో సంగీతవాద్యసమేతంబుగా విహరించుచు అక్కడినుండియే
శివజ్ఞానము గలవాడై శివసాయుజ్యము నొందును,
ఇయ్యది “శివ విజ్ఞాన సర్వస్వ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
వ్రవచనముతో చీతుర్దశాధ్యాయము,
(రుద్రావతార ఆవిర్భావము)
సూతుండిట్లు చెప్పందొడంగెను:
“పరమ పావనమగు శివకథను వినుపించుటచే ధన్యుడ వైతివి. అందు అద్భుతంబగు లింగోత్పత్తి
నాకర్ణించితిని. శివలింగోద్భవమును వినినవారి దుఃఖము లన్నియు తొలగును. తరువాత జరిగిన
శివుని మహిమతో కూడిన చరిత్రము ఎట్టిది? విశేషించి సృష్టిప్రకారంబును వక్కాణింపు”మని నారదుడు
ప్రశ్నింపగా బ్రహ్మదేవుడు నుడువుచుండెను.
నాయనా? నారదా? నీవడిగిన యంశము సమంజసంబైనది. ఇంతకు పూర్వము నేను వినినట్లు
శివచరితమును సంగ్రహముగా చెప్పుచున్నాను. లోగడ, లింగోద్భవ సందర్భమున శివుండు జ్యోతిఃస్తంభ
రూపమున మాయిరువురిమధ్య ప్రత్యక్షమై హితమును ప్రబోధించి యంతర్జితుండు కాగా ఉభయులము
మిగుల సంతృప్తింజెందితిమి. అట్టితతి నేను విష్ణుమూర్తియు హంస వరాహరూపములం దాల్బుటకు
గల కారణమును తెలుపు చున్నాను. హంసస్వరూపము క్షీరనీరములను విభజించునట్లుశివతత్త్వమును
పరామర్శింపం జాలునదనియు తథాపి తదర్దము వలయు వివేకము హంసకు చాలదనియు వరాహము
అధోగతి కలదై శివ తత్త్వమూలమును కనుగొనుటకు ప్రయత్నింపం జాలుననియు లోకరక్షకుడైన
హరి-వరాహరూపమును ధరించిన సమయ ప్రారంభము కలదగుటచే నీ కల్పమునకు శ్వేతవరామ
మను నామధేయ మేర్చడినదనియు తెలియవలెను.
ఇంక శివపదాంభోజమును స్మరించి సృష్టిక్రమమును విశదీకరించెదను. శివుండు ఆదేశించిన
విధముగా నేను కొంతదనుక శివధ్యానమును చేయుచు ఆనంద - పరవశుడనై జగమును సృజింప
నారంభించితిని. వ
ఇట్టితటి నారాయణుండు శివానుగ్రహవశమున నా చేయు సృష్టికి వలయు జ్ఞానము నుపదేశించి
'బ్రహ్మాండమునకు పొలిమేజయగు వైకుంఠమున నివసించెను. పిమ్మట నేనుపూర్వ సృష్టమైన జలమునందు
నంజలిని ఘటింపంజేయగా ఇరువది నాలుగు తత్త్వములు గల యొకానొక యండ ముద్భవించెను.
అద్దియే విరాడ్రూపంబునని తెలియవలెను. అంత నేను సంశయ చిత్తుడనై విష్ణువును గురించి పదియురెండు
వత్సరములు తపింపగా హరి సాక్షాత్కరించి యెద్ది కావలెనో చెప్పుమనియు శివానుగ్రహబలమున నంతయు
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 103
లో
ఖీ శ్రీ శిన మహా ప్రర్నా.
నాసగంజాలుదుననియు అదేశింపగా నేను విష్ణో! ఈయండము జడముగా కన్పట్టుచున్నది, చైతన్య
గలదానినిగా నొనర్పుమని ప్రార్థించితిని.
సరించి యనంతరూపము గలవాడై అండములో (ప్రవేశ |
నా న-నను
Se సహగ్రనేత్రములు సహ(స్రపాదములు గలవాడుగా కన్పట్టుచుంగ్నా
అందువలన నండము చేతనంబయ్యెను. అట్టివిరాట్పురుషుండు పాతాళము మొదలుకొని సప్తలోక్రమ్హ్య
వ్యాపించి యుండెను. పప.
ఇది యిట్లుండగా సదాశివుండు బ్రహ్మాండసీమయగు వైకుంఠముపైన ప్రకాశించు కైలాస నగర
నిజనివాసమునకై నిర్మించియుండెను. బ్రహ్మండము నశించినను కైలాసము అంతరించునదిక్నా
ఇంక నేను శివాజ్ఞ ననుసరించి సత్యలోకమునందు నివాసము నేర్చజచుకుంటిని. j
అంత నేను సృష్టిని మొదలిడగా అవిద్య మొదలగు తామస వస్తువులు పుట్టెను. తరువాత మనసః
కుదుటపజచుకొని స్థావరములగు పర్వతవృక్షాదులను పుట్టించితిని. ఇవియు తెలివిలేని వగుటక్షే
మజల శివుని ప్రార్థింపగా దుఃఖాధ్యములైన తిర్యక్‌ ప్రాణులు జన్మించినవి. ఇవియు (శ్రేష్టములు క్యా
భావించి శివప్రార్థనను చేయగా ఊర్థ్వస్రోతస్ములగు సాత్త్విక దేవతలు ఆవిర్భవించిరి. వీరును సృష్టిసాధకు
గారని తలచి మహేశ్వరుని వేడగా అర్వాక్‌ స్రోతస్కులగు రాజసులైన మానవులు పుట్టిరి. అట్టితజి క!
సృష్టి సాధకులని ఊఅటంజెందితిని. |
ఇవ్విధము పంచవిధ సృష్టి యేర్చడెను.
సర్గము అనగా సృష్టి - మహత్తత్త్వము, సూక్ష్మపంచ భూతములు, _పంచీకృత పంచభూతమః ;
అనువాని నిర్మాణముగా మువ్విధమగుచున్నయది. ఇద్దియే ప్రాకృత సృష్టి యనంబజగును. మొత్తముప్రో
నృష్టి యష్టవిధము లగుచున్నయది. కౌమారనృష్టి - నవమంబగును. కౌమారనర్గమీ ;
సనకసనందనానదులు సంభవించిరి. వీరే బ్రహ్మమానస పుత్రులనంబడుదురు.. మరియు నీ ఐదుగో,
' మహావైరాగ్య సంపన్నులై యుండ, నవ్వారిని సృష్టికై ప్రేరేపింపగా విముఖులై శివధ్యానైకమానసుళో
నుండిరి. వారు నామాటను నిరాకరించినందున క్రోదముంజెందిన నా నేత్రములనుండి అశ్రుబిందునో
రాలినవి. అంత నేనేమియు తోచక ప్రార్ధింప విష్ణువు - ప్రత్యక్షమై శివుని గురించి తపస్సు చేయ .
చెప్పినందున కఠినమైన అనుష్టానము నాచరింపగా నా కనుబొమల మధ్య అవిముక్తమనణో
నాసికామూలమునుండి మహేశ్వరుండు స్వపూర్ణాంశముతో అర్థనారీశ్వరుడై అవతరించెను. అల్టీ" '
సర్వజ్ఞుందును సర్వకర్తయు నిత్యుండును తేజోరాశియు ఉమాపతియు నీలలోహిత రుద్రుండను నామభేవో '
గలవాడు నగు శంకరుని మహాభక్తితో నభివాదించి” అనేకవిధ ప్రజలను పుట్టించుమని ప్రార్థించిోో '
అప్పుడు నామాట విని రుద్రుండు తనతో సమానులైన పెక్కు రుద్ర గణములను పుట్టిలో
జన్మమృత్యు జరావిష్టులైన ప్రాణులను సృజింపుమని వేడితిని.
అంతకరుణానిధియగు మవోదేవుండు మందస్మిత వదనారవిందుడై “బ్రహ్మాదేవా! జననమరణో డ
భయము ముసలేతనము కర్మబంధము దుఃఖభోగము మొదలగు వికారములు గల జనులను ప
CGC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative /
(ఫై
3)
వల
(లీ శ్రీ శవ నుహో ప్రరాణనం
వాడనుకాను. ఐతే సంసార సాగరనిమగ్నులైన ప్రజలకు గురు స్వరూపముతో (ప్రభోధముంజేశి
యుద్ధరించువాడను. నీవే అట్టివారిని పుట్టించుము! నేను అజ్ఞాపించు చున్నాను కావున ఇవ్విషయమై .
నీకు ఎట్టి మాయాబంధము ఏర్పడదు”.
ఇట్లు సుశ్రీ సంపన్నుడగు నీలలోహిత భగవానుడు వక్మాణించి నేను చూచుచుండగానే తన
గణములతో కూడ శీఘ్రముగా నంతర్థానముంజెందినవాడు.
ఇయ్యది రుద్రసంహితా ప్రధమ ఖండమునందు “శివవిజ్ఞారసర్వస్వ” మనుశాంకరీయ
శఈఆంధ్రానులాద ప్రవచనముతో ఫంచదశాధ్యాయము.
షోడ శాధ్యాయయేు
(సృప్టి వర్ణనము)
సూతుండు చెప్పందొడగెను:
. బ్రహ్మదేవుండు శబ్ద స్పర్శ రూప రస గంధములను సూక్ష్మ పంచ భూతములతో మేళవించి
యవ్వాని వలన స్థూలములగు ఆకాశ వాయు వహ్నిజల భూముల నేర్చరచి పర్వతములను సముద్రములను
వృక్షాదులను నిమిషములు మొదలుకొని యుగముల వరకు గల కాలభేదములను తదితర వివిధ ప్రాణులను
పుట్టించి యంతటితో తృప్తింజెందక సాంబశివుని ధ్యానించి సృస్టిసాధకులను దిగువవిధము జన్మింప
జేసినవాడు. తననేత్రముల నుండి మరీచిని హృదయనుండి భృగుమహర్షిని శిరంబునుండి యంగిరసుని
వ్యానవాయువు నుండి పులహుని ఉదానము నుండి పులస్యుని సమాన వాయువునుండి వసిష్ణుని
అపానమునుండి క్రతువును (శోత్రములనుండి యత్రిమహర్షిని ప్రాణవాయువునుండి దక్షుని తొడనుండి
నారద మహర్షిని నీడనుండి కర్ణముని సంకల్పమునుండి ధర్మదేవతను మహాదేవుని యనుగ్రహమున
పుట్టించి కృతార్థుండయ్యెను.
ఇట్లు బ్రహ్మమానస పుత్రుడైన ధర్ముడు మానవరూపము దాల్చి సాధకుల నాశ్రయించెను.
మరియుబ్రహ్మదేవుని దగు శరీరావయవములనుండి దేవదానవాది కుమారులనేకులు జన్మించిరి. అంత
శివప్రేరితుడై చతుర్ముఖుండు తనదేహమును సగముప్రీగాను సగము పురుషుడు గాను పరిణమింపం
జేసెను. ఆమిథునము నుండి స్వాయంభువమనువు శతరూపయనంబడు యోగిని జన్మింపగా
స్వాయంభువమనువు శతరూపను వివాహవిధానముతో పరి[గ్రహించి ఆమెయందు మైధున విధానమున
ప్రీయవ్రతుని ఉత్తానపాదుని ఆకూతి దేవహూతి ప్రసూతి యనంబడు పుత్రికాత్రయమును బడసెను.
అంత మనువు ఆకూతిని రుచియను వానికి, దేవహూతినికర్ణమునకు, (ప్రసూతిని దక్షునకు సమర్పించెను.
అవ్వారిలో |ప్రసూతికి కలిగిన సంతానముతో జగము వ్యాపింపంబడినది. రుచికి నాకూతియందు
యజ్ఞుండు దక్షిణయు జన్మించిరి. యజ్ఞునకు దక్షిణయందు పండ్రైండ్రుగురు పుత్రులు పుట్టిరి. కర్ణమునకు
యందు పెక్కురు కుమార్తెలు సంభవించిరి. దక్షునకు ప్రసూతియందు నిరువదినాలుగు పుత్రికలు .
జన్మింపగా నవ్వారిలో శ్రద్ధను లక్ష్మీని ధృతిని తృప్తిని పుష్టిని మేధను క్రియను బుద్ధిని లజ్జను వసువును
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 105
ఖీ శ్రీ శవ మహా శా
శాంతిని సిద్ధిని కీర్తిని పదముగ్గురును ధర్మున కొనగెను. ఇవ్వారికన్న చిన్నవారగు ఖ్యాతిని ్ఞ్య
సని తో సంభూతిని మరీచియు, స్మృతిని, అంగీరసుండును ప్రీతిని పులస్తుండున్స క్ష
సన్నతిని పులహుండును, క్రతువును అనురూస నత్రియు ఊర్జను వసిష్టండును. స్వాహను వ్ల
స్వధను పితరులును పరి(గ్రహించిరి,
ఇవ్వారిచే చరాచరంబగు (తైలోక్యమంతయు వ్యాపింపంబడెను. ఇట్లు వారి వారి పూర్వక్ష్య
సారముగా పార్వతీపతి యానతింబట్టియు నసంఖ్యాకజనులు జన్మించిన వారైరి. ఇంక కల్పస్థ్య
ననుసరించి దక్షపజాపతికి నరువది పుత్రికలు జన్మించిరని చెప్పవచ్చును. అవ్వారిలో పదుగురిని ధ్వ్య
ఇరువదియేడుగురిని చంద్రునకు, పదముగ్గురిని కశ్యపునకు నలుగురిని గరుత్మంతునకు భృగు అ
కృశాశ్వులకు ఇద్దరిద్దరిని విధివిధానముగా దక్షుండొసగగా యవ్వారికి పుట్టిన సంతానము ప్రపంచమమ్న
కశ్యపుడు తన పదముగ్గురు భార్యలయందు కనిన సంతానము స్థావరమును జంగమమును వ్యాపి
శూన్య మెచ్చటను లేకుండెను. అట్టి సంతానములో దేవతలు బుషులు దైత్యులు వృక్షములు ష్య
పర్వతములు తీగెలు నుండినవి. పాతాళము మొదలుకొని సత్యలోకమువరకు నవ్వారు నివాస్న
నేర్చరచుకొనిరి. ఇట్లు శివశాసనము ననుసరిరంచి బ్రహ్మదేవుండు సృష్టిజేసినవాడు.
సర్వసుఖంకరుడైంన శంకరుండు సతియను దక్షకన్యకను పరిగ్రహింపందలచి తన త్రిశూలము!
ఆమెను రక్షించుచుండెను. లోక కల్యాణము కొరకై ఆవిర్భవించిన సతీదేవిని శంకరుండు పరి(గ్రహి!
భక్తుల నుద్ధరించు నుద్దేశముతో పెక్కు లీలలను ప్రదర్శించెను. వస్తుతః శివుండు - తన వామాంగమున!
నారాయణుని, దక్షిణాంగమునుండి, వంకజాసనుని, హృదయమునుండి మహేశ్వరుని వళ్ళి! .
ముమ్మూర్తులుతానై యున్నవాడు. మతియు బ్రహ్మ విష్ణుమహేశ్వరుల నిజరూపములను పేర్మొనుచున్లో
వినుండు!
శ్లో! అంతప్తమో బహిఃసత్త్యో - విష్ణూ, రుద్ర స్తథామతః |
అంతఃనత్త్వస్తమోబాహ్యో - రజోఇ_ హం సర్వథా మునే 39
విష్ణువు - అంతఃకరణములో తమోగుణము, వ్యవహారమున సత్త్వగుణంబును కలవాడనిగే
మహేశ్వరుండు - లోన సత్త్వగుణము వెలుపల తమోగుణంబును కలవాడనియు (బ్రహ్మరేనో'
అంతర్భహిన్సులందు రజోగుణము గలవాడనియు తెలియవలెను.
సరస్వతీదేవి రజఃస్వరూపిణియు, సతీదేవి సత్త్వస్వరూపిణియు లక్ష్మీదేవి తమః స్వరూప
నగువారు. ఆదిశక్తి యిట్టి త్రిమూర్తులకు మూలమగునది. ఇంక సతీదేవి శంకరునిచే పరి
తన తండ్రిచేయు యజ్ఞమున న్వశరీరమును విసర్జించి మరల శరీరమును పరిగ్రహింపక నిజలోకహో
జనినది. తరువాత దేవతలు ప్రార్థింపగా హిమాలయసుతయై ఘోరతపంబాచరించి మరల శో
నర్ధాంగి యయ్యెను. లే
కాళికయనియు చండికయనియు చాముండయనియు విజయ యనియు జయ యనియు జో
యనియు భద్రకాళి యనియు దుర్గ యనియు భగవతి యనియు కామేశ్వరి యనియు కామద ఈగో
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative (|
శ్రీ శివ మదో ప్రురాణదం
అంబయనియు మృడాని యనియు సర్వమంగళ యనియు ఇత్యాది నామధేయములు పార్వతీదేవికి '
విలసిల్లుచు భుక్తిముక్తి ప్రదములగుచున్నయవి; మరియు నీ. పేరులు అమ్మవారి లీలాచరితముంబట్టి
యేర్చడినవని చెప్పవచ్చును. సత్త్వరజస్తమః స్వరూపులైన ముమ్మూర్తులు - తాదృశులైన ముగ్గురు
దేవులునుకూడి ఉత్తమ కార్యంబగు సృష్టి నొనర్చినవారని సారాంశము. న
ఇంక శివలోకమునందు శివుండు ఆదిశక్తితో విహరించుచుండును. ఆతని పూరావతారమే
త్రిమూర్తులలోని మహేశ్వరుండని భావింపవపలసియున్నది. అట్టి మహేశ్వరుండే శాశ్వతమగు
కైలాసపదమునందు నివాసము నేర్చరచుకొన్నవాడు. బ్రహ్మండము సమసినను కైలాసమున కిసుమంతయు
క్రీనాశము లేదు.
ఇయ్యది రుద్రసంపొత యందు సృష్టి ఖండమున “౭వ విజ్ఞాన సర్వస్తూ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
" ... వ్రవచనముతో త్లోడశాధ్యాయము.
సీప్తదశాధ్యాయము |
(గుణనిధి చరితము)
భక్తవత్సలుడైన శంకరుండు కైలాసమున కెప్పుడు వెళ్లెను? మహనీయుండగు కుబేరునితో మైత్రి
నెప్పుడు చేసెను? శివుని పూర్ణావతారమగు మహేశ్వరుండు కైలాసమున నెట్టిలిలలను గావించెను?
ఇత్యాది శివచరితము నంతయు వినవలెనని నాకు మిగుల కుతూహలము కలదని నారదుండు ప్రశ్నింపగా
బ్రహ్మదేవుండు చెప్పిన తెజంగున సూతమహర్షి వక్కాణించెను.
కుబేరుని పూర్వజన్మ వృత్తాంతము వినుండు!
' కాంపిల్యనగరమున సోమయాజి వంశము నందు యజ్ఞదత్తుండను దీక్షితుడు యజ్ఞవిద్యయందారి
'తేరినవాడై వేదవేదాంగములను గుర్తెరెగి వేదాంత విజ్ఞానముతో రాజగౌరవమును పొందుచు
ఉదారస్వభావము కీర్తియు అగ్ని శుశూషణంబును వేదాధ్యయనంబును. గలవాడై నివసించుచుండెను.
ఆతనికి రూపసియు చంద్రబింబసమ వదనుండగు నొక కుమారుండు జన్మింపగా గుణనిధి యను
నామకరణము? గావించి గర్భాష్టమ(ప్రాయమున నుపనయనముం జేసినంత నాకుజ్జవాడు విద్యలంజదువుచు
దుష్టసాంగత్యము అబ్బినందున జనకునకు తెలియకుండునట్లు జూదము నలవజచుకొనెను మటియు
తల్లిచెంత డబ్బు తీసుకొనుచు జూదరులకు నొసగుచు నవ్వారితో మైత్రిని పెంపొందించుకొనెను.
(బ్రాహ్మణాచారమును విసర్జించి స్నానసంధ్యల నాచరింపక వేదశాస్తములను దేవబ్రాహ్మణులను
నిందించుచుండెను. (శౌతస్మార్త కర్మలను విడనాడి ్రష్టుండగుటచే సంగీత ' వాద్యవినోదంబులను
నటపాఖండులు మున్నగువారి చెలిమితోడను ప్రాద్దుబుచ్చుచు తల్లి చెప్పినను తండ్రిచెంతకు వెళ్ళకుండెను.
దీక్షితుండు కార్యాంతరవ్యాపృతుడై యుండుటకతన ఎప్పుడో నొకప్పుడు కల్పించుకొని “దీక్షితాయని!
గుణనిధి గృహమున నగుపడుచులేడు? ఎక్కడికి వెళ్ళినాడు? అని భార్య నడిగిన ప్రతిసమయమందును
“ఇప్పుడే స్నానసంధ్యలను ముగించి వేదములంజదివి దేవతలను పూజించి ఇద్దరు ముగ్గురు మిత్రులతో
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 107
ఖ్జీ శీ 4న మహా శర్మా
కూడి పాఠశాలలకు వెళ్ళినాడు అని చెప్పుచు ఒక్కడే కుమారుండని తన భర్తను మోసగించుచ్చ్వు్న.
దీక్షితుడిది యంతయు తెలియనివాడగుటచే పదునారవ వత్సరమున కుమారునికి చూడాకర్మను గావిం్న
ఇంతలో నొక (బ్రాహ్మణుండు తన కుమార్తెనొసగుదునని వచింప యజ్ఞదత్తుండు గృహ్యోక్త విధాన
వివాహముంగూడ నెరవేర్చినవాడయ్యెను.
ఇది యిట్లుండ గుణనిధితల్లి దయాగ్ధహృదయమై తన పుత్రుని కూర్చుండంజేశి దిగువ వ్య
హితమును చెప్పుచుండెను. =
“నాయనా! నీ తండ్రి - నీ చరిత్రము తెలిసినయెడల కోపోద్రిక్తుడై నిన్ను నాతో గూడ శిక్షిర్న
నీ తండ్రి యెదుట నీ నడువడిని తెలుపకుండ దాచుచున్నాను. సదాచారముచేతను సంపాదన త్రో
నీ జనకుండు లోకారాధ్యుడై మెలగుచున్నవాడు. మంచి చదువు, ఉత్తములతో చెలిమియు బ్రాహ్మణు
ధనము కావున సమాహిత మనస్ముండవై సదాచారమును ప్రవర్తించుము! నీ వంశము వారంగర.
యోగ్యులైన (శ్రోత్రియులై సాంగ వేదాధ్యయనముంజేశి యజ్ఞదీక్షలంగైకొనియు సోమయాగమ్య
గావించినవారు, మరియు సుప్రసిద్ధులుగా నుండిరి. దుర్మార్గుల సహవాసమును విడనాడి మంచివా!
స్నేహమును చేయుచుండుము! సద్విద్యలయందు మనస్సు కలవాడవు కమ్ము! బ్రాహ్మణుల ఆచారమః
నడువుము! కీర్తియందును కులమునందును శీలమునందును స్వరూపమునందును దీక్షితుల ౫
ననుకరించుము! సద్వంశములో జన్మించి దర్భృత్తమునకు సిగ్గుజెందవలసినవాడవు. ఇప్పటికైన
చెడునడవడిని విసర్జింపుము! పందొమ్మిదియేండ్ల వయస్సుగలవాడవు; నీ భార్య పదునారుసంవత్సరములి
సదాచరణము గల యీ గుణవంతురాలిని ప్రేమించుము! పితృభక్తి పరాయణుడవు కమ్ము! నీ మామడ
గుణశీలములతో లోకమాన్యుడై యుండుటను గమనించియు సిగ్గుంజెందకున్నావు.
నాయనా! గుణనిధీ! నీ మేనమామలు గూడ విద్యాకులశీలములు కలవారు. వారైన నేమండో
యని భయపడకున్నావు. నీ తల్లి వంశము తండ్రివంశంబును పరమపవిత్రములైనవి. మరిడ్‌
ప్రతియింటనుండు బ్రాహ్మణకుమారులు సదాచార సంపన్నులగుటను చూడుము! మన గృహమంద!
శిష్యులు నీ తండ్రియందు భయభక్తులు కలవారై ఎట్లు విద్యల నభ్యసించుచున్నారో గమనింపనే
మనను ఆదరించు (ప్రభువు నీ నడువడిని గుర్తెరిగినచో నీ జనకునిపై కినుకపూని మాన్యమలో
తీసుకొనును. ఇంకను నీవు తెలియనివాడవని లోకులు తలచుచున్నారు. . ఇవ్విధముగానే ఇకమో'
ప్రవర్తించిన యెడల మన దీక్షితుల వారి గౌరవము గంగపాలగును. మతియు నీ తండ్రిని నన్ను ప్రో
నిందింతురు. తల్లి చరిత్రమును కుమారుని నడువడితో కనుగొనవచ్చును. నీ జనకుండును (శ్రుతి!
ప్రయుక్త మార్గము ననుసరించుచు సుకృతమును నాచరించుచున్నవాడు. నేనును ఆ మవీనుళో
పాదకమలములయందు మనస్సును లీనమొనర్చినానని చెప్పుటకు మహేశ్వరుండే సాక్షియగో
- బుతుస్నానమునుచేసి దుర్మార్థుని ముఖమును తిలకింపలేదు. ఐనను బలవత్తరమైన దైవము నిన
విధముగా ఎందుకు పుట్టించినదో బోధపడుటలేదు.
ఇట్లు ప్రతి సమయమున జనని హితముం జెప్పుచున్నను దుర్వసనములపాలైన గో
దుష్టమానసము గలవాడగుటచే పెడచెవినింబెట్టుచుండేను.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
శ్రీ శిన.మనో పురాణము
వట మద్యపు చాడీలు చెప్పుట, అబద్ధములాడుట, దొంగతనము, జూదము పరస్త్రీ సంగమము
అసు సప్తవ్యసనములలో చిక్కుకొనిన మానవుండు ఎంతటివాడైనను లోకమున తేరుకొనంజాలడు.
గుణనిధి జూదరులకులోనై తనయింటి యందలి మంచి మంచి పాత్రలను మేలి వస్త్రములు
మున్నగువాని నపహరించి యిచ్చుచుండెను. మరియు నొకనాడు రత్న ఖచితమగు తండ్రిగారి
యుంగరమును గూడ జూదరులకు సమర్చించెను.
అంత దీక్షితుండు మార్గమున తన యుంగరమును జూదరి చేతివ్రేలున కుండుటను గాంచి “ఈ
యుంగర మెక్కడిది? ఎవరు నీకిచ్చినా” రని పదేపదే నడుగగా “అయ్యా! నన్నెందుకు పలుమారులు
ఆక్షేసింతువు? నీ కుమారుండిద్దానిని దొంగిలించి జూదమున పణముగా సమర్పించినవాడు. ఇంక నెన్నియో
వస్తువులను జూదరులకు నొసగినాడు. మరియు నీ కుమారుని దిగంబరుగా నొనర్చి, జూదరులు
కట్టివేయుచున్నారు. నీ పుత్రునితో సమానుడైన జూదరి - ్రస్తుతప్రపంచమున లేడని చెప్పవచ్చును.
ఇట్టు అవినీతిపాలైన నీ కుమారుని గురించి యిన్నాళ్ళు తెలియకుంటివా?” అని యా జూదరి చెప్పగానే
తలవంచుకొని శిరమును వస్త్రముతో చుట్టుకొని స్వగ్భహముంజేరెను.
మహాపతివ్రత యనందగు తన భార్యను “దీక్షితాయనీ! ధూర్తుడగు కుమారుండెక్కడనున్నవాడు?
ఇంక వానితో నెట్టియవసరములేదు. నా యుంగరమును తలంటి పోసుకొనువేళ ట్రేలినుండి
తీసికొనియుంటివి. అట్టి రత్నమయాంగుళయకమును నా కొసగుము” అని మందలింపగా నామె
భయపడుచు “స్వామీ! మధ్యాహ్నసమయము అతిక్రమించును గావున స్నాన సంధ్యావందన దేవపూజాదుల
నొనర్చి యతిథులతో కూడి తాము భుజింపుడు! అతిథులయందు తమకు ఆదరము మెండు. ఇప్పుడు
శివపూజాసంభారముల నమర్చుటయందు వంటకములయందును వ్యగ్రురాలనై యున్నాను. తమ
యుంగరము నెక్కడ పెట్టినానో జ్ఞాపకము లేదు” అని సమాధానముంజెప్పినది. :
అంత యజ్ఞదత్తుండు - దుర్మార్గుడైన కొమరుని కన్నదానా? నిత్యము సత్యమునే పలుకుచున్నావు.
కుమారుండెక్కడ అని యడిగిన ప్రతివేళను “ఇప్పుడే బయటికి స్నేహితులతో వెళ్ళినాడు, ఇంతవరకు
వేదము నభ్యసించియుండెను” అని చెప్పుచుండెడిదానవు. బంగారు గిండి, పట్టు శాలువ, పట్టు
పీతాంబరము, కంచుపాత్రలు, తామ్రఘటము, నాగదంతముతో చేయంబడిన “సమున్నత పీఠము,
చంద్రకాంతి నిభయు దీపహస్తయు అలంకృతయునగు సాలభంజిక (బొమ్మ) కనబడుటలేదు” అనియు
“కులీనులారా? ఇంక చెప్పునదేమియు లేదు. నిన్ను కోపించుటయు నిరుపయోగము. కులదూషకుం
డగు కుమారుడు కలిగినందున సంతానము లేనివాడ నైతిని. అట్టివానితో సంబంధము లేదని తిలాంజలి
నొసగెదను. లెమ్ము! ఉదకమును తెమ్ము! రెండవ భార్యను పరిగ్రహించియే భుజింతును” అనియు
“లోకమున కులపాంసనుడగు కుమారుండు జన్మించుటకన్న పుత్రుండు లేకుండుటయే సమంజసంబగును.
వంశము బాగుపడుటకై యొక్కని దూరమొనర్చవలెనని ధర్మము శాసించుచున్నది” అనియు వక్కాణించి
మధ్యాహ్నస్నాతుడై నిత్యకృత్యములను గావించి యదేదినమున శుభ ,ముహూర్తమునందు ఒకానొక
'శోత్రియుని కుమార్తెను పరిగ్రహించి విధివిధానముగా పాణిగ్రహణము నొనర్చుకొనెను.
ఇయ్యది శ్రీ శివ మహావురాణమున రుద్ర నంపాతలో స్వష్టిణండమునందు
శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద వ్రవచనములతో నప్రదశాధ్యాయము.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 109
స్పష్టిఖండము జమ్రైదచాఛ్యాయ్య్మ
(గుణనిధి నద్ధతి వర్ణనము)
సూతుందు చెప్పందొడగెను:
గుణనిధి తన్నుగూర్చి జనకుండు ఆగ్రహించిన యుదంతమును గుర్తెరిగి స్వగృహమునకు వెళ్లు
ఏదేనొక దిశకు పయనమై చనుచు నొకచోట చెట్టుక్రింద నిరుత్సాహముగా చతికిలంబడి - ఎక
వెళ్లుదును? ఏమి చేయుదును? విద్యల నభ్యసింపకుంటిని. ధనమును గడింపకుంటిని. తల్లిదండ్ష్య
దూరమైతిని. ధనముగలవాడు దేశాంతరమునకు వెళ్లినను సుఖపడును. కాని డబ్బునకు దొంగభర్ను
మెండు. (శోత్రియ కుటుంబమున జన్మించియు దురభ్యానముల పాలైతిని. బలవత్తర్ష
దైవము-ముందురానున్న అనుభవము ననుసరించి ప్రాణిని ప్రవర్తింపంజేయును. _ భిక్షాటనష!
చేయవలెనన్నను పరిచయము గలవాడొక్కండును గానరాడు. నా దగ్గర డబ్బు ఇసుమంతయ 11
ఇట్టితజి నాకు శరణ్యం బెయ్యది? ప్రతిదినము సూర్యోదయమునకు ముందే నా తల్లి మిష్టాన్న
నిడుచుండెడిది. అట్టి మాతృదేవతకు గూడ దూరమైతిని - అని విచారించుచుండగానే భానుండస్తో
జెందెను. ఇంతలోనొక మాహేశ్వరుండు - అనంగా శివ భక్తాగ్రగణ్యుండు - గంగాక
పుష్పబిల్వధూపదీపాద్యు పచారములతోడను. నానావిధ నైవేద్యములతోడను కాంపిల్యనగరమును
బయలుదేరి శివాలయమునకు వెళ్లుచుండెను. ఆనాడు మాసశివరాత్రియగుటచే మాహేశ్వరుని బంధ]
పెక్కురు ఆతని వెంట నుండిరి. శివాసక్తమానసుండై శివాలయములో ప్రవేశించి ప్రసన్న మనం
ప్రదోషకాలమునందు యథోచితముగా శంకరుని పూజించెను. అంత గుణనిధి పక్వాన్నములపరిమణీ.
నాఘ్రాణించి ఆకలిగొని యుండుటచే శివునికి సమర్పింపంబడిన పదార్థముల నంతయు వీరు నిధి
యర్ధరాత్రి వేళ పరిగ్రహింతునని ఆశించి శివాలయ ద్వారమున వేచియుండి శివారాధనమును సమగ్రహా
తిలకించెను. భక్తులు పూజావసానమున నృత్యగీతాదులను నెరవేర్చి నిద్రింపగానే గుణనిధి శివో
గర్భగ్భహమునందు చొజంబడి పక్వాన్నములను సరిగా చూచుటకు దీపపు కాంతిని పెంపొంో.
గంపెడాసతో శివనైవేద్యములను పరి[గ్రహించియు త్వరగా బయటికి వెళ్లుచుండ-ని ద్రించుచున్న ఒకనో
తన పాదము తాకినందునే నాతండు భయపడుచు ఎవండు ఎవండనియజచుచు పట్టుకో
యుద్దోషించెను. ఇంతలో రక్షకభుటులేతెంచి పరుగెత్తుచున్న గుణనిధిని పట్టుకొని కొట్టగా శో
క్షణములోనే మరణించెను. ఐతే భావిపుణ్య వశమున శివనివేదితమును మాత్రము భక్షి
(ఇంట శివనివేదితమును ప్రసాదముగా పరిగ్రహింపవచ్చును. కాని చౌర్యమున స్వీకరి
గమనింపవలెను) ఇదియు శివానుగ్రహమే యని భావింపవలసియున్నది.
అంత యమదూతలు పాశముద్గరహస్తులై రా me బంధించి గ
నుద్యుక్తులగుచుండగా శివదూతలు గుణనిధిని కైలాసమునకు ”
CC-0. Jangamwadi Math Collection; Varanasi. న్లిమాగార్లూఢుల్లె యేతెంచ్లి Initiative
(ర్ల వి శ్రీ శనీ మనో ఫ్రరాణనీం
వైళ్లదలచినవారై “పరమధార్మికుండగు నీతని విడువుడు! ఈతని పాపపటలమంతయు పటాపంచలగుటచే
'శిక్షింపందగినవాడు కాడు.” అని వచింప యమభటులచ్చెరువు నొంది శివగణములకు నమస్కరించి
భయభీతులై దిగువవిధము విన్నవించిరి.
“ఈతడు స్నానసంధ్యలను విడనాడి సత్యము పరిశుభ్రత లేనివాడై జననీజనకుల మాటంజవదాటుచు
కులాబారమును నడువలేదు. ఇదియే గాక నీ దుష్టుడు శివాలయములో శివనిర్మాల్యమును దాటినవాడు.
ఇద్ది ప్రత్యక్షముగా నిప్పుడే సంభవించినది. శివనిర్మాల్యమును భుజించువారు శివనిర్మాల్యము
నతిక్రమించువారు శివనిర్మాల్యము నొసగువారు నొకవిధముగా నన్స్ఫృశ్యులనియే చెప్పవచ్చును.
ప్రాణములు కంఠగతములైనను శివద్రవ్యము ననుభవింపరాదని శాస్త్రములు బోధించుచున్నయవి. ఐనను
ధర్మాధర్మనిర్ణయమున మీరే మాకు ప్రమాణము. మీముందెంతవారము. ఒకవేళ ఈతనియెడ
ధర్మలేశంబున్నయెడల వివరింపుడు! విందుము”
ఇట్లు యమకింకరుల విన్నపము నాలకించి శివపారివదులు శివుని పాదకమలములను స్మరించి
“సూక్ష్మధర్మములు మీ బోటి స్థూలదృష్టి గలవారికి తెలియనట్టివి. ఈ గుణనిధి గావించిన పుణ్యములను
చెప్పెదము వినుడు! శివలింగశిరముపై పడుచున్న దీపపునీడను తన ధోవతి అంచుచింవి చేయం
ఐడిన వత్తితో తొలగించినవాడు.. అవశముగా నైనను శివనామముల నాకర్ణించెను. మాహేశ్వరుడు
గావించిన శివారాధనము నామూలాగ్ర మవలోకించెను. మాసశివరాత్రినాడు ఉపవసించినవాడు. ఇత్యాది
సుకృతముల ననుసరించి మేమీతనిని కైలాసమునకు గొంపోవు వారము కైలాసమున కొన్ని వత్సరములు
' శివుని సేవించుచు మహా భోగముల ననుభవించిన పిదప ని పుణ్యాత్ముండు భూలోకమున కళింగరాజుగా
జన్మించును. కావున మీరేమియు వివాదమును చేయకుండు! మనస్సు కుదుటపజచుకొని మీ లోకమునకు
వెళ్లుడు!” అని చెప్పగా యమదూతలు తమ లోకమునకు వెళ్లి శివదూతలు వచించిన దంతయు
యమధర్మరాజునకు విన్నవించిరి.
' అంత శమనుండు - భటులారా? వినుడు! భస్మను మూడురేఖలుగా ధరించిన వారిని విభూతి
నుద్ధుళనముంజేసుకొనినవారిని ఏదే నొక కారణమున శివునని వేషముందాల్బు వారిని రుద్రాక్షధారులను
జటాధారులను జీవనమునకై శివవేషమును ధరించువారిని కపటమునగాని డాంబికముగగాని
భస్మరుద్రాక్షలను ధరించువారిని నా లోకమునకు తీసుకొని రావలదు - అని శాసింపగా నవ్వారు అటులే
' యని యూరకుండిరి.
అవ్విధము యమదూతలచే విసర్జింపంబడిన గుణనిధి - శివగణములతో కైలాసమునకుంజని
పార్వతీశంకరులను సేవించుచు నానావిధ సుఖముల ననుభవించి యరిందముండనుకళింగరాజునకు
పుత్రుడై జన్మించెను.
దముండను పేరు గలవాడై శివసేవా పరాయణుండై బాల్యమున తోటిబాలురతో శివుని యందు
భక్తిని చూపుచుండెను. ఆరిందముని తరువాత తాను రాజ్యాధిపతియై తన రాష్ట్రమంతటను శివధర్మములను
వ్యాపింపంజేసెను. శివాలయముల యందంతటను దీపారాధనము దక్క వేరొండు ధర్మమును గానకుండెను.
ప్రతి గ్రామమున (ప్రతి శివాలయమున నిరంతరము దీపము వెలుగుచుండ వలెనని గ్రామాధికారులను
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
111
సీ శీ శవ మహో ప్ర
ళ నా శాసనమునకు వ్యతిరేకము జరుగునెడ నవ్వారిని శిక్షింత్చ |
రప్పించి శాసించెను. ఒకవే
తసించుననియు నా యానతిని ధిక్కరించు వారి శిరశ్ళేదమును గి
దిపదానమువలన శివుండు సం
జేతుననియు చెప్పగా రాజభయమున ప్రజలు శివాలయము లన్నిటియందును అఖండదీపారాధన
గావించుతుందిరి. ఇవ్విధముగానే దముండు తన జీవితము నంతటను శివధర్మము నాచరించి క
'
మరణించెను. శ
పూర్వజన్మమున చేలాంచలవర్తి కాక్ళత దీపవర్ధనమునంజేశి మరుసటి జన్మమున రాజై శి
దీపజ్యోతులను వెలిగించుట కతన మూడవ జన్మమున కుబేరుండై అలకానగర స్మా
పట్టభద్రుండయ్యెను. .
శ్లో॥ ఏవం ఫలతి కాలేన - శివే౭ ల్పమసి యత్కృతమ్‌ |
ఇతి జ్ఞాత్వా శివే కార్యం - భజనం సుసుఖార్థిభిః ॥ 62
శివు నుద్దేశించి చేయంబడు సుకృతము కొద్దిదైనను కాలాంతరమున తప్పక ఫలింగ్వ
బుద్ధిమంతుండు భావించి యుత్తమసుఖమును బడయగోరి శివారాధనమునవశ్య మొనర్పవలసియుం
బుషులారా! శివాలయమున స్వార్థమునకై దీపమును పెంపొందించిన దీక్షిత కుమారుడై
ఉత్తరదిశ కధిపతియగు కుబేరుండెక్కడ? మానవుడై సాధించిన లోకోత్తర పదవింగూర్చి గమనిష
ఏతాద్భశ గుణనిధి చరితము శివప్రీతికరంబు సర్వాభీష్టప్రదంబునై వెలసినది. ఇంక నట్టి క
డు శివునితో మైత్రి నెట్లు గావించెనో విశదీకరింతును. స్థిరచిత్తముతో నాలకింపుడు!
ఇయ్యది “శివ విజ్ఞాన సర్వస్వము" అను శాంకరీయ' ఆంధ్రానులాద
ఏకోనవిం శాభ్యాయము
పాద్ధుకల్పమునందు బ్రహ్మదేవుని మానసపుత్రుడగు విశ్రవస్సునకు వైశ్రవుణుడను కుమారీ
కలిగియుండెను. ఆతడే అలకానగరము నధిష్టించినవాడు. మతియు పొద్దుకల్పము తరువాత మేఘో,
కల్పమునందు సుదుః సహమైన తపంబు నాచరించెను. పూర్వజన్మమున తావెలిగించిన శీశో
దీపమునంజేశి యిట్టి యుత్కృష్టజన్మము నందితి గదా యని శివభక్తి ప్రభావమును లోలోన గీ
జ్ఞానప్రకాశినియగు కాశికా క్షేతమునకుంజని యొకానొక 'దివ్యదీపమును నెలకొల్పెను.
తనయంతః కరణమును పరిశుభ్రపజచి చిత్తమనెడు రత్నపు కాంతితో అనన్య భక్తియను ర
శివైక్యమను ప్రమిదయందు నింపి తపస్సనెడు అగ్నిచే రగుల్మొలిపి వివేకమను వత్తి వెలిగించిన"
అపూర్వదీపమునకు కామక్రోధ లోభమోహాది మహావిఘ్నములను మిడుతపురుగుల యో |
లేకుండెడివి. ప్రాణాయామమునంజేశి సుడిగాలి వీచకుండెను. నిర్మల వీక్షణమువలన ఘూ!
లేకుండెడిది. ఐతే కుబేరుండింత మాత్రమున నూఅటంజెందక పవిత్రభాగీరధీ తీరమునందు శో
స్థాపించి సద్భావకుసుమములతో నర్చించుచు పదిలక్షల వత్సరంబులు శివపంచాక్షరీ మహాహో!
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
జీ శీ శివ నునో ప్రరాణనం '
.ననుసంధించి తోలుబొక్కలు మిగులునట్లు శరీరము శుష్మించువరకు తపంబాచరింప కరుణార్ధ హృదయుం
డగు శంకరుండు విశాలాక్షీదేవితో ప్రత్యక్షమై “శివలింగమునందు తన హృదయమును పాదుకొలిపి
'' స్థాణువువలె నిశ్చలముగా తనను ధ్యానించు” కుబేరుని గాంచి “నాయనా? నీకు వరముల నొసగుట
క్రేతించి తిని, అడుగు” మని పలుకంరిరంపగా కుబేరుడు కనులుతెజచి ఉదయించు వేయి సూర్యులతో
సమానమగు ప్రకాశముగల మహాదేవుని చంద్రశేఖరుని ఉమాధవు నవలోకించెను. అంత శివుని తేజస్సుతో
కనులు మిరుమిట్లు గొలుపగా నిమీలి తాక్షుండై శంకరా? నీ పాదకమలములను దర్శించు సామర్థ్యము
నొసగుమని ప్రార్థించెను. మరియు సాక్షాత్తు నిన్ను చూచుటయే వరంబని వేడుకొనెను. ఇతరవరములు
వలదనెను.
దేవదేవుడు కుబేరుని ప్రార్థన నాలకించి తన అమృతహస్తముతో స్పృశించి నంత కుబేరుండు
శివదర్శ్భన సామర్థ్యముంబడసి కన్నులు తెజచి మొదట నుమాదేవినే చూచుచు ఈ సర్వాంగసుందరి
యెట్టి తపమును గావించి శంభుని చెంత నున్నదోయనియు ఈమె నా కంటె నధికముగా
తపించియుండుననియు ఆహా! సౌందర్యము; ఆహా! అనురాగము; ఆహా! సౌభాగ్యము, ఆహా! సంపద
యనియు పలుమారు పలువరించుచు క్రూరదృష్టి గలవాడై యుండగా నాతని ఎడమ కన్ను వికారము
జెందుచుండెను. అంత నమ్మవారు - దుష్టతావసుండు నన్నే క్రూరముగా దక్షిణనేత్రముతో గూడ
గావించుచున్నవాడు. నా రూపప్రేమలను సౌభాగ్యసంపదలను సహింపకున్నవాడు, అని వచింపగా
" శంకరుండు - దేవీ! ఈతండు నీ కుమారతుల్యుండు; క్రూరముగా చూచుటలేదు. కాని తపోలక్ష్మిని
పొగడుచున్నవాడు - అని దేవి నూజడింపంజేశి “నాయనా! కుబేరా! నీ తపంబునకు సంతసించితిని.
వరముల నొసగుచున్నాను. నవవిధుల కధినాథుడ వగుదువు, గుహ్యకులకు యక్షులకు కిన్నరులకు
కింపురుషులకు పుణ్యజనులకు నధిపతి వగుదువు; నా తోడ నెల్లకాలము మైత్రి యుండును. అలకానగరము
నీకు రాజధానియగును. నీతో సఖ్యమును పెంపొందింప నలకానగర సమీపమున నివసింతును. నా
చెంతనున్న దేవి నీకు తల్లివంటిది. ఈ జగదంబందగు పాదములపై వ్రాలుము!” అని కుబేరు ననుగ్రహించి
“దేవీ! పుత్రసన్నిభుండగు నీతని కరుణింపు” మనంగా అమ్మవారు 'నాయనా! శంకరుని యందు నీ భక్తి
- నిర్మలమై దినదిన ప్రవర్థమాన మగు గాక! స్ఫుటిత నేత్రము గోరోజన వర్ణముగలదై చూపరుల
'కందముగా కనంబడు గాక! పరమేశ్వరుండు నీ కొసగిన వరములు త్వరలో ఫలించుగాక! నా రూపాదుల
నసూయతో గాంచుటంజేశి “కుబేరు”డను నామధీయము నీకు నిరంతరము విలసిల్లుగాక!” అని వరముల
నొసగినదయ్యెను.
అంత నుమామహేశ్వరులు = కాళీక్షేత్రమున నివ్విధము కుబేరు ననుగ్రహించి యంతర్జానముం
జెందిరి. ఇట్లు ధనదుండు శంకరునితో మైత్రిని నెలకొలుపు కొనినవాడు. కుబేర రాజధానియగు
అలకానగరముచెంతనే శంకరుని నివాసమగు కైలాసము విరాజిల్లుచున్నయది.
ఇయ్యది శివమహాపురాణము నందలి రుద్రసంపాతయందు స్వష్టిఖిండములో.
“శివవిజ్ఞాన నర్పుస్తూ మను తాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
ప్రవచనముతో లళోనవనింశాధ్యాయము,
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
113
శీ శ్రీ శవ మహా పర్యా
గం |
జాను
మున శివుండు కైలాసమున కేతెంచిన సందర్భమును వివరించుచున్నా్న
నా సంపూర్గాంశముతో బ్రహ్మలలాటమునుండి యావిర్భవించిన రుట్రుని రూపముతో కైలాసమున,
జనుదు ననియు “రుద్రుడు హరి బ్రహ్మాదులతో సేవింపంబడువాడనియు పరమాత్మయనియు” చింత
రుద్రుండై నాద స్వరూపిణియగు తన డమరుకమును మోగింపగా నా నాదము భూనభోంతరములయ ద
వ్యాపించుచు దేవ బుషి గంధర్వాదులను భక్తుల నాహ్వానించునట్లు వినంబడుచుండెను. అంత
బ్రహ్మాది దేవతలు నారదాది మహర్షులు, మూర్తి మంతములైన నిగమాగమములు, సిద్ధులు, (ప్రమ్య
గణములు భక్తులెల్లరును పరమేశ్వరుని సన్నిధానమునకు వచ్చుచుండిరి.
శంఖ కర్ణుండు కోటిగణములతోడను కేకరాక్డుండు ' దశకోటి గణములతోడను వికృతుండ్ష
నెనిమిదికోట్ల గణములతోడను విశాఖుండు ఆరువదినాలుగు కోట్ల గణముల తోడను పారియాత్రకుం
" తొమ్మిదికోట్ల గణములతోడను సర్వాంతకుండు ఆరుకోట్ల గణములతోడను దుందుముండు నెనిమిదికోల్ల
గణములతోడను జాలంకుడు పం[డెండ్రు కోట్ల గణములతోడను మదుండు ఏడు కోట్ల గణముల తోడను
వికృతాననుండు సప్తకోటి గణముల తోడను కపాలి యైదు కోట్ల గణముల తోడను సందారకుంద
ఆరు కోట్ల గణముల తోడను కండుకుండు కుండకుండును కోటికోటి గణముల తోడను విష్టంభు(డు
నెనిమిదికోట్ల గణముల తోడను చంద్రతాపనుండు నష్ట కోటి గణములతోడను మహాకేశుండు వేయికోట్ల
గణముల తోడను కుండి పర్వతకుండును పన్నెండేసి కోట్ల గణములతోడను కాలుండు కాలకుంద
మహాకాలుండును నూరేసి కోట్ల గణములతోడను అగ్నికుండు శతకోటి గణముల తోడను
అభిముఖుండు కోటిగణములతోడను ఆదిత్యమూర్థుండు ధనావకుండును కోటికోటి గణములతోడను
సన్నాహుండు కుమదుండును, నూరేసి కోట్లగణములతోడను అమోఘుండు కోకిలుండు సుమంత్రకుందును
కోటి కోటి గణములతోడను కాకపాదుండు సంతానకుండు నరువదేసి కోట్ల గణముల తోడను
మహాబలుండు మధుపింగుండు పింగలుండును తొమ్మిదేసికోట్ల గణములతోడను నీలుండు పూర్ణ భద్ర!
డును సవతినవతి (90) కోట్ల గణముల తోడను చతుర్వక్తుండు నేడుకోట్ల గణములతోడను కాష్టాగూఢద
సుకేశుండు వృషభుండు నరువది నాలుగేసి కోట్ల గణముల తోడను చైత్రుండు నవకుశుండు నేడేసికోళ
గణముల తోడను లోకాంతకుండు, దైత్యాంత కుండు భృంగియు రిటియు అశనియు భానుకుండీ
నరువది నాలుగేసి కోట్ల గణములతోడను గణాధీశుడైన హవ్యం శతకోటి గణములతోడ నింక
నితర గణాధిపతులు నసంఖ్యాకముగా శివ సన్నిధానమున కరుదెంచిరి.
కుబేరుని తపో బల
అందరును వేయి చేతులు గలవారు, జటాముకుట ధారులు, చంద్రశేఖరులు, నీలకంరో
త్రిలోచనులు, హార కుండల కేయూర ముకుటాదులతో నలంకరింపంబడినవారు, బహ్మేంద విష్ణు
సమానులు, అణిమాది గుణ సంపన్నులు, సూర్యకోటి |ప్రతీకాశులుగా నుండిరి. ఇవ్నిధవో.
విష్ణుబ్రహ్మాద్యమరులు ప్రమధగణంబులు తదితరులందరును సాంజలురె వెంటరాగా శంకరుే
కైలాసమునకు వేంచేసినవాడు. న
కుబేరుడు - పరమేశ్వరునకు స్వాగతముంబలికి తన 'పరివారముతో గూడ సాంబశివని మ
విధ సదుపచారములతో పూజించెను. విష్ట్వాది దేవతలను, నందీశ్వరాది ప్రథమ గణము
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
114
ఖీ శ్రీ శవ నువో ఫ్రురాణమం
యధోచితముగా సత్మరించెను. అంత శంకరుండు కుబేరుని కౌగలించుకొని శిరముపై నాఘ్రాణించియు
అలకానగర సన్నిధి నుద్యానవనమున స్వానుచరులతో. గూడ నివసించి కైలాస పర్వతమున భక్తులకై
నానావిధ సౌధముల నిర్మించుమని విశ్వకర్మ నాజ్ఞాపింప నాతండట్లే ననేక విధ సౌకర్యములు గల
భవనములను నిర్మించినవాడు.
అంత నారాయణుని ప్రార్థన ననుసరించి పరమేశ్వరుండు సుముహూర్తము నందు స్వస్థానమగు
కైలాసములో ప్రవేశించి సృటికమణిమయ నిజ పదమునందు నివసించి ప్రసన్నుడై భక్తులందరిని సనాథులను
గావించినవాడు. పిమ్మట విష్ట్వాది దేవతలు బుషులు సిద్ధులును సంతుష్టాంతరంగులై శివునికి
పట్టాభిషేకమును గావించి స్వయోగ్యతాక్రమమున నానా విధ పారితోషికముల నొసంగుచు శివుని
బూజించుచుండిరి. గొప్ప వేడుకతో మంగళ నీరాజనములను సమర్చించిరి. పట్టాభిషిక్త శివునిపై పుష్ప
వృష్టి కురిసినది. అప్సరసలు శివలీలా విలాసమును పాడుచు నాట్యముజేశిరి. జయ శబ్దము నమః
శబ్దము మిన్ను ముట్టుచుండెను. సమాగతులందరును. నవనవోన్మేష సముల్లాన వికసిత
వదనారవిందులగుచుండగా శంకరుండు- దివ్య సింహాసన మందాసీనుండై విష్పాదులందరిరతో సేవింపం
బడుచు విరాజిల్లి యుండెను. అంత దేవతలు మునులు సిద్ధులును వేరు వేరుగా శివుండే
సర్వాధికుండను సదర్ధము గల స్తోత్రములతో ప్రార్థించుచుండగా శివుండు సంతసించి వారి వారి మనోఖీష్టము
లీడేరునట్లు వరములు బ్రసాదించుచుండెను.
తరువాత హరిని పంకజుసనుని మణిపీఠములయందు కూర్చుండంజేశి విష్ణు బ్రహ్మలారా?
మీరిరువురును. నాకు ప్రియతములు; సురోత్తములు, జగమును సృజించుటయు రక్షించుటయు మీ
కర్తవ్యములు; మీ నివాసములకుంజని సుఖముగా నుండుడు! కర్తవ్యముల నేమరకుండు! మీకు నిరంతరము
శుభము నొనంగూర్చువాడను. విశేషించి నా దృక్పథము మీయందే యుండును” అని శివుండు వక్కాణింపగా
విధిహరులు తమ నెలవులకు వెళ్ళియుండిరి.
అట్టి తజి కుబేరుని నుపవిష్ణుని గావించి తత్మరమ బట్టుకొని “మిత్రమా! నీయందలి
యనురాగముచే కైలాసమునకు రావలసివచ్చినది. ఇంక నీవు నిర్భయుడవై అలకానగరమునందు
నివసింపుము! అవసరము పడినపుడు నీకు సహకరింతును.” అని యుపదేశింప కుబేరుండు
ప్రీతమానసుండై స్వనివాసమునకు పోయినవాడు.
పర్వతోత్తమమగు కైలానమునందు గణములతో గూడ నివసించుచు ఆత్మారాముండై
శివతాదాత్మ్యముతో నొకప్పుడు తనను తాను ధ్యానించుచుండెను. మరియొకప్పుడు శివ యోగము
నభ్యసించుచుండెను. ఇంకనొక సమయమున గణములకు పూర్వ కల్ప సంవృత్త స్వలీలా చరితములను
వినిపించుచుండెను. మరియొక తడవ కైలాస గుహలయందు 'గణములతో నాడుకొనుచుండెను.
ఇవ్విధము శివుండు రుద్ర స్వరూపుడై తన వెండికొండపై నానావిధ లీలల నాచరించుచు నపళ్నీకుదైన
కతన దక్ష ప్రజాపతికుమార్తెయగు సతీదేవిని వివాహమాడి లోకాచార పరాయణునివలె నా యాది శక్తితో
విహరించుచు సుఖముగా నుండెను. ఇక్కథను చదివినవారు విన్నవారును భుక్తిముక్తి ఫలంబుల'
ననుభవింతురు. శ
ఇయ్యది శివ మహాపురాణ రుద్రసంపొతాంతర్లత స్పవ్రిండము వింశాధ్యాయముతో
“ఇివనిజ్ఞాన నర్వస్తూ మను శాంకరీయ త్రవచనములతోడను సమాత్తము.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 115
నీ | శ్రీ శవ మనో పర్మ్నా
యా
(2. రుద్ర సంహిత )
2. సతీఖండము (ఫమాభ్యాయన్న
(సతీ సంక్షిప్త చరితము)
శౌనకాది మహర్షులు - శివుని పూర్ణాంశ సంభవుండగు రుద్రుడు - హరి (బ్రహ్మాది సే
కైలాసమున నివాసము నేర్పరచుకొని కుబేర మిత్రుండై నిర్వికారుడై యుండువాడు. ఇట్టివాడర్న
హరిప్రార్థన ననుసరించి దక్ష ప్రజాపతి కుమార్తెయగు సతీదేవిని వివాహమాడి గృహాస్థుడైనాడన్ని
అమ్మవారు మొదట దక్ష పుత్రిక యనియు పిమ్మట హిమవంతుని కుమార్తె యనియు వింటిమి. ఇ
శరీరముతో నిరువురికి కుమార్తె యగుట యెట్లు? సతిగాను పార్వతిగాను శివునే విథము పొందిన
వివరింపుడని కోరుచున్నాను.
సూతుండు-బుషులారా! మీరు నిండు ఆదరముతో ప్రశ్నించిన పవిత్ర కథను వినువారి జ
సఫలమగును. ఇందెంత మాత్రము సంశయములేదు. |
పూర్వ మొకప్పుడు (బ్రహ్మదేవుడు తన కుమార్తెయగు సంధ్యా దేవినిచూచి మోహించెను. అట్టి!
శివుండు బ్రహ్మ సభ కేతించి (బ్రహ్మదేవుని తదనుయాయులందరిని ధిక్కరింపగా నాతండు శివమాడు '
మోహితుండై శివునిపై నీర్ష్యంబూని శివుండు మాయా మోహితుండగుటకు చేసిన ఉపాయములన్నియ
వ్యర్థములైనవి. అంత హరిని స్మరింపగా నారాయణండు సమీపించి బ్రహ్మదేవున కెన్నియో విధముల?
హితముంజెప్పిన నాతడు వినండయ్యెను. మరియు (బ్రహ్మదేవుడు శక్తి నారాథించి తన కుమారుండగ
దక్ష ప్రజాపతికి వీరిణియందు కుమార్తెగా జన్మించుమని ప్రార్థింపగా నాది శక్తి దక్ష పుత్రికయై నుడీ
సహతపంబు నాచరించి శివుని భర్తగా బడసెను. శివుండు తన వివాహము నందు (బ్రహ్మదేవుని మోహిం
జేశి స్వలీలా ప్రభావమును చూపెట్టెను. సర్వస్వతంత్రుడైన పరమేశ్వరుడు-సతీదేవితో కైలాసమునండీ.
నానావిధ విహారముల నొనర్చియున్నవాడు.
అంత కొంత కాలమునకు దక్షునకు శివునితో వైర మేర్చడగా దక్షుండు ఒకానొక యజ్ఞమో
తలపెట్టి అందు పాలుగొనుటకు శివుని దక్క బ్రహ్మ విష్ట్వాది దేవతలందరిని బుషుల నాహ్వానించెసే
తన గారాబు పట్టి యగు సతీ దేవిని గూడ నాహ్వానింఫలేదు.
సతీ దేవి - తన్ను తండ్రి పిలువకున్నను - శివుని యానతింబడసి దక్షుని యజ్ఞవాటికకు నేర
యజ్ఞమున రుద్రభాగమును గానక నందరిని మందలించియు స్వదేహమును విడనాడినది. అధీ
శివుండు క్రోధవశమున తన జడనుండి వీర భద్రుని పుట్టించి - యజ్ఞ గతులందరిని శిక్షించి ద్ద
మదము నణచి యజ్ఞ ధ్వంసమును చేయుమని శాసింపగా మహా బలపరాక్రమ సందగేఖీో
వీరభద్రుండు - గణములద్వారా గొప్ప యుపద్రవములను గావించుటయేగాక దేవ బుష్యాదు
శిక్షించి విష్ణు మూర్తి నోడించి దక్షుని తలకాయను నటికి యజ్ఞకుండములో పడవేసినవాడు. జో
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
11
|
(ల్లీ శీ శవ మహో ప్రరాణనం
పూర్వము వలె కల్పించి శిక్షితులందరిని యధా పూర్వము బాగు పజచియు దక్షుని బ్రతికించి యజ్ఞమును
పరిపూర్ణము గావింపంజేసినవాడు. విష్ట్వాది మహానుభావులందరును యజ్ఞ వాటికయందు
శివునారాధించిరి. .
ఇంక సతీ దేహము నుండి యుద్భవించిన జ్వాల (మంట) యొకానొక పర్వతముపై పడినందున
సర్వకామ ఫల ప్రదయైన జ్వాలాముఖీ దేవి యచట వెలసినది. ఇప్పటికిని ఆయా కోర్కెలు సిద్ధించుటకై
భక్తులు జ్వాలాముఖీ దేవిని పూజించుచుందురు. తరువాత సతీదేవి హిమవంతునికి కుమార్తెయె పార్వతి
యనంబఅగుచు ఘోర త్రపంబు నాచరించి శివుని మెప్పించి పతిగా బడిసినది.
-బుషులారా! మీరు ప్రశ్నించిన యంశమును సంగ్రహముగా చెప్పినాడను. ఇద్దాని నాకర్ణించినవారు
పాపములనుండి విడిబడుదురు. అని సూతుండు సతీ చరితమును సంక్షేపముగా వక్కాణించెను.
ఇయ్యది “శివనిజ్ఞాన సర్వస్వ* కును శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
వప్రవచనములతో ప్రథమాధ్యాయము,
| ద్వితియాధ్యాయము
(కామ ప్రాదుర్దావము)
మునులు - సతీ చరితమును పార్వతీ వృత్తాంతమును విస్తారముగా చెప్పుడని ప్రశ్నింపగా
సూతమహర్షి చెప్పందొడంగెను.
. పూర్వకాలము తన భక్తులలో అగ్రగణ్యుడైన విష్ణుమూర్తికి శివుండు ఇదే కథా సందర్భమును
వక్కాణించినవాడు. విష్ణువు బ్రహ్మదేవునికి, ఆతడు నారద మహర్షికి నారద మహర్షికి నారదుండు వేద
వ్యాసునకు ద్వైపాయనుడు నాకు చెప్పియున్నవారు.
శివుండు వస్తుతః నిరాకారుం డై ఎట్టి వికారములు లేనివాడైనను శక్తి విశిష్పండగుటంజేశి యొకానొక
దివ్య విగ్రహము గలవాడయ్యెను. అతడే సదాశివుండనంబడును. సదాశివుని వామాంగమునుండి
నారాయణుండు, దక్షిణాంగమునుండి (బ్రహ్మదేవుండును హృదయమునుండి రుద్రుడు నావిర్భవించి
రక్షణమును సృష్టిని ప్రకయమును చేయుచున్నవారు.
బ్రహ్మదేవుండు మరీచిమున్నగు వారిని పుట్టించిన పిమ్మట మునిమానసములను గూడ మోహింపం
జేయు సర్వాంగ సుందరిని తన మానసమునుండి జన్మింపంజేశెను. ఆపెయే సంధ్య యని పేర్మొనం
బడినది. సంధ్యను బ్రహ్మయు, బ్రహ్మ మానస పుత్రులగు దక్షాదులు నవలోకించుచు చింతించుచుండగా
బ్రహ్మ మానసమునుండి యొకానొక సుందర మనోహర పురుషుండావిర్భవించెను.' అతదు బంగారు
వన్నెకలవాడై బలసిన వక్షస్థలము, చక్కని ముక్కు వర్తులమైన నడుము, పిక్కలు, నల్లని ముంగురులు,
తీర్చిన కనుబొమలు, పూర్ణచంద్ర సదృశ ముఖంబును, కేశ పంక్తియు కలవాడై దిగ్గణముంబోలుచు
cc-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative [1 117
శ్రీ శివ మహా పురా
బలిష్టుడై నీల వస్త్రధారియై రక్త వర్ణకములైన కరతలములు నేత్రాంచలములు పాదతలములు పెదవుల
సలహమూ నుండెను. ఆ మహాపురుషుని నడుము సూక్ష్మముగాను దంతములు చక్కనివిగాన్స క్‌
పరిమళము మదించిన గజముందగు మదముంబోలినదిగాను నేత్రములు వికసించిన కమలముల
ము పొగడ పువ్వుల సువాసన బోలినదిగాను కంక్ష
దళములతో సమానములుగాను నాసికాగంధ న
శంఖముం బోలినదిగాను విరాజిల్లుచుండెను. మరియు నాతండు మీనకేతువుగాను సమున్నత శక్ర
గల వాడుగాను మకరవాహనుండుగాను పంచ పుష్పాయుధుండుగాను పుష్పములందగు ధను
దాల్చినవాడుగాను కన్నులకిం పైన వాడుగాను తన కటాక్షములతో నేత్ర యగ్రళమున్లు పరిభ్రమిన్న
జేయవాడుగాను పరిమళముగల వాయు ప్రసారము గలవాడు గను శృంగార రస భరిత హృదయుం్న
నావిర్భవించినవాడు.
బ్రహ్మ పుత్రులైన దక్షాదులాతని నవలోకించి ఆశ్చర్య చకితులై తమ మనంబులను వికృతమ్ము
గావించుకొని చంచల చిత్తులై యుండ.నా పురుషుండు బ్రహ్మ దేవుంగాంచి నమస్కరించి వినయావన
కంధరుండై “దేవా! నా కర్తవ్య మెద్దియో గౌరవనీయమగు నా స్థాన మెద్దియో నాకు భార్య యె
యాదేశింపుడొని విన్నవింపగా విధాత-విస్మయా విష్ట చేతస్కుడైనక తన క్షణకాల మూరకుండి “|
లోకోత్తర స్వరూపముతో (స్తీ పురుషులను మోహింపం జేయుటయే నీ కర్తవ్యము. నీ పుష్ప జ
(ప్రయోగములను దేవదానవమానవాది జీవులందరు నుల్లంఘింపంజాలరు. వేయేల? త్రిమూర్తుల
గూడ నీ ప్రభావమునకు లొంగువారము. ప్రచ్చన్న రూపముతో ప్రాణుల హృదయములలో (ప్రవేశింత్యు
ప్రీ పురుషుల సుఖమునకు కారకుడవై అనాది నుండి వచ్చుచున్న సృష్టింబ్రవర్తింప జేయుము! నీ ప్త
బాణములకు పరి పుష్టమైన మనుస్సు లక్ష్యంబగును. ఇంక నీ నామధేయముల నీ నా కుమారః
నిర్దేశింప గలరు” అని వక్కాణించి స్వతనయుల ముఖముల నొకమారు చూచి పద్మాసనమునం
క్షణకాలము విశ్రమించెను. .
ఇయ్యది “శిత విజ్ఞాన సర్వస్వ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
ప్రవచనముతో ద్వితీయాధ్యాయము.
( er Tr
తృీరీయాథ్యాయము
(కామశాపానుగ్రహము)
మరీచి ప్రముఖులైన బ్రహ్మమానస పుత్రులు ఆ పురుషునకుందగు సామధేయములను స్థానహో
పత్ని నేర్చరచిరి.
బ్రహ్మదేవుని మానసమునుండి పుట్టగానే మమ్మందరను కలవర పెటట్టితివి గావున మన్మథ
పేరుతో ప్రసిద్ధుడవగుదువు. లోకమున నీతో సమానుండు లేనందునను కామరూపుడ వగుటల
కాముడని పేర్మొనంబడుదువు. మదింపంజేయు వాడగుటచే మదనుండవనియు; దర్పము (గర్వ,
కూడి జన్మించితివి కావున కందర్సుండవనియు పిలువబడుదువు! దేవతలందరిలో నీకు గల సోన
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative న్‌ |
1
i
|
i శక శ్రీ శివ మనో పురాణనం
అద్వితీయమై యుండును. స్థానములన్నియు నీయవియేను, సర్వవ్యాపివగుదువు! |ప్రజాపతులలో
మొదటివాడు పురుషోత్తముండు నగు దక్షుడు నీకు తన కుమార్తెను భార్యగా సమర్పించును. ఇంక నీ
కన్యక బ్రహ్మదేవుండు బాగుగా ధ్యానించుటచే పుట్టినందువలన సంధ్యయని ప్రసిద్దింగాంచ గలదు. అంత
మన్మథుండు పుష్ప బాణములను పరి[గ్రహించి “నాకు బ్రహ్మదేవుండొసగిన కర్తవ్యము నిచటనే బుషుల
ముందు ప్రయోగింతూనని నిశ్చయించి వీరందరును నా కృత్యమునకు పాత్రులగుదురని భావించియు
ధనుర్భాణముల ననుసంధించి ప్రయోగింపగా నచటి సభాసదులు (బ్రహ్మదేవుండును మనో వికారము
గలవారై ముందున్న సంధ్యను మోహముతో చూచుచుండిరి. సంధ్యయు తన మనంబు చంచలము
- కాగా కటాక్షములను ప్రసరింపంజేయుచు శృంగార హావభావములను ప్రకటించుచుండెను. అంత
మన్మథుండు తన కర్తవ్యము తప్పక నెరవేరునని నిశ్చయించుకొనెను. ఇది యిట్లుండగా ధర్మదేవత -
ధర్మరక్షుకుండైన శంకరుని దిగువ విధము ప్రార్థించెను.
శంకరా ! మహాదేవా ! సృష్టి స్థితి లయములకు నీవే కర్తవు ! ధర్మమును రక్షించు వాడవు!
గుణాతీతుండవై శివుండనంబజగుదువు ! ప్రకృతి నతిక్రమించిన వాడవగుటచే తురీయుండనంబడుదువు!
నిర్వికారుండవు ! నానా విధ లీలలను చూపెట్టు వాడవు ! నా జనకుండైన బ్రహ్మదేవుండు సోదరులును
. పాపబుద్ధి గలగియున్నవారు కావున మమ్ము కాపాడుము!
ఇవ్విధము ధర్మదేవుని ప్రార్థన మాలకించి శంకరుండచటి కరుదెంచి ఆకాశమున విరాజిల్లుచు
బ్రహ్మదేవుని దక్షాదులను మందలించుచు చిరునగవుతో “బ్రహ్మదేవా”! పుత్రికను చూచి నీకెట్లు మోహము
కలిగినది? వేదమార్గ మిదియేనా? బుద్ధి మంతుండు తల్లిని తోబుట్టువును వదినెను కుమార్తెను కుత్సితమైన
చూపుతో చూడరాదని తెలియకుంటివా? వేద మార్గమును మణిచితివా? ధైర్యము గలవాడవు; నీకే
ఇట్టి చాంచల్యము కలుగుట యెట్లు? ఏకాంతమున శివధ్యానము జేయువారు నిరంతరము సూర్య
మండలములో పరమాత్మను గాంచువారు నగు నీ దక్షాదులెట్లు కామా వృత మనస్ములైరి?
మంద బుద్ధియు అల్ప స్వభావుండునగు నీ కాముడు దేశకాల పాత్రములను గుర్తెరుగక తన
బాణముల నెట్లు ప్రయోగించెను? ఎవని మనస్సు గ్రీలకు లొంగునో అవ్వాని పాండిత్యము వ్యర్థంబగును.
మరియు ధైర్యములోపించును” అని వచింపగా బ్రహ్మదేవుడు సిగ్గుంజెందినవాడై'చెమటచే తడసిన వాడై.
కామారూపిణియగు సంధ్యను పరిగ్రహింపందలచియు శివునివలన భయపడుచుండుటంజేసి ఇంద్రియమనో
వికారంబుల నణచుకొనెను. అంత బ్రహ్మ శరీరమునుండి బయలు వెడలిన చెమటవలన అగ్నిష్వాత్తులనం .
బడు పితృగణములు ఉద్భవించిరి. అవ్వారు వికసించిన కమలములంబోలిన కన్నులు కలవారై కాటుకం
బోలిన నల్లని శరీరముతోడను మిక్కిలి ఇంద్రియ నిగ్రహము తోడ నరువది నాలుగువేల సంఖ్యగా
నుండిరి: అటులే నెనుబదియారు వేల బర్దిషదులను పితృ గణము లావిర్భవించినవారు. ఇంక దక్షుని
స్వేదము (చెమట) నుండి రతీదేవి యుద్భవించెను. ఆపె-మునులనుగూడ మోహింపంజేయు నతి
సుందర మనోహర స్వరూపముతో నలరారుచుండినది. " మరీచి మొదలగు నారుగురు మాత్రము ఇంద్రియ
వికారముం జెందక ప్రశాంతులుగా నుండిరి. క్రతువు వసిష్టుడు పులస్త్యుడు ఆంగీరసుండు అనువారి
బీజములు ధూమము (పొగ) నందు పడగా క్రమముగా సోమపులు, సుకాలురు, ఆజ్యపులు, హవిష్ణంతులు,
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An 62000౪1 Initiative t 119
1 ఢీ శివ నునో ఏ
క్ష ల i అరొల్న ,
( |
కర్మలయందు సమర్పింపంబడు కవ్యములను భుజిం చువ్వ |
అను పితగణములు ఉదయించినవారై పితృ
గణ కందించువాడు అగ్ని దేవుండగును. ఇంక సంధ్యా రే
నుండిరి. ఇట్టి కవ్యములను పితృ గణముల ట్‌ స :
పరమేశ్వరుని కృపా దృష్టిచే వీక్షింపంబడినందున ఎట్టి కల్మషము లేనిదై ధర్మ కర్మ పరాయణుక్మ
ఫితృగణంబులకు తల్లి యయ్యెను. ఇట్లు బ్రహ్మలోకము నావహించు అధర్మమును పోనాడి ధర్మదేవ్య్య
రక్షించి శంకరుండంతర్థానముజెందగా (బ్రహ్మదేవుండు శివభాషితమున లజ్జితుండగుటచే కనుబ్య్న్య ద
ముడిచి రోషతా[మ్రాక్నుందై - (మన్మధుండును శివునికి వెజచి తన బాణములనుపసంహరింపగా ద
శంకరునికి గొప్ప అపచారముంగావించి యాతనని ఫాలనేత్రాగ్నిలో దహింపంబడు నని మన్మథుని శపింన్యై *
అంత కందర్పుండు భీతిల్లుచు బ్రహ్మ సమక్షమున కేతెంచి దక్షా తులు పితృగణంబుల్ను "
వినుచుండగా వినయముతో నిట్లు ప్రార్థించెను.
దేవా! న్యాయ మార్గానుసారినై నిరపరాధినగు నన్నేల శపించితివి? నీవు చెప్పిన కర్తవ్యము '
చేసి చూచితిని. బ్రహ్మవిష్ణు మహేశ్వరులము గూడ నీ బాణములకు గుతీ యగుదుమని యాదేశించితిి
ఇందు నా తప్పేమిటి?
అంత విధాత-ఆత్మ సంయమనముతో “నా కుమార్తెయగు సంధ్య యందు మోహమును కలిగించిఖ
కావున శాపము నీయ వలసి వచ్చెను. ఐతే ప్రస్తుతము నా కోపము శాంతించినది. అందువల
చెప్పుచున్నాను. వినుము! హరుని నేత్రముందగు చిచ్చు నందు భస్మమైనను శంకరుండు పార్వతీ దేని.
దగు పాణిగ్రహణముం జేశిన శుభసమయమున ననుగ్రహించి నీకు శరీరమును ప్రసాదించును. నిస
మన్మథునకు వక్కాణించి మరీచ్యాది మానస పుత్రులు చూచుచుండగానే యంతర్జానము జెందెను. వారన వే
తమ నివాసములకుం జనిరి. న
ఇయ్యది “శిత విజ్ఞాన సర్వస్వ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
CHS
(కామ వివాహము)
అవ్విధము శంకరుండు ప్రబోధించినందున బ్రహ్మాదులు జాగరూకులైన పిమ్మట దక్ష ప్రజాపకి-కో చ
వాక్యము ననుసరించి మన్మధుని - తన కుమార్తెయగు రతీ దేవిని భార్యగా స్వీకరించుమని కోరినందో కా
కందర్పుండు మిగుల సంతసించి యధావిధిగా రతీ దేవిని వివాహమాడి పరిగ్రహించెను. రతీ దేసో
మన్మథుని ఛాయవలె ననుకరించుచు సహధర్మచారిణి యయ్యెను. ' వారుభయులును పరస్పర చె
గాఢానురాగము గలవారై విహరించుచు సుఖించు చుండిరి. i
పే
ళ్లో॥ ఎతాదృశం రతీం నామ్నా - ప్రాలేయాద్రి సముద్భవామ్‌ । వె
గంగా మివ మహాదేవో - జగ్రాహోత్ఫుల్లలోచన 21 24
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
SoA
i ్ల శీ 4వ మహో ప్రురాణనం
ny | 3 ష్‌ nS
గ హిమాలయమునందు జన్మించిన గంగను మహిదేవుండువలె మన్మధుండు రతిని పరి[గ్రహించి
1 బకసించిన నేత్ర కమలములు గల వాడయ్యెను. అనగా సంతుష్టాంతరంగు డయ్యెనని భావము.
'- మతియు అనురాగముతో సమీపించు లక్ష్మిదేవిని విష్ణుమూర్తి పరిగ్రహించినట్లు రతీదేవిని మన్మధుం
a డనుభవించుచు' (బ్రహ్మశాపమును ' మఅచి మోహితుండై ప్రవర్తించుచుండెను. సంతోషాతిశయమున
దక్ష ప్రజాపతిని పలుకరింపకుండెను. రతీ దేవియు మన్మధుని సంభోగ సుఖముల నోలలాడించుచుండెను.
యోగపరాయణుండు బ్రహ్మ విద్యనువలె మన్మధుడు రతీదేవిని తన హృదయమున నత్తుకొని
సంతోషించుచుండెను.
త్‌ rw
న్స పై
ఇయ్యది “శివ విజ్ఞాన సర్వస్వ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
| త్రనచనముతో చతుర్థాధ్యాయము. '
Fy
న
న సూతుండు చెప్పందొడంగెను:
౨; సంధ్యా చరితమును వినిన తరుణులందరును పతివ్రతలగుదురు. (బ్రహ్మమానస పుత్రికయగు
59 సంధ్య - కొంతకాలము తపస్సుచేసి పూర్వశరీరమును విడనాడి రెండవ దేహముతోడ నరుంధతి యయ్యెను.
న మేధాతిధియను మహర్షికి కూతురై బ్రహ్మవిష్ణు మహేశ్వరుల యనుమతి ననుసరించి నియమముతోడ
ననుష్టానమును గావించి శంసిత వ్రతుండగు వసిష్టమహర్షిని పతిగా బడసియు సాధ్వీమణులలో
అగ్రగణ్యురాలై వందనీయు రాలయ్యెను.
' “నన్ను గాంచుటతోడనే బ్రహ్మదేవుడు మునులును చంచలమనస్ములగుటయు వారి నందరి
నవలోకించి నేనును మోహపరవశురాల నగుటయు కారణములుగా ఇట్టి స్వరూపము సుకృత సాధనము
కాదనిభావించి తపించెదనని నిశ్చయించుకొని సంధ్యాదేవి చంద్రభాగా నదీతీరమునందుండు చంద్రభాగ
పర్వతమునకుంజనిన వృత్తాంతమును బ్రహ్మదేవుండు గుర్తెరిగి - వేదవేదాంగపారగుండు జ్ఞానయోగియు
నగు వశిష్టుని - దిగువ విధమాదేశించెను.
హై. “కుమారా! మనస్వినియగు సంధ్యాదేవి - లోకమున నొక మర్యాదను నెలకొలుపందలచి
'చంద్రభాగమను కొండకు తపంబాచరింపం జనుచున్నది. కాని తపోవిధానము ఆమెకు తెలియదు.
ో కాన నీవు రూపోంతరముతో వెళ్ళి సంధ్యకు తపోదీక్ష నొసగుము”.
అని విధి వచించినంత వసిష్టుడు బయలుదేరి మానసముతో సమానమగు నొకానొక సరోవరము
వోచెంత్ర నుండు చంద్రభాగా తీరమునకు వెళ్ళిచూడగా నా సరోవరము సంధ్యాదేవితో “ప్రదోషకాలమున
సుదయించు నక్షత్రములతో చంద్రునితో నాకసమువలె (ప్రకాశించుచుండెను. అద్ది బృహల్లోహితమను
పేరు గలదై ప్రసిద్ధింజెందియుండెను”. అచ్చోటనే చంద్రభాగానది ప్రవహించుచు దక్షిణసముద్రమువైపునకు
వెళ్ళుచుండెను.
I | CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
| 121
i
ఢీ శవ మహా 9
అట్టి ప్రదేశమున చంద్రభాగపర్వతముపై విలసిల్లు బృహల్లోహిత సరోవరము శ్వ
సంధ్యాదేవిని చూచుచు వసిష్టుండు దిగువ విధము ప్రశ్నించెను.
“అమ్మా! సంధ్యాదేవీ! ఇగ్గట్టునకేలవచ్చితివి; ఎవరి కుమార్తెవు? నీ కర్తవ్యమెద్ది?
కానిచో వినంగోరుచున్నాను. పూర్ణచంద్రునితో సమానమగు నీ ముఖము పాలిపోయిన దెంగ్ను
మండుచున్న అగ్నివలె ప్రకాశించు నా మహానుభావుని సుభాషితమును విని లోలో 1;
సంతసించెను. మజియు మూర్తీభవించిన బ్రహ్మచర్యమువలె విరాజిల్లుచు జడదారిగా నుండు వహ
సాష్టాంగప్రణామంబులను సమర్చించెను. (
మహనీయా! తమను దర్శించినంతమాత్రమున నా మనస్సు ప్రసన్నమైనది. (బ్రహ్మ !
సంధ్యాదేవిని, తపంబాచరించుటకు నిర్జన ప్రదేశమున కేతెంచితిని. ఒకవేళ నేను యోగ్యురాలన్య్య
తపోవిధానమును బోధించి దీక్షనొసగుడు! ఇంత వరకు అజ్ఞురాల నగుటచే మిగుల చింతించున్న
అంత వసిష్థమహర్షి - భక్త వత్సలుడైన శంకరుని మనస్సులో స్మరించి దిగువ విధము ప్రభో ః
(¢
ళ్లో॥ పరమం యో మహత్తేజః పరమం యో మహత్తపః |
పరమః పరమారాధ్యః - శంభుర్మనసి ధార్యతామ్‌ ॥ (1
శ్లో! ధర్మార్థకామ మోక్షాణాం - య ఏకస్త్వాది రణమ్‌ ।
తమేకం జగతా మాద్యం - భజస్వ పురుషోత్తమమ్‌ ॥ 61.
ముఖ్యమైన గొప్ప తేజస్సు, ప్రధానమగు గొప్ప తపస్సు, ఉత్తమోత్తముండు, (్రేష్టులచే నా,
బడువాడు నగు శంకరుని మనస్సులో నిలుపుకొనుము! ధర్మార్థకామ మోక్షములకు ఏకైక కాక్‌,
ప్రకృతిపురుషులను మించినవాడు, లోకమున ప్రప్రధముండు నగు పరమేశ్వరుడుని సేవింప!
“ఓన్నమః శంకరాయ” అను మంత్రమును జపించుము! స్నానమును శివపూజో (
తదితరనియమములను మౌనముతో నాచరింపుము! ఇట్లు తపించినయెడల బ్రహ్మ చర్యము ఫో
సర్వాఖీష్టంబులును నెరవేరును. ఇది ముమ్మాటికి నిజము! ఇందెంత మాత్రము సంశయమే! ;
నేను చెప్పినట్లు శంకరుని హృదయములో భావింతువేని యాతడు ప్రసన్నుడై మనోభీష్టమను! ;
నీడేర్చును. ఇవ్విధము వశిష్టుడు ఉపవిష్ణుడై సంధ్యకు తపోవిధానము నుపదేశించి యధోలో
సంభాషించి యంతర్జితుండయ్యాను.
ఇయ్యది “శిత విజ్ఞాన సర్వస్వ మను శాంకరీయ .ఆంద్రానుబాద
౨1, ఇ
ను po లక.
౮౮౦. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
న
|
| ఖీ శ్రీ శివ మహో ప్రరాణనం
fF ————————హ—
గా ఇ
'చీత్తోత్యాయము |
గ్గ (సంధ్యాకృతశివస్తోత్రము, వరప్రాప్తియు)
వసిష్ట మహర్షి ప్రబోధించి వెళ్ళిన ' యనంతరము సంధ్యాదేవియు తపోవిధానమును గుర్తెరిగి
1 సంతుష్టాంతరంగముతో బృహల్లోహిత సరోవరతీరము నందు శంకరమంత్రమును జపించుచు
4' నాలుగుయుగములు తపించెను. అంత శంకరుడు ప్ర ప్రసన్నుడై హృదయాకాశము నందు బాహ్యమునను
'(తన) దివ్య స్వరూపమును గానుపింపంజేయగా సంధ్య ప్రసన్నముఖుండు ప్రశాంతుడునగు మహాదేవుని
గ 'గాంచుచు పరమేశ్వరు నెట్లు స్తుతింతునని లోలోన గుందుచు కన్నులు మూసుకొనెను.
స అంత నామెకు దివ్యనేత్రము దివ్యజ్ఞానము సంభవింపగా దిగువ విధము శివుని స్తుతింపసాగినది.
'_. స్టూలము కానిదియు సూక్ష్మము కానిదియు ఉన్నతము కానిధియ నిరాకారంబును ఉపాసనాత్మక
జ్ఞానముచే గమ్యంబును యోగులచే హృదయమున ధ్యానింపందగిన రూపము గలదియు లోకనిర్మాణ
దక్షంబునగు శివతత్తత్వమునకు నమస్మారము.
| శర్వుండు శాంతుండు నిర్మలుడు నిర్వికారుండు కేవలజ్ఞానముచే గమ్యుండు కాని వాడు
'(అనంగా ' కర్మసముచ్చిత జ్ఞానగమ్యుడని భావము) స్వయం ప్రకాశమానుండు చిదాకాశమున విరాజిల్లువాడు
. అజ్ఞానమార్గమున కందనివాడు ప్రసన్నుడు నగు పరమాత్మకు నమస్మారము.
ఆదిశక్తితో కూడియుండియు నఖండైక స్వరూపము గలవాడు చిదానందుండు, నిత్యానంద
'స్వరూపుండు యథార్థమైన ఐశ్వర్యముతో ప్రత్యక్షమగువాడు, ఇహపర[్రేయస్సులను (ప్రసాదించువాడునగు
శంకరునకు నమస్మారము.
పదునెనిమిది విద్యలయందు ప్రకటింపంబడిన స్వరూపము Homer భావింపందగినవాడు
స్‌ అధవా ముప్పదిరెండు బ్రహ్మవిద్యలలో భావింపందగిన శివరూపము గలవాడు ప్రకృతిపురుషుల కంటె
" భినుట్నండును శుద్ధ సత్త్వము నిజగుణముగా కలవాడు ధ్యానింపందగినవాడు ఆత్మస్వరూపుండును,
' నిఖిలవిద్యా సారంబును సంసారసముద్ర పారంబును పావనములకు వేవిత్రుండునగు 'మహేశ్వరునక్ళు
+ నమస్కారము. '
నిత్య శుద్ధ బుద్ధ స్వరూపుండు రత్నమణిమయ భూషణభూషితుండు నిర్మల కర్పూరగౌరుండు
'వరదముద్ర నభయముద్రను (త్రిశూలమును ముండమును. హస్తములతో ధరించువాడు
'స్వాత్మారాముండు నగు రుద్రునకు నమస్కారము.
ఆకాశము, భూమి, దిశలు, ఉదకము, తేజస్సు, కాలము, ప్రకృతి, పురుషుండును ఎవని
'రూపములగునో అట్టి అవ్యక్త రూపుడగు శంకరునకు నమస్కారము. బ్రహ్మదేవుండై సృష్టింజేయువానికి,
'విష్ణువై పరిపాలన మొనర్చువానికి, రుద్రుండై సంహారము గావించు వానికి, కారణకారణునకు, దివ్యము
'శాశ్వతము నగు జ్ఞానము నొసగువానికి, స్వర్గాదిపుణ్య లోకములయందులి వైభవమును కలుంగజేయువానికి,
పేకాశరూపునకు, పరాత్పరునకు నమస్మారము.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
:..
|
123
అము. మకకకకంయ....
శివపదము అనంగా మహాకైలాసమును మించిన స్థానము లేదనియు; సూర్య చంద్రుల, శ
దిశలు, మన్మధాదులును బహిర్ముఖులై పరమేశ్వరుని నాభిస్థలమున నుండువారనియ్సు, శ
సర్వాతీతమగు దివ్యాంతరిక్షము నందు విరాజిల్లువాడనియు భావించి అట్టి శంకరుని నమస్కరించు
" ప్రరుండే పరమాత్మయనియు నానావిధ విద్యలనియు నత్తనియు (బ్రహ్మంబనియు న్ని 1
నిర్మాణమునకు. వలయు సంపూర్ణవిచారము గల వాడనియు అదిమధ్యాంత రహితుంగ్న (
అవాజ్మానసగోచరుండనియు భావించుచున్నాను. |
బ్రహ్మాది దేవతలకు తపోధనులైన మునులకును చింతింప నలవి కాని రూపములు గు
ప్రాకృతగుణరహిండునగు మహాదేవుని సర్వజ్ఞత్వాది దివ్యగుణములను వర్ణించుటకు ఆడుదాననగ్శ
శక్యంబగునా? కై
ళ్ల॥ నమస్తుభ్యం మహేశాన - నమస్తుభ్యం తపోమయ । చ
ప్రసీద! శంభో! దేవేశ - భూయో భూయో నమోస్తుతే ॥ 28 ద
మహేశ్వరా! నీకు అభివాదన మగుగాక! తాపసారాధ్యా! నీకు వందనమునిడుచూ “
శంభో! దేవదేవా! అనుగ్రహించుము! నీకు పదేపదే నమస్మారమగుగాక! i
ఇవ్వీధము సంధ్యాదేవి యొనర్చిన స్తోత్రము నాకర్ణించి భక్తవత్సలుడైన శంకరుండు మిక్కిలి క్లో ౧
డయ్యెను. అట్టీతతి సంధ్యాదేవి యొడలు - నారచీరతోడను జింకతోలుతోడను పవిత్ర శిరస్సు! చె
ప్రకాశించు జడలతోడను కప్పంబడి యుండెను. మంచుతో నావరింపంబడిన కమలముణీ ఈ
యామెముఖమును గాంచి శంకరుడు దయ గలవాడై “సంధ్యా! నీ తపస్సునకే గాక స్తోత్రమ
మిగుల సంతసించితిని. కావలసిన వరము నడుగుము! ఇచ్చెదను” అని వక్కాణింప నామె 1
విధము వరముల నభిలషించెను.
దేవా! నేను పుట్టినపుడు (బ్రవ్మాదులను మోహింపజేసిన పాపమునుండి విముక్త
వరయోగ్యురాల నగుదునేని వరములను ప్రసాదింపుడు! లోకమున ప్రాణులు పుట్టుట తోడనే కహా
కాకుందురు గాక! ఇద్ది మొదటివరము మూడులోకములయందును ప్రసిద్ధురాలనై యుండునో
ఇద్ది రెండవ వరము నాకు కాగల భర్త - మిక్మిలి సహృదయుడై యుండుగాక ఇద్ది మూడవ శో
నాభర్త దక్క నితరుడెవడును నన్ను మోహముతో చూచునెడల నట్టి పురుషుండు నపుంసకుగ్వో
ఇద్ది నాలుగవ వరము. =: ప
అంత శంకరుండు - నీపాపము నశించినదనియు బ్రహ్మసభలో నీయందు నాకు కలిగిన | చ
అంతరించిన దనియు తపించుట వలన పరిశుద్ధురాల వైతివనియు నీయడిగిన వరంబులి క
లూ |
ననియు బాల్యము కౌమారము యౌవనము వార్థకము అను నాలుగు దశలు లోకమున క్యా
సంభవించు ననియు బాల్య కౌమారములు గడచిన తరువాత యౌవన - ప్రారంభమున కామ హో 6
ఏర్పడు ననియు నీతపంబునకు మెచ్చి యిట్టి యేర్పాటు చేయుచున్నాననియు వక్మాణించెను.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
\ if శ్రీ శివ మహో ప్రరాణనం
గీ మటియు బ్రహ్మాండమునందు నీతో
సమానురాలగు సాధ్ని యుండజాలదు. నీపాణిగహణము
న నొనర్చినవాడు దక్క వేరొకండు నిన్ను స్టే (
en కామదృష్టితో చూచునెడల నట్టివాడు తత్మాలముననే
న సపుంసకుం . భర్త నీతోగూడ నేడు కల్పాంతముల వరకుజీవించును ఇంక నీవు పూర్వము
ల సంకల్పించిన శరీర త్యాగమును మేదాతిధి యను మహర్షి గావించు ద్వాదశ వార్షిక యజ్ఞము నందలి
క; యగ్నియందు త్వరలో గావింపుము! ఈపర్వతము చెంత చంద్రభాగానది తీరమునందు మేధాతిధీ .
'యజ్ఞమును చయుచున్నహ్లాడ అచటికి నాయనుగ్రహమున గుప్తరూపముతో వెళ్ళి నీయభీష్ట పురుషుని
వరునిగా మనస్సునందు భావించి యయజ్ఞాగ్నియందు నీశరీరమును పరిత్యజింపుము! వెంటనే రెండవ
గ) రూపముతో నావిర్భవించి మేదాతిధి మహర్షికి కుమార్తెవై వెలయుదువు!
' ఇంకనీవు తపించు నపుడు గడచిన యుగచతుష్టయములో త్రేతాయుగము ప్రారంభించిన
'సమయమున దక్షపజాపతికి కలిగిన పుత్రికలలో నిరువదియేడుగురుకన్యకలను దక్షుడు చంద్రున కీయగా
చంద్రుడు నవ్వారిని భార్యలుగా పరిగ్రహించియు రోహిణిదేవి నొక్కర్తునే (ప్రేమించుచున్నందున
] దక్షుండు కోపించి చంద్రున కొసగిన శాపమును పరిహరింపంజేయుటకు నీచెంతకు దేవతలురాగా నీవు
ఇ, నాయందు చిత్తమును నిలిపి తపించుచున్న కతంబున నవ్వారితో మాటలాడ కుంటివి. అట్టితణి
+ చేయునదిలేక బ్రహ్మదేవుండు చంద్ర శాపవిమోక్షార్థము చంద్రభాగానదిని నిర్మించి ప్రవహింపంజేసినవాడు.
ఇద్ది పరమ పవిత్ర ప్రదేశమని భావించి మేధాతిధి యచటికరుదెంచి జ్యోతిష్ణోమ మను మహాయాగమును
1 గావించుచున్నవాడు. మేధాతిధితో సమానుడైన తాపసుండు మరియొకండు ప్రపంచమున లేడని
కః చెప్పవచ్చును. అతనియజ్ఞమునందు అగ్ని నిరంతరము ప్రజ్వలించుచున్నయది. అచ్చోటునకు వెళ్లుము!
క ఆలసింపకుము! అని శంకరుండు సంధ్యాదేవి కుపదేశించి యంతర్శితుండయ్యెను.
గ ఇయ్యది “శివ విజ్ఞాన సర్వస్తూమను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
డి ప్రవచనముతో షష్తాధ్యాయము.
3 | సప్తమాధ్యాయము
| (సంధ్య - అరుంధతియను పేరుగలదై వసిష్టుని వివాహమాడుటు)
YU
క్ల _ అవ్విధము శంకరునిచే ననుగ్రహింపంబడిన సంధ్యాదేవి. మేధాతిథి యాశ్రమమునకు వెళ్లి యేరికిని
ఇ “రంపంబడకుండా - పూర్వము బ్రహ్మచారియై తనకు తపోదీక్ష నొసగిన వసిష్టునిభర్తగా బడయుదునని
మనుస్సునందిడుకొని 'యజ్ఞముందగు ప్రజ్వలితాగ్ని యందు సంతుష్టాంతరంగయై తన శరీరమును
పరిత్యజించినది. అట్టితజి ఆమెదేహము అతి పవిత్ర మగుటచే యాజ్ఞికులందరికి పురోడాశమునకు
(ఫీ చెందిన పరిమళము వచ్చుచుండెను. ఇంక నామె శుద్ధశరీరము వహ్నీమండలమునుండి సూర్యమండలముం
ోబివేశించెను. సూర్యుండట్టి తనువును రెండుగా విభజించి పితృదేవతా సంప్రీతి నుద్దేశించి తన రధము
భనందు నెలకొలువుకొనెను. అందు పూర్వభాగము ప్రాతఃసంధ్యగాను అపర భాగము సాయంసంధ్యగాను '
ఛపరిణమించినవి. సూర్యోదయమునకు ముందు అరుజోదయమున దేవప్రీతికరమగు ప్రాతః సంధ్య
యగును. సూర్యుండస్త మించునపుడు పితృట్రీతికరమగు సాయంసంధ్య యగును. ఇంక నామె
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
125
ళీ శీ శివమహా '
దు ప్రవేశింపంజేయగా మేధాతిధి చేయు
కామ కండు అ గల యొకా నొక కన్యకగా ఖ్‌
ముగియునపుడు యజ్ఞ-కుండమునుండి కాచినబంగారపు వన్నె! న్య నుద్భమి ళ్‌
డసి యాకన్యకను తనపుత్రికగా పరిగ్రహించిన వాడు, సః '
మేధాతిధి - మహర్షుల సమ్మతిబ వ శి
జ న అందువలన శిష్యులతో సహ తానుసంతసించుచుండైన్న,
నెప్పుడు నేకారణము వలనను నివారింపదు గావున నరుంధతియని యామెకు పేరుపెట్టవలసి ష్య
మేధాతిధి యవ్విధము యజ్ఞమును ముగించి తనపుత్రికయగు అరుంధతిని గారవించుచ్చు కాక్‌
గడపుచుండెను. చంద్రభాగానదీ తీరమున తాపసారణ్యము నందు మేధాతిధి యాశ్రమములో ఆవ్‌
_ దినదిన ప్రవర్ణమాన యగుచు నైదేండ్ల ప్రాయముననే తన సత్యశౌచాది యోగ్యగుణములతో న్యాస
నంతయు పవిత్రముంజేయు చుండెను.
అటుపిమ్మట యుక్తకాలమున
బ్రహ్మ విష్ణు మహేశ్వరులు - బ్రహ్మమానస పుతృండగు వసిష్టమహర్షితో నరుంధతికి మే
యాశ్రమమునందు యథావిధిగా వివాహమును జరిపించినవారు. ఆశుభ సమయమున సురలు వ్వ
అరుంధతీ వసిష్ణల వివావామవోత్సవమునంజేశి యానందించుచుండిరి. మరియు
విష్ణుమహేశ్వరుల హస్తములనుండి బయల్పడిన నుదకముల వలన శిప్రమొదలగు పవిత్రనదుల.
నేర్చడి యుండినవి. అట్లు వసిష్టుని భర్తగా బడసి యరుంధతి యలరారుచు పతివ్రతా శిరోమజ్య
నుత్తము రాలయ్యెను. మరియు నామె వసిష్టునితో సుఖముంజెందుచు ప్రశంసనీయులైన కుమా
కనినది. అవ్వారిలో ప్రధమ పుత్రుండు శక్తియనదగినవాడు. ఇద్దిసంధ్యా చరిత్రము. శివానుగ్రీ.
వలన పరమ పావన మైనది ఇద్దానిని విను స్రీలు పురుషులు తమయభీష్టములంబడయుదురు. ఖ్లు
మాత్రము సందియము లేదని సూతుడు శౌనకాది మహర్షులకు వక్కాణించెను.
బి
ఇయ్యది “శివవిజ్ఞాన సర్వస్వ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద స
అ కల
మాధ్యాయము ] |
; విడ
(వసంతపస్వరూప వర్ణనము) రః
శౌనకాది మవార్నులారా! శివచరితము - సర్వపావభ్నుమైనది; మంగళ
ఉత్తమంబునై శివభక్తిని పెంపొందించునది.
నంధ్య జన్మించినవుడు శివునిచే ప్రబోధింవంబడిన బ్రహ్మదేవుండు న్‌ శివని
ఈర్ష్యకలవాడై. దక్షవజావతి, రతీదేవి, మన్మథుండం మున్నగువారి చోటే
శివమాయామోపొతుడగుటంజేశి దక్షాదులతో దిగువవిధము సంభాషించెను.
x
' కుమారులారా? నా సంతాపము అంతరించుటకు నాక నుపాయము నాలోలి
శంకరుడు ఒకానొక లోకోత్తర రమణిని భార్యగా వరి(గ్రహించు వరకు లో.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 1
|
+
| రీ శ్రీ శివ నునో ప్రరాణనం
1 శాంతింవద్రు. ఐనను నాయీ మనోరథము దుర్హటమనియే భావింతును. కాంతాసక చితుడనె నంత
స్ట మాత్రమున ge గ పరామర్శించెను. అట్టివాడు కాంతను పరిగ్రహించునా? ఈ ప్రపంచమున
కని మనుస్సునం దుకొనిన వనిత యెవరో తెలియకున్నది. ఆమె లభించెనేని శంకరుని
గ్గ యోగమార్గమునుండి తొలగించి మోహితుంజేయును. శివుని మోహింపంజేయుటకు మన్మథుండును
స్మ సమర్థుడు కాజాలడు. యోగీశ్వరుండైన శివుండు రమణుల నామధేయముంగూడ విననొల్లడు. లోకమున
కొందరు విష్ణుమాయా బద్భులగుదురు. మరికొందరు శివమాయామోహితులగుదురు. శంకరుందైతేనో
ఏకాంతమున నితాంతవిరాగము కలవాడై సంసార విముఖుడుగా కన్పట్టుచున్నవాడు. ఆతడు చేయు
గ్రసృషియు నట్టిదేను;
ఇట్లు నవ్వారితో వక్కాణించి రతీదేవితో కూడియున్న మన్మథునికి క్రిందివిథము స్వాభిప్రాయమును
వివరించెను.
2 __ “నాయనా! మన్మథా! నామాట వినుము! లక్ష్మీనారాయణుల వలెను రోహిణీచంద్రుల వలెను
సీరుభయులు పరస్పరానురాగ సంబద్ధులై యున్నవారు. కావున నీవు జగమునకు ధ్వజమువంటివాడ
వగుటంజేశి విశ్వకేతువనంబజగుదువు. జగత్మల్యాణమునకై శంకరుండు సుమనస్కుడై పత్నీపరి గ్రహమును
నోయునట్లు ఆతనిని మోహింపంజేయుము! నీవు దక్క నా మహాదేవుని మోహింపంజేయువాడెవడును
"గానరాడు. నీ వలన పరమేశ్వరుండు గృహస్థుడగు నెడల నీకు శాపపరిహారంబు నేర్చడును. కావున
సకదర్థము యత్నించుము!”
4
' అంత కందర్పుండు విధిభాషితము నంగీకరించుచు “దేవా? నేను శంకరుని మోహింపంజేయుటకు
నా మహానుభావుని వరించు వనిత యుండవలెను. కావున నట్టి తరుణిని సృష్టించుము! మరియు నాకు
బాణములు కలవుగాని యస్త్రము లేకున్నది. అందుకు వలయు వస్తంబును నిర్మించి యొసగుము!”
కట్లు మన్మథుని యభిలషితము నాలకించి (బ్రహ్మ చింతించుచుండగా నాతని నిట్టూర్చునుండి
పుష్ప్టసమన్వితుడైన వసంతుండు ప్రాదుర్భవించెను. ఎర్రని కమలము? బోలిన వన్నెకలవాడును వికసించిన
పద్మములవంటి కన్నులు కలవాడును సంధ్యాకాలమున నుదయించిన. పూర్ణచం[ద్రునివంటి ముఖము
కలవాడును సునాసికుండును శార్హధనుస్సువంటి పాదములుగలవాడును చుట్టుకొనిన నల్లని వెంట్రుకలు
గలవాడును సంధ్యాకాల సూర్యునివలె ప్రకాశించువాడును రెండు కుండలములతో నలంకరింపం
విడినవాడును మదగజముందగు నడతయు బలసిన పొడవులైన భుజంబులును శంఖమువంటి కంఠంబును
ఏశాలవక్షస్థలంబును సుందర వదనంబును కలిగి సర్వాంగసుందరుడై సర్వసులక్షణ సంపన్నుడై
వేగర్శనీయులలో (శ్రేష్టం కామవర్థనుండై సర్వమోహనుడై వసంతుండు కన్పట్టుచుండెను.
' - సర్వవిధపుష్పములకు ఆటపట్టువగు వసంతుండు ఇవ్విధము జన్మింపగా మిక్కిలి పరిమళముగల
(నాయువు వీచుచుండెను. వృక్షములన్నియు పుప్పించుచుండెను. కోకిలలు మధురముగా పంచమస్వరమును
ఫ్ర హయుచుండినవి. కొలనులు-స్వచ్చమైన ఉదకము. వికసించిన కమలములున్ను గలవి యయ్యెను.
కట్టి వసంతుని విధాత గాంచి మన్మథా? నీకీ వసంతుండు సర్వవిధ సౌకర్యముల నొనగూర్చును.
గట వాయువువలె నీతడు నీకు నెల్లకాలము మిత్రుండుగా నుండును. నీయునికింజేరువ నుండు
“ధనము కావున నీతనికి వసంతుండను పేరు ప్రసిద్ధంబగును.
J CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
॥ 127
Pp |
1 శీ శివమహా
/ [ |
మరియు నీ వసంతుండు లోకరంజకుండై నిన్ననుసరించును. మలయమారుత్రము వు
ప్రాడ్రగటుచుండును. బిబ్బోకము మొదలగు శృంగారహావభావములు రతీ దేవికి సహ్య లే
ge తోడను రతీదేవిని వెంటనిడుకొని
ఇటి అనుపమ సాధనములతో వసంతుడు మొదలగువారి యవ్వ
మోహింపంజేయుము! ఇంక నేను శంకరుని మోహింపంజీయుతరుణింగూర్చి విచారించెద” న్స వ
మన్నథుండు సంతసించి బ్రహ్మదేవుని దక్షాదులను నమస్మరించియు పరమాత్మయగు శర
క
నివసించుపరమ ధామమునకు వెళ్లినవాడు. |
“ శాంకలీయు ఆంధ్రానువాద
వ
తన యనుచరులతో మన్మథుండు శివస్థానమునకు వెళ్ళిన పిమ్మట జరిగిన యుదంతము షో
నున్నది. చెప్పెదను. వినుండు! న
మహావీరుండైన కందర్పుండు తన ప్రభావముతో ప్రాణులను మోహింపంజేయచ్ము
వృక్షములన్నియు నొకప్పుడే వికసించినవి. మరియు రతీదేవి సహకారముతో అనేక విధ ప్రయళ్మ్య్య
గావించినందున జీవులందరు స్వాధీనులగుచుండిరి. ప్రమథ గణములతో కూడిన శంకరుండుష
చలించలేదు. అంత తన యత్నములన్నియు కొనసాగలేదని మన్మథుడు విముఖుడై నిజనివాసవ్‌!
జనెను. పిమ్మట బ్రహ్మదేవుని చెంతకు వెళ్లి యుదాసీనుడై గర్వమును తొలగించుకొని యిట్లు విన్నీ వే
దేవా! యోగేశ్వరుండగు శంకరునిమోహింపంజేయుటకు నేను సమర్భుడనుకాను. ఇతర్‌
నా మహాదేవుని మోహింపంజేయంజాలరు. నా మిత్రులతోడను రతీదేవితోడను నేను గో
యుపాయము లన్నియ్లు వమ్మెనవి. శంకరుండు మోహితుండు కావలెనని సుగంధి శీతలవాడ్వ్‌
ప్రసరింపంజేసితిని. తదితర సౌకర్యముల నొనగూర్చితిని. అందువలన నచటి (ప్రాణులు హక
లైనవి కాని శంకరుండు మాత్రము సమాధిస్థుడై యెట్టి వికారముంజెంద లేదు. తరువా గవ
హిమాలయమునకు వెళ్లగా నచ్చోటునకును వెళ్లి కర్తవ్యములను నిర్వహించితిని. _ పీష్మోోవ
పర్వతమునకు నాగకేసర ప్రదేశమునకు కైలాసమునకును పరమేశ్వరుండు వెళ్లగా నచ్చోటో
పోయితిని. ఐన నుపయోగము కానులేదు.
ఇంక శంకరుండు సమాధి యోగమును చాలించినపుడు మయూరనృత్యాది వివి( |
కృత్యముల నుపయోగించితిని. ఐనను నా బాణమొక్కటియూ వ్రయోగరవ వలను కొనలో.
క్‌ హో,
డును తన సామర్ధ్యమును చూపెట్టినవాడు. ఏతాద్భశద్భశ్యముల నిమిత్తమగ్శ
మోహించిరి. సామాన్యులు మోహించిరని వేరుగా చెప్పనవసరములలేదు. కానా శంభుండున,
వికారమున్సు చెందలేదు, స్లమ్మాధ్ధిని చాలించియున్న పరమే శ్వర్లున్లి ముందు మేమే
-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. A ango :
ళ్‌
క్ర
La శీ శివ మహో ప్రురాణనుం
షు! జ
లేకుంటిమి. మండుచున్న నిప్పుంబోలిన కన్నులు గలిగియుండు మహేశ్వరుని సమక్షమున నిలువం
[ జాలుధీరుండీ (ప్రపంచమున లేడని చెప్పవచ్చును.
| ఇట్టి మన్మథుని భాషితము నాలకించి బ్రహ్మదేవుండు వక్కాణింపందలచియు చింతావిష్టుడై
యూరకుండెను. తరువాత మన్మథుని చేతగాని తనమును తలచుకొని విధి-విడచిన నిట్పూర్పులనుండి
మారగణములు జనించెను. అయ్యవి గొప్ప బలము కలవై నాలుకలను కదలించుచు మిక్కిలి భయమును
గొలుపుచుండినవి. పటహాది అసంఖ్యాక వాద్యములను (మోగించుచుండెను. మరియు “మారయ”
“భేదయ” అని ఘోషించుచు చతురాననుని ముందు నిలువంబడినవి. అట్టి తతి మదనుండు
మారగణములను వారించుచు బ్రహ్మదేవునితో నిట్లు సంభాషించెను.
| ప్రపంచమును నిర్మించు పంకజాసనా! ఈ వీరు లెవ్వరు? చేయునదేమిటి? ఇవ్వారి నామధేయము
లెట్టిని? ఇవ్వారి నిజ కృత్యములను నాయందు దయ గలవాడవై విశదీకరించుము!
' అంత విధి-వీరు పుట్టుటతోడనే “మారయ” అని పలుమారు ఉచ్చరించిరి గావున వీరికి
మారగణములను పేరు ప్రసిద్ధంబగు గాక! యథార్థమైన శివారాధనము దక్క నానావిధ కామ్య
కర్మల నొనర్చువారికీ గణములు విఘృముల నొనగూర్చుదురు. నిన్ననుసరించుటయే వీరి ముఖ్యకర్తవ్యము.
ఎల్లకాలము నీకు తోడ్చడుచుందురు. నీ బాణములకు గురియైన వారికి చిత్త భ్రాంతిని కలింతురు.
“జ్ఞానుల జ్ఞాన మార్గమునకు భంగము నాపాదింతురు-అని వచింపగా కాముండు - రతీదేవితోడ ననుచరుల
తోడను ప్రసన్నుడై యుండెను. మారగణములు బ్రహ్మవచనమును విని కాముని పరివేష్టించియుండినవి. .
ఈ అంత సురజ్యేష్టుడు - మారగణములతో హరుని మోహింపంజేయుటకు మరల నొక పర్యాయము
_వెళ్లుమని శాసింపగా మన్మథుండు - ఆర్యా! శంకరుండు మోహితుండగుటకు చేయవలసిన దంతయు
చేశితిని. ఐనను నీ యానతిని. మీజక వెళ్లుదునేని మహాదేవుండు నన్ను భస్మముచేయునేమో అని
గోస్టునస్సు శంకించుచున్నయది. అని వక్యాణించి యవకాశముగా తన పరివారముతో శంకరుని చెంతకజని
గోరూర్యాధిక ప్రభావమును చూపిన నా దేవదేవుండు ఇసుమంతయు మోహితుండు గాకుండెను. అప్పుడు
శీమున్నథుడు ఖిన్నుడై బ్రహ్మదేవుని సమీపింపగా మారగణంబులును గర్వమును పోగొట్టుకొని యచ్చోటున
కరుదెంచినవి. నిర్వికారుండైన శంకరుండు నా పూర్వపుణ్యవశమున శరీరమును కాల్పలేదు. ఇదియే
'మహాభాగ్యమని తలచెదనని కందర్పుండు వక్మాణించచి బ్రహ్మదేవునకు నమస్మరించియు కళత్రమిత్ర
పరివారసమేతముగా నిజస్థానమున కేగెను.
ఇయ్యది శివవిజ్ఞాన నర్వస్తూ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
వ్రవచనముతో నవమాధ్యాయము,
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
| | 129
Tez ( సై.
శంకర చరిత్రమును వినిన కొలది మనుస్సు ఎట్టి వికారములు లేనిదగున్న ,
(బ్రహ్మదేవుండు తన దురభిమానమును విసర్జించి యసంతృప్తించెందుచు మదిలో గుందుచ్చ -
పరాయణుండు స్థిరచిత్తుండునగు శివుండెట్లు భార్యను పరిగ్రహించునా? అని విచారించుచ్చు
డు తనకు శరీరము బ్రసాదించినవాడు నగు హరిని స్మరించువాడై శుభప్రద స్మాక్ష
మనస్యు NT |
ప్రార్థింపగా చతుర్భుజుండు పుండరీకాక్షుండు శంఖచక్రగదాపద్మధా తాంబరుండును ఇ
శరీరుండు భక్త ప్రియుండునగు నారాయణుండు సొక్షాత్మరించెను.
శరణాగత రక్షణ బిరుదాంకితుండగు లక్ష్మీపతిని కనులార గాంచిన పరమేష్టి- బాప్పగద్ధదస్య్య
భక్షతిశయమున మరల నొకమారు వేడుకొనెను. నిజభక్తుల యిడుములను తొలగించు క
విధికృతస్తోతము నాకర్ణించి సుప్రసన్నుడై క్రిందివిధము సంభాషించెను.
ఉబ్రహ్మదేవా! మహాప్రాజ్ఞుడవు; లోకస్రష్టవు; నన్ను స్మరించిన కారణంబెద్ది? స్తుతించిన వెండు
నీకు కలిగిన సంకట మెట్టిదో? చెప్పుము! సందేహింపకుము! నిన్ను సంతసింపజేతు” నని వ£1
బ్రహ్మదేవుండు - రమానాథా? నా విన్నపము నాలకించి దుఃఖమును నివారించుము! శంక!
భార్యాలంపటుడు కావలెనని మన్మథుని సపరివారముగా నంపితిని. అవ్వారు గావించిన యుపాయష
యుపయోగింపలేదు. మహేశ్వరుండిసు మంతయు మోహితుండు కానులేదు - అని విన్నవింగో
అంత హరి విస్మితుడై శివతత్త్వమును గుర్తాగినవాడగుట చేతను సర్వజ్ఞుడగుట వలనను బ్రహ
యందలించుచు దిగువ విథము సంభాషించెను. మో,
పితామహా! నీ కిట్టి బుద్ధి యేల కలిగినది? వృత్తాంతము నంతయు బాగుగా పాష
యధార్థమును వచీంపు మనంగా.....విధాత - నారాయణునితో - దేవా! నీ మాయ - ఎంతేలీశో
మోహింపజేయును. జగమంతయు మాయాధీనమైయున్నది. జీవులనుభవించు సుఖదుఃభాదీీ
మాయ ననుసరించియే సంభవించును. మరియు నీ మాయవలననే కుమార్తెంజూచి మోహీంో
శంకరుండు - నా కుమారుడై నన్ను మందలించెనని మనస్సు బాధపడుచున్నది. ఐతే నా మహానో
భార్యను పరిగ్రహించునెడల నూజట కలుగునని భావించి తదర్ధము నిన్ను శరణుంబొందితిని ఆని ఫౌ
నారాయణుండు మందస్మితముతో - నాయని పద్మజా! వేదములకు ఆగమములకును
మాట చెప్పెదను.
లోకములను పుట్టించువాడవు. వేదములను చెప్పువాడవు. ఐనను నీ బుద్ధి కలుషీకే
కొద్దిగా మనంబును కుదుటపజచుకొని వేదములు మున్నగు వాబ్మయము విశదీకరించిన
బాగుగా నవధరింపుము!
ళ్లో॥ రుద్రం జానాసి దుర్భుద్ధే - స్వసుతం పరమేశ్వరమ్‌ ॥ ల
దుష్టబుద్ధి గలవాడై శంకరుని నీ కుమారునిగా భ్లావిరచ్లుచ్లున్నావు.
09. Jangamw&di Math Collection, Varanasi. An eGango
ఖీ
NC
bs JN కః ,
(త vy శ్రీ శవ మదో ప్రరాణనం
ళ్లో॥ శంకరం సురసామాన్యం - మత్వాద్రోహం కరోషిహి ॥ , 33
పరమేశ్వరుని దేవతలందరిలో నొక సామన్యునిగా తలచి యాతనికి కీడుజేతువా? నీకుగల
మంచి బుద్ధి యంతరించినదా? వేదశా స్త్ర సమ్మతంబగు తత్త త్వసిద్ధాంతము నాలకించి సుబుద్ధి కలవాడవు
కమ్ము.
ళ్ల। శివః సర్వస్యకర్తాహి - భర్తా హర్తా పరాత్సరః | MN i
పరబ్రహ్మ పరేశశ్చ - నిర్గుణో నిత్య ఏవచ ॥ 35
జగము నంతయు పుట్టించువాడు రక్షించువాడు హరించువాడును శివుండేను; మరియు
పరబ్రహ్మము (బ్రహ్మవిష్ణురు ద్రాతీతుండును ఆకలిదప్పి మున్నగు ప్రాకృత గుణములు లేనివాడును నిత్యుండు
నగువాడు శివుండేయని తెలియుము! ఇట్టి వాడని నిర్దేశింప వలను పడని వాడును, ఎట్టి వికారములు
లేనివాడును, పరమాత్మయు, తనతో సమానమగు రెండవ వస్తువు లేనివాడును, తొట్రుపాటు లేనివాడును,
అనంతుండును, సర్వజగన్నియామకుండును, సర్వవ్యాపకుండును, సత్త్వరజస్తమోగుణ సంబంధముగా
విష్ణుబ్రహ్మరుద్రులరూపమున సృష్టిస్టకిలయముల నొనర్చువాడును, స్వాధీనమాయావిశిష్పుండును, ఎట్టి
ఆపేక్షలులేనివాడును, సర్వజ్ఞత్వాదిసద్గుణ సంపన్నుండును, తనలో తానానందించువాడును, ఎట్టి
వికల్పములు లేనివాడును, ద్వంద్వాతీతుండును, భక్తపరాధీనుండును, రమణీయ సుందర దివ్య విగ్రహము
కలవాడును, యోగమార్గమును చూపెట్టుచు తానును, ఆత్మథ్యానయోగమునందుండు వాడును, శివద్రోహుల
గర్వము నణమహదుమ.ఎల్లకాలము దీనుల యందు. దయ గలవాడును నగు శివుని నీ కుమారునిగా
భావించుట యెట్లు పొసగును?
కావున నెట్టి దుర్భావనను విడనాడి సర్వాత్మనా శివుని శరణుబొందుము. ఆతడు సంతసించి
నీకు మేలు నొనగ్రూర్సును. ఒకవేళ శంకరుండు భార్యను తప్పక పరిగ్రహింపవలెనని నీవు దృఢముగా
కోరునెడల మ తపించుము! - నీ యభిలషితమును మనస్సునందిడుకొని
యమ్మవోరిని వాం - అందువలన నా మహాదేవి ప్రసన్నురాలై ప్రసన్నురాలై నీ యభీష్టమును నెరవేర్పంగలదు
స్‌ రాతెగా-నవచతరించును. ఇందుకు దక్షునాజ్ఞాపింపుము.
కట
ఆతడు అక క్‌. తపించి ల న
శక్తిశివులు - భక్త పరాధీనులు, భక్తి జ్ఞానవైరాగ్యాదులతో నుపాసించువారికి బాగుగా తెలియు
స్వరూపము గలవాము. స్వేద్నావతారములతో విహరించువారు నని గుర్తెరుగుము” అని వచించిన దంతయు
అంత విష్ణువు కొంత తడవు శివుని ధ్యానించి పూర్వస్మృతి గలవాడై పంకజాసనునకు దిగువ
విధము మరికొంత ప్రభోధించెను. FN
“నాయనా! విధీ! శంకరుడు ఒకానొక స (సదాశివ) మూర్తిగలవాడై నన్ను నిన్ను పుట్టించి
తన శక్తితో విహరింప నుద్దేశించి నీకు సృష్టికార్యమును నాకు రక్షణ కార్యమును నియోగింపగా మన
మందుల కంగీకరించ్లి శివుని యవతరింస వలసినదిగా ప్రార్థించిన యంశమును మరచితివా?
angamwadi Math Collection, Varan n eGangotri Initiative
131
ఐనను శాంభవీమాయ - ఎట్టివారికైనం దెలియనలవికానిది; శివనిగర్తెరిగిన వారే శాం
నర్ధముంజేసుకొనం గలుగుదురు. J
అంత పరమేశ్వరుండు మన ప్రార్థనమును మన్నించి “విష్ణో నా నిజ. రూపమునకు ప్రత్తిని
రుడ్రుడనై బ్రహ్మలలాటమునుండి యావిర్భవింతు”నని యాదేశించినబాడు. మటియు నిట్లు వక్కాజింన్నై
“త్రిమూర్తులును నా రూపమే, తధాపి రుద్రుండు నా పూర్ణస్వరూపమగువాడు. ఉమాదేవియు
వాజీరూవములతో నవతరించుటయే గాక పూర్ణాంశమగు సతీదేవిందగు రూపమున ఇన్ని
రుద్రపత్నికాగలదు, అని'బోధించి శంకరుడు కాకుం మనము భమ సృష్టి గ
కార్యతత్పరులమై సుసమయమున భార్యలంబరి[గ్రహించితిమి. కైలాస వ్‌ యగు మహేశ్వరుడు
సమయానుసారముగా పత్నింబడయగలడు. ఇందుకు నీవు శక్తి నారాధింపుము”. ;
ఇట్లు ప్రశంసించి కమలనాభుండు వైకుంఠమున కేగగా టబ్రహ్మదేవుఃడు నూణటంకై
పూర్వపరితాపమును విడనాడియుండెను.
ఇయ్యది “శివనిజ్ఞాన నర్వస్తో మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
అంత (బ్రహ్మదేవుడు జగజ్జననియగు అమ్మవారిని దిగువవిధము స్తుతించెను. “విద్యయనియ
. అవిద్యయనియు శుద్ధ ప్రకృతియనియు పరబ్రహ్మస్వరూపిణి యనియు దర్గ యనియు శాంభవియనియ
జగదంబయనియు సర్వవ్యాపినియనియు నిత్యయనియు నిరాలంబయనియు నిరాకులయనియే,
(త్రిదేవజననియనియు న్ఫూలరూపిణియనియు సూక్ష్మన్వరూపిణియనియు రూపాతీతయనియ
పేర్కొనంబడునో యాది శక్తీ! నీవే జ్ఞానస్వరూపిణివి; గొప్ప యానందము కలదానవు; ప్రసన్నురాలై శ '
యభిలషితమును నెరవేర్చుము! నమస్మరించుచున్నాను.” ఇట్లు బ్రహ్మకృతస్తోత్రము నాకర్ణించి చండికో
ప్రత్యక్షమయ్యెను. అట్టితణి నా మహాదేవి నునుపైన కాటుకంబోలిన వన్నె గలదై మనోహర రూ
నాలుగు భుజములు వరదముద్రయు కలిగి ముక్తామణిని కొప్పునందు దాల్చినదై సింహవాహనమోో
దాసీనయై శోభించుచుండెను మజియు శరచ్చంద్రునింబోలిన వదనము స్వచ్చమైన చంద్రకళలో కూడో
ఫాలప్రదేశంబును నేత్రత్రయంబును కలిగి సర్వాంగసుందర రూపముతో కమలములం బోలిన పొదమో
దగు నఖముల కాంతితోడను విరాజిల్లుచుండెను.
ఇట్టి యుమాదేవిని కమలాసనుండు గాంచి తలవంచియు బాగుగా మొక్కులిడియు, శీ
శయమునంజేశి మరల నొకమారు దిగువవిధము నుతించినవాడు.
ఖీ నమో నమస్తే జగతః ప్రవృత్తి - నివృత్తి రూపే స్తితినర్గరూపే ।
చరాచరాణాం భవతీ సుశక్తిః - సనాతనీ సర్యవిమోహినీతి ॥ య
౮-౦. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
(ల్లీ శ్రీ శివ మసో పురాణము
జగము సృష్టింవంబడి'ప్రవర్తించుటయు రక్షింంంబడుటయు ప్రళయమున సూక్ష్మ,
స్వరూపమగుటయు నీ సాహచర్యము వలననే శివునిచే సంభవించుచున్నవి. ల
సంచరించు ప్రాణులకు స్థిరములుగా నుండు ప్రాణులకు నభివృద్ధిరూపమగు శక్తియు భక్తులుకాని
వారి నందరిని మోహింపంజేయుదానవు సనాతన స్వరూపిణివి నీవేను;
కేశవుని చెందియుండు లక్ష్మీదేవియు సమస్తప్రపంచమును మోయుచుండు భూమియు మూడు
లోకములను పుట్టించు గిట్టించు మహేశ్వరియు త్రిగుణాతీత శక్తియు నీవేను;
_ యమ నియమాద్యంగములతో గూడిన యోగము 'నభ్యసించు వారి పవిత్ర హృదయము లలో
ధ్యాననిష్టయందు సాక్షాత్మరించుదానవు; సంపూర్ణ ప్రకాశము పరిశుభ్రత మున్నగు విశేషములు గలదానవై
సూర్యమండలాది న్లోనావిధ ఆశ్రయములయందు చేయంబడు నుపాసనను సిద్ధింపంజేయుదానవు;
కూటస్టుండు నవ్యక్తుండు ననంతుండు నగు పరమాత్మకు నొక విధమైన స్పందనమును (అనంగా
చలనమును) కలిగించుదానవు; త్రిగణముల నవలంబించి వ్యక్తులందరి యందు నానావిధ వికారములను
జనింపంజేయుదానవు.
జగత్మల్యాణమునకై నిరంతరము శివునికి భార్యగా నుండుదానవు; నీకు నభివాదనము
నొనర్చుచున్నాను.
ఇట్టి విధివిరచిత ప్రార్ధనము నాలకించి లోకక్షేమము నాశించు జగదంబ సంతసించుచు
ప్రాకృతజనవాక్యమున “ఎందుకు నన్ను వేడితివే, నేను సాక్షాత్మరించుటయే కార్యసిద్ధికి నిదానమని భావించి
యడుగు” మని బ్రహ్మదేవు నాదేశింపగా నాతండు “నా యందు దయ గలదానవై నా కోర్కెనాలకింపుము!
నీ పతియగు పరమేశ్వరుడు - నాలలాటమునుండి యావిర్భవించి రుద్రుడనంబజగుచు కైలాసమున
నివసించుచున్నవాడు. ఏకాకియై తపంబు నాచరించుచున్నవాడు. _ భార్యంబరిగ్రహింప నుద్యుక్తుడుగా
కనంబడుటలేదు. అట్టి పురుషోత్తమని మోహింపంజేయుము!
నీవు దక్క నే తరుణియు నాతని మోహింపంజేయంజాలదు. కావున నీవే దక్షునికి పుత్రికగా
నవతరించి రుద్రపల్నివి కమ్ము! శంకరుండు కాంతను స్వీకరింపకున్నచో నే జేయు సృష్టి - శుభావహము
కాజాలదు. అందువలన విశ్వశాంతి న పేక్షించి పరమేశ్వరుని గృహస్థునిగా నొనర్చుము! విష్ణుమూర్తి
గాని లక్ష్మీదేవి గాని మన్మథుండు గాని నేను గాని హరుని ఏకాగ్రతను భంగపజుపంజాలము. అందుకు
నీ వొక్మదానివే తగుదువు. దక్షుండును నిన్ను గురించి క్షీరనాగరముందగు నుత్తరతీరమునందు
తపించుచున్నవాడు” అని వచింప నమ్మవారు లోలోన నాశ్చర్యపడుచు - వేదములను ప్రవచించువాడైనను '
ప్రపంచమును నీర్మించువాడైన నీతనికి మిగుల నజ్ఞానము దాపురించినది. నిర్వికారుండగు నీశ్వరుని
మోహింపంజేయ దలపెట్టిన నీతని దురభిప్రాయమున కేమనవలయును?-పరటబ్రహ్మంబగు శివుండు -
భక్తుల సుర్జంంర్ణ నురేశముకో మాలల రుద్రుండై విరాజిల్లుచున్ననాడు. ఆతడు సర్వ
స్వతంత్రుడు; ఏరికిని లొంగువాడు కాడు. నేనైతే ఆ మహానుభావుని సేవకురాలను; బ్రహ్మవిష్ణువులకు
నధిపతియై పరమశివునితో సమానుడై మాయను తన: వశము నందుంచుకొనినవాడు. ఐతే నీతనికి
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An ఆ౮&గేం్రం1॥ Initiative క
గా
>
133
శ్రీ శీన మీహా మ
చో వేదనీతి - భష్టంబగును ఇచ్చినచో సదాశివుండు కినుకంజెందకుండ్ల్వ
తించి యెట్టకేలకు శివుని స్మరించి యనుజ్ఞంబడసియు “పంకజా
నేను దక్క శివుని మోహింపంజేయువారు లేరు. పర .
మోహింప జేయవలెనని నాలో గల తలంపు నీ ప్రార్థనముతో బలపడినది. శంకరుండు తానే మెట్టి, ((
భార్యాపరిగ్రహణమును చేయునట్లు యత్నించెదను. లక్ష్మీదేవి విష్ణుమూర్తికి వలె శివునకు నేను స్మ;
వశవర్తిగానుందును. ఆతడును నన్ను ్రేమించునట్లు శివానుగ్రహము నవలంబించి ప్రయ
జేయుదును” అని వక్కాణించి యాదిశక్తి శివలోకమునకుంజనగా విధియు సత్యలోకమునకు ౫! మ
కుమారులకు జరిగిన యుదంతము నంతయు చెప్పిన వాడయ్యెను.
ఇయ్యది “శివవిజ్ఞాన సర్పస్తు" మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
వరంబు నొసగకుండినః
ఇట్టితటి చేయునదేమిటి? యని చిం
నీ వడిగినదంతయు యథార్థంబేను;
అంత దక్షప్రజాపతి తపంబు తెజింగును సూతమహర్షి చెప్పందొడగెను. (బ్రహ్మదేవుని యనుమ[
దక్షుండు జగదంబను హృదయమున భావించుచు మూడువేల దివ్యవత్సరములు వాయువును మాత్ర
పీల్చుచు నిరాహారుండై నీరుంద్రాగుచు షర్జములను భక్షించుచు బహువిధ నియమములతో నారాధింష
నా యాదిశక్తి సాక్షాత్మరించెను. షో
ఆ సమయమున జగదంబాదేవి - సింహమునందాసీనయై న నలరారుచుండిగ!
మరియు నాలుగు భుజములు మనోహరవదనారవిందము కలదై వరదాభయముద్రలను నల్లని కమలము!
ఖడ్గమును హస్తములందాల్చియుండినది ఆరక్తనేత్రములు కలదై ఇంపైన వెంట్రుకలను విదలో
శోభించుచుండెను. ఇట్టి యమ్మవారిని దక్షుడు కనులాంగాంచి
శ్లో! జగదంబ మహామాయే - జగదీశే మహే హేశ్వరిః |
కృపాం కృత్వా నమస్తేఇ స్తు - దర్శితం న్వవవుర్మమ ॥ WE
“ప్రపంచమునకు జననివి, మహామాయవు, జగమును శాసించు మహే హీశ్వరివి, నా యీ |
యనుగ్రహమున నీ దివ్యస్వరూపమును చూపెట్టితివి. భగవతీ! ప్రసన్నురాలవు కమ్ము! ఖ్‌...
నెడబాయకుండుదానవు; భక్తులకు వరముల ; నొసంగుదానవు, జగమున నీ మాయకు లొ op
లేరు. నీకు నమస్మార మగుగాక!”
\
|
_ అని నుతింపగా నా మహాశక్తి “దక్షా! నీకేమి కవరయకో వచింపు” మని ప్రశ్నించెను. ఈ లో
దక్షుండు “నా ప్రభువగు శివుండు రుద్రుండై యవతరించిన యంశము తమకును విదితంబే గో! +
యవతారం బింతవరకును కానులేదు. నీవు దక్క నితరులెవరు నా మహేశ్వరుని మోహింస
జాలరు. కావున నాకు ec తు నా వరమంీ హో సహో,
యధార్థమును వన్నవించితిని. ఈ కేవలము స్వార్థము కాదు. లోకకల్యాజమునకై తపో స
యనుమతిని బ్రన్మాడేవనిచే డీ (పేరేపింపంబడి ఇట్లా ర్థించితిని.” |
66౯౦౦. నం Initiative |
ఖ్జీ శ్రీ శివ మనో పురాణము
' అని వేడుకొనంగా జగదంబ - చిరునగవుతో శివుని స్మరించుచు “నాయనా! దక్షా నీభక్తికి
'సంతసించితిని గావున నీభార్యయందు నీకు పుత్రికనై యవతరింతును. హరునిభరగా బడయుటకు
ప్రయత్నింతును. బ్రహ్మ విష్ట్వాది సంసేవ్యండు పరిపూర్ణుండు నిర్వికారుండునగు మహేశ్వరుని
'మరియొకవిధముగా మోహింప వలనుకాదు. నేను నిరంతరము ఆతని భక్తురాలనై ప్రతియవతారమందును
భార్యగా నుండుదానను. కాని నాయందు నీకుననాదరణము కలిగినపుడు నాశరీరమును పరిత్యజించి
'మరియిక స్వరూపము గలదానవై హరుననువర్తింతును” అని వక్కాణించి దక్షుడు చూచుచుండగానే
యంతర్భ్థానము జెందును. మానను
దక్ష ప్రజాపతియు “నాకు కుమార్తె సంభవించు”నని సంతుష్టాంతరంగుందై నిజనివాసమునకుం
'జనినవాడు.
ఇయ్యది “శికవిజ్ఞార సర్వస్వము" ఆను శాంకరీయ
ఈఆంధ్రానులాద ప్రవచనముతో ద్వాదశాధ్వ్యాయము.
' అంత దక్షప్రజాపతి - కొంతవరకు మానసికసృష్టి నొనర్చి యయ్యది పెంపొందకుండుటంజేసి
' బ్రహ్మదేవుని విచారింపగా నాతడు “పంచజనుండను ప్రజాపతి యనుంగు కుమార్తెయగ్గు అసిక్నీదేవిని '
“భార్యగా పరిగ్రహించి మైథున ధర్మమున నంతానమును కనంగా నవ్వారిలో .హర్యశ్వులనువారు
'ఆజ్ఞాపింపంబడి |ప్రతీచీది మనకై వెళ్లినవారు. దివ్యసింధు సముద్రముల సంగమము-బెరత
'నారాయణ సరోవరముందగు తీరమున నారదుండు శివసంకల్పము ననుసరించి యవ్వారి వద్దకివెళ్ళి
'శివజ్ఞానము నుపదేశింపగా దక్షప్తుత్రులు సృష్టిప్రవృత్తి నుండి నివృత్తులై శివాసక్తమానసము గలవారగుటం
'జేసి శివునుపాసించి శివ సాయుజ్యము నొందినవారు. గ
ఇట్టివృత్తాంతమును దక్షుండు తెలుసుకొని శివమాయా మోహితుడ్రగుట క్రీతక్షీ తన కుమారుల
'కొరకు మిగుల దుఃఖించెను. అట్టితణి బ్రహ్మదేవుడు దషుననేక విధమొల నూజడింపంజేయుటచే
దక్షుండు_.శాంతించ్‌ వీరిణి (ఆనిక్నియను సామంత ర క
'కువలాశ్వులను వారిని పుట్టింపగా నవ్వారును నారదోపదేశమున సృష్టి పరాబ్ముఖులై విరాగులై
' శివధ్యానముచే-ముక్తులైరి. ఇద్దానింగూడ గుర్తెరిగిన దక్షుండు వగచి నారదునిగురించి కుపితుండై
'“దుష్టసాధువగు నో నారదా! త్రివిధ బుణములతో నిర్ముక్తులు గోకుండా నాకుమారుల్లకు కఠినుడవై
'నివృత్తే మార్గము నుపదేశించితివి. ప్రపంచములో ఏవ్యక్తియైనను దేవబుషి పితృరుణములను తీర్చనిది
మోక్షమీను గోరి తల్లి దండ్రులను విసర్జించి గృహమునుండి వెళ్లునెడ నట్టివాడు బ్రష్టుండగును.
CC-0. J wadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
135
మరియు దయ సిగ్గు లేనివాడవై చిన్నవారి హృదయములను భేదించు స్వభావ
నారాయణుని పార్షదులలో వ్యర్థముగా చేరియున్నావు. పలుమారులు నాకు కీడు నొనర్చిక్ని,
నీకు ఎప్పుడును స్థిరమైన నివాసము లేకుండుగాక! నిరంతరము లోకమున సంచరింతువ్యు
శపింపగా నారదమహర్షి - అంతయు ఈశ్వరేచ్చావిలసితంబని = తలచి దక్షశాపమ్తును ఫ్య ధ్ర
ఇదియే మహానుభావుల యెడగల సహనమను అమూల్వ సాధనంబని తెలియవలెను.
ఇయ్యది “శివవిజ్ఞాన నర్వస్తూ మను శాంకరీయ ఆంద్రానువాద
వ్రవచనముతో త్రయోదశాధ్యాయము, (1
టల్‌
ఇంతలో (బ్రహ్మదేవుండు దక్షునొద్దికి వెళ్ళి యనేకవిధముల_బుజ్ఞగింవగా నాతడు ఫ్ర
కొన్నినాళ్ళకు స్వపత్నియందు నరువది పుత్రికలను పుట్టించి యవ్వారిని ధర్మాదులకు వివాహ్మ
నొసంగిన తరువాత నాతనికి కుమారులు జన్మించిరి. అందువలన జగదంబను మనుస్సు నంది
భక్తితో ప్రార్థింపగా నామె తానొసగిన వరమును సఫలము జేయుటకై దక్షునెకు ప్రీరిజియందు షః
నావిర్భవింప నుండెను. అట్టితతి వీరిణి గర్భవతియై తనలో అదిశక్తి ప్రవేశింబెనందున &
ప్రకాశించుచు మహామంగళ స్వరూపిణిగా కన్పట్టుచుండెను. అంత దక్షుండు స్వకులోచితముగా సీమ!
మున్నగు వైదిక సంస్మారముల నొనర్చుచుండగా మహోత్సవము చెలరేగెను. బ్రాహ్మణులకు యధేషే
ధనము నొసగెను. విష్ణుమూర్తి మున్నగు దేవతలందరును అమ్మవారు అవతరింప నున్నదని ౫
సంతసించి దక్షునింటి కేతెంచి బహువిధముల కొనియాడి తమ నివాసములకుం జనిరి.
ఇట్లు తొమ్మిది నెలలు గడిచిన యనంతరము పదియవ నెలయందు జగదంబ యావిర్భవిం్‌
అనంగా జన్మించినది. ఆ సమయము చంద్రగ్రహ తారానుకూల సుముహూర్తముగాను సుఖఫటో
నుండెను. మహాదేవి పుట్టగానే దక్షప్రజాపతి - సమాహిత మనస్కుడై “శివశక్తి నాయింట నగ్గీ
నన్ను ధన్యుంజేసినది? యనిసంతృప్తి పడుచుండెను: ఎల.
అట్టితజి పుష్పములు వర్షించినవి. మేఘములు మధురజలమును కురిప్తించినవి. దో
స్వచ్చము లయ్యెను. - ఆకసమున దేవతలు శుభవాద్యములను |మోగించిరి =భక్వంబునే శీ
(ప్రదమయ్యెను. అంత దక్షుండు తన కుమార్తెయగు ఆదిశక్తిని దర్శించి సత్యస్వరూపిణియగు అ
మమ్ము కరుణింపుము! మహామాయ యనియు యోగనిద్ర యనియు వేదవిదులచే పేర్కొన
నమస్మారము. .
3 గో
రజఃసత్త్వతమోగుణ స్వరూపిణివై సృష్టిస్థితిలయములను ప్రవర్తింపంజేయుచు
త్రిదేవజననివిగా నుందువు:
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative |
u
0! శ్రీ శివ మహో ప్రరాణను
ఖే యస్వాం విచింతయే ద్దేవి * విద్యావిద్యాత్మికాం పరామ్‌ ।
తస్య భుక్తిశ్చ ముక్తిశ్చ - సదా కరతలే స్థితా ॥ 34
విద్యగా నవిద్యగా నుండు నిన్ను పూజించి భావించువానికి ఇహపరసుఖములు నొదవుటయే గాక
మోక్షంబును కరతలామలకంబగును. మరియు నిన్ను ప్రత్యక్షముగా గాంచు వారీజన్మయందే తప్పక
సంస్తారబంధనిర్ముక్తులగుదురు. భవానియనియు అంబికయనియు జగన్మాతయనియు దుర్ణయనియు
ఇత్యాది నీ నామధేయములను స్మరించువారు సర్వకార్యములను సాధింతురు” అని నుతించిన వాడాయెను.
అంత శివ - దక్షుని స్తోతమునకు సంతసించి తనతల్లి వినకుండునట్లు “పూర్వము నీచేయారాధింపం
బడితిని. గావున నిప్పుడిట్లు జన్మించితి” నని మాత్రము వక్కాణించి శిశు స్వరూపము నొంది జనని వద్ద
నేడ్చుచుందెను._ పిమ్మట దక్షునింట నుండు వనితలు దాసీలును రొదనమును విని యచటి కేతెంచి
జగదంబను చూచియు మిగుల నభినంధించుచుండిరి. సంగీతము మంగళ వాద్య వాదనము నాట్యము
మహోత్సవము గావింపంబడెను. దక్షుండు విప్రులకు బీదలకును దానముల నొనర్చెను.
పిమ్మట విష్ట్వాదిదేవతలు తమ యనుచరులతో మునులతో గూడ నేతెంచి గొప్ప వేడుకలం జేయుచు
దక్ష పుత్రికయగు పరమేశ్వరిని దర్శించి వినయముతో నమస్కరించి శుభ ప్రదస్తోత్రములతో నభివర్ణించిరి.
జయజయ శబ్దము నుచ్చరించుచు దక్ష దంపతులను ప్రశంసించిరి. అంత దక్షుండు సర్వ సమ్మతిని
స్వపుత్రికకు “ఉమ” యను నామధేయమును నిర్దేశించెను. ఇంక ననేక శుభ నామధేయములు భక్తుల
సంకటములను పోగొట్టునవై యలరారుచున్నవి. తరువాత దక్షుండు విష్ణుమూర్తికి బ్రహ్మదేవునకు ఇంద్రాది
దేవతలకు బుషులకును వందనములను సమర్పించి యభివర్ణించియు యథోచితముగా నవ్వారిని
సత్మరించెను.
అంత విష్ట్వాది దేవతాముని బృందములు దక్షు ననుమతిని తమ తమ నెలవులకు శక్తి శివులను
స్మరించుచు వెళ్లినవారు. వీరిణి జగన్మాతను స్తన్య-త్రదానాదికముతో పోషించుచుండగా శుక్ల పక్ష
చంద్రునివలె నుమాదేవి సెరుగుచుండినది. చంద్రునియందు పదునారు కళలవలె నామెయందు
సర్గుణములన్ని యావహారెబినవి... చెలికత్తెల నడుమ నాడుకౌనుచు నెల్లకాలము శంకరుని విగ్రహములనే
అమ్మవారు వ్రాయుచుండెను. పాటలు పాడునపుడు స్మరాంతకుడైన హరుని లీలలలనే గానము
జేయుచుండెను. నిరంతరము శివమందిరములను లీలగా నిర్మించు నా గుణవతిందగు చేష్టితములను
గాంచుచు వీరిణీ దక్షులు దినదిన ప్రవర్థనానురాగముతో మిగుల సంతసించుచుండిరి.
లమ కు రు
ఇయ్యది “శివ విజ్ఞాన నర్వస్తూ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
ప్రవచనముతో చతుర్దశాధ్యాయము.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
137
గ్ర శీ శన మహో ఫురాణ్య
వంచి దశాధ్యాయము | “1
(నందాప్రతము - శివస్తుతియు)
ఒకప్పుడు బ్రహ్మదేవుండు నారదునితోగూడ దక్ష So దక్ష ase సతీదే
నవలోకించి “అమ్మా! సతీ! నిన్నే ఎవడు కోరుచున్నాడో నీవు ఎవని నపెక్షిం గ్‌ అట్టి సర్వజ్ఞ్వై
పరమేశ్వరుని భర్తగా బడయము! ఆతడు నిన్ను దక్క నితర వనితను స్వీకరింప న ఇకముందు '
పరిగ్రహింపడు; అట్టి వాడే నీకు పతియగు గాక!” అని వచించి నిజణామమునకు నెగెను.
యు విని మదిలో సంతసించుచు తన కుమార్తె-సాక్షాత్‌ ఆది శక్తి య '
భావించుచుండెను. ఇట్లు సతీదేవి-కాలక్రమమున యౌవనము నొందుచుండగా నా పుత్రికను శంకరునక '
సమర్పించు సందర్భమున కవకాశమెట్లు లభించునని దక్షుండు విచారించుచుండెను. సతీదేవి దక్ష
మనోగతమును గుర్తెరిగి తల్లి చెంత కేతెంచి పరమేశ్వరు నారాధించుటకు ననుజ్ఞ నడిగి పితృ గృహమున '
శివుని బూజించుచుండెను.
ఆశ్వయుజ మాసమున నందాతిది ప్రతి పద యందు భక్తితో శంకరు నర్చించి గుడోదనమును '
నివేదించెను. కార్తికమున చతుర్దశియందు భక్ష్యములను పాయసమును నైవేద్యముగా నిడి మహాదేవ )
నారాధించినది. మార్గ శీర్ష కృష్ణాష్టమిని జవలు నువ్వులతో కూడిన యన్నమును సమర్పించి హరుని! :
బూజించినది. పౌష శుక్ల సప్తమిని రాత్రి మేలుకొని మరునాడు ప్రాతః కాలమున శివునింబూజిం
పులగమును నివేదించెను. మాఘ పౌర్ణమిని రాత్రి జాగరణముంజేశి మరునాడు ఆర్ధ వస్త్రధారిజిదై
నదనీ తీరమున శంకరు నర్చించినది. ఫాల్గున బహుళ చతుర్దశిని రాత్రి జాగరణము నొనర్చి నాలుగ,
యామములయందు బిల్వ దళములతో మహేశ్వరు నారాధించినది. చైత్ర శుక్ల చతుర్దశిని మోదుగ.
పుష్పముల తోడను దవనములతోడ శంకరుని పూజించెను. వైశాఖ శుక్ల తృతీయనాడు నువ్వలో.
చేయబడిన పదార్థములను యవాన్నమును శివునకు సమర్పించి ఆవు పాలు మున్నగు గవ్యములతోడో
యామాసము నంతయు గడిపినది. ఇంక జ్యేష్ట మాసమున పున్నమినాడు రాత్రి బృహాతీ పుష్పములో
శివునర్చించి నూతన వస్త్రములను సమర్పించి నిరాహారముగా నుండెను.
అంత దక్షుండిదియంత
ఆషాఢ శుక్ల చతుర్దశియందు శివునిం బూజించి కృష్ణ వస్త్రములను సమర్పించెను. లీ
శుక్తాష్టమిని చతుర్దశియందును యృజ్ఞోపవీతమును నూతన వస్త్రమును దర్భలను శివునకు సమర్సిో |
పూజించెను. భాద్రపద బహుళత్రయోదశిని నానావిధపుష్పములతోడ శంకరు నర్చించి కదళీనారికేళో |
ఫలములను సమర్చించియు చతుర్దశినాడు జలము మాత్రము స్వీకరించి తత్మాల సంభవ |
ధాన్యములను సమర్పించియు శివ. పంచాక్షరీ మహా మంత్రమును జపించుచు సర్వకాలముల" '
శివుని యందే చిత్తమును నెలకొలిపి యుండెను. ఇవ్విధము నందావ్రతమును గావించి అనన్య మనసో
శివుని ధ్యానించుచుండినది. |
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative ఖీ
{
-
టీ శ్రే శన మనో ప్రరాణను
అట్టి టీ విష్ట్వాదిదేవతలు మునులు నచటికేతెంచి సతీదేవిందగు శివారాధనమును ఏకాగ్ర నిష్ట
| ) లగ ఆ
భకించియు చేతులు జోడించి తలలువంచియు నా మహా శక్తికి మొక్కులిడి మిగుల మెచ్చుకొనియు
లసమనకుంజని దిగువ విధము మహా దేవుని నుతించినవారు.
గ నమో భగవతే తుభ్యం - యత ఏతచ్చరాచరమ్‌ ।
పురుషాయ మహేశాయ - పరేశాయ మహాత్మనే ॥ 36
' ఎవని వలన నీ చరాచర ప్రపంచ ముద్భవించునో అట్టి భగవాసునకు, పరిపూర్ణుండగు
సహేశ్వరునకు, ప్రకృతి పురుషులను నియమించు పరమాత్మకు నమస్కారము మరియు ఆది కారణుం
డు చిద్రూపుండు, పరుండు, బ్రహ్మంబును నిర్వికారుండును 'ప్రకృతియు పురుషుండును జగమునంతయు
' శ యాశ్రయముచే ప్రకాశింపంజేయువాడును. తనలో నీ చరాచరము నంతయు గాంచునాడును
' సఫల దర్శనము గలవాడును సాక్షియు సర్వాంతర్యామియు అనేక రూప ధారియు ఆత్మయు తపించువాడు
' నగు సదాశివుని శరణముగా వేడుచున్నాము.
' అమరులు గాని బుషులుగాని సిద్ధులుగాని తెలియ నలవిగాని నీ తత్త్వమును మరియొకండు
' కనుగొనంజాలునా? లోకమున ఉత్తములైన సాధువులు సర్వ సంగ పరిత్యాగముతో నీ స్వరూపమును
' గక్తెకగవలెనని నిన్ను ధ్యానింతురు. 'మాయందరికి ప్రాప్యుడవు నీవేను, జగమున ఎట్టి లోపములు లేని
) వ్రతములను ఫలింపంజేయువాడవు, వాస్తవముగా విచారించి చూడగా జన్మాది వికారములు నీకు లేనే
' లేవు. ఐన నవ్వానిని దయతో పరిగ్రహించుచున్నావు.
అద్భుత లీలలను ప్రదర్శించు పరాత్పరుడవు. మనో వాచా మగోచరుండవు, అణు స్వరూపుడవు,
మహాకృతి గలవాడవు, అనంత శక్తులు గలవాడవు లోకాధినాథుడవు, సర్వవ్యాపకుండవు, ముక్తాత్మకు
' ముక్తి మార్గమును ప్రకాశింప జేయువాడవ్యు నిర్వాణ సుఖసంపద నొసగువాడవు; జ్ఞానస్వరూపుడవు
' సమస్తజగమును శాసించువాడవునగు నీకు నభివాదనమగుగాక!
. కర్మ సముచ్చిత జ్ఞానము (ఉపాసన)చే లభించువాడును కైవల్యపతియు భక్తులకు విహిత
' మనోరథముల నీడేర్చువాడును క్షేత్రజ్ఞుండును ఐహిక ఆముష్మిక సర్వ విధ జ్ఞానములను కలుగం
' జేయవాడును సర్వాధ్యక్షుండును మూల ప్రకృతియు త్రినేత్రుండును సర్వేంద్రియగుణములను
' గౌంచువాడును కారణము లేనివాడునగు పశుపతికి వందనములను సమర్పించుచున్నవారము.
' మూడ్లు లోకములు పెంపొందుటకు కారకుడును మోక్ష స్వరూపుడును ముక్తి ప్రదాతయు
శేరదాశగుల నతి శీఘ్రము రక్షించువాడును వేదములకు ఆగమములకును నిధియు, భక్తులకు గుణములకు
' నవలంబనంబును త్రిగుణములను అరణిలో చిత్‌ అను ఆవిరిగా దాగియున్న వాడును కేవలము కర్మనేగాని
“శొనమునేగాని యవలంబించు మూఢులకు ' పొందనలవిగానివాడును కర్మతోగూడిన జ్ఞానముతో
' సీపాసించువారిక్రి మాత్రము (ప్రాప్యుండును, పశువును (జీవుని) పాశము (సంసారబంధము) నుండి
' నీషిడంజేయువాడును స్వప్రకాశుండు నిత్యుండు శాశ్వత పరిజ్ఞాన పరిపూర్ణుందును ఎట్టి మనో వికారములు
డను 'ప్రత్యగాత్మయు గొప్పదగు స్వానందమున నిర్భరు౯డై యుండు ఐశ్వర్యము గలవాడు నగు
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
139
క్త a
మజియు భక్తులు నిన్ను సేవించి ధర్మార్థకామ మో,
మహాదేవునకు ప్రణతుల మగుచున్నాము. ప్రసన్నుడవుకమ్ము! & క్యు |
వారు. అట్టి నీవు మాయందు కరుణ గలవాడవై ప్రనిన్నా! గై ఎకాంత్ర భు
అ నేమియు కోరునారు కారు. కేవలము నీ చరితమునే గానముంజేయుచ్చ్యు
గ్‌ న
వ వ. అధ్యాత్మయాగ గమ్యుండును. అతీంద్రియుండును ఎట్టి ఆధారము లేన్న
అ ం
సర్వాధారుందును అనంతుడును ఆద్యుండును సూక్ష్మ స్వరూపుండునగు పరమశివునకు ; నమస్మాన్వ్యు
హరి మున్నగు నమరులు సకల ప్రాణులును నామరూప Ta స్వకీయాంశములుణ్య
సృష్టింపంబడిరి. సూర్యుని నుండి కిరణములు (ప్రసరించునట్లు న సృష్ట యంతయు స్రీ క (
ప్రవర్తించుచున్నయది.
శ్లో॥ నత్యం దేవా౭_నురో మర్త్యో - న తిర్యజ్‌ నద్విజః ప్రభో ! |
న స్రీ నషండో న పుమాన్‌ - కుర్వాః నదన న్న కించన ॥
ఓ
నీవు నమరుండవు కావు! రాక్షసుడవు కావు! మానవుడవుకావు పశుపక్ష్యాదులును కా! |
గాని నపుంసకుండుగాని పురుషుడు కాని కావు! సత్తు నసత్తును నెప్పటికప్పుడు నూతన
కల్పించువాడవు కావు! అనంగా నీ సదసదాత్మక ప్రపంచ సృష్టి ప్రవాహము - అనాది సిద్ధమైన
భావము. ఇవ్విధము దృశ్యమాన సమస్తంబును నిషేధింపగా మిగులునదిగా భాసించు తత్త్వమనే[
విశ్వముందగు సృష్టి స్థితలయముల నొనర్చుచున్నావు! యోగులు తమ యాత్మలో ధ్యానించు స్వర
నీయదియేను, నీ భావ వేగము నెంతటి వారైన నాపంజాలరు. మహాకాళి మహలక్ష్మి మహా సర్గ,
శక్తిత్రయ స్వరూపములు నీ యాశ్రయముననే లోకోపకారకములగుచున్నయవి. త్రయీిమయ
(ప్రపన్నులను కావాడువాడవు! దుష్టములైన ఇంద్రియములందగు సుఖముల మటిగినవారికి విదిశవీ ,
వాడవుకావు! ఆర్చిరాది మార్గమున మాత్రము పొందబడువాడవు! అనన్య భక్తుల నవశ్యమర్గో
వాడవు, వేదశాస్త్ర నిగూఢమగు ప్రతిభ గలవాడవు! నీ యనుగ్రహముగలవారే “శివో౭._ హం” భావే |
నిన్నుపాసించి గుర్తెరుగుదురు. అనంగా శాంభవదీక్షితులై లింగాంగ సామరస్యమున 'శివాగమ థ్‌
నిన్నారాధించి నీ సాయుజ్యము నొందుదురని భావము. వేయేల? నీ మహిమను వేనోళ్ల క్షొనియాటీ
పరిపూర్ణము కాదు. ఇత్యాది విశేషములుగల మహాప్రభువగు నిన్ను నమస్కరించి ప్రార్థించు '
ఇట్లు నారాయణాది దేవతలు మహాదేవుని స్తుతించి సమీచీన భక్తితో వినమ్రత శిరస్కులై శుక
(మైల నూరకుండిరి.
అటి అటి
బని
ఇయ్యది “శితనిజ్ఞార సర్వస్తూ మను శాంకరీయ
ఆంద్రానువాద ప్రవచనముతో పంచదశాధ్యాయము.
కుం Oo 0 3
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
శీ శివ మువో పురాణము
తం...
ఇట్టి స్తోతమును శివుడాలకించి ప్రసన్నుడై బ్రహ్మ విష్ణువులు దంపతులుగా వచ్చుటను గాంచి
| తన్నారని సస్మితముగా సంభాషించియు విధి కేశవులారా? దేవతలారా? మీరాకకు కారణంబేమిటి?
' ఇని యడుగగా బ్రహ్మ దేవుడు నారాయణునిచే ్రేరేపింపబడి. దిగువవిధము విన్నవించెను.
.“కరుణాసాగరుడవైన శంకరా! ప్రత్యేకించి నీ కొరకే వచ్చిన వారము కొందరు రాక్షసులు హరిచే
| సహరింపదగి యుందురు. మరికొందరు తమచే వధింపదగి యుందురు. ఇంక కొందరిని నేను
' సంత మొందింపవలసి యుండును. మరికొందరు నసురులు భవద్వీర్యసంజాతుడైన కుమారునిచే వధింపం
' బడువారు నీ యనుగ్రహము వలననే ప్రాణులందరికిని సుఖము చేకూరును. ఐతే రాగద్వేష వివర్ణితుడవై
' నీవు దయాపరిపూర్జుడవై యుండునంతవరకు దుష్టశిక్షణమునకు నవకాశము లభింపదు. లోకమున
ర రాక్షసుల ప్రభావముండు నంతదనుక సృష్టి స్థితిలయములు చక్కగా నెరవేరజాలవు.
మహేశ్వరుడు -బ్రహ్మవిష్ణురుద్రస్వరూపములదాల్చి జగత్మార్యములను నెరవేర్చుచున్నవానడను
నంతయు తాము మా యిరువురికి సహకరించినపుడే ధృవపడును. ఆది దంపతులైన శక్తిశివుల
| పహరులమై యున్నవారము. అట్టి ముగ్గురిలో నేను విష్ణుమూర్తియు నీ యానతి ననుసరించి
కకీవరిగ్రహాణమును గావించి లోకకార్యముల ; నొనర్చుచున్నవారము. కావున నీవు లోకహితము కొరకు
' నొకానొక వనితా రత్నమును పరి(గ్రహింపుము! ఇట్టి యంశమును నీవే పూర్వము మాకు చెప్పియుంటిని.
స గ్యహస్థడవు కానిది మా కర్తవ్యములు సక్రమముగా నెరవేర్చబడవు. అందువలన ప్రపంచ క్షేమమునకు
. దోహదము | నొదవజేయు రమణిని తప్పక చేబట్టుదువు. గాక! అని ప్రార్థించినంత శంకరుడు “బ్రహ్మ
మలా? మిమ్ము చూచినకొలది నాకానందము పెంపొందుచుండును.
మీరు చెప్పినదియు ప్రశంసనీయంబై యున్నది. యోగీశ్వరుడని ప్రసిద్ధి గాంచిన నాకు వివాహము
శగినదికాదు. నివృత్తి మార్గము ననుసరించి స్వాత్మారాముడై తన్నుతానవలోకించు నిర్వికారునకు కామినీ
, సువిధ మనవసరముగాదా! అవాప్తసర్వకాముడనై శివానంద పరిపూర్ణుడనగు నాకు నింద్రియ సుఖ
'మొవులకు? లోకమున నల్పజ్ఞానము కలవాడే పరిపరివిధముల కామసుఖములను కోరుచుండును
'పరియ వివాహము పురుషునకు దృఢమైన గళబంధనముతో సమానంబగునది. కావున కాంతా
| సశమనందు నాకెంత మాత్రము ఆసక్తిలేదు. ఐనను మీ యిరువురి వాక్యమునందలి గౌరవముచే లోక
పాణిగ్రహణ మొనర్తును కాని యోగిని కామరూపిణియు నాతేజస్సును సహించునదియునగు
అక్‌ కావలెను. నేను యోగయుక్తుడ నైనపుడు ఆమె యోగయుక్తురాలుగను కామాసక్తుడ న నగుతజి
'కౌమాసక్షురాల్సగ నుండవలెను.
i య మక్షరం వేదవిదో - నిగదంతి మనీషిణః |
| ' క్యోతీరూవం శివం త్రంచ - పక్లన సనాతనమ్‌ ॥ ళం
C-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
141
ళీ శ్రీ శివ మహా ఫ్రా
డు జ్యోతీరూపుడు సనాతసుడునని వేదవేత్తలగు విద్వాంసులచే చెప్పబడు శివుని ధ్యా!
ళ్‌ OY) ఖ
ల మీ రిరువురు నేనును శివుని యంశమున జన్మించిన వారము ఇ
వ మీరును శివధ్యానమును చేయుచుండవలెను. ఐతే నేను వివాహము తరువాతను శివా
ms:
a రకుందును మరియు నాకు కాబోవు భార్య నా వాక్యమునందు విశ్వాసము కలిగియుండ వ
అ డు! అని వక్నాణింపగా (బ్రహ్మవిష్టువులు సంతసించి “జివ్వు
అటి వనితా రత్నము నొనగూర్చు కాః వ
ర్త రస్వతీ రూపముల దాల్చుటయేగాక దక్షపుత్రికయై స్య
లోకకార్వమును సాధింపనెంచి లక్ష్మీస
క. నీవే భరవు కావలెనని దృఢవ్రతురాలై తపించుచున్నయది. కావున నామెయందనుగ్ర్య
కలవాడవై వరము నొసగుటకు వెళ్లుము! ఇవ్విధము సతీదేవిని పరిగ్రహించి మమ్ము ధన్న
బేయవలెనని యభిప్రాయపడుచున్నాము” అని విన్నవించియు దేవతలతోడను మునులతోడను క
నివాసములకు జనిరి. i
(సతీ వర లాభము)
భక్తితో పూజించి నవమినాడు ఉదయము శివధ్యానమగ్నురాలై యుండెను. అట్టి తి మహేశ్వహా
సతీదేవి ముందు ప్రత్యక్షమయ్యెను.
సర్వాంగ సుందరుడు గాను ధవళ వర్ణము మూడు కన్నులు చంద్ర రేఖావిలసిత ఫాల ప్రదేశం
ప్రసన్న హృదయము నీల గళము నాలుగు చేతులును కలిగి త్రిశూలమును (బ్రహ్మ శిరంబను నస్త్రంక
వరదాభయము[ద్రలందాల్చినవాడుగాను భస్మోద్దూలితుడుగా హిమవత్సుత్రికయగు గంగను జడ
నిలిపినవాడుగాను గొప్ప లావణ్యముందగు నిధిగాను కోటి చంద్రకాంతి గల ముఖముతోడను :
మన్మధ సమాన రూపముతోడను స్రీ ప్రియమైన ఆకారముతోడను కన్ఫట్టు పరమేశ్వరు నవీ
సతీదేవి సిగ్గుచే తల వంచినదై మహాదేవుని చరణములపై వ్రాలగా శంకరుడు లోలోన నౌ
భార్యగా నభిలషించుచున్నను దిగువ విధము వక్కాణించెను. |
|
“దక్షనందిని! నీ వ్రతమునకు సంతసించితిని. ఏమి కావలయునో కోరుము! ఇచ్చెను.
అంత సతీదేవి స్వమనోగతమును చెప్పంజాలక మధన పడుచుండగా భక్త వత్సలుడు-వరీ pa
వరమడుగుము! అని పదే పదే హెచ్చరించినందున తన సిగ్గు కప్పి పుచ్చి “నీ యిష్ట?
నొసగూ మని ప్రార్థింపగా శంకరుండు “నాకు భార్యవుకమ్మని” యన్గుగ్రహించెను. ఇద్దాని
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
టీ = శీ శివ మువో పురాణం
న్‌ మీడేరి
సీదేవి-మనో భీష్ట మీడేరినదని లోలోన యానందించుచు తన నపేక్షించియుండు శంకరుని గమనించి
ప్‌ చేష్టలను ప్రదర్శించెను. అంత నిరువురి హృదయములలో ఆనంద రస
ముప్పతిల్లు | |
“దేవాది దేవా నా తండ్రిగారి ముందు వివాహ విధానముతో నన్ను పరిగ్రహించుడని” సతీదేవి
కోరగా శంకరుండు మరియొకతూరి యామె ననురాగముతో చూచి అట్లే యగుగాక యని వక్కాణించెను.
పిమ్మట సతీదేవి పశుపతి యాజ్ఞంబడసి మాతాపితృ సన్నిధికింజనినది. శంకరుండును సతీవియోగమును
భరింపంజాలక కైలాసము కడు దూరమని భావించి హిమాలయ శిఖరమున శివధ్యానముంజేయుటకు
వెళ్లినవాడు. అంత కొంత కాలమునకు పరమేశ్వరుండు స్మరింపగా బ్రహ్మదేవుడుం సరస్వతితో గూడ
నేశెంచి కనుపడెను. అంత “చతుర్ముఖా! ప్రస్తుతము పరిణయ విషయమై స్వార్థపరుడనైతిని. దాక్షాయణి
నందావ్రతములో నన్నారాధించినందున సంతసించి “నిన్ను భార్యగా పరిగ్రహింతు”నని వరము నొసగితిని.
ఐతే దక్షునిద్వారా పరిణయము కావలెనని యామెకోరినది. అట్లేయంగికరించితిని కావున
సర్వవిద్యావిశారదుడవగు నీవువెళ్లి దక్షుని మెప్పించి శీఘ్రముగా సతీదేవిని నా కిప్పించుము!” అని
శంకరుండు వచింపగా బ్రహ్మదేవుడు “పరమేశ్వరా! తాము సెలవిచ్చిన యంశము దేవతలందరికిని
చెందియున్నది. నేను నారాయణుండు ఇంద్రాదిదేవతలును స్వార్థపరులమయ్యే మిమ్ము ప్రార్థించినవారము.
ఇందుకు దక్షప్రజాపతి యెట్టి యభ్యంతరమును చెప్పంజాలడు. నేను నాతనికి చెప్పెదను” అని వాక్రుచ్చి
యతివేగముగా దక్ష గృమమునకుం జనినవాడు.
ఇంక సతీదేవి - తాను గావించిన వ్రతనియమములు ఫలించినందున సంతుష్టాంత రంగయై
'. శెలికతెద్వారా వరప్రాప్తి మున్నగు శుభసమాచారమును దక్షప్రజాపతికి నివేదించెను సతీదేవిందగు
నంజ సనన నాం
మాతాపితరులు స్వపుత్రికావృత్తాంతమును గుర్తెరిగి సంతోషాతిశయమునంజేశి బ్రాహ్మణులకు బీదలకును
నానావిధదానముల నొనర్చిరి. వీరిణి - సతీదేవిని కౌగలించుకొని శిరస్సునందాఘ్రాణించియు
మిగులమెచ్చుకొనినది. ఇట్లు కొంతకాలము గడచిన తరువాత “శంకరునకు నా కుమార్తెను సమర్పించుట
మెట్లు? మహాదేవుండు ప్రత్యక్షమై వెళ్లినవాడు మరల నెట్లిక్కడకి వచ్చును? ఒకవేళ నేనెవరినైన
నీశ్వకుని కడకు పంపుదునేని యాతడు మన్నింపకున్నచో నా ప్రార్థనము వ్యర్థంబగును. లేదా? నాకుమార్తె
పూజించినట్లు నేను శంకరు నారాధింపవలెనా? సతీదేవిందగు భక్తితోడనే యాతడు స్వయముగా నా
పత్రికనర్థించునా?” అని దక్షుండు మనస్సులో విచారించుచుండగానే పితామహుండచటికరుదెంచె. అంత
సరస్వతీసమేతుడైన బ్రహ్మదేవునిం గాంచి నమస్కరించి యాగమునకారణంబడుగగా బ్రహ్మదేవుండు
“ంకరునానతి నేనిటకు వచ్చితిని. సతీశంకరుల దాంపత్యమునకు సమయమాసన్నమైనది. ప్రస్తుతతము
నీ కమాశ్తెయందే మనస్సు గలవాడై మహేశ్వరుండు వివాహమునకై హిమాలయమున నిరీక్షించుచున్నవాడు.
కావున నాతనిని నీ నివాసమునకు గొనివత్తును.' జాగుసేయక కన్యాదానము నొనరింపుము!” అని
వచించినంత దక్షుండు స్వపత్నీసమేతముగా ఆనందాబుధి నోలలాడినట్లు నమృతధారలంగ్రోలినట్లును
సంతోషించి సత్రీ వివాహసన్నద్ధమానసుడై యుండెను.
ఇయ్యది “శివవిజ్ఞార సర్వస్తూ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
నప్రదశ్యాధ్యాయము,
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
143
చెప్పందొడగను.
eg ప్రసన్నమనస్ముడై హిమాలయముపై వయా పరమేశ్వరుని సన్నిర్ధిక్ష |
జని ప్రణమిల్లి శుభముహూర్తమున తాము ఆరుదెంచినయెడల నా కుమార్తెను సమర్పింతునని దక్షు |
పలికినాడని చెప్పగా శంకరుండు ఇద్దియేను సమయమనియు నారదుని మరీచ్చాదులను రప్పించు మనిర్ను )
తెలిపిసందున చతుర్ముఖుండవ్వారిని స్మరింపగా నారదాదులచ్చోటున కేతెంచిరి. అంత శివం '
శెవపుంగవుండగు హరిని జ్ఞాపకము చేయంగా నాతండును లక్ష్మీ సమేతుడై తన పరివారముతో గరుత్మంత్స |
యధిష్టించి వచ్చినవాడు.
శ్లః అధ చైత్రసితే పక్షే - నక్షత్రే భగదైవతే
త్రయోదళ్యాం దినే భానౌ - నిర్గచృత్స మహేశ్వరః ॥ ౨౦. |
చైత్ర శుక్ల పక్షమున త్రయోదశీతిథిని రవివాసరమునందు సూర్యదేవతాకమైన పూర్వఫట్లని
నక్షత్రమున మహేశ్వరుండు - నందివాహనారూఢుడై బ్రహ్మవిష్ణు ఇంధ్రాది దేవగణములతోడను |
ప్రమధగణములతోడను, దక్షసదనమునకు వెళ్ళుచుండగా గొప్ప వేడుకగా నుండెను. మరియు శివునక !
గజవ్యాఘచర్మలు చీనాంబరములయ్యెను జడలు. - శృంగార నీలాలకములుగాను చంద్రరేఖ - ఫాలపట్టము '
గాను, నాగములు - మణికంకణహారములుగాను పరిణమించెను. అవ్విధము శంకరుండు వేంచేయగా .
దక్షప్రజాపతి - నిజపరివారముతో నెదురేగి శివునకు నర్ధ్యపాద్యాదుల నొసగి విష్ట్వాదులను యధోచితమగా .
సత్మరించియు పీఠములపై నాసీనుల6గావించెను. |
ఒకానొక ముఖ్యమణి పీఠముపై శంకరుని కూర్చుండంజేశి దక్షుడు సమాహిత మనస్కుంై .
విధివిధానముగా పూజించెను. అంత దక్షుండు ప్రార్థింపగా బ్రహ్మదేవుండు వివాహవిధానమును జరిపీయ
శుభముహూర్తమున గ్రహబలముతో కూడిన శుభలగ్నమునందు దక్షుండు సతీదేవిని శంకరుని!
సమర్పించెను. : |
శంకరుండును - హర్షాతిశయమున సతీదేవిందగు పాణిగ్రహణమొనర్చెను. దాక్షాయో
మహేశ్వరులు నూతన దంపతులై విరాజిల్లుచుండగా బ్రహ్మవిష్ట్వాది దేవతలు మునులు (ప్రేక్షకులందరున '
భక్తితో నమస్కరించిరి. నానావిధస్తోత్రములను పఠించిరి. నృత్య గానమహోత్సవము నెరవేర్పంబడినడి |
ఆట్టితజి సురముని కిన్నరకింపురుష గంధర్వాదులును మానవ పశుపక్ష్యాదులును నా
పరవశులగుచుండిరి. దక్షండును హరునకు కన్యాదానమును గావించి ధన్యుడనైతినని లోలోలన
చుండెను. వేయేల?' సతీశివులు ప్రసన్నులై యుండుటంజేశి లోకమంతయు మంగళాస్పదంబయో
ఇయ్యది “శివనిజ్ఞాన సర్పస్వ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
ప్రతచనముతో నష్ణాదశాధ్యాయము. .
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
గ్జీ శీ శివ మనో ప్రరాణనం
(శివలీలా వర్ణనము)
దక్షు డవ్విధము వివాహవిధిని "కన్యాదానము నొనరించి బ్రాహ్మణులకు బహుళ ధనము
నొసగినవాడు. అంత గరుడధ్వజుండు లక్ష్మీదేవితో కూడ నంజలిని ఘటించి “మహాదేవా? జగమునకు
నీవు జనకుండవు సతీదేవి జననియగును. లీలగా నవతరించిన మీరిరువురును దుష్టశిక్షణమునకై
శష్టరక్షణమునకును పాటుబడువారని (గ్రుతివక్కాణించుచున్నయది. మనోహరమైన వన్నెగల సతీదేవితో
నీవు పూర్వాధికముగా శోభించుచున్నావు! ఇంకముందు దేవమానవాదులందరిని కాపాడుచుండుము!
మరియు నీ సతీదేవిని మోహముతో గాంచు వానిని వధింపుము!” అని విన్నవనింపగా శంకరుండుహర్షించి
మాధవవాక్యము నంగీకరించెను. పిమ్మట నారాయణుండు నిజస్థానమునకేతెంచి సతీశంకరుల
యశోగానముం జేయుచుండెను.
అంత [బ్రహ్మదేవుడు - గృహ్యోక్తవిధిని వివాహహవనమును చేయించి యగ్ని ప్రదక్షిణమునకు
పురికొలుపగా నా యాది దంపతులు వీతిహోత్రుని ప్రదక్షిణములు చేయుచుండిరి. అట్టితతి
మంగళగీతములు కర్ణపేయములగుచుండెను. వాద్యములు మోగుచుండెను. నృత్యములొనర్చం
బిడుచుండెను. (ప్రాణులందరు నఖండానందాంబుధి నోలలాడుచుండిరి.
ఇట్టి సంతోషసమయమున శాంభవీమాయా ప్రభావమున (బ్రహ్మదేవుడు - పూర్వము శంకరుని
కపటముగా మోహింపంజేయవలెనని తలపెట్టియుండుటచే - (ప్రస్తుతము తానే అట్టి. వికారము
జెందుచుండెను. Ws 1 లో N\
ళీ! ఇచ్చే త్సరాపకారం యః - నత స్యైవ భవే దృవమ్‌,
ఇతి మత్వా౭_పకారం నో - కుర్యా దన్యస్య పూరుషః॥ 16
అనవసరముగా నితరునకు నపకారముం జేయువానికే నట్టికీడు చేకూరును. ఇద్ది ముమ్మాటికి
నిశ్చయమని గుర్తెరిగి బుద్ధిబంతుడెవరిక్‌ నపకారము నొనర్పగూడదు సతీశివులు అగ్ని (ప్రదక్షిణము
కేయసుండగా సెతీదేవిందగు_చరణములు - బీరయంచులోనుండే కేనంబడి నందున (బ్రహ్మదేవుండు
మోహితుండై సతీశరీరావయముల నవలోకించుచు కామాతి శయమునం ను.
' --సకీదేవిఅజ్టావనతయైనందున ముఖము గానరామి నగ్నియందు తడికట్టెలను పడవేసి ఘృతమును
కొద్దిగా వేయుచు ప్రాగంబారునట్లు గావించియుండుటంజేసి మహేశ్వరుండు లౌకికగతిని తన హస్తములతో
కన్నులు మూసుకొనెను. అప్పుడు బ్రహ్మదేవుండు సతీ ముఖమును కనులారగాంచి యంతరంగము
సముత్సుక మగుచుండగా కామార్తుడై ఇంద్రియ వికారముంజెందుచు మాటిమాటికి నామె ముఖమును
చూచుచుండుటవలన రేతస్సు చతుర్చిందుమితముగా స్థలితమయ్యెను. అద్ది చూపరులకు మాత్రము
మంచుకొండవలెనుండెను. అట్టి పరిస్థితియేరికిని తెలియంగూడదని బ్రహ్మదేవుండు స్వవీర్యమును
కప్పిపుచ్చుచుండెను. సర్వజ్ఞుడైన శంకరుండు ధివ్యనేత్రములతో నిద్దానినంతయు కనుగొని “పాపబుద్ధి
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 145
నే
నీ , శీ శన మహో ఫరా.
తుర్వుఖా? ప్రపంచమున జరుగునదంతయు నాకు యు సతీదేవి
శ్‌ వ నీవు మోహముతో గాంచుటచే యిట్టి గతి పట్టినది. సృష్టికర్తవయ్యు నిం
వదనారవిం |
నిగ్రహము లేనివాడవైతివి. చరాచర ప్రాణులలో నంతర్యామిగా నుండువాడ్ర” నని వచించి విష్ణువాక్యన్న్య
స్మరించియు త్రిశూలముతో బ్రహ్మను వధింప నుద్యుక్తుడయ్యెను. | క
అట్లితటి మరీచ్యాది ప్రజాపతులు హాహాకారముం ర పాగ్ని ప్రజ్వలివ్య
శంకరుని యమరులు ప్రార్థించుచుండిరి. “మహాదేవా? శరాగతత్చలా? య దయగల |
బ్రహ్మదేవుని రక్షింపుము! సతీదేవి జగన్మాతగాను నీవు జగత్ఫతిగాను విలసిల్లుచున్నవారు హరిబ్రహ్మ|
లందరును మీ యందు భక్తిలేనివారని మాయచే మోహింపంజేయుదువు.
దక్షప్రజాపతియు శంకరుని ముందు నేతెంచి వలదువలదని నివారించుచుండెను. అగ
శంకరుండు “సతీదేవిని మోహబుద్ధితో నవలోకించు వానిని సంహరింతు”నని ప్రతిజ్ఞంజేసితిని క్యా
బ్రహ్మదేవు వధింపక తప్పదని వచింపగా సురముని గంధర్వాధులందరును ఖిన్నులై భయపడసాగిర. .
పిమ్మట మహేశ్వరుని సమీపించి ప్రణతుడైన నారాయణుంధ్లు వడిగా ముందు కేగియు “దేవ.
బ్రహ్మదేవుండు నిన్ను శరణుంబొందినవాడు. శరణాగత న్‌ యానతి వలననే నే!
లోకరక్షకుడనైతిని. ఈతడు జగత్సృష్టికర్తయైనాడు. ఇట్టి లోకోపకారకున్ని నీ భక్తుని చంపవలగ
మరియు నీతడే నీ సతీదేవి నీకు భార్యయగునట్లు నుపాయము నేర్పరచినవాడు. ' మరియొక సృష్టిక్తు
పుట్టించు సామర్థ్యము గలవాడవైనను బ్రహ్మదేవుని నీ రెండవ ప్రాణముగా భావించి మన్నింపుమ
నేనును నీకు నతి సన్నిహితుడను. మనము ముగ్గురము కూడియే జగత్మార్యములను నిర్వహించువారమ |
నీ ప్రతిజ్ఞ - లోకకంటకులగు దుర్మార్గులయందు నిర్వహింపంబడుగాక! దివ్యాంతరిక్షమునండ।
స్వయం ప్రకాశమానము కూటస్థము అవ్యక్తము అనంతంబు నిత్యంబు నగు జ్యోతియే శివరూపమనే,
భక్తులకు గానవచ్చును. అట్టి శివుండవు నీవేకదా! మేమిరువురము నీ యంశ సంభూతులము గాడే"
అని ప్రార్ధింప మహాదేవుండు ప్రసన్నుడై త్రిశూలమును దింపి బ్రహ్మదేవుని కాపాడెను.
ఇయ్యది “శివనిజ్ఞాన నర్వస్తూ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
(సతీవివాహ మహోత్సవము)
భక్త పరాధీనుండగు శంకరుండు - చతుర్ముఖుని సంహరించుటను విరమించుకొని న |
నందరును భయరహితులై చేతులు జోడించి తలలు వంచియు శంకరు ననేక విధములుగా స్తతో!
జయజయధ్వానములను గావించిరి. అట్టితణి నిదియే మంచి యదను అని భావించి బ్రహ్మడేనో'
స్వాపరాధ క్షమాపూమ్లున్లకై మహేశ్వరుని పలువిధముల వేడుకొనగా శంకరుడు ప్రసన్నుండే గ్‌
వారందరు వినునట్లు బ్రహ్మదేవునకు “చతుర్ముఖా! నీ యపరాధమును మన్నించితిని. నీ హస్తమీ
14
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
రీ శీ శవ మనో ప్రరాణనం
ట్టుకొనుము” ప
కాయను ముట్టు అనీ వచింప బ్రహ్మయు నట్లు గావించి శంకరునకు నమస్కరించెను.
అంత బ్రహ్మశిరముపై సందివాహనారూఢ శివరూపము ఏర్పడగా ఇంద్రాది దేవతలు చూచుచున్నందున
నిగ్గుచే విధి త్రలపంచుకొని పాపప్రాయశ్చిత్తమును సెలవీయు మనంగా శంకరుండు “ఈ రూపముతోడనే
ర్రాధించుచు తపంబు నొనర్చుము! రుద్రశిరస్కుడవని జగత్ర్రసిద్ధింగాంతువు! పుణ్యాత్ములగు ద్విజాల
బయలను సాధించువాడవగుదువు! మా ప ను .
సతియ | నవరూపమున భూలోకమున సంచరించుము. అట్టి
నిన్ను గాంచినవారు “ఇదియేమిటిని ప్రశ్నించి నీ వలన వృత్తాంతమును వినుకొలది నీ
డరితము అంతరించుచుండును. లోకములో నపహాస్యము పాలగుటయే నీకు ప్రాయశ్చిత్తమగును.
ఇంక నీ వీర్యమువలన ప్రళయంకర మేఘములు' నాలుగు నుద్భవించు”నని వాక్రుచ్చునంతలోనే
సంవర్తకము, ఆవర్తకము, పుష్కరము, ద్రోణము,-అను మేఘములావిర్భవించి గర్జించుచు వర్షధారలం
గురిపించుచు శివాజ్ఞావశమున నాకసమునందు వ్యాపించియుండినవి.
తరువాత (బ్రహ్మదేవుండు శివానుమతిని వివాహవిధానమును పూర్తింగావింపగా దేవతలు
| సకీశంకరులపై దివ్యపుష్పములను కురిపించిరి. మంగళవాద్యములు మోగుటయే గాక శివచరితము
' గానముంజేయంబడుచుండెను. వైదికులు శివపారమ్య వాదములను నిరూవించుచుండిరి.
రంభాద్యప్పరసలు నాట్యమాడుచుండిరి. అమరనారీబృందమునకు గొప్ప వేడుకగా నుండినది.
అట్టితజి సుప్రసన్నుడై యుండు శివుండు “బ్రహ్మదేవా? అస్మద్వివాహ విధానమును పూర్తిగా
' నెరవేర్చితివి గావున నిందు నీవు ఆచార్యుడవని చెప్పవచ్చును. అందుకు వివాహ దక్షిణ నెద్ది యొసగవలెనో
' చెప్పి మనినంత చతుర్ముఖుండు వినమ్రుందై “శంకరా! భక్తవశంకరా! నా యందనుగ్రహము కలదేని
' యిచ్చోట నీ వివాహవేదికయందు నీ కల్యాణ రూపముతో నివసింపుము! ఇట్టి నీ చెంతనే యాశ్రమము
' నేర్చరచుకొని తపంబు గావింతును. చైత్రశుక్షత్రయోదశిని పూర్చఫల్లునీ నక్షత్రయుక్త భానువారమున
' నిచ్చోట నిన్ను గాంచువారు. తత్మాలముననే పాపనిర్ముక్తులగుటయే గాక we పెంపొందించు
' కొందురుగాక! అట్టివారి వ్యాధులన్నియు నశించుగాక!
స
న హా
శః! యా నారీ దుర్భగా వంధ్యా - కాణా రూపవివర్ణితా । (౧
సా౭ఫి త్వద్దర్శనా దేస - నిర్ణోషా సంభవే దృవమ్‌ ॥ 40
దురదృష్టము గలదియు గొడ్రాలును ఏకాక్షియు కురూపవతియు నిన్ను దర్శించు నెడల పూర్వకృృత
పాపములను పోగొట్టుకొని సౌభాగ్యవతియు సంతాన సంపన్నయు సౌందర్యవిరాజితయు నగుదురు
| గాక” అని ప్రార్ధింప శంకరుండు సంతసించి యట్లేయగు గాక యని బ్రహ్మ ననుగ్రహించినవాడు.
' ఆంత బ్రహ్మవాక్ష్యము ననుసరించి మహేశ్వరుండు సతీసమేతుండై వివాహవేదికయందు స్వాంశీభూత
కల్యాణ విగ్రహముతో విరాజిల్లెను.
అంత శంకరుండు సతీదేవిని తోడ్కొని వెళ్ల నుద్యుక్తుడగుచుండగ్గా దక్షుండు వినయావనత కంధరుడై
మహేశ్వరుని వేడుచుండెను. విష్ట్వాది దేవతలును మునులును గణములును నమస్కరించి జయశబ్దము
చిరి. అప్పుడు దక్షు ననుమతిని సతేదేవితో గూడ వృషభముపై నధిష్టించి శంకరుండు హిమాలయ
శరమునకు బయలుదేరెను. సతీదేవి శంకరు (యం చంద్రునిచెంత మేఘపంక్తివలె విరాజిల్లు
CC-0. Jangamwadi Math-Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
147
జీ |
దేవతలు మరీ |
మనోహర దృశ్యమును విష్ట్వాదిదిపతలు బురచ్యాది మహ గ
శివచరితమును నున్వ!
చుచుండిరి. శివుని విడనాడ |
(మోగిం నాన వచనములతో వీడ్కోలు నిచ్చెను. విష్ణ్వాడులకు ననుమతి నస
శంకరుండు- దక్షప్రజాపతికి
రు నింకను సతీశంకరుల ననుసరించుచుండిరి. అవ్విధము హిమాలయ శిఖరమును శంకర
ంచియు నిజనివాసములకు వెళ్లుడని సెలవిచ్చెను.
నవ్వా!
చేరుకొని యవ్వారి నందరిని సత్మరి
ఇంక నీశ్వరుండు హిమాలయ ప్రాంతములయందు కొంతకాలము సతీదేవితో గూడ నివి!
పరమధామమగు కైలాసమునకు పయనమై యట సుఖముగా నుండెను.
స్వాయంభువ మన్వంతరమునందు సంభవించిన నందివాహనుని వివాహ శుభసమాచార్న
నంతయు చెప్పితిని. |
ఇద్దానిని లోకమున వివాహసమయమున యజ్ఞప్రారంభమునను శంకరుని పూజించి విను!
కల్యాణము నిర్విఘృమగుటయే గాక నితర పుణ్యకార్యములును నిరాటంకముగా సిద్ధించును. కన్య
యాలకించునెడ నచిరకాలముననే సౌభాగ్యవతి యగును పతివ్రత వినునెడల పుత్రసంతానవతి యగన
|
అని సూతుండు శౌనకాది మహర్షులకు నుపదేశించినవాడు.
ఇయ్యది “శివనిజ్ఞాన సర్వస్తూ మను వూంకరీయ ఆంధ్రానువాద
ప్రవచనముతో వింశాధ్యాయము.
కక
ఏకవింశాధ్యాయము
(సతీశివ విహారము)
_ “సర్వజ్ఞుడైన శంకరుని చరితమును సతీవివాహముతో గూడ వినిపించితివి. అద్ది టోశ'
యవివేకమును పోనాడి విజ్ఞానమును కలుగంజేయుచు శుభముల నొసగునని భావించుచున్నాము. కరో
సతీశివుల లీలావిలాసచరిత మెవ్విధము జరిగినదో మా యందు దయగల వాడవై వక్కాణింస" హే
శౌనకాది మహర్షులు ప్రశ్నింపగా సూతమహర్షి చెప్పందొడంగెను. |
శివలీలా2ిను వర్ణమున మీచే నేను (ప్రేరేపింపంబడుటయు భాగ్యయోగమని తలో
శంకరుడు తన గణములతో కైలాసముంజేరి యతిప్రియమైన నందినుండి డిగ్గి సతీదేవితో
నిజమందిరముంబ్రవేశించి “నేను స్మరించినపుడు మాత్రము మీరు మావద్దకి రావలయు” ననిన
నాజ్ఞాపింపగా నవ్వారు కైలాసముసందలి పలుచోట్లకు వెళ్ళియుండిరి.
ఇంక నీశ్వరుండు కైలాసగిరి గుహయందు సతీదేవితో రహస్యక్రీడల నొర్చుచుచు నో కష
|
వన్యపుప్పముల మాలిక నొనంగూర్చుకొని సతీదేవిందగు కంఠము నలంకరించుచుండెను. మ ;
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative |
|
J
టీ శ్రీ శవ మహా ప్రరాణమం
సతీదేవి తన ముఖము నద్దమున చూచుకొనుచుండగా శంకరుండు నామె వెనువెనుక నుండి స్వవదనము
సలోరించుచుండెను. ఒకతి సతీదేవిందగు కర్ణకుండలములను తీయుచు పెట్టుచుండును. మరియొక
శ్రూరి స్వభావసిద్ధముగా రక్తవర్ణముగల సతీదేవిందగు చరణములను ఫాలాగ్ని జ్వాలాలేశాతిలేశమున
' సతిశయరక్తిమ గలవానిగా నొనర్చును. మరియు హెచ్చుగా చెప్పవలసిన యంశమును గూడ సతీదేవి
_ ఇవిలో రహస్యమువలె చెప్పుచు నామె ముఖముందగు లావణ్యసుధను ([గ్రోలుచుండును. ఒకప్పుడు
గ్రూరమువెళ్ళినట్లు నటించి యెద్దియో ఆలోచించుచున్న సతీదేవిందగు కన్నులు మూయుచుండును.
' పరియొక్కప్పుడు తాను దాగి వాఠాత్తుగా నామెను కౌగలించుకొనుచుంన్నందున సతీదేవి
' శ్రక్రితురాలగుచుండెడిది. మరియు సువర్ణకమలపు మొగ్గలవలె నుండు నామెస్తనములకు కస్తూరి
' హ్రయుచుండును. మరియొక్కప్పుడు సతీవక్షోజములపై నుండి ముక్తాహారమును తీసి మరల తానే
వేయుచుండెను. సందికడియములను కంకణముల నుంగరములను సతీదేవినుండి తానే తీయుచు
మరల నా యా స్థానములంయందు నెలకొలుపుచుండెను. ఒకప్పుడు నీ వన్నెతొసమమగు వన్నెగల సఖి
వచ్చుచున్నది చూడుమని చెప్పుచు సతీదేవి చూచునపుడు ఆమె నెత్తిన చన్నులంగావించుచుండును.
మరియొక తూరి మన్మథ భావావేశమున ప్రియురాలి చెంతకేతెంచి నానావిధ శృంగార చేష్టితములను
గావించుచుండును. మరియు మనోహర కమలములను పుష్పములను గొనితెచ్చి యామె నొడలునందు
సింగారించును. | . :
" ఇవ్విధము భక్తవత్సలుడైన శంకరుండు పర్వతముందగు పొదరిండ్లలో రమ్యస్థలముల యందును
సతీదేవితో విహరించుచు నామె లేనిది యెచ్చోటి కిని వెళ్ళకుండెను. సతీదేవిని విడనాడి యొక్క క్షణమైనను
స్వాస్థ్యమును పొందకుండెను. సతీదేవితోడనే కాలముంగడుపుచుంనడెను. సతీదేవియే సర్వస్వ మని '
భావించెను. |
పర్వతరాజమగు కైలాసమున కొంతకాలము విహరించి సతీదేవిని తోడ్కొని హిమాలయమునకుం
జని మన్మథుని స్మరింపగా నాతడు వసంతుని సహాయమున నచటి వృక్షములను తీగెలను పుష్టింపం
జేసెను, జలాశయములయందు కమలములు వికసించెను. పద్మములపై తుమ్మెదలు వ్రాలుచు పూదేనెలం
గ్రోలచుండెను. మలయమారుతము పరిమళము గలదై వీచుచుండెను. సంధ్యాకాలమునందలి
చంద్రునివలె పలాశములు |ప్రకాశించెను. పుష్పములు కామాస్త్రములుగా కన్పట్టుచుండెను. పంకజములు
ప్రాణులను సంతసింపంజేయుచుండెను. బంగారువన్నెగల పుష్పములతో .నాగకేసర వృక్షములు
మనోజ్ఞమ్సులైన మామిడి చెట్లును శంకర సన్నిధానమున విరాజిల్లుచుండినవి. అవంగవల్లియు తన
సగంధముతో కాముకుల మనంబులను రంజిలంజేయుచుండెను. ఉదకములు స్వచ్ళములుగానుండెను. _
ఆట్టికత్రి జితేంద్రియులగు మునుల మనంబులును చలించుచుండెను. శంకరుండిట్టి వసంతోత్సవ
సమయమును వురన్మరించుకొని గిరిశ్రేవ్టమగు పామాలయమున నదీతీరములయందును
నికంజములయందును సతీదేవితో బహుకాలము విహరించినవాడు. శంకరుని మనోగతమున
కనువగృన్సట్లు సతీదేవి మెదలుచుండెను. సంభోగసుఖమున నామె శంకరుని దేహములో (ప్రవేశించినట్లును
శన ప్రత్రిలోగల ఆనందరసమును త్రాగుచున్నట్లును తన్మయురాలగుచుండెను. శంకరుందును
గేవ్యమందారపుష్పమాలికలతో సతీదేవినిమాటి మాటికి నలంకరించుచు నానావిధ నర్మవచనములతోడను
* CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
149
త
'
స న ప్రభావమునంత్ర |
తోడను నట్లిహాసములతోడను త యక్ష
సవీకణములతోడను మందస్మితముల టి యుక్త
య ను ఒకప్పుడు చంద్రునివంటి సతీ ముఖముంగగు నధరామృతపానమున మత్తుడై పలక
బఖచు | చే బంధింపంబడిన మత్తగజమువలె నుద్రిక్తుడై సతీదేవి క్క!
చుచుండెను. తాళ్ళ అ
తన ముఖము నునుచుచు నామె సౌందర్యవిలాస విభ్రమములకు పరవశుడై యితర్న
నెబుంగకుండెను. |
జములయందు తత్రాంతభాగముల యందును ప్రతిదినము దాక్షాయక్ష్మి'
లం దేలుచుండగా దేవతామానంబున నిరువదియైదు వత్సరములు గడిన్న '
ఇట్లు హిమగిరికుం
మహేశ్చరుండు సుఖభోగము
ఇయ్యది “శివ విజ్ఞాన సర్వస్తూ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
పతిని గురించి దిగువ విధము పలికెను. .
“ప్రాణానాధా! మిక్కిలి సహింపనలవింగాని వర్షాకాలము .సం్రాప్తించినది. పలువన్నెలుగు,
మేఘములు ఆకాశమున గర్జించుచు దిగంతములను ధ్వనింపంజేయుచున్నవి. ప్రచండ వాయువు!
నుదకబిందువులంగైకొని యతివేగముగా వీచుచు హృదయమును కదిలించుచున్నవి మేఘములు హెచ్చు?
నుజుముచు మెఅపులతో జడివానగురిపించుచుండగా. ఎవని మనస్సు తత్తరపాటుంజెందదు!'
సూర్యుడు కనుపించుటలేదు. రాత్రివేళయందు చంద్రుండును మేఘములందాగియుండును. వియోగము
గల దంపతులకు దుఃఖప్రదమగు సందర్భము - అనంగా పగలే రాత్రిగా నున్నయది. మేఘముళ
వాయుప్రేరితములై గొప్పగా నఅచుచు' పలుచోట్ల తిరుగాడుచు (ప్రాణుల శిరమలి
పడునేమోయనిపించుచున్నది. మహా వృక్షములు వాతాహతములై యాకసమున కెగురుచున్నావోయగో '
భయపడువారిని బాధించుచున్నవి. నునుపైన నల్లని కాటుకవలెనుండు మేఘసముదాయమనే.
తెల్లకొక్కెరలు అనుసరించుచు యమునానదిందగు బురుగవలె నగుపడుచున్నవి గృహముల ముంగిట,
యందునుసస్యములంకురించుచుండగా (గ్రామేతరస్థలముల యందు పైరులుదయించునని వో
చెప్పనవసరములేదు. మేఘములు నవలోకింప నువ్విళులూరుచుండును. చాతకపక్షులు మేఘమో
కెదురుగాచనుచున్నవి. వడగండ్లతో మేఘములు మయూరములను చాతకముల నాచ్చాదించు”,
యొంటిపైనను పడుచున్నవవి. ఇట్టి విషమ సమయమున కాకములు చకోరపక్షులును నీడో'
నేర్చరచుకొనుచున్నవి. మనకు నొక నివాసములేనందున మిగుల గుందుచున్నాను. మరీణో!
భయత్రస్తురాల నగుచున్నాను. కైలాసముపైగాని హిమాలయమున గాని కాశీనగరిని భూమిపై యబ
గాని నొక్కగ్భృహమును నిర్మింపంజేయుము! దేవా! నీకుమొక్కెదను”.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative (ఖే
C2]
|
/
ల్లీ శ్రీ శివ మహో ప్రరాణనం
ఇవ్విధము సతీదేవి సంభాషింపగా శంకరుండు శిరోమకుటాయమునమగు చంద్రుని కిరణముల
ననుకరించు చిరునగవుతో “ప్రాణేశ్వరీ నీ యిష్టమైన స్థలమును తెలుపుము! అచ్చోటికి మేఘములుగాని
వాయువు గాని రాజాలవు. విద్యుత్సాశము నుండంజాలదు. హిమవత్సర్వతముందగు నడుమువరకే
మేఘములు సంచరించును. కైలాసమునకు క్రింది ; భాగమునందు మాత్రము మబ్బులు తిరుగాడును.
ఇకమేరుపర్వతముపై వలాహకములు జంబూమూలము నాశ్రయించియుండును. ఇంక హిమాలయమున
నీ విలాసములను బంగారు పక్షులు మధురశబ్దములతో గానముంజేయుచుండును. సిదాంగనలు వేడుకతో
నీకు పరిచర్యలం జేయుచు స్వేచ్భావిహారమున కనువుగా నీ కనుసన్నలం బ్రర్తించుచు ఫలాదికము
నొసగుచుందురు. గిరికన్యకలు నాగకన్యకలు ఫణీంద్రకన్యకలు నీ యడుగుజాడలం దిరుగాడుచు తోడుగా
నుందురు. అమర నారీమణులు అసమానలావణ్యముగల నీ రూపమును నీ సుందర వదనారవిందమును
గాంచుచు తమ రూపముల యందు గుణములయందును తిరస్మారమును వహింతురు.
పర్వతరాజమహిషియగు మేనకాదేవి రూపగుణములతో మూడులోకములయందు ప్రఖ్యాతురాలైనను నీ
మనంబున కామోదమును చేకూర్చుచుండును. మరియు హిమాలయమున విచిత్ర కోకిలాలాపములు
వినంబడును. పొదరిండ్లు అనేకము లుండును. ఎల్లప్పుడు వసంతకాలమే కన్పట్టును. కొలనులు
చల్లని తియ్యని నీరుగలవై కమలములతో శోభించుచుండును. లేతపచ్చికబయ్యళ్ళు గల వృక్షములు
కల్పవృక్షములంబోలె మనస్సున కింపుగా నుండును. తాపసులుమహేశ్వరులును నివసించు తత్రదేశముల
యందు క్రూరమృగములు ప్రశాంతములై యుండును. దేవతలు సంచరింతురు. నానావిధ మృగములు
తిరుగొడును. స్ఫటిక (ప్రదేశములును స్వర్ణశిలాతలములును రజతశిఖరములు మానసము మున్నగు
సరోవరములును విలసిల్లుచుండును. అందు రత్ననాళములు గల సువర్ణకమలములు వికసించుచుండును.
మరియు శిశుమారములు తాబేలులు మొనలులు నసంఖ్యాకములుగా నివసించును.
మనోహరనీలోత్సలములు గల సరోవరముల తీరములయందు పరిమళముగల పుష్పములు మొదలుగునవి
' “కన్పట్టచుండెను. సారసపక్షులు చక్రాంగపక్షులును భ్రమరములును కామ కింకరులై కామోద్దీపనముగా
-మధురశబ్బములం గూయుచుండును.
ఇంక మేరు పర్వతముపై ఇంద్ర కుబేర 'యమవరుణ అగ్నినిరుతి మారుత ఈశానుల పట్టణము
లౌక్కొక్క శిఖరమునందు విరాజిల్లుచుండును. రంభామేనకాద్యప్స్పరసలు నట నివసింతురు. వేయేల?
మందార పారిజాతాది కల్పవృక్షములతో నుండు నందనవనంబును కామధేనువు ఇత్యాది స్వర్ణమంతయు
విలసిల్లును మరియు నింద్రాణీదేవి నిత్యము నీకు తోడు నీడగా సపర్యలంజేయును. 3
'ఇంతియే గాక భక్తపుంగవుల కాలవాలము పర్వతశ్రేష్టంబు నగు కైలాసమున నివసింతువా? _
ఆట కుబేరుని యలకానగరము, గంగాప్రవాహంబు, గోచరించును. గుహలలో వీర్యమాహేశ్వరుండు.
కొండచరియలయందు రుద్రకన్యలు 'నివసింతురు. కైలాసము పూర్ణచండ్రునితో సమానముగా శోభించునది
సూర్గకాలది జలాశయంబులును, సాత్విక మృగంబులును కలిగి మేరుపర్వతమును మించినదై యుండును.
ఇవ్వానిలో నీకు రుచించిన ప్రదేశమును కోరుకొనుము. వడిగ నిన్నచ్చోటికి తీసుకునివెళ్లిదినని వచింపగా
సతీదేవి “ప్రభో! పిమాలయము నందే నీతోగూడ కొంతకాలము వసింతును. జాగుసేయక వసతి
నేర్చరచ్షమ” అనవుండు శంకరుండు సంతసించి హిమాలయశిఖరమునకు సతీదేవిని తోడ్కొని వెళ్ళినవాడు.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
J 151
or
జీ | శ్రీ శవ మహో ఫ్రుర్వ్యా
స '
లు పోజాలకుండెను. అంట సిద్ధాంగనలు సంచరించుచుం్ని |
చుండేను. మరియు నద్ది రతృఖచితంబై బాలసూర్వుష్వు |
లతోగూడిన నప్పరసల నాట్యంబులు నా శిఖరమున్న్య '
సండను. హిమవంతుని రాజధానీ నగరము చేరువనుండు నచ్చోట సతీదేవితో శంకరులు
దివ్యదశ చనులు కాలము విహరించుచు మధ్యమధ్య మేరుశిఖరమునకు నానాద్వీపముల్య '
నుద్యానవనములకును వెళ్లుచు మరల నచ్చోటికే వచ్చుచుండెను. భక్తులు గావించు సపర్యల యందుగ '
యజయాగాది వైదికకార్యముల పైగాని స్వాత్మానందమునంగాని నతీదేవియందువలె తత్మాలన్ను |
అనురాగమును చూపకుండెను. ఇట్లు అన్యోన్యానురాగముతో ఒండొరుల ముఖములను గాంచు.
శృంగారహావభావములతో కాళ్లీశివులు ప్రవర్తించినవారైరి. |
ఇయ్యది “శివవిజ్ఞాన సర్వస్తూ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
వ్రవచనముతో ద్వావింశాధ్యాయము.
(త్రమావింశాధ్యాయేము
(భక్తి ప్రభావము)
ఇట్లు శంకరునితో సతీదేవి విహరించి సంతృప్తింజెందియు వైరాగ్యము కలదై ఒకనాడు ఏకాంతమన
శివునకు నమస్కరించి వినయముతో “కరుణాసాగారా! శంకరా! దీనుల నుద్ధరించు వాడవు, యోగీశ్వరు
డవు, పరమ పూరుషుడవు; రజంసత్త్వతమోగుణముల నతిక్రమించి యుండువాడవు, ్రొక్ళీ.
గుణరహితుడవు; సర్వజ్ఞత్వాది గుణసంపన్నుడవు; సాక్షిమాత్సుడవు; నిర్వికారివి; ఇట్టినిన్ను స్వామిగ
బడసిన నాభాగ్య మేమని చెప్పుదును? ఐతేప్రస్తుతము నామనస్సు - ప్రాపంచిక సుఖములను? .
తొలగిన దైనందున పరతత్త్వమును తెలియంగోరు చున్నాను. పరతత్త్వజ్ఞానము సంసార సముద్రమును?
తరింపంజేయునట్టిది, కావున నట్టి విజ్ఞానమును నాయందు దయగల వాడవై ప్రబోధింపు”మని ప్రశ్నింను |
అంతస్వేచ్చా విధృత లీలావిగ్రహుండగు శంకరుడు “దాక్షాయణీ! విజ్ఞానము చేతనే అనీ"
నుపాసన తోడనే “నాహం బ్రహ్మ “నేను బ్రహ్మమును కాను”'అను శుద్దభావనకలవాడై పర (శివ)తత్వమనే
గుర్తెరుగవలయును. కేవలము ఉపాసన - కంఠీనతను మైనది. అందుకు తోడుభక్తి యుండవలో .
ఉపాసకునికి భక్తి తల్లివంటిది. భక్తి గలవాడు భుక్తిముక్తుల రెంటీంబడయగలడు. కట్టీళీ "|
నాయనుగ్రహము వలననే కలుగును, ey |
ళ్లోః కోటిజన్నార్డితైః పుణ్యః - శివే భక్తిః ప్రజాయతే ॥
(శివగీత) కోటిజన్మములయందు ఫలాపేక్షారహితముగా గావింపంబడిన పుణ్యముల బలమో |
శివునియందు కలిగిన భక్తి - శివానుగ్రహమున ననన్యభక్తిగా పరిణమించును.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 45
అనినా
డ
A శీ శవ మహో ఫ్రురాణనం
భక్త జ్ఞానే నభేదోహి - తత్కర్తుః సర్వదా సుఖం ;
విజ్ఞానం నభవత్యేవ - సతి! భక్తి విరోధిన? ॥
౮0౬
భక్తికిని జ్ఞానమునకు భేదము లేదు కాని కేవలము జ్ఞానము నాశ్రయించిన వానికి ఇహపర
| సములు చేకూరవు. ఐతేభక్తితో శివునుపాసించు వానికి నైహికసుఖములు అనుషంగికములుగా
చు పరమపురుషార్ధమగు మోక్షసుఖంబును సంప్రాప్తంబగును. భక్తిరహితుడగు వానికి విజ్ఞానము
| అనంగా పరతత్త్వ సాక్షాత్కారము సంభవింపదు. , నేను ఎల్లకాలము భక్తుల ననుగ్రహించువాడను.
| శల జాతిహీనులైనను నీచులైన నవ్వారి గృహముల లోనికి వెళ్ళి యభీష్టములను నెరవేర్చు చుందును.
|
శ్ర! శ్రవణం కీర్తనంచైవ - స్మరణం సేవనం తథా !
అట్టిభక్తి యనేకవిధములు గలదైయున్నను ముఖ్యముగా ae యున్నది.
ని నో
సు ర్ట fr 3
దాస్యం తథా౭_ర్చనం దేవి! - వందనం మమ సర్వదా ॥ ౨౨
సఖ్య మాత్మార్పణం చేతి - నవాంగాని విదు ర్చుథాః ॥ + ౨౩
శ్రవణము, కీర్తనము, స్మరణము, సేవనము, దాస్యము, అర్చనము, వందనము, సఖ్యము,
ఆత్మార్బణంబు నని యవ్వాని నామథేయములు నొప్పారుచున్నవి.
శివుని లీలలను చరిత్రమును ముఖవచనము మొదలగువానితో నభినందించుచు నొకచో స్థిరముగా
' కూర్చుండి వినుట - శ్రవణమనంబడును. శివుని యావిర్భావమును సృష్టాదికృత్యములను హృదయమున
' పరశీలించుచు (ప్రేమతో హెచ్చుగా నుచ్చరించుట-కీర్తన మనందగును. శివుని సర్వవ్యాపకునిగా
' సుదృఢముగా భావించి యెల్లకాలము లోకమున నిర్భయుడైయుండుట స్మరణ మనంబఅగును.
' అరుజోదయము మొదలుకొని విహిత సమయములయందు అనంగా సూర్యోదయ సంగవ మధ్యాహ్న
' ప్రోషనిశీధములయందు వాక్కుతో స్తుతించుటయు హస్తములతో శివునింబూజించుటయు పాదములతో
' శివ్షేశములకుంశివాలయములకు జనుట సేవ్యుము కాదగును. - సేవనుండైన శివునకు ప్రియముగా
' నిధినిహిశముగాను చిత్త ప్రసాదముతో ్రవర్తించుట - దాస్యమని భావింపంబిడును. _ విహిత
' సమయములలో పాద్యము మొదలగు షోడశోపచారములను శివునకు యధాశక్తి సమర్పించుట - అర్చనమని
' చప్పండును. మంత్రముల నుచ్చరించుచు శివుని ధ్యానించుచును మనోవాక్కాయ శుద్ధిగా నెనిమిది
| యంగములు (ఛాతి, తలకాయ, కన్నులు, మనుస్సు, వాక్కు, పాదములు, హస్తములు, చెవులు భూమికి
' కొకునట్లు శివకు మొక్కులిడుట వందనంబగునని' వేదవిదులు చెప్పుదురు. శుభమునుగాని
|
|
'
|
'
యపభ్యునుగాని సమస్తంబును నామేలుకొరకే శివుండు నొనగూర్చుచున్నవాడను నమ్మకమే సఖ్యమగునని
కాంత భక్తుల యాశయము. దేహేంద్రియాదులు నావి కావని హృద్గతముగా భావించుచు శరీర
దులకై మిగుల ప్రయాసపడకుండుట - ఆత్మసమర్పణం బగును.
ఇట్టి తొమ్మిది తెంగుల నుండు భక్తి - నాకు ప్రియంబై భక్తిని ముక్తి నొసగునది. భక్తికి
సపాంగములు - బిల్వమును పః లను సేకరించుట మొదలగునవి యిన్నియో కలవు. సాంగో
CC-0. JangAMmwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
153
క్‌.
"
!
క్ర శ్రీ శవ మహా ఫ్రర్మా
కక. జ్ఞానవైరాగ్యములను కలిగించును. మరియ్స క్‌
యనంబడురాణికి సేవకురాలగును. భక్తిగల మానవుడు పుణ్యకర్మల యన్నిటిందగు ఫలమును పొంద
, /
క్ర నీతో సమానముగ మత్రియుండగును. మూడు లోకముల యందును నాలుగు య )
గా దును భక్తితో సమానమైన సాధనము మరియొండు లేదు. కలియుగము నందైతేనో సి
యం త గలదు. జ్ఞాన వైరాగ్యములు కలియుగమున ముదుసలి రూపముగలవై యుపయోగింప కుండ
ప్రత్యేకత గలదు. జ్ఞాన వై ర్వయుగములయందు విశేషించి కలియుగమున (భక్తియోగము)్య్య
భక్తి మాత్రము అట్టిదికాదు. స
న నిచ్చునట్టిది: భక్తి ప్రభావమున నేను భక్తుల యధీనుడ నగుదును.
ళ్లో॥ యోభక్తి మాన్‌ పుమాన్‌ లోకే - సదా౭ హం తత్సహాయకృత్‌ ! 7a
విఘ్నహర్తా రిపుస్తన్య - దండ్యో నాత్రచ సంశయః ॥ అం.
భక్తి గలపురుషున కెల్లకాలము' సహాయపడుచుందును. అట్టి భక్తునకు విఘ్నములను కలిగిం
శతృవు శిక్షింపంబడును. ఇందెంతమాత్రము సందేహము లేదు. కావున భక్తుల కొరకై నేనొకష్ళ్య
ఫాలనేత్రాగ్నితో యమధర్మరాజును కాల్చితిని. మరియొకప్పుడు త్రిశూలమును చేతంబూని సూర్యు
మదమణచితిని. భక్తివశుడనై రావణాసురుని వరము - లతో నను(గ్రహించితిని. విపరీత బగ్గి॥
వేదవ్యాసుని శిక్షించి కాశీక్షేత్రమునుండి నందికేశ్వరునితో వెడల గొట్టించితిని. వేయేల? భక్త పరాధీనుగ
యవ్వారి మనఃణాంక్షితముల నీడేర్చుచుందును. అందువలన భక్తిజ్ఞాన వైరాగ్యములలో భక్తియే హక
సులభమగు ముక్తి సాధనం బగునని తెలియుము!” |
అనివక్మాణింప సతీదేవి మిగుల సంతసించి శంకరునకు నమస్మరించినదై భక్తిని సమర్థ
శివాగమాదె ధర్మశాస్త్రములను గురించియు మంత్రయంత్రములను గురించియు తన్మాహాత్మ్యమో
గురించియు, ప్రశ్నించి తగుసమాధానములంబడసినదయ్యెను. మరియు శంకరుండు వర్జాట్‌
ధర్మములను భక్తుల మహిమలను రాజధర్మములను పుత్రధర్మములను ప్రీధర్మములను వైద్యశాస్త్రమీ
జ్యోతిః శాస్త్రమును సాముద్రికశాస్త్రమును తదితర శాస్త్రములను సతీదేవికి దయగలవాడై లోకోపకారా[న
ప్రబోధించినవాడు.
ఇట్లు అఖండసచ్చిదానంద శివతత్త్వము - పుంస్తీ రూపమున సతీ మహేశ్వరాత్మకంబై కో
హిమాలయాది రమ్యస్థలములయందు విహరించి విశ్రాంతింజెందియుండెను. / |
ఇయ్యది “శివనిజ్ఞాన సర్వస్వ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద -
న. భక్తి - సర్వోత్త మంబగుటయేగాక
om ననాకానననానాలణ.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative {
ఖీ శ్రీ 4వ మహో ప్రురాణనం
_చేకుర్చింశాధ్యాయము
=. 6దక్షప్రజాపతికి శివునకు విరోధకారణము)
సూతుండు చెప్పందొడగెను
శౌనకాది మహర్షులారా? పూర్వకాలంబొక విచిత్రమైన సంఘటనము నెరవేరినది. అద్ద్జాని
' నాకర్ణింపుడు! ప్రయాగక్షేత్రమున మునులు పెక్కురుకూడి చేయుచున్న యజ్ఞమునకు సనకసనందనాది
సర్గలు దేవర్నులు, మరీచ్యాది ప్రజాపతులు, మూర్తినుంతములైన నిగమాగములతోడ బ్రహ్మదేవుండును
కర్మయోగులును రాగా నట మహోత్సవము గానంబడు చుండెను. జిజ్ఞానువులందరును
| కర్మజ్ఞానవాదములతో 'ప్రసంగించుచుండిరి. అట్టితతి త్రిలోకీహిశకరుడగు శంకరుండు భవానీదేవితోడను
ప్రమధగణముల తోడను నచటికి వేంచేయగా బ్రహ్మాడులందరును లేచినవారై ప్రణమిల్లి భక్తితో 'ప్రార్థించియు
' శంకరు ననుమతిని సంతుష్టాంతరంగులై తమ తమ పీఠములపై కూర్చుండిరి. మరియు శివదర్శన భాగ్య
' మీనాటీకి నబ్బెగదాయని తమదైవమును కొనియాడుచుండిరి. తరువాత ప్రజాపతిశ్రేష్ణుండగు దక్షుండు
: స్వేచ్చగా ప్రయాగ యాగమునకుంజని (బ్రహ్మదేవునకు నమస్కరించి యొకానొక పీఠమునందాసీనుం
డయ్యెను. - అంత సభాసదులందరును దక్షునకు నంజలిఘటించ్‌ నుతించిరి. 'మహేశ్వరుండు
మాత్రము తనపీఠముపై సుస్థిరముగా నాసీనుడై యెట్టి యాదరమును చూపనందున తత్త్వ - బహిర్ముఖుం
డైన దక్షప్రజాపతి - స్వాభిమానవశమున క్రుద్దుడై మహా ప్రభువగు శంకరునిగురించి సభ్యులందరు
| యానా
'_ వినుచుండగా దిగువవిధము (పైలాపములంబలికెను. (
దేవదానవులు విప్రవరులు బుషులు తదితరులందరును నాకు మొక్కుచుండగా భూత ప్రేత
పీశాచ గణములతో కూడియుండు నీ బుద్ధిమంతుండు - దుర్గనునివలె నన్ను సత్మరింపుడెందులకు?
శృశానవాసియె దిగంబరుండుగా నుండు నీతనిని శపింఛుచున్నాను. ఇట్లు క్షుండు
/ ప్రలపించి -“ఈరూద్రూడు వర్దధర్మ బహిష్కృతుడై యజ్ఞములో పాలుగొనకుండుగాక! దేవతలతో
సమానముగా హవిర్భాగమీతనికి జెందకుండుగాక!
ఇట్టి దక్షప్రలాపములను భృగ్వాది మహర్షులు విని దక్షుండు దుష్టస్వభావము కలవాడని
శూలనాడుచుండిరి. అంత నందికేశ్వరుడు - మిక్కిలి కోపోద్రిక్తుడై దక్షుని క్రింది విధము మందలించెను.
మూడులలో నగ్రేసరుడవైన దక్షా! మహేశ్వరుని యజ్ఞబాహ్యునిగా శపించితివెట్లు ? తమన
యజ్ఞములన్నియు శివుని స్మరించినంత మాత్రమున సఫలము లగుటయేగాక తీర్థంబులును పవిత్రంబు
లగును. అట్టి శివుని బ్రాహ్మణచాపల్యమున వ్యర్థముగా శపించితివి; ప్రపంచమున పుట్టించువాడును
కొపాడువాడును గిట్టించువాడునగు శంకరుని నెవ్విధము శపించితివి? (బ్రాహ్మణాధముడవు
__ ఇట్లునందికేశ్వరునిచే నిందింపంబడిన దక్షుండు “రుద్రగణములారా? మీరందరును వేదమార్గమును
సిత్యజించి మహర్షుల సంప్రదాయమునకు దూరముందురుగాక! శిష్టాచార బహిష్కృతులై జటాభస్మథారులై
పరిభమింత్సరుగాకొ! అని శపింపగా నందికేశ్వరుండు ఎక్కువ కోపముతో “శకుడవైనదక్షా! శివతత్వమును
గెకగంజాలని వాడవై 'శివకింకరులను గూడ శపించితివి. ఇంట శివునియందు నిష్టలేని నీయట్టి
అాహ్మణాధములను శషిర్లచ్లుచ్లు
ng wadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
155
_ వేదతత్త్వ బహిర్ముఖా £ ! ర్న y
భవంతు సతతం విప్రాః - నాన్యదస్తీతి వాదినః ॥ : 33
మీరు వేదమునందు చెప్పంబడిన కేవలకర్మవాదమునం దాసక్తిగలవారై నిఖిల వేదము
వతిపాదింపంబడు శివతత్త్వమును గ్గుర్తెరుగ నుద్యుక్తులు మ మట మించి
ట్‌ లేదని భావించుచు కామ్యబుద్ధితో స్వర్ణసుఖముల నాశించి క్రోధ లోభ మదములు గలు!
అభిజాత్యము (ఆత్మగౌరవము) ను విడనాడి యాచకులై చరింతురుగాక! వేదహర్గమును ముందుపె ట్టు
శూద్రులతో య చేయించుచు ఎల్లకాలము దానములను పరిగ్రహించుచు రరిక్షు
యుందురుగాక! ఇందులో కొందరు దుష్టదానములను స్వికరించుచు నరకముల ంబొందుదురుగ
మరికొందరు (బ్రహ్మరాక్షసులై జన్మింతురుగాక!
TE
మరియు అ
శ్లో! యః శివం సురసామాన్య - ముద్దిశ్య పరమేశ్వరమ్‌ | శే
ద్రుహ్యత్యయం దుష్టమతి - స్తత్త్వతో విముఖో భవేత్‌ ॥ 34 |
శంకరుండు బ్రహ్మ విష్ణాది దేవతలను_మించినవాడు కాడనియు దేవతలలో నొక సాము
దేవుడనియు భావించి eg - తత్త్వజ్ఞానము లేని వాడగును. "మెరక
మీరు కపటధర్మముల నాచరించుచు గ్రామ్యసుఖములంగోరి భవనముల యందు నివసించుచు వేదవాడవ॥
కర్మతంతమును నూత్రము ప్రచారము చేయుదుర్హుగాక!- ఇంకనీదక్షుండు సంతోషిత స్వాంతము లేన్నో
యాత్మోద్ధరణ మార్గమును విడనాడి పశుతుల్యుడై నిష్ణులమైన్న కేవలకర్మనిష్టతో జీవితము నవినీతిసాః'
జేసుకొని త్వరలో మేకపోతు ముఖము గలవాడగుగాక!
నడవడి
ఇట్లు బ్రాహ్మణులను దక్షుని నందికేశ్వరుండు శపింపగా బ్రహ్మదేవుండును దక్ష ప్రజాసక్‌
పలువిధముల గర్జించెను. అంత శంకరుండు “నందికేశ్వరా? నన్ను శపింపంబడిన వానిగా భావి,
బ్రహ్మకులము నెందులకు శపించితివి? వేదము మంత్రాక్షరమయంబగునట్టిది సూక్తములో
నిండినట్టిదియు, సూక్తములతో మంత్రములతోడను ప్రతిపాదింపంబడు పరమాత్మయందు నిష్ట
మహానుభావులను శపింపంగూడదు. _ఎట్టిసమర్భుండైనను దుష్టబుద్ధితో వేదములను వేదవిడులో
శపింపరాదు. యజ్ఞంబును యజ్ఞాంగములును యజ్ఞమునందాసక్తి కలవాడును యజ్ఞబాహ్యుడను స
యని గుర్తెరిగినవారు దక్షునివలె వృధా ప్రలాపములంబలుకరు ఈదక్షుండెవడు? నీవెవండవు?_ భృగు!
మొదలగు ఈసభ్లాసదులెవరు? _-యధార్థమును విచారీరచి చూడగా సర్వస్వరూపుడను నేనే దా!
విదితంబగును. (ప్రశాంతుడవుకమ్ము! అని వచింపగా నందికేశ్వరుడు సమాహిత మనస్కుండయ్లో
పిమ్మట తన గణములతో గూడ శివుండు కైలాసమునకుంజనెను ఇంక దక్షుండానాటినుంది శివదోనోోో
మనస్సునందిడు కొన్ని స్వనివాసమునకు వెళ్ళియు శంకరునీయందు ఆసక్తిలేనివాడై శివభకో
నిందించుచుండెను.
క “శివనిజ్ఞాన సర్వస్వ కును శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
త్రతచనముతో చతుర్వింశాధ్యాయము.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
శేదవాదరతా యూయం
ళీ
rr స 0
(|
|
1]
|
స
|
శ్రీ శవ నునో ప్రరాణనం
ఒకప్పుండు దక్షప్రజాపతి - యజ్ఞదీక్షగైకొని దేవర్నులను మహర్షులను దేవతల నాహ్వానింపగా
నవ్వారందరును శివబహిర్ముఖుడైన దక్షుండు చేయు యజ్ఞమునకు వెళ్ళ కూడదని భావింపక
శవమాయామోహికులై జన్నముందగు చోటున కరుడెంచిరి. అగస్త్యుడు, కశ్యపుడు, అత్రిమహర్షియు,
వామదేవుండు భృగ్గుమహర్షియు, ధధీచియు వేదవ్యాసుండు భరద్వాజుండు గౌతముడు, పైలమహర్షియు,
ఫరాశరుండు గర్గమహర్షియు, భార్గవుండు, కకుభుయ శుక్రాచార్యుడు నుమపతుమహర్షియు
శ్రికుండు కంకుండు, వైశంపాయనుండున్ను తదితరమునులున్ను తవుతమ భార్యలతో పుత్రులతోడను
జనుదెంచిరి మరియు ప్రధాన దేవతా గణంబులు సామాన్య దేవతలును లోకపాలురును బ్రహ్మదేవుండు
స్వపల్నీపరివారయుతుండై మూర్తిమంతములైన వేదములతోడను నారాయణుండు తన పరివారముతో
గూడ దక్షునిచే నాహ్వానింపంబడి యరుదెంచినవారు. అంత దక్ష ప్రజాపతి వారివారికి తగినట్లు విశ్వకర్మచే
మనోహరభవనములను నిర్మింపంజేసి వసతుల నేర్చరచెను. .
ఇవ్విధము కనఖల హరిద్వారము దగ్గర క్షేతము నందు జరుపంబడు 'యజ్ఞమున భృగ్వాది మహర్షులు
బుత్విజులుగా నుండిరి. వేదమార్గనును ప్రవర్తింపంజేయుటకు కమల సంభవుండును, యజ్ఞాధిష్టాతగా
కేశండును దిక్సాలకులందరు తమతమ ఆయుధములను ధరించి యజ్ఞ రక్షకులుగాను, యజ్ఞము -
ప్రత్యక్షమూర్తిగాను కనంబడుచుండిరి. అగ్నిహోత్రుడు నా వుతులను న్వీకరించుటకు
సహస్రముఖములతో |ప్రజ్య్వలించుచుండెను.
దక్ష యజ్ఞమునందు ఎనుబదియెనిమిది (88) వేల బుత్విజులును అరువది నాలుగు (64) వేల
నుద్ధాతలును అధ్వర్వులును హోతలును ప్రవర్తించుచుండిరి. సప్తర్షులు గాథల (వేదములోని చరిత్రల
ను గానముంజేయుచుండిరి మరియు గంధర్వులను విద్యాధరులను సిద్ధులను ఆదిత్యులను నాగదేవతలకు
బ్రాహ్మణులను రాజర్నులను రాజమంటత్రులను వసువులు మున్నగు గణదేవతలను యజ్ఞకర్తయగు
దక్షుండు ఆహ్వావించెను.
దక్షుండు దీక్షాయుక్తుడైవేడుకతో శుభముల నన్నిటిని గావించియు యజ్ఞవేదికయందు భార్యతో
గూడ శోఖించుచుండెను. కాని చెడు విచారము గలవాడగుటం జేసి శంకరుండు - తల పుజ్టిలం
రాల్బువాడ్షని తలచి పిలువకుండెను. తన కుమార్తెయు అట్టివాని భార్యయని భావించి సతీదేవి
నాహ్వానింపలేదు. ఇట్టి యజ్ఞము జరుగుచుండగా బుత్విజులు మున్నగు వారందరు తమ తమ
కార్యములయందు నిమగ్నులగుచుండిరి. అట్టితణి ధధీచిమహర్ని - సర్వేశ్వరుండగు శంకరుందు
రాకుండుటను గాంచి మిగుల విచారపడియు దిగువ విధము వక్కాణించెను.
దేవర్షి ముఖ్యులారా? దక్ష? దేవవరేణ్యులు, మునులు, లోకపాలురు, తదితరులందరు నీ
యజ్ఞమునకు వచ్చినను శంక్రరుండు. లేనిది యజ్ఞము శోభించుట లేదు.
C-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 157
ఇ
మాం చా క కాను
లీ శ్రీ శిన నుహా ఫరా
మహావిపళ్చితః |.
(పి మంగళాని - భవంతి శంసంతి
భు యేనైవ సర్వాణ్యపి 0 నో - వృష ధ్య జో నీలగళః పరేశః ॥
స్రోం.సౌ నదృష్ణోత_త్ర వుమాన్‌ వురా
ఎవని సన్నిధి వలన సమస్త కార్యములు మంగళప్రదంబులగునని విజ్ఞానులైన గొప్ప
పలుకుదురో అట్టి పురాణపురుషుండు వృషభధ్వజుండు నీలకంఠుండు బ్రహ్మ విష్టాదులను మించినా
స గళములైనను ఏమహానుభావుని సంబంద.
నగు శంకరుండిచట కనబడుటలేదు. మరియు అమంగళములై బంధ!
వలన శుభములగునో అట్టి సర్వ మంగళాధిపతి యీ జన్నమునకు రలంందులకు? కావున నో క్ష
బ్రహ్మదేవునితో గాని విష్ణుమూర్తితో గాని దేవేంద్రునితో గాని “ను లురతో గాని సిద్ధులను మును
వెంటనిడి త్వరలో శివుని పిలిపించుము! లేదా మీరందరును ఆలసమునకుంాని దాక్షాయణితో గ్య
మహేశ్వరుని తీసుకొని రండు! సాంబశివుండిటకు వచ్చినచోం నిదియంతయు పవిత్రంబగును, ఖు!
స్మరించినంత మాత్రమున మనము ఆచరించు పుణ్యము సంపూర్ణంబగునని తెలియుము! ఒకక!
శంకరు-నాహ్వానింపనిచో నీ యాగము పరిపూర్ణము కాజాలదు. :
ధధీచిసంభాషణము నాలకించిన దక్షుడు క్రోధతా[మ్రాక్షుండై గర్వముతో అవివేకము తోక్ష
పరిహసించుచు “దేవతలందరికి మూలస్వరూపుడైన నారాయణుండు లోకపితామహుండైన (బ్రహ్మదేవుండ!
వేదములు వేదాంతములు వివిధములైన ఆగమములును దేవేంద్రుండును సురగణంబులును యజ్ఞము
రాదగినట్టి వేదవేదార్ధతత్త్వజ్ఞులును ప్రశాంత స్వభావులందరును రాగా రుద్రునితో నెట్టి ప్రయోజనమ!
పూర్వము బ్రహ్మదేవుండు చెప్పినందున నాతనికి నాకుమార్తె నొసగితిని కాని యాతనియందు నెట్టి విశేష:
కనబడుటలేదు. కులీనుండు కాడు. తల్లిదం[డ్రులులేరు.. భూత(ప్రేతపిశాచములతో తిరుగాడును ఆ4
నెవరును సులభముగా నాశ్రయింపంజాలరు. కావున నట్టి రుద్రుని యీ పవిత్ర కార్యమునకు పిలువకుంణి
ధధీచీ! మరల నీ విషయము నుగ్గడింపకుము. మీరందరు నా యజ్ఞమును సఫలముగా ముగింపజేయుడ!"
అని వచింపగా ధధీచి మహర్షి “దక్షా! నీవుచేయునది యజ్ఞము కాదు. శివుని నిరాకరించి నందున!
వినాశము త్వరలోనే కాగలదు” అని సమాధానముంజెప్పి తానోకండే యజ్ఞవాటిక నుండి నిజాశ్రమమునక
జనినవాడు. అటులే శివభక్తులైన అగస్త్యాది మహానుభావులందరును దక్షునకు దక్షయజ్ఞమునకనే,
శాప బొసంగి తమ తమ నెలవులకు నేగిరి. అంత శివ ద్రోహియగు దక్షుండు పరిహసించుచు “శివ ప్రియకి!
ధధీచ్యాదులు నీ యజ్ఞ ప్రదేశమునుండి వెడలిరి గావున నియ్యది పూర్వము కంటెచు శుభప్రదమైనో'।
_ భావింపుడు! దేవర్షులారా? ఇంకొక యథార్థమును చెప్పుచున్నాను. మూఢధబుద్ధికలవారు మిధ్యావాదహో'
వేదబాహ్యులు దురాచారులు యజ్ఞమున పాలుగొనగూడదు. ఇంక నిటనున్న మీరందరు విష్ణుపరోో'
లగుటంజేశి వేదమార్గ ప్రవర్తకులై నాయజ్ఞమును సఫలముం జేయుందని” ప్రార్థించెను. '
ఇట్టి దక్ష వాక్యము నాకర్ణించి విష్ట్వాది దేవతలు మునులును శివమాయామోహితులే య
కార్యములను నిర్వహించుచుండిరి.
|
|
ఇయ్యది “శివనిజ్ఞార సర్వస్వ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద '
త్రవచనముతో కంచవింశాధ్యాయము. 1
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative,
నీ శీ శిన నువో ప్రరాణనం
& కానా!
షీింశాధ్యాయము |
(సతీదేవి - దక్షయజ్ఞమునకు వెళ్ళుట)
కనఖలక్షేత్రమునందు దక్ష ప్రజాపతి యజ్ఞము నొనర్చుచుండగా సతీదేవి కెలాస పర్వతముపై
' ఫులుకట్టుతో కూడిన విలాస భవనమునందు సఖురాండ్రతో కూడి పలుతెటింగల వినోదములంజరుపు
' నుండెను. అట్టితజి చంద్రుండు రోహిణీదేవిందోడొని దక్షుని యజ్ఞమునకుం జనుచుండెను. అంత
' సతీదేవి గాంచి తన చెలికత్తెయగు విజయతో విచారింపంజేయగా చంద్రుండు ' దక్షయజ్ఞముందగు
' సమాచారము నంతయు వివరించి యటకు వెళ్లుచున్నానని చెప్పిన యుదంతమును విజయ సతీదేవికి
' శలిపెను. అప్పుడు “దక్షుడు నా తండ్రి; వీరిణి నా తల్లి వీరిరువురికిని ప్రియమైన కుమార్తెను గదా!
' నన్ను ఎకందులకాహ్వానింపలేదు. ఇద్దాని కారణమును సర్వాంతర్యామి యగు శంకర ప్రభువు నడుగుదు”
' నని నిశ్చయించుకొని వేగమే శంకరుని సన్నిధికి నేతెంచి శివునిచే గారవింపంబడి శివాంకము నందాసీనయై
“దేవ! మజ్జనకుండైన దక్షుండు యజ్ఞమును చేయుచున్నవాడు. అందు దేవతలు బుషులు
' సాలుగొనినవారు. కావున నీ వెందులకు దక్షయజ్ఞమునకు బయలు దేరుచులేవో తెలియుట లేదు.
' అప్తబంధువులతో కూడియుండుట సహృదయుల ధర్మము గదా! అందువలన నన్ను వెంట నిడుకొని
యిప్పుడే జన్నమునకు వెళ్లుటకు సంసిద్ధుడవు కమ్ము!” అని ప్రార్ధింప శంకరుండు దేవి కిట్లనియె.
“సతీ! నీ తండ్రి నన్ను ద్వేషించువాడు; అట్టి యజ్ఞములో పాలుగొనిన దేవర్నులందరు
' నవివేకమూఢులై (ప్రవర్తించుచున్నవారు మరియు ఆహ్వానము లేకుండా పరగృహములకు వెళ్ళువారు
మరణమును మించిన యవమానమును పొందుదురు. అట్టివాడు దేవేంద్రుండైనను చులకన యగును.
' కవన నట్టి ప్రయాణము అనర్థకంబని తెలియుము! అందువలన నీవుగాని నేనుగాని దక్షయజ్ఞమునకు
| తెళ్ళేగూడదని యదార్థముగా (గ్రహింపుము!
లోకమున తనవారు ఆడిన చెడుమాటలకు కలుగు బాధ - పగవారివల్లను కలుగం జాలదు.
' సర్గజములెన్ని యున్నను వివేక విజ్ఞానములులోపించిన దుర్మార్గులు గొప్పవారి ప్రభావమును గుర్తెరుండ
జాలర్తు
అంత సతీదేవి శంకరభాషితమునకు లోలోన నుద్రేకముగలదై “సర్వేశ్వరా! నీ సన్నిధి వలన
' యజ్ఞము సఫల మగునని తెలియంజాలక నా తండ్రి నిన్నుపిలువ లేదు. కావున నచటివారందరు
' చూచుచుండగా దక్షుని యుద్దేశమును తెలియంగోరుచున్నాను. అందుకు నీవేళనే దక్షయజ్ఞవాటికకు
|
|
' ియలుదేరుదును, అనుజ్ఞ నిమ్మని” వేడుకొనంగా శంకరుండు “దేవీ! అవశ్యముగా వెళ్ళవలెనని నీ
| సెక్టమున్నయెడల నందికేశ్వరునిపై నధిష్టించి రాజోపచారములతో బయలుదేరుము!” అని యాజ్ఞాపించెను.
అంత సతీదేవి యలంకరిరంచుకొని సఖురాండ్రతో గూడ జనకుని యజ్ఞవాటికకు బయలుదేరినది.
కిల్టితథి నామై ఛత్రచామరాదులతో మేలివస్తములతోడను రత్నాభరణములతోడను విరాజిల్లుచుండినది.
దేవి వెంట నరువదివేల రుద్రగణములు పయనించినవి. అవ్విధము దక్షయజ్ఞ స్థలమును సతిదవి
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 159
QS
ణీ నీ శివ మహా సు
సతీశివుల లీలావిలాసచరిత్ర మ్య
గా ఫపమథగణము లచ్చోట స ఎ
ల నారికేళోదకముల నుత్సాహముతో వం మరియు గ
ప చుచుండగా మూడు లోకముల యందు గొప్ప సంతోషముగా నుండెను.
9
. ఇయ్యది “శివ నిజ్ఞాన సర్వస్తూ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
ప్రవచనముతో ఇరువదియారవ ఆధ్యాయము,
దాక్షాయణి దేవి - సురాసుర మునీంద్రులచే నిండియున్న దక్ష మా నకు జని మహాద్య్యా
చెంత నందికేశ్వరుని పైనుండి డిగ్గి తానొకతయే లోనికి వెళ్ళగా దక్షపత్ని యగు అసిక్నీదేవి, తోబుట్ట్యు
నాపెను సముచితముగా నాదరించిరి. కాని దక్షుండు మాత్ర మా సతీదేవిని చూచియు చూడ నట్లు
తదితరులందరును దక్షునకు వెజచి పలుకరింపకుండిరి. అంత సతీదేవి - జననీజనకులకు నమస
యజ్ఞ సందర్భమును గాంచుచుండెను. అందు విష్ణుమూర్తి మున్నగు దేవతలకు హవిర్భాగము లేర్చడు£
శంకరునకు హవిర్భాగము లేకుండుటయు గానంబడుచున్నందున సంతప్రహృదయయె దక్షుని సమీ
“చరాచరప్రపంచము నంతయు పవిత్రముంజేయు శంభు నెందులకు పిలువకుంటివి? శంకరః
యజ్ఞమనియు యజ్ఞాంగమనియు యజ్ఞవిదులలో మిన్నయనియు యజ్ఞకర్తయనియు యజ్ఞదక్షిణ యస
శంకరుని స్మరించినంత మాత్రమున నర్వంబును పావనంబగుననియు ఆతడు లేకు!
చేయబడునదంత౭. యపవిత్రంబగుననియు తెలియకుంటివా? మరియు శంకరుని సామాన్య దేవీ
భావించి యాతనింజేరదీయకుంటివా? (ప్రస్తుతము నీ బుద్ధి విపరీతమైనది! కావున నధముండీ
చెప్పవచ్చును.
ళ్లో॥ విష్ణుబ్రహ్మాదయో దేవా - యం సంసేవ్య మహేశ్వరం । |
ప్రాప్తాః న్వపదవీం సర్వే - తం నజానాసి రే హరమ్‌ ॥ 0౪
నారాయణుడు (బ్రహ్మదేవుడు మొదలగు నమరులు మహేశ్వరు నారాధించియే తమ ర్‌
వైకుంఠాదిపదవులం బొంద గలిగిరి. అట్టి శంకరుని గుర్తెరుగకున్నావు! మరియు'నీ విష్ణుబిసకో
మునులును తమ ప్రభువైన శంకరుండు లేనట్టి యజ్ఞమున కేలవచ్చినారు?” అని దక్షుని నంద
కేశవుండు మున్నగువారిని గురించి యిట్లనియె. |
నారాయణా! నీవు మహాదేవుంని తత్త్వముం దెలియనివాడవా? శుతులాతడే సగణుడో
నిర్గుణుండనియు వచింపుచున్నవి గదా! మున్ను ఎన్నియోమారులు నానావిధ స్వరూపము లీ
శిక్షించిన నింకను సుబుద్ధి కలుగదయ్యెను. కేవలము హవిర్భాగము నాశించి యిందు పాలుగో న
(బ్రహ్మదేవా! పూర్వము నైదుముఖములు గలవాడవై గర్వించితివి గాన నిన్ను చతురక్ర
శంకరుడు గావించిన యంశమును మజచితివా? దేవేంద్రా! ఒకప్పుడు మహాదేవుండు తన సో
నీ వజ్రాయుధమును దహించినయుదంతమును విస్మరించితివా? అమరులారా? శంకరుని
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
కం ల గాం కావ్యం కాకా షమ ఆం దాం కు 1
రారా. ౨కి = సహ స. Per Bn లా ననే =
టీ శీ శివ మహో ఫ్రరాణనం
శక్షచితిగా? అతి వసివ్యదిమహర్నులారా? మీరెందు కిచ్చోటి కేతెంచితిరి? పూర్వకాలము దారువనమున
మహిశ్వరుండు భిక్షుకుండై సంచరించి బుషులందరి కర్మవాదమును ఖండింపలేదా? వేదములు
శ్రేదాంగములు శాస్త్రములన్నియు మూర్తీభవించి శివరహితమైన యజ్ఞమునకు వచ్చుటంజూడ నాశ్చర్యముగా
నున్నయది యథార్థముగా విచారింప వేదాంతవేద్యుందైన మహేశ్వరుని స్వరూపమును సామాన్యులైన
వీ బోంట్లు కనుగొనంజాలరనియే చెప్పవచ్చును. :
బ్రహ్మవిష్ట్వాదిదేవతలు భృగ్వాది మహర్షులును సతీభాషితమును విని యేమియు సమాధానము
జెస్పంజాలక మిన్న కుండిరి. అంత దక్షుండు - తన కూతురాడిన మాటలకు నలుకంజెంది చుఖుకైన
చూపుతో చూచుచు “సతీ ! పలుమాటలేల? నీతో నెట్టి ప్రయోజనంబు లేదిచట; వెళ్ళితే వెళ్ళుము!
ఉంటే ఉండుము! ఎందుకిటకు వచ్చినావు? నీ భర్త - యమంగళుండు గావున నాతని నెవరును
గమనింపరు మరియు నీ పతి - కులీనుండు కాదు. వేద ధర్మములకు కట్టుబడి యుండనివాడు.
భూత(ప్రేతపిశాచాదులాతని వెంట నంటియుండును. అందువలన నాతనిని యజ్ఞార్థము పిలువలేదు.
యజ్ఞమనంగా? దేవతలు బుషులు పాలుగొనునది కదా! నేను (బ్రహ్మదేవుని మాటవినిమందబుద్ధి
గలవాడనై వినయ వివేకములు లేనట్టి రుద్రునకు నిన్ను ఎందుకు సమర్పించితి నని బాధపడుచున్నాను.
కావున శాంతించుము! వచ్చిన దానవు నూరటంజెంది నా యజ్ఞములో హవిర్భాగమును పరి[గ్రహింపుము!”
అని వచింపగా మూడులోకముల వారి మన్ననల నందుకొను సతీదేవి - తన జనకుండు శివనిందను
చేయుటను గమనించినదై పట్టరాని యావేశముతో లోలోన గుందుచుండెను. మరియు నిట్టితణి నా
భర్తయగు పరమేశ్వరునకు ముఖమెట్లు చూపెట్టుదును? ఒకవేళ నతికష్టముగా శంకరుని సమీపించినను
ఆతడు అడిగినదానికి నుత్తరంబేమని యిత్తును? అని విచారించి చెడుబుద్ధి గల దక్ష ప్రజాపతికి
జగదంబ యిట్లనియెను.
ఖీ యో నిందతి మహాదేవం - నింద్యమానం శృణోతివా,
తావుభౌ నరకం యాతః - యావచ్చంద్ర దివాకరౌ ॥ క ౩౮
శివుని నిందించువాడు శివనిందను వినువాడు నిద్దరును సూర్యచంద్రులుండునంత వరకు నరకముం
బొందుదురు. మరియు సమర్హుండగునేని. శివనిందకుని నాలుకను ఛేదింపవలెను.. ఆశక్తుండగుచో
ట్‌ ఆజ్మీ
చెవులు మూసుకొని యటనుండి వెడలవలెను. ఇట్లుచేశిననే గాని శివనిందా (శ్రవణదోషము తొలగదు.
(అనగా పైవిధముల నాచరించు వారికే శివనిందాశ్రవణదోషము తొలగునని భావము.) ఇవ్విధము
పతికోవిదులు చెప్పుచున్నారు గాన జనకా? శివనిందను చెవులార విన్నట్టి యీ దేహమెందులకు?
అగ్నిం బ్రవేశింతును గాక! మరియు శంకరుండు తనకు చెప్పిన సుభాషితమును స్మరించుచు దక్షుని
గరించియు బ్రహ్మవిష్ట్వాదులను గురించియు మునులం గురించియు సతీదేవి - “నాయనా! దక్షా
శివుని తూలనాడితీవి కావున పశ్చాత్తాపముం జెందుదువు! ఇకముందు జీవితమున గొప్ప దుఃఖము
ననుభవింత్తువు! తరువాత నరకయాతనకు గురియగుదువు! లోకమున ప్రియుండుగాని యప్రియుండుగాని
లేనట్టి శంకరునకు నీవొక్కడివే విరోధివి; నీచులు గొప్పవారినెప్పుడును ద్వేషించుచుందురు. మహాత్ముల
పోదకమలములందగు ధూళితో తమ యవివేకమును పోగొట్టుకొనిన వారు ప్రమాదమున నైనను
స్త న లి
త్పుర్సుషులన్సు నిందింవరుః2౧32౧/20 Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
161
ళీ శీ శివ మహా పర్యా.
మణీయు
శ్లో! శివేతి ద్యక్షరం యన్య -
సకృత్రనంగా తృకల - మఘ మాళు ని
దేవమానవులలో నెవడైన బుద్ధి మంతుండు
రెండక్షరములంబలుకు నెడల నట్టివాని దు
ఎట్టివారును శివశాసనము నతిక్రమింపంజాల
నీవు నశుభములను కొని తెచ్చుకొనుచున్నావు;
నాకర్ణింపుము!
నృణాం నామ గిరేరితం |
హంతి తత్‌ ॥ ళం
రనియు సర్వేశ్వరుండనియు కీర్తింపబిడు శివుని ద్వేషి
శివుని యమంగళునిగా గుర్తింపజాలరు. శ్య్మశానమున జడలను విప్పారి కపాలములందాల్చి యుండ
శివుడు కరుణామయుండని కనుగొని యా దేవదేవుని నిర్మాల్యమగు విభూతిని పుష్పములను బిల్వమున
బ్రహ్మాదిదేవతలు సనకాదిసిద్ధులు భక్తులందరును తలందాల్బుచుందురు. ప్రవృత్తమనియు నివృత్త మక!
వేదమునందు రలు గల ధర్మమును జిజ్ఞాసువులు ఈశ్వర ప్రీత్యర్థము నడచుచుందురు.'
ఇట్టి ధర్మము పరమాత్మను బద్భునిం జేయంజాలదు. ఆస్మదాదులు అవలంబించు ఉత్తమస్థానములు నీలీ
లభింపకుండుగాక! యజ్ఞశాలయందలి ఆహుతులు ధూమమార్గమున ప్రసరించి క్ర కీణించుగాక! కావనే.
జనకా! ఇప్పటికిని మించినదేమియులేదు. ఎల్లకాలము అవధూతలతో సేవింపంబడు శంకరునిపై షో '
బూనకుము! దురభిమానమును దూరమొనర్పుము! దుష్టవిచారమును మనస్సునరానీయకుము. వేయేరో!'
అన్నివిధముల ననర్హడవైతివి గాన నీ వలన నుద్భవించిన నీ దేహము నొల్లను లోకమున మంచివారి!
నిందించువారితో చెలిమి కూడనప్పుడు ఉత్తమోత్తముండైన సదాశివు నసహ్యించుకొను నీతో సంబంధమే.
కూడదని వేరుగా చెప్పనేల? ఒకవేళ నేనిట్లే కైలాసమునకుం జనినచో “దాక్షాయణి” యని విభ
ప్రసంగవశమున నొక్క పర్యాయము “శివ” క్వ
రత మంతయు నంతరించును. లోకపావనుండన్స్యి
ఇంకను జనకా! - నా యంతిమ సందేశమును స్థిరము
యోగులు భోగులును శివుని పాదారవిందములను తమ మనోభ్ళంగమురకి '
నాఘ్రాణించుచుందురనియు బ్రహ్మానందా స్వాదలోలురందరిచే సర్వాంతర్యామిగా (బ్రహ్మరసముం గ్రోో
జేయువాడుగాను శివుండు భావింపబడువాడనియు అర్థార్థుల యఖీష్టములను వడిగానొసగువాడనిన్ను.
తెలియుము! విజ్ఞానమూఢుడవై సమస్త జగద్భాంధవుని ద్వేషించుచున్నావు! నీవుదక్క నితరులెవరున '
పిలిచినపుడు నాకెంతయో పరితాపము కలుగును. దేవతలారా? బుషులారా? మీరీ యజ్ఞమో
పాలుగొనుట సర్వదా అనుచితంబైనది. శివనిందాప్రియులగు మీయందరికి త్వరలోనే శాస్తి జరుగుగో |
ఇంత మాత్రము వచించి సతీదేవి ప్రాణవల్లభుండగు శివుని తన హృదయము నందిడో'!
తదేకధ్యానతత్సరయె యుండెను.
ఇయ్యది “శివవిజ్ఞాన సర్వస్వ మను తాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
వ్రవచనముతో సప్తవింశాధ్యాయము.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
|
శ్రీ శివ మనో ఫ్రరాణనం
వనననైైనైనాు.
(సతీదేహ త్యాగము)
శివధ్యాన తత్పరయగు సతీదేవి సుఖాసీనయై శుద్ధజలము నాచమనముంజేసి పరిశుభ్రవస్త్రముం
గప్పుకొనియు కనులు మూసికొని శంకరుని స్మరించుచు యోగమార్గరీతిని (ప్రాణాపానవాయువులను
సమానములుగా నినర్చి నాభిచక్రము నుండి యుదానమును లేవదీసి హృదయము నందునెలకొలిపి
థటనుండి కంఠముద్వారా భ్రూమధ్యస్థానమునకు గొంపోయి యాత్మజ్యోతింబ్రకాశింపంజేయుచు
థూగాగ్నిని తన శరీరమునుదహింపగా నద్ది భస్మమయ్యెను. అట్టితతి యామె తన యంతఃకరణమున
_శషవించాధార్యయమ)
| శవుని చరణ కమలమునే స్మరించుచుండెను. అట్టి దృశ్యమును భూచరులు ఖేచరులందరును గాంచుచు
| శాహాకారముంజేయుచుండిరి. , ఎవడో దుర్మార్గుండగు సతీదేవినలకంజెందించి ప్రాణత్యాగమును
' చేయించినాడనియు, గౌరవనీయురాలగు శంకరపత్ని - తనపతి యనాదరణమును చూడలేక దేహత్యాగము
' నొనర్భిన దనియు, దక్షప్రజాపతి శివుని యునృతి నోర్వజాలనందున గొప్ప యపకీర్తిపాలగుననియు,
' శన బెరసపుత్రికయని విచారింపక శంకరుని యందలి ద్వేషముచే సతీదేవిని చంపుకొని నందున
మహానరకదుఃఖముల ననుభవించుననియు, లోకులు పలుకుచుండగా ప్రమథగణములు నుద్రేకముం
జెంది హాహాకారములంజేయుచు దక్షయజ్ఞముంగూర్చి ధిక్కారములం బలుకుచు నెలుగెత్తియజచుచు తమ
శమ వాద్యములను (మోగించుచుండిరి. మరియు సతీదేవి భస్మమగుటను చూడంజాలక పరితాపమున
కొందరు తమ అవయవములను ఛేదించుకొనిరి. మరికొందరు తీక్టఖడ్గధారలచే శీర్షంబులను
' ఇండించుకొనిరి. ఇవ్విధము అంతరింపగా మిగిలిన గణములు క్రోధావేశమున దక్షుందునుమాడుటకు
' సుద్యమింప భృగుమహర్షి - దక్షిణాగ్ని యందు యజుస్సులతో హవనముచేసి పుట్టించిన బుభువులను
వారికి ప్రమద గణములకును ఘోరమైన పోరాటము జరిగెను. అంత శివగణములు కొంతవరకు
' పోరాడి యటనుండి బయలుదేరినవి. అట్టి సందర్భమును గమనించుచు ఇద్రాదిలోకపాలురు బుషులు
తదితరులందరును మిన్నకుండిరి. అవ్వారిలో కొందరు విష్ణువును యజ్ఞేశ్వరునిగా 'భావించుచు
యజ్ఞవిఘ్నములను నివారించుమని ్రార్ధించుచుండిరి. ఎటులైన నీ జన్నము కొనసాగదని విష్వ్వాది
దేవతలు తమ తమ మనంబుల యందు నిశ్చయించు కొనుచుండిరి. శివద్రోహియు బ్రహ్మ బంధువునగు
దక్షని యజ్ఞము ఇన్విధముగా భగ్నమగుట నెవరు నివారింపగలరు? అంతయు శివేచ్భాదీనము గదాయని
సూతుండు వక్కాణించెను. 4న
ఇయ్యది “శివనిజ్ఞాన సర్వస్తూ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
ప్రవచనముతో ఆల్టానింశాధ్యాయము.
CC-0. Jangamwadi Math Collection; Varanasi. An eGangotri Initiative
163
(గా.
ళీ శీ శివమహా ఫ్ర!
" ఏతోనత్రింశాధ్యాయము |
(దక్షుని గురించి ఆకాశవాణి చెప్పటు
ల బ్రహ్మవిష్టాదిదేవతలు వినుచుండగా ఆకాశవాణి అనంగా పరమేశ్వరుని యథా ర |
దక్షునిగురించి దిగువ విధము వక్కాణించినది.
దురాచార పరాయణా దక్షా! అనర్ధకరంబగు కార్యము నొనర్చుచున్నావు; శివభక్తాగ్రేసరుంట్లు
దధీచి మహాముని చెప్పిన సదుపదేశమును పెడచెవింబెట్టితివి. ఆతండు నిన్ను శపించి వెళ్ళినప్పుగైన్న,
మేలుకొనకుంటివి. అటుపిమ్మట నీ కుమార్తె నవమానించితివి. జ్ఞానహీనుడవై సతీశివులను గానకుంక్ష!
నీ యహంభావము నిరుపయోగమైనది. సతీదేవిని సామాన్యురాలినిగా భావించితివో ఏమో; జ
సత్సురుషులచే నారాధింపంబడుచు సర్వపాపఫలముల నొసగునది, మరియు నామె శంకరుని యర్భాంగ్షై
త్రిలోకజననియై భక్తులకు సకల సౌభాగ్యములను ప్రసాదించునది; ప్రతిదినము సతీదేవిని పూజించినవా॥
సంసార భయము దూరమగుటయేగాక మనోభీష్టములన్నియు ఫలించును. అన్ని తెజంగుల బాధ
శమించును. ఇంక నా యాదిశక్తి నారాధించినవారికి కీర్తియు సంపదయు చేకూరును. ఖీ
ముక్తులొదవును. ఆమెయే జగమును సృష్టించునది; కాపాడునది; కల్పాంతమున సమస్తంణన]
సంహరించునది; ఆమెయే మాయ యనంబడును. విష్ణుమూర్తిని బ్రహ్మదేవుని ఇం[ద్రచంద్రవ్మో
సూర్యదేవాదులను పుట్టించు ఆదిశక్తియామెయేను; తపోధర్మదానాది పుణ్య ఫలముల ననుగ్రహించునదిషః।
దుష్టులను సంహరించునదియు; శంభుశక్తియు నగు సతీదేవిని భార్యగా బడసిన మహాదేవున
యజ్ఞభాగమును మూఢుడవై సమర్చింపకుంటివి. |
శ్లో॥ శంభుర్ణి పరమేశానః - సర్వస్వామీ పరాత్పరః ।
విష్ణుబ్రహ్మాది సంసేవ్యః - సర్వకల్యాణకారకః ॥ 1 ౧౫.
శంకరుండు గొప్ప శాసకుండనియు సర్వాధికారియనియు పరాత్సరుండనియు విష్ణుబ్రహ్మాడులోకో'
సేవింతురనియు శుభముల నన్నిటి నొనగూర్చుననియు తెలియుము! శంకరుని దర్శనమును కోరే
సిద్ధులు తపించుచున్నావారు. యోగులు యోగము నభ్యసించుచున్నవారు. శంకరుని దర్శనమువలినే.
అనంతములైన ధనధాన్యములు సమకూరుటయే గాక యజ్ఞయాగాదులు సిద్ధించును. మరి
మహాఫలంబగు మోక్షంబును చేకూరును. శివుండే జగన్నిర్మాణదక్షుండనియు పదునెనిమిదిిగో
కధిపతియనియు సర్వమంగళుండనియు తెలియంజాలక నాతని శకియగు సతీదేవిని సత్మరింపకుణీ,
గాన నీ యజ్ఞమునకు వినాశము తప్పదు. పూజనీయురాలగు. జగన్మాతనాదరింప కుం
యమంగళము త్వరలో సంభవించును. ఆదిశేషుడు తన వేయి శిరస్సులతో ఆదిశక్తిందగు పోర్‌!
ప్రతిదినము మోయుచున్నవాడు ఎవనిపాదపద్మముల నారాధించి విష్ణువు జగద్రక్షకుండయ్యెనో క.
దేవుండు సృష్టికర్తయయ్యెనో అట్టివాని ప్రియురాలు సతీదేవియని తెలియుము! ఇంద్రాది లోక
శంకరుని చరణకమలములను పూజించియే తమ తమ పదవులను పొంద్రగలిగిరి. జగనే
1
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
ల్లీ శ్రీ శివ నుహో ప్రరాణనం
శంకరుని జగజ్జననియగు ఆదిశక్తిని సన్మానింపని నీకు శ్రేయస్సెక్కడిది? నీకు దౌర్భాగ్య మావహించినది.
సంకటములురానున్నవి. శంకరు నారాధింపక శుభము నొనగూర్చుకొందునను నీ గర్వము అంతరించు
| సమయమానన్నమైనది. శంకరుని విరోధించు నీకు నీ దేవతలలో నెవండు నహరించునో
' శాడవలసియున్నది. ఒకవేళ దేవత లెవరేని సహాయపడునో నట్టివారునిప్పునందు మిడుతలవలె నశింతురు.
శ ముఖము దహింపంబడుగాక! యజ్ఞము ధ్వంస మగుగాక! నీ సహాయకులందరును నష్టపడుదురు
' క! దేవతలారా? మీ నివాసములకు చనుండు! ఒకవేళ నీ యజ్ఞమంటపమునుండి వెళ్ళకుండినచో
' మరణింతురు! మునులారా? నాగదేవతలారా? వెళ్లుడు! నారాయణా? ఈ యజ్ఞవాటికను విడువుము!
ఒకవేళ వెళ్ళకుండినయెడల నీకు కీడు తప్పదు.
ఇవ్విధము యజ్ఞాగతుల నందరి నుద్దేశించి ఆకాశవాణి ప్రవచించి విరమించినది. అట్టి ఆకాశవాణి
' నాక్రర్ణించిన దేవతలు మునులును విస్మితచిత్తులై విచారనిమగ్బులైరి.
ఇయ్యది “శితవిజ్ఞార సర్వస్తూ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
వ్రవచనముతో తీకోనత్రింశాధ్యాయము.
త్రీంశాధ్యాయేము
(వీరభద్రు(డు జన్మించుట)
భృగు మహర్షి గావించిన మంత్రహవనముందగు బలమున పరుగిడిన శివగణములలో కొందరు
' కైలాసమునకుంజని శివుని సమీపించి ప్రణమిల్లియు “దేవదేవా శరణాగతులము, మమ్ము రక్షింపుము!
' గ్యాహంకార పూరితుండగు దక్షుడు - నిర్ణరులు చూచుచుండగా సతీదేవి నాదరింపలేదు. మరియు
'యుద్భవించైన్స, " CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
యజ్ఞమున హవిర్భాగమును నీ కొసగకుండుటయే గాక పలువిధముల నిన్ను తూలనాడినవాడు. కావున
| సతీదేవి కోపించి తన శరీరము నగ్ని యందు పరిత్యజించినది. అద్ధానంజేశి పదివేల రుద్రగణంబులు
' శక్మాలముననే ప్రాణములను గోలుపోయినవి. మరి కొందరు నాయుధములతో నవయవములను
భేదించుకానిరి. మేమైతేనో కఠినచిత్తుల మగుటచే ప్రాణములను నిలుపుకొని యింతవరకు రాగలిగితిమి”
' ఆనవ్పండు మ్రప్రాదేవుండు గతమునంతయు బాగుగా గుర్తెరుగందలచి నారదుని స్మరింపగా దివ్యదర్శనుండగు.
' నా దేవర్షి వేగవ్సే నేతెంచి మోకరిల్లైను. అంత శంకరుండు దక్షయజ్ఞముందగు వృత్తాంతము నడుగగా
| నారదుండు జరిగినదంతయు చెప్పినందున మహేశ్వరుండతిక్రుద్ధుడై లోక సంహారముంజేయునో యన్నట్లు
ఏండిపడుచు తన జడ నొకదానిని పెటికీ కైలాసపర్వతముపై చఅచెను. అట్టి జడ - రెండుతునకలై '
వహాపకయమ్సుందగు భయమును గొలుపు గొప్ప ధ్వనింజేయుచుండెను. జడందగు మొదటిభాగమునుండి
మిగల ఇడియంజేయు గణాధీశ్వరుండును రెండవభాగమునుండి భూతకోటి సమావృతయైన మహాకాళి .
165 _
Fee
౦ విశ్వతో వృత్వొ - చాత్యతిష్ట ద్దశాంంగుళమ్‌ J
ఆ DID యునాలు
శ్లో! స్వభూమి ps
ప్రళయానలనంకొశేః - ప్రోన్నతో దోఃనహమ్ర వాణ ॥ తై.
ఆ మహాపురుషుండు భూమ్‌ మొదలుకొని ఆకసము వరకు వ్యాపించి దశాంగుళ పరివ |
గ్నివలె ప్రకాశించుచుండెను. వేయిచేతులతో ఎత్తెనవాడుగా నుం |
నిట్టూర్చువలన సన్నిపాతము మున్నగు నూట పదమూడు తెళయ్య
ములన్నియు మూర్తీభవించి సమస్తంబును దహించునా య న
శ్వరుండగు వీరభద్రుండు పరమేశ్వరునకు ప్రణమిల్లి కృతాం్మి
శేషించియుండెను. ప్రళయా
మరియు నీశ్వరుని కోపముందగు
జ్వరములు నుద్భవించెను. జ్వర
గన్పట్టుచుండెను. తరువాత గణాధీ
దిగువ విధము మాటలాడెను.
“సూర్యచంద్రాగ్నులు నేత్రములుగా కలిగిన మహేశ్వరా? నేనేమిచేయవలెనో త్వరగా నాజ్ఞాపింప్ట్ను |
సముద్రములను శోషింపజేయవలెనా? పర్వతములను క్షణకాలముననే చూర్చింపవలెనా? ర్స
బ్రహ్మాండమును భస్మముంజేదునా? దేవతలను మునులను శిక్షించుదునా? ప్రాణులందరి నిట్టూర్చులు
హరింపవలెనా? అందరినొకేమారు హింసిపవలెనా? నీ యనుగ్రహమునంజేశి నాకసాధ్య మెద్దియుల్వే!
పరాక్రమములో నాతోసరిందూగువాడు లేడని చెప్పవచ్చును. నీవు నిర్దేశించిన కార్యమును త
సాధింతును. నీ యానతి ననుసరించి సామాన్యుండును సంసారసముద్రము నతిక్రమింపజేయంజాలన
నేనైతే నీ విధేయుడను కావున గొప్ప సంకటమునుగూడ తొలగింపంజాలుదును. నీవు ఆదేశించిన గ
పజకయైనను ఘనకార్యము నొనర్పంజాలును. సంకల్పమాత్రమున సర్వంబు నొనగూర్చంజాలురు$'
ఐనను నేను నీకు ్రేష్యునిగా నావిర్భవించుటయు నీ యనుగ్రహమనందగును. నాశక్తి సామర్ధ్యమంశయ.
నీ కృపావిశేషమని భావించుచున్నాను. నీ యాజ్ఞ లేనది యెవండును తృణమును గూడ కదల్పజాలంయ.
దేవతలందరు నీకు విధేయులైనను నేనుమోకరిల్లి వేడుచున్నాను. శరణాగతుడనగుచున్నాన.
కుడిదెసనుండు నవయవములు కదలుచున్నందున విజయము సమకూరునని చెప్పంగలుగుదున
సంతోషము ఉత్సాహము పొంగిపొరలుచున్నవి. నీ పాదపద్మమునందు నా మనస్సునిలచినది. తో
పరంపర పదేపదే పొడగట్టుచున్నయది. శోభనాస్పదుండవైన నీయందు దృఢభక్తి గలవానికే విజయమే.
మంగళంబును సమకూరును”. |
ఇట్టి వీరభద్ర భాషితము నాకర్ణించి శంకరుండు సంతసించి వీరభద్రా! జయించుమూ కో
యాశీర్వదించుచు “నాయనా? వీరభద్రా! నా మాటంజవదాటకం బరిపాటించుము! (బ్రహ్మపుతో'
దక్షుండు నా యందు విరోధముంబూని యజ్ఞనవశమున కడుగర్వము గలవాడై చేయుచున్న
ధ్వంస మొనర్చుము! |
దేవతలు గాని గంధర్వులు గాని యక్షులు గాని విష్ణుమూర్తిగాని బ్రహ్మదేవుడు గాని దేవేంద్ర
గాని యమధర్మరాజు గాని యట నెవరున్న నవ్వారి నందరిని దండించుము! దధీచిమహాముని జ
సద్వాక్యమును పెడచెవినింబెట్టి యుండువారి నందరిని ముఖ్యముగా నిన్నెదిరించువారిని అాల్బివేయో. |
- నన్ను ద్వేషించు దుర్మార్గులను వారివారి భార్యలతోడను పరివారముతోడను దనుమాడుమ! ఖో
దేవతలు మున్నగువారు నిన్నుగాంచి కపటస్తోతములతో ప్రార్థించినను మన్నింపకుము! దక్షహో
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An e@®angotri Initiative 1
గ్జీ శీ శివ మనో ప్రరాణమం
గు వారిని గూడ సబాంధవముగా దహించుము!
క్ష ఇట్లు వీరవిహార
సన్ఫతపొన sn ముంగావించి వినోదముగా
కాల కాలుండు వేదధర్మరక్షకుండు నగు పరమేశ
శాన క్రాదిమహర్షులకు సూతుండు వచించినవాడయ్యెను.
ఇయ్యది “శివనిజ్ఞాన సర్వస్వ” మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
త్రతచనముతో త్రింశాధ్యాయము.
గ్యరుండు పైవిధము వీరభద్రునాజ్ఞాపించెనని
(వీరభద్రు(డు దక్షుని యజ్ఞమునకు బయలుదేరుట)
మహేశ్వరుని సంభాషితమును విని వీర భద్రుడు సంతుష్టాంతరంగుడై నమస్కరించి శివాజ్ఞను
శిరసావహించి దక్షయజ్ఞధ్వంసమునకై బయలుదేరెను. ప్రళయాగ్ని జ్వాలలను వెడల గ్రక్కు రుద్రగణంబులను
కోట్లకొలది శంకరుండు వీరభద్రుని వెంటంబంపు చుండెను.
శః గణైః సమేతః కిలతైర్మహాత్మా సవీరభద్రో హరవేషభూషణ: |
సహస్ర బాహు ర్భుజ గాధిపాడ్యో - యయౌ రధస్థః ప్రబలో ౨_తిభీకరః ॥ a
సహ(్రహస్తములు శంకరుని వేషము అలంకారములున్ను కలిగి సర్పరాజములను ధరించి రథము
నధిష్టించియు నతిభయంకరస్వరూపముతో |ప్రమధగణములను వెంటనిడుకొని వీరభద్రస్వామి
ప్రయాణించెను. వీరభద్రుని రథము మిక్కిలి వెడల్పు పొడవును గలదై పదివేల సింహములతో వహింపం .
బడు చుండెను. బలవంతములైన మరికొన్ని సింహములు వ్యాఘ్రములు వేలకొలది గజములు పార్శ్వ
రక్షకములుగా నుండినవి. అట్టితజి కల్పవృక్షములు వీరభద్రునిపై పుష్పములను కురిపించినవి.
శివగణములు వివిధస్తోతములతో ప్రశంసించుచుండిరి. వీరభద్రపత్నియగు భద్రకాళికా దేవి - కాళి,
కాత్యాయని, ఈశాని, చాముండ, ముండమర్గిని, మహాకాళి, భద్ర, త్వరిత, వైష్ణవి, అనంబడు
నవదుర్గలతోడను భూతగణంబులతోడను దక్షయజ్ఞమునకు వీరభద్ర సహచారిణిగా చనుచుండెను.
అప్పుడు విజయసూచకముగా దుందుభులు (మోగింపంబడుచుండెను. శంఖములు పూరింపం
విడుచుండెను. తదితర నానావిధవాద్యముల ధ్వని వినంబడుచుండెను. ఇట్లు వీరభద్రుని ప్రయాణము
నందు పలురకములగు శుభశకునములుప్పతిల్లినవి, కావున నద్ది విహితంబేయని భావింపవలెను.
ఇయ్యది “ జైన సర్వస్తూ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
ప్రవచనముతో వీకత్రింశాధ్యాయము.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
167
(దక్షుని యజ్ఞ వాటిక యందు దుఃశకువములు బడుటు
వీరభదుండు భద్రకాళియు రుద్రగణములతో భూతగణములతోడను కైలాసము నుండి ఖనకలక్ష్మక్షు |
ండగా యజ్ఞధ్వంస సూచకములగు నుత్సాతములు చెడుచిహ్నంబుల్య'
(హరద్వారము) నకు చనుచుం
నద కనంబడుచుండెను. దక్షుని ఎడమ కన్ను వామభుజము తొడయు కదలుచుంగ్న
మరియు భూకంపము సంభవించెను. అట్టితటి దక్షుండు మధ్యాహ్నమున నక్షత్రములను గాంచుచుండ్న |
దిసలు మైలపట్టినవి. భానుండు చిత్రవర్ణము గలవాడగుటయే గాక వేలకొలది పరివేషము (గాలిగ్ను
లతో చుట్టంబడియుండెను. అగ్నివలె మండిపడు నక్షత్రములు ఆకారుబనుండి పడుచుండినవి మరిర్న
నక్షత్రములు క్రిందిముఖముగలవై వంకరగా నడచుచుండినవి. గద్దలు వేలకొలది నుదయించి దక్ష
తలకాయను ముట్టుటయే గాక తమ రెక్కలతో యాగమండపమునంతయు కప్పుచుండినవి. నక్ష!
కూయుచుండెను. తెల్లనితేళ్ళతో కూడిన కొజవుల వంటి మంటలు యాగస్థలమును వ్యాపించుచుండెన్న
ధూళితో కూడిన సుడిగాలి వీచుచుండెను. మిణుత పురుగులు పెనుగాలితో కొట్టుకొని వచ్చుచుండెను
ఎట్టకేలకు దక్షుని యజ్ఞముందగు విశాల మండపమును ప్రచండవాయువులు పైకి గొంపోయెను. జ
ప్రజాపతి మున్నగువారు నిర్నినిమిత్తముగానే నెత్తురుంగ్రక్కుచుండిరి. మరియు నెముకలతో కూట'
మాంసపుతునకలు దక్షాదుల వదనములనుండి బయల్పడుచుండెను. గాలిలోని దీపముల .
నవ్వారందరును వణకుచుండిరి. ఖద్గధారలచే కొట్టంబడినవారివలె నందరును వగచుచుండిరి. _.
రాత్రివేళలందు కమలములు మంచుచే కప్పంబడినట్లు దక్షాదుల నేత్రములు కన్నీళ్ళళో '
నిండుచుండెను. రక్తవర్షము కురియుటయేగాక దిశలు చీకటింగమ్మియుండినవి. మరియు నప్పే,
దశదిశలయందు మంటలు చెలరేగుచుండెను. ఇవ్విధములగు అరిష్టము లనేకములు పొడసూప్తచుంద?.
నారాయణుండు మొదలగు నమరులు వెళగందుచు మూర్చితులై నదీవేగమునకు తాళలేని వృక్షములమ.
హాహతులమైతి మనుచు నేలపైకూలుచుండిరి. ||
వధింపబడిన [క్రూరసర్పములవలె నవ్వారు కొంతకాలము పరుండి కందుకము (ఐంతు) లో
మటల లేచుచుండిరి. మరియు నవ్వారు బాగుగా నఅచుచు ఆడు లకుముకి పిట్టలవలె నేడ్చుముండీ
తాబేళ్లవలె నేలపై పొర్లాడుచుండిరి. ఇంతలో నాకాశవాణి దేవతలం గురించియు దక్నునుద్దేశించిటో.
“దక్ష! పాపబుద్ది గలవాడవు; మూధులలో గొప్పవాడవు, నీ జన్మ వ్యర్హమైనది. నీ యజ్ఞవాటిక యో!
గల దేవతలకు నీకును శంకరునివలన మహాదుఃఖము సంభవించును. 'ఇందెంతమాత్రము సంశయో
లేదు” అని వాక్రుచ్చినందున దక్షుడు సురలును భయపడసాగిం. అంత దక్షుడు గడ గడ వరతో|
లక్ష్మీపతియగు వైకుంఠుని సమీపించి దీనవదనుడై “రక్షించు” మని బ్రతిమాలు చుండెను.
|
|
ఇయ్యది “తివనిజ్ఞాన సర్వస్వ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
ప్రవచనముతో ద్వాత్రింశాధ్యాయము,
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative (ణీ
శ్రీ శివ మహా పురాణము
| (విషు వాక్కాది సందర్భము)
| దక్షుండు భయముతో తత్తజపాటుంజెందుచు నారాయణుని చరణములపె వ్రాలగా నాతండు
| గయలో దక్షుని లేపినవాదై చెడుతలంపుగల దక్షుని మనోభావమునకు విచారపడుచు లోలోన శివుని
| సంచి దిగువవిధము వక్కాణించెను.
/
॥
i
i
|
దక్షా నీకు మేలు నొనగూర్చు మాటంజెప్పుచున్నాను. అద్ది మహామంత్రమువలె ఇహపరసుఖముల
' నాసగునది. శంకరుండు సకలాధీశ్వరుండనియు పరమాత్మయనియు గుర్తెరుగనివాడవై యజ్ఞమున
| కాహ్నానింపకుంటి వి.
| శః ఈశ్వరావజ్ఞయా సర్వం - కార్యం భవతి సర్వథా ।
| విఫలం కేవలం నైవ - విపత్తిశ్చ పదే పదే ॥ రా
శంకరుని తిరస్మరించుటచే ప్రతిపని నిష్టలంబగుటయే గాక మాటి మాటికి సంకటములు
| సంభవించును. మరియు es న
| శ్లో! అపూజ్యా యత్ర పూజ్యంతే - పూజనీయో నపూజ్యతే | వ
=... త్రీణి తత్ర భవిష్యంతి - దారిద్ర్యం మరణం భయమ్‌ ॥ ౯
: సత్మరింపందగనివారిని బహూకరించుటవలనను పూజింపందగిన మహాపురుషుని సంభావింప
' కుండుట చేతను దరిద్రము భీతియు అకాలమరణంబునను మూడుకష్టములు అనివ్హార్షముగా
సంభవించును.
' అందువలన నందివాహనుండగు మహేశ్వరుని సత్మరింపవలసి యుండెను. కాని ప్రస్తుతము '
అట్టి యోగము తప్పినందున మనకు మహాభయము తటస్థించినది. ఐతే నేనుగాని ఈ(బ్రహ్మాదులుగాని
దూ వహోపద్రవమును తప్పింపంజాలము: ఇద్దాని కంతటి కిని నీయవినీతియే కారణమని తెలియుము!
|
|. రక్షండిట్లు విష్ణువాక్యము నాకర్ణించి చిన్నవోయన మొగముతో నేలపై చతికిలంబడినవాడు. ఇంతలో
|
వీరభద్రస్వామి తన సైన్యపరివారముతో సమీపమున కరుదెంచెను. రుద్రగణములలో కొందరు
' లెసుకనుండ్రియు మరికొందరు పైనుండియు యజ్ఞవాటికలో చొఅంబడి దశదిశలంజుట్టుముట్టిరి.
' మహావీర్సలైు క్వ ద్రగణములు సింహనాదముంజేయుచు మూడులోకములను ప్రతిధ్వనింపంజేయుచుండిరి.
' ఆకాన్లు పరాగము తోడను దిశలు చీకటి తోడను నిండియుండెను. సప్తద్వీపములతో కూడ పృధివి
కంసించుచుండెను. సముద్రములు ఉప్పొంగెను. పర్వతములు కదలుచుండినవి. అరణ్యములు
చిందరవందర యగుచుండెను. ఇట్టి కోలాహలమును గమనించి దేవతలు మున్నగువారు నచ్చెరువు
పొందుచు భయభ్రాంతులగుచుండిరి. _ అప్పుడు చేయునదిలేక దక్షుండు నెత్తురుంగ్రక్కు ముఖముతో
రల నొకత్తూరి లోకరక్షేక్షుండగు 'విష్ణుభగవానునికి ప్రపన్నుడై సాష్టాంగవ్రణామంబు లిడుచు
కొనసాగాన్స, CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
169
Ppa
|
|
గ్ల శ్రీ శివ నుహా ఫ్యా
. సత్మార్యము సిదించుట |
ముననే యజ్ఞమును ప్రారంభించితిని. సత్మార్య ద్ధించుటక |
నూ యజ్ఞరక్షకుండవు; ధర్మమును కాపాడువాడవు; వేదప్రవ్యు x
మాధవా!
యాలంబనముగదా! మరియు కర్మసాక్షివి,
బ్రహ్మకులమును యజ్ఞమును నన్ను రక్షించుము!
అని ప్రార్థింపగా పద్మనాభుండు “దక్షా! యజ్ఞమును తన్మూలమగు, ధర్మమును రక్షింత్ష్య
ప్రతిజ్ఞ నాయదియేను, కాని ప్రస్తుతము ధర్మము నుల్లంఘించి ప్రవర్తించితివిగాన నిప్పటికైనను చెడు
పును మానుకొనుమ! శంకరుని కోపధాటికి నిలుచు వాడెవ్వండు నిచ్చోటలేడు. ఈపరిస్థితిలో న్ని
రక్షించుట యేరికి సమ్మతముకాదు?
శ్లో॥ కింకర్మ కొమకర్మేతి - తన్న పశ్యతి దుర్మతిః |
సమర్థం కేవలం కర్మ - నభవిష్యతి సర్వదా ॥ త |
కలుషితబుద్ధిగలవాడు - కర్మయెట్టిది? జ్ఞానమెట్టిది? అను పరిశీలనమునే గావింపంజాల్మ
జ్ఞానము (శివుండే కర్మఫలదాత యనుభావన) లేనికర్మము స్వయముగా నెప్పుడును ఫలప్రదము కాజాల్య
ఎద్దిసఫలంబగునో నద్దియే సమీచీనకర్మ యని తెలియుము! పరమేశ్వరుడు దక్క నితరుండెవ్నష
కర్మఫలము నొసగువాడుకాడు. శమదమాది గుణసంపన్నుడై శివుని యందలి భక్తిచే శివునియ॥
నెలకొలుపంబడిన మనస్సు గలవానికి శివుడు సుకృత ఫలమును (ప్రసాదించును...
శ్లో॥ కేవలం జ్ఞాన మాశ్రిత్య - నిరీశ్వరపరా నరాః । XK టీ న్‌ :
నిరయం జేచ గచ్చంతి - కల్పకోటి శతాని చ॥ “౯ 30 |
కర్మను పరిత్యజించి జ్ఞానమొక్కదానినే యవలంబించి తామే (బ్రహ్మమునను భావమో
_ ఈశ్వరుండు లేడని వాదించువారు శతకోటి కల్బముల వరకు నరకములో నివసింతురు.
కేవలము కర్మనే ఆచరించువారు ననేక జన్మలలో కర్మపాశములతో బంధింపంబడుచు చిన
నరకములనే పొందుదురు. అనంగా కర్మసముచ్చితజ్ఞాన (ఉపాసన) మున శివునారాధించు శాంభవీ
ఎట్టి దుఃఖముల పాలుగాక పునరావృత్తి రహిత శివసాయుజ్యము' నొంది శాశ్వత శివానందానుభో
గలవారగుదురని భావము. |
రుద్రకోపాగ్నింబుట్టిన వీరభ(ద్రుండు మననందరిని శిక్షించుటకు వచ్చుచున్నవాడు. ఈల్‌
చేయనలవిగాని దెద్దియులేదు. ఇచటివారి నందరిని దునుమాడియే ప్రశాంతుండగును. కావ [|
దక్షా! మహాదేవుని యభిమతమును పాటింపక నిందు పాలుగొని నందులకు నీతో గూ *
నిడుములపాలు కావలసివచ్చెను. శివాజ్ఞను మీరుటంజేశి యొక విధముగా శ్రివ్షదోహి నైనిక
యుపద్రవమును తొలగింప నాకును సామర్ధ్యము లేదు. మరియు శివద్రోహులకు భూ ల
ద్వర్తమాన కాలముల యందును సుఖము విశ్రాంతియు లభింపకుండును. .నాయొద్ద సుదర్శ'
మున్నదని భావింతునేమో, అద్దానింగూర్చి వివరించుచున్నాను, వినుము! OR
శ్లో సుదర్శ నాభిధం చక్ర - మేతస్మి న్న లగిష్యతి | A
శైవం చక్ర మిదం యస్మా - దశైవలయ కారణమ్‌ ॥
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
|
|
|
|
3€
|
గ్జీ శీ శివ మనో ప్రరాణనం
ఈ వీరభద్ర స్వామియందు నాసుదర్శన చక్రము ఉపయోగింపదు. ఎందుకనగా? పూర్వము
సహస్రకమలములచే నారాధించినపుడు శివసంకల్పవశమున తకువపడిన నొక్క కమలమునకు
నేత్రకమలమును సమర్పించు నాయందు శివుండనుగ్రహము గలవాడై తన పాదాంగుష్టమునుండి
._ఎలకితీసి యిచ్చిన దగుటచే సుదర్శనచకము శెవమని భావింపవలెను. అందువలన నిద్ది శివద్రోహులను
| పత్రము _చెండాదునదని_తెలియుము! ఒకవేళ వీరభద్రుండిచ్చోటికీ రాకున్న _నీ సుదర్శనచక్రమే _
— నలల అ
నచ్చటివారిని సంహరించి శంకరుని సన్నిధానమునకు ంజనవలసి యుండెను. ఇదిముమ్మాటికి నిక్మంబు;
శివశాసనము నతిక్రమించియున్న నన్ను సహింప కుండు నీ చక్రము శివకృపావిశేషమునంజేసి నాయొద్ద
నివృటికిని యుండుట నొక భాగ్యమనియె భావింతును-ఐనను ఇంకముందు నీ సుదర్శనము మంటలతో
శెలేగుచు నాచెంత నుండక కైలాసమునకు వెళ్ళును. ఇంక నీ వీరభద్రస్వామి మితిమీరిన క్రోధముగలవాడై
' యున్నందున మనమిప్పుడాతనిని పూజించినను న ee అకాల ప్రళయ
మాసన్నమైనదనియే తెలియుము! దక్లా! నీకును మాకును వినాశము త్రటస్థించినది._ ప్రస్తుతము
మనను కాపాడువాడు గానరాడు వస్తుతః - శివుని ద్వేషించువారిని రక్షించువాడు లోకమున నెవడుండును?
శివద్రోహులు, శరీరములను విడచినను అనంగా మరణించీనను_పలువిధములగు-యమయాతనల
ననుభవించుట తప్పదు. అట్టి యమబాధల నోర్చుకొనరాదు. యముడుగూడ శివద్రోహులను గాంచి
మహోదగ్రుడై కాచిన నూనెకడ వలయందు పడవేయించును. దధీచిమున్నగు మహామహులు నీ యజ్ఞమును
చంచ వెళ్ళగానే నేనును వైకుందమునకు వెళ్ళరదేచితినిగాని నీవంటి దుష్టులసహవాసము ందగువ్యసనము
' వలన వోజాలనందుల కెంతయు మది గుందుచున్నాను. ఇప్పటికి నెచ్చొటెకైన వెళ్ళుదమనినచో శంభుని
' కమారుండగ్రు వీరభిద్రుండు తన శస్రాస్త్రములలో మమ్మాకర్షించును. శ్రీ వీరభద్రస్వామి ప్రయోగించు
ఆయుధములన్నియు స్వర్గమునందును భూలోక పాతాళములోను ప్రవంచమంతట
' నపమోగించునట్టివి. రుద్రగణములకు నిట్టిసామర్ధ్యమే కలదు. పూర్వము బ్రహ్మదేవుని పంచమశిరంబును
| శననఖాగ్రముచే పెరికివేశిన క్రాలభైరవుని-మహిమ - జ్ఞాపకములో నున్నదా? కావున శివునియొక్కయ
' ఉగణములయొక్కయు ప్రభావాతిశయమును గమ్హనిర్ణచిన్లల్ఞార్లు శ్రీవలెను నీపరివారమువలెను ప్రవర్తింపరు.
' ఇల్లు నారాయణుండు వక్కాణించి లోలోన !వెజగందుచు దీనవదనుడై మిన్నకుండెను. ఇంతలో
|
|
వీరళదుండు యజ్ఞమండపమున బవేశించెను. వీరఖిద్రసైన్యంబును లోనంజొచ్చెను. ఇంద్రాది దేవతలు
నిశ్చేస్టలైయుండిరి. . Eo
ఇయ్యది “శివవిజ్ఞాన సర్వస్వ కను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
ప్రవచనముతో ముప్పదిమూడవ-యధ్యాయము. ,
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
శి 171
[మీ
(ఐష్టు వీరభద్ర సంవాదము)
తటి దేవేంద్రుండు కొంతతడవు ఆలోచించి దక్షయజ్ఞమును కాపాడ వలెనని యమర్శ్య
కూడ యుద్ధమునకు సన్నద్దుడై యైరావతగజము నధిష్టించెను. అగ్నిదేవుండు మేకపోతు పైన!
ఏ మధర్మరాజు ఎనుబోతుపైనను, నిబ్బుతి - భూతముపైనను, వరుణుండు మొసలిపైనను వాయ్య
మృగముపైనను కుబేరుండు పుష్పకముపైనను తధితరులైన యక్షులు చారణులు గుహ్యకులును తవ్వ.
వాహనముల నధిష్టించిరి. అవ్వారి ప్రయత్నమును గమనించి దక్షప్రజాపతి “మీయందరి బల్న,
నవలంబించియే నే నీ జన్నమును ప్రారంభించితిని. ఇట్టి సత్మర్మను సిద్ధింపంజేయు భారము మీయదియేను.
అని వచింప నింద్రాదులు త్వరపడుచు వీరభద్రగణములతో పోరాడుటకు బయలుదేరిరి.
శివమాయా ప్రభావమునంజేశి దేవతలు శివభక్తిని గోలుపోయి రుద్రగణములతో ఘోరము
స్రోరాడు చుండిరి. శంఖములు పూరింపంబడెను. దుందుభి మొదలగు వాద్యములు మోగిం'
బడుచుండెను. దేవతలు వాద్యధ్వనుల నాకర్ణించుచు నుద్రేకముతో తమాయుధములతో శివకింకరుల్న
కొట్టుచుండిరి. భృగుమహర్షి గావించిన మంత్రోచ్చాటనమునకు పరాజితులగుచున్న రుద్రగణముల,
గమనించి వీరభద్రుడు -- భూత్రేతపిశాచములను' వెంటనిడుకొని రణరంగమున కేతెంచి త!
త్రశూలముతో నమరులను పడగొట్టుచుండెను. గణములు ముందుకువచ్చి యక్షులను సాధ్యుణ
గుహ్యకులను చారణులను శూలాఘాతములతో దండించుచుండిరి. ఇట్టి యుద్ధాటోపమునకుతాళ!!
దేవతలు పరుగిడుచు స్వర్గమునకు ంజనిరి. లోకపాలురు మాత్రము ధైర్యముతో యుద్ధస్థలమున నున్నళ్లో!
విజయమునుగురించి బృహస్పతిని ప్రశ్నింపగా నాతండిట్లనియెను. |
ఇంధ్రాదిదేవతలారా? విష్ణుమూర్తి మున్ను చెప్పినదంతయు నిజమైనదని తెలియుడు!
యజ్ఞయాగాది సుకృతముల ఫలము నొసగు యజ్ఞేశ్వరుండొక డున్నాడని భావింపవలెను. శో!
కర్మనాచరించువానిని శివుండాశ్రయించియే యుండును. |
కాని యెవండు తానేకర్తనని యహం నట్టివానిని వరమాత్మ చేరకుండున
మంత్రములుగాని ఓషధులుకొని'పేయోగములుగాని లౌకికయుక్తులుగాని యజ్ఞయాగాది నేత్రియలో
వేదములుగాని పూర్వమీమాంనగాని _వేదాంతములుగాని ఇతరశాస్త్రములుగాని వరమేళ్వో!
. తెలుసుకొనుటకు పర్యాష్తములు కావని కోవిదులు చెప్పుచుందురు. మహేశ్వరుని స్వఫీో
కనుగొనరాద్సు నిభిలవేదవేదాంగ-పర్షిజ్ఞానమాత్రమున శివజ్ఞానము కలుగదు. అనన్యశళరణో |
ఏకాంత భక్తులకే _ప్రదాశివుండు-గమ్మ్యుండగును. ఇదియే (శ్రుతిసారము.
ళ్లే॥ శాంత్యా చ పరయా దృష్ట్యా - సర్వథా నిర్వికారయా । ౧ |
తదనుగ్రహతో నూనం - జ్ఞాతన్యోహి సదాశివ; ॥ షో ౨౮
re ఇంద్రియ నిగ్రహము, రాగద్వేషాది వికారములు లేనట్టి పరారీ రో
శాం ర
దీక్షా పరసరమగా ఇషప్లాణిళానాత్తకుండగు సరశిషన్టుష్నాస్టంచుటయు అనుకో
జీ శ్రీ శివ మనో పురాణము
నను శివస్వరూప న్‌
ల్‌ నుగ్రహమువలః సన గోచరమగును. అనంగా పైలక్షణములు కలవానియందు
కీ నుగ్రహము తప్పక ప్రసరించునని భావము.
... దేవేంద్రా! నీకు నొక్క ముఖ్యాంశమును చెప్పుచున్నాను. వినుము! మూర్చుడవై లోకపాలురను
' శ్రజ్మాని దక్షయజ్ఞమున . కేతెంచినావు.. ఇప్పుడు నీపరాక్రమ మెంతమాత్ర ముపయోగింపదు. ఈ
ప్రగుములైతేనో అనివార్య ఆవేశమున యజ్ఞమును ధ్వంసముంజేయుటకు వచ్చినవారు. అద్దితప్పక
సైటేరును. కావున నిట్టితణి మీయుపాయము లేవియు కొనసాగవు. నేను చెప్పినది సత్యమని విశ్వసింపుడు!
| _ ఇవ్విధము సురాచార్యుండు సంభాషింప నింద్రాదిదేవతలు విని చేయునదిలేక చింతాక్రాంతులై
' యుండిరి. అంత వీరభద్రుండు లోకపాలురనుగాంచి “మీరందరును తెలివితక్కువ వారై ఆహుతుల
| నాశించి యిచ్చోటికి వచ్చినవారు గదా! నాయొద్దకు రండు! ఒక్కొక్కరికి నేను ఆహుతులను
' సమర్చించేదను.” అని వచించి తీక్టములైన బాణములతో నవ్వారిని కొట్టుచుండెను. వీరభద్రుని
| శాడనములను సహింపనేరక నింధ్రాధి దిక్సాలురు దశదిశలకు పారిపోయిరి. .
అంత నీయజ్ఞమును రక్షింపుమని బుషులు ప్రార్థింపగా నారాయణుండు వీరభద్రస్వామితో కదనముం
' కేయందలచి యజ్ఞవాటిక నుండి బయలువెడలి సన్నద్దుడగు చుండెను. వీరభద్రుండది గాంచి
' “యముండు పాపాత్మునివలెను సింహము గజమునువలెను” క్రూరముగా విష్ణువుంజూచుచు “కేశవా!
' మహాదేవుని శాసనముంజవదాటి యిందెట్లు ప్రవేశించితివి? నేనే సర్వేశ్వరుండను గర్వము నిన్నావహించినది
' గోలు, నీవెట్టివాడవో ముందు విచారించుకొనుము! జగమున నిన్ను రక్షించువాడెవడో తెలియకుంటివా?
' రక్షని యజ్ఞమును కాపాడుదునని యిచ్చోటికేతెంచితివేమో; సతీదేవి గావించిన దేహత్యాగమును
' గమనింపకుంటివా? దధీచి మహర్షి సంభాషించిన ప్రసంగమును పెడచెవింబెట్టితివా? నీవును దక్షుం
| డొసగు నాహుతుల నపేక్షించి యున్నావని తోచెడిని. నేనే అట్టియాహుతుల నిచ్చెదను. రమ్ము! ఈ
' ఢిహలముతో నీతొమ్ముంజీల్చెదను. ఇట్టితతి నిన్నెవడు కాపాడునో చూచెదనుగాక! నిన్ను యుద్ధమున
' పడంద్రోసి నేలపై పొరలింతును. శంకరుని మహిమ నెరుంగనివానివలె నాతో పోరుడుటకు
' శలపడికివిగదా!” అని వచింపగా పద్మనాభుండు చిరునగవుతో నిండు ఆదరమున వీరభద్రుని కిట్లు
విన్నవించుకొనియెను.
| ఫాంచినందున నీ యజ్ఞమునకు రావలసివచ్చినది. ఐతే నీతందు తత్త్వజ్ఞానశూన్యుడై కేవలము కర్మనిష్థతో
' ఉన్నవు సేయ్యమొదలిడినాడని తెలిసియు నాభక్తుడగుటచే వచ్చితినీ. నేను నీతో యుద్ధముంజేయనిది
' యటనుండి వెళ్ళనని ప్రతెజ్ఞయానితిని. కావున కరుణించి నాతో పోరాడుము! తరువాత కానున్నది
| యగును ఆ్రంత_వీరథద్రుండు ప్రసన్నుడై మాధవా! నీవలె నేనును శంకరకింకరుడనై శివాజ్ఞనిచ్చోటి
ెంచితిననంగా విష్ణువు - నీబాణములతో కప్పంబడి నిజనివాసమునకుంజనుదును గాక - యని
పంచెను లా
ఇయ్యది “శివవిజ్ఞాన సర్వస్తూ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
(వీక్‌ భన్లమ్లుత్స్‌ ను సద్గిన్గాలు Varanasi. An eGangotri Initiative
173
' వీరభద్రా! నన్ను శివద్రోహిగా భావింపకుము! శంకరునారాధించు వాడను. దక్షుండు మున్ను _
ణీ వీ శన మహాస్ట్యు
(డ్రసోక్రశాయము
(వీరభద్రుడు విష్ణువుతో యుద్ధము[జేసి దక్షయజ్ఞమును ధ్వంన మొవర్శటు |
మహాబలపరాక్రమ సంపన్నుడగు వీరభద్రుడు - శంకరుని స్మరించి పరమాస్త్రములగ్షప
సింహనాద మొనర్చెను. విష్ణువు - పాంచజన్య శంఖమును పూరింపగా నద్దాని. నాకర్ణించి య్య
దేవతలు మరలివచ్చి యుద్ధమునకు తలపడుచుండిరి. రుద్రగణములకు దిక్సాలురకును ఘోర్యు.
ద్వంద్వయుద్ధము జరుగుచుండెను. ఇంద్రుండు నందికేశ్వరునితోడను అగ్నిదేవుండు ఆశ్యయనువానిక్యో
కుబేరుండు కూష్మాండపతితోడను ప్రోరాడుచుండిరి. అట్టి పోరాటమున నింద్రుండు వజ్రాయుధము
నందినికొటగా నంది (త్రిశూలముతో నింద్రుని వక్షస్సునపొడచెను. అగ్ని-శక్తి యనెడు ఆయుధము
ఆశ్మయనువానిని దండింపగా నతండును త్రిశూలమున నగ్నిని దండించెను. యమునితో మహాల్వో
డను గణాధిపతి - శివుని ప్రార్థించి ఘోర యుద్ధమును గావించెను. చండుండు నిబ్బుతితో భయంకరము
ప్రోరాడుచుండెను. ముండుడు వరుణుని తోడను భృంగి వాయువుతోడను పోరాడుచుండిరి. భైరవుగ
' యోగినీచక్రమునండగా తీసుకొని దేవతల నందరిని పడగొట్టి నెత్తురు త్రాగుచుండెను. క్షేత్రపాణః ,
దేవతా శరీరములను భక్షించుచుండిరి.
ఇంక మహాప్రభావముగల నారాయణుండు చక్రమును క్షేతపాలునిపై ప్రయోగింప నయ్యది నాక
పడకమునుపే వీరభద్రుండు చక్రమును పట్టుకొని మ్రింగగా విష్ణువు వీరభద్రుని 'ముఖములోను!!
చక్రమును పరిగ్రహించెను. పిమ్మట హరి -' నానావిధ ఆయుధములతో తన పరాక్రమమ
జూపెట్టుచుండగా భైరవుండు మున్నగువారు పలువిధములైన అస్త్రములను ప్రయోగించుచు విష్ణవో
పోరాడుచుండిరి. తరువాత మధుసూదనుండు వీరభద్రునితో తలపడి క్రోధమూర్భితుడై సుదర్శనచేక్రః
తనయొద్దనున్నదిగదా యను ధైర్యముతో పోరాడుచుండెను. ఇట్లు వీరభద్రవిష్ణువులకు ఘోర యుడీ
చూపరులకు గగుర్పాటు లొదవునట్టు జరుగుచుండెను.
అంత యోగబలమున నారాయణుని దివ్యదేహమునుండి శంఖచక్రగదాధారులగు విష్ణుగణమో.
అసంఖ్యాతములుగా నుద్భవించి తనపైకిరాగా వీరభద్రుండు శివునింబ్రార్థించి నవ్వారినందరి నొకేక్షూవో
(త్రిశూలజ్వాలలతో దహించెను. మరియు నదేత్రిశూలముతో నారాయణుని యురమున కొట్టెను. '
శ్లో తేన ఘాతేన సహసా - విహతః పురుషోత్తమః । ప ॥
సపాతచ తదా భూ మౌ - విసంజ్ఞో. భూన్మునే హరిః ॥ తా
వీరభద్రుని త్రిశూలాఘాతముతో పురుషులలో నుత్తముండగు నారాయణుడు నేలయబడికో!
దప్పినవాడు. అంత నాతని శరీరమునుండి తెలోక్యదాహకము వీరభీకరము ప్రళయాగ్గిసన్ని /
,నొక తేజస్సుదయించినది. (ఆద్ది నిరర్థకమై సముద్రమున బ్రవేశించినది). నారాయే
' కొంతతడవునకులేచి వీరభద్రునిపై చక్రమును ప్రయోగింపగా నాతండద్దానిని స్తంభింపరజే
. CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 1
గ్జీ శ్రీ శివ మహా ప్రరాణనం
మునే! శంభో కి ప్రభావాత్తు జూ మాయేశన్య మహాప్రభోః |
న చచాల హరేశ్చక్రం - కరస్థం స్తంభితం ధృవమ్‌ ॥ 3౩9.
' ప్రభువులకు ప్రభువును మాయయనంబడు ఆదిశక్తికి నాధుండు నగు శంకరుని మహిమంజేసి
| భరి ప్రయోగించు చక్ర మాతని చేతియందు నట్లే నిలచినది. ఇది ముమ్మాటికీ సత్యము. వీరభద్రుడు
సంభాషించుచు నిశ్చలమగు పర్వతమును వలె నాతనిని నిలిపివేశినవాడు. వైదికమంత్రోచ్చ్భారణ
ప్రభావమున మాత్రము నారాయణుని కరస్తంభనము తొలగినందున నాతడు శారమనెడు ధనస్సును
' కేలందాల్చి బాణత్రయమును ప్రయోగింపగా వీరభద్రుండా శార్జమును మూడు తునకలం జేశినవాడు.
$1 అధ విష్తుర్మహావాణ్యా - బోధితస్తం మహాగణమ్‌ ।
అసహ్య వర్పసం జ్ఞాత్వా - హ్యంతర్జాతుం మనోదధే ॥ అం
' _ అంత సర్వాంతర్యామియగు శంకరుండు “వీరభద్రుని జయింప నెవరితజముకాద”ను నంతర్వాణితో
' తన్నుబోధించినందున యుద్ధమును విరమించి యటనుండి నారాయణుండు వైకుంఠమునకు నేగినవాడు.
' సతీదేవి యొనరించిన దేహత్యాగమును మదిందలచుచు సర్వేశ్వరుండు సర్వతంత్ర స్వతంత్రుండునగు
శివని దివ్య మహిమను కొనియాడుచును సురముని గంధర్వాదులందరును తమ తమ లోకములకుం
| జనిర. ' బ్రహ్మదేవుండును తన కుమారుండగ్గు_దక్షుని యవివేకమునకు వగచుచుండెను. ఇంతలో '
| మృగరూపమున పరుగిడుచున్న యజ్ఞము నాకసమున వీరభద్రుం చి.యద్దాని తల నథికెను.
' ఇకను యజ్ఞమును విడుంవజాలని ధర్మదేవతను కశ్యప ప్రజాపతిని అరిష్టనేమిని ఆంగీరసమునిని కృశాశ్వుని
' రక్తమహర్షిని పట్టుకొని యవ్వారి తలలపై తన్నెను. సరస్వతీదేవియొక్కయు అదితి యొక్కయు నాసాగ్ర
' (ముక్కుకొస) మును ఛేదించెను. మరియు యజ్ఞవాటిక యందు నలుదిశలంజూచుచు భృగుమహర్షిని
' చేరీసి యాతని యురముపై కాలునిడి (యాతని) కనుబొమలను పెరికివేసెను. చండుడు - పూర్వము
' శంకరు నాక్షేపించినపుడు పలువరుసంజూపుచు పరిహసించిన సూర్యుని దంతముల నూడంబెరికెను.
' నండోేశ్యరుండు - పూర్వము దక్షుండు శంకరుని తూలనాడునపుడు కను సైగలంజేశిన భృగుని నేత్రములను
--శంచెను. స్వాహాదేవియు స్వధాదేపియు దక్షిణయు మంత్రములు, తంత్రములును పరామర్శింపం
బిడెన్సు, రుద్రగణములు యజ్ఞాగ్నులం జల్లార్చుచుండిరి. యజ్ఞశాలయందు దాగియున్న దక్షుని బట్టుకొని
' వీరుండాత్రని శిరమును తనగోటితో తెగనథికి యగ్నికుండమునందు పడవేసెను.. అప్పుడు
' పీభస్వాప్సి త్రిశూలమును చేతంద్రిప్పుచు నట్టహాసముం జేయుచుండెను. వీరస్థంపదతో విరాజిల్లు
' శీరళదునిపై నందిమొదలగు గణముల పైనను దివ్యపుష్పవృష్టి కురిసినది. వాయువులు మందములుగా
' సగంధమ్పల్పగా సుఖప్రదములుగా వీచుచుండినవి. అదే సమయమున దేవతలు దుందుభులను
గించుచుండిరి. కటిక చీకటింబారద్రోలిన సూర్యుని వలె వీరభద్రుండు కృతార్శుడై కైలాసమునకు
ఇయ్యది “శివనిజ్ఞాన సర్వస్వము" ఆను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
ప్రవచనముతో మువ్పదిర్తుదవ యధ్యాయము.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
175
యై
సయనించైన్సు. శంకరుండట్టి వీరభద్రు నవలోకించి వీరగణాధ్యక్షునిగా పట్టాభిషిక్తు నొనర్చంజేసినవాడు.
గ! శీ శవ మహ్మ్య్య
ముప్పిదియారద అధ్యాయము
కా |
(క్షువ దధీచి వివాదము) |
శంకరుని స్వరూపమును గుర్తెరిగియు నారాయణుడు శివరహితమైన దక్షయజ్ఞన్ను
వెళ్ళినవాదెందులకు? అని శౌనకాదిమునులు ప్రశ్నింపగా సూతుండు చెప్పదొడంగెను.
మున్ను దధీచిశాపము వలన మహావిష్ణువు - జ్ఞానముంగోలుపోయి నందున నిజపరివార్ను
గూడ దక్షుని యజ్ఞమున పాలుగొనినవాడు. దధీచిమహర్షి శాపమునకు గతంబేమనిన? |
ఇ |
క్షువుండను గొప్ప పరాక్రమముగల రాజన్యుండు - మునీంద్రుడైన దధీచిమహర్షిత్రో శె
జేసియుండెను. అట్లు కొంతకాలము గడువగా ప్రసంగవశమున వారిరువురికి గొప్ప యనర్థక్క్య
వివాదము సంఘటించెను. వేదవిదుండు శివభక్తాగ్రేసరుండునగు దధీచిమహర్షి - బ్రాహ్మణ క్షత
వైశ్యులలో విప్రండే గ్రేష్ణుండనియు, క్షువుండు రాజ్యశ్రీ మదగర్వితుండై ఎనమండుగురు లోకపా!
నంశములతో నుదయించు క్షత్రియుండు వర్ణాశ్రమాధిపతిగా సర్వశ్రేష్టుండనియు వాదించుకొనిరి. ౪
"నెంతకును విననందున దధీచిమహర్ని - యాత్మ గౌరవమును కాపాడదలచి యెడమ పిడికిలితో క్ష
నెత్తిపై కొట్టెను. అందువలన క్షువుండు కోపోద్రిక్తుడై వజ్రాయుధముతో దధీచిని కొట్టగా నాక
క్రిందంబడుచు శుక్రాచార్యుని స్మరించెను. అంత శుక్రాచార్యుండేతెంచి సంజీవినీవిద్య నుపయో!॥
దధీచిని బ్రతికించెను. శివభక్తులలో మిన్నయగు శుక్రాచార్యుడు దధీచికి దిగువ విధము మృత్యుంజయ
నుపదేశించినవాడు.
“త్ర్యంబకం యజామహే - సుగంధిం పుస్టివర్ధసమ్‌'
ఉర్వారుక మిన బంధనా - న్మృత్యో ర్ముక్షీయ మా9_మృతాత్‌”
త్రయంబకం = అనంగా మూడులోకములకు జనకుండును, మరియు మూడు గుణమో
ప్రవర్తింపంజేయువాడును, మూడు మండలముల కధీశ్వరుండును, తత్వతయమునకు వహ్నితయమో
స్వర్గత్రయమునకు దేవత్రయమునకు త్రివిధంబైన సమస్తంబునకు మూలమగువాడును; సుగంధి
ప్రాణులందరియందును మూడుగుణములలోను ఇంద్రియములయందును దేవతలో
ప్రమధగణములలోను “పుష్పమునందు పరిమళము వలె” వ్యాపించిన వాడును; పుష్టినర్ధనం = నిహ్లో"
(బ్రహ్మదేవునకు మునులకు ప్రకృతికిని పురుషునకును తమ తమ కర్తవ్యములను నెరవేర్చు పస్టిని నిలో
మొసగువాడును అమృతుండు నగు శివుని తపస్సుచేతను కర్మచేతను రుద్రాధ్యాయాదివేదాభ్యాసమళో
శివయోగముచేతను ధ్యానముచేత నారాధించుచున్నాము. అట్టి రుద్రుడు = ప
' నుండి వలెనన్ను మృత్యువునుండి తప్పించుగాత! అమృతము ండి
దు. తప్పిం అమృతము అనంగా మోక్షమును
ఇద్ది మృతసంజీవినీమంత్రము సర్వోత్తమంబై నియమముతో శివుని స్మరించి జవ.
ec జపించి తద్దశాంశము హవనము నాచరించి నీరు మాత్రము
గ్రహిం శివధ్యానముం గావించిన
వలి ఎట్టి మృత్వుళ్లయంబు న్ల ర్లడంజాలదు.
CC-0. Jangamwadi Math Collection
వం చెవి పంపన సి కంపరం కో అపానం
గ్జీ : శీ శిన దుహో ఫ్రురాణను
అంగన్యాస కహాని ను గావించి దిగ్భంధ మొనరించి దిగువ విధము ధ్యానించి మృత్యుంజయ
వహామంత్రమును కనీసము లక్షపర్యాయములు జపింపవలెను.
ధ్యానళ్లోకము - హస్తాంభోజయుగస్థకుంభయుగళా - దుర్భత్య తోయం శిరః ।
సించంతం కరయో ద్యుగేన దధతం - స్వాంకే సకుంభాకరౌ ।
అక్షస్రజ్కగహస్త మంబుజగతం - మూర్ధస్థ చంద్రస్రవత్‌ ।
పీయూషార్దతనుం భజే సగిరిజం - త్ర్యక్షంచమృత్యుంజయమ్‌ ॥
కమలముల వంటి హస్తముల నాలుగింటి యందున్న రెండుకలశములతో జలమును పరిగ్రహించి
శిరస్సుందడుపువాడును, పెద్దకడవలతో కూడినకరములను తన తొడలయందు నిలుపువాడును
రుద్రాక్షమాలికను మృగమును రెండుచేతులం బట్టుకొనువాడును కమలముపై కూర్చుండువాడును
తలపైనుండు చంద్రుని నుండి కారుచున్న నమృతముతో తడసిన దేహము గలవాడును పార్వతీదేవితో
కూడియుండువాడును మూడు కన్నులు గలవాడునగు మృత్యుంజయుని భావించుచున్నాను.
ఇవ్విధము శుక్రాచార్యుండు దధీచికి నుపదేశించి శంకరుని స్మరించుచు నిజనివాసమున కరుగగా
దధీచియు శివుని స్మరించుచు తపస్సునకై యరణ్యంబున కేగెను. అచ్చోట సుస్నాతుడై భస్మరుద్రాక్షలం
ధరించి మహామృత్యుంజయ మంత్రమును జపించుచు పార్థివలింగము నారాధింపగా శంకరుండు ప్రసన్నుడై
వరమునుకోరుమనెను. అంత దధీచి పరమేశ్వరుని దివ్యరూపమును కనులార గాంచుచు సాష్ట్థాంగము
నిడి బద్ధాంజలియై వజ్రమయములగు దివ్యరూపమును కనులార గాంచుచు సాష్టాంగము నిడి బద్ధాంజలియై
వజ్రమయములగు బొక్కలు కలిగియుండుటను ఎవరిచేతను వధింపంబడకుండుటను దీనుడు కాకుండటను
అనుగ్రహింపు మనంగా శంకరుండు “తధాంస్తు” అని దధీచికి వరముల నొసగి యంతర్థానముం
జెందినవాడు.
దధీచి మహర్షి - శివుని వలన వరత్రయముంబడసీ క్షువుని నివాసమునకుంజని సమీపించి
యాతని శిరముపై పాదమూలముతో తన్నగా క్నువుండు కోపించి దధీచిందగు వక్షస్సున పజ్రాయుధముతో
కొట్టెను. అంత దధీచికి వజ్రాయుధముతో ఎట్టి బాధయు కానందున ధాతకుమారుడైన క్షువుండు
మిగుల నాశ్చర్యపడుచు నటనుండి బయలుదేరి యరణ్యమున కేగి యుపేంద్రు నారాధింపగా విష్ణువు
ప్రత్యక్షమై ఏమికావలయునో కోరుమనెను. అంత క్షువుండు “ధర్మవేత్తయు విద్యావినయసంపన్నుండునగు
దధీనియను బ్రాహ్మణునితో మొదట సఖ్యమేర్పడి తరువాత వివాదము సంభవించినందున నన్ను సభలో
కౌలుతో తన్నినవాడు. మృత్యుంజయు నారాధించి వరములంబడసినవాడు. ఆతని జయించు నుపాయంబు
ననుగ్రహించ్చు” మని వేడుకొనంగా నారాయణుండు ... మహేశ్వరుని ప్రభావమును శివభక్తుల
స్రొళవంబును మదిలో తలచుచు “రాజా! బ్రాహ్మణుల కెచ్చోట నెట్టి భయంబును కలుగదని భావింపుము!
విశేషించి మాహేశ్వరుల కిసుమంతయు జడియనవసరములేదు. ఐతే నీవు నా భక్తుడవగుటచే నీ
పక్షమునుండి దధీచితో పోరాడవలసివచ్చినది. కావున నాకు పరాజయంబగుటయే గాక ముందు
రాబోవు దక్షయజ్జములో వీరభద్రునిచే వధింపంబడుటయు శివానుగ్రమమువలన పునర్జీవితుడ నగుటయు
సనివార్యంమురగును. డంగ్లుక్లు, ధధీచి శాపమే కారణమని తెలలియుము! శివారాధన మెన్నటికిని .
ngamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
177
"క
|
|
|
ళీ శీ శవ మహా ప్రర్న్నా,
|
భలము కాజాలదు. ఐనను దధీచి నోడించుటకు యధాశక్తి ప్రయత్నింతు” నని వాక్రుచ్చెను, a
డును నారాయణు నాశ్రయించి దధీచిపరాజయమునకై వేచియుండెను. )
0
. ఇయ్యది “శివవిజ్ఞాన నర్వస్తూ కును శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
ప్రవచనముతో ముప్పదియారవ అధ్యాయము.
| ముష్పదియడవ అధ్యాయము
(విష్ణు దథీచియుద్ధ వర్ణనము)
భ్రక్తవతృలుండైన విష్ణుభగవానుడు క్నువునకు హితముంజేయంగోరి దధీచి మహర్షి యాశ్రమమన్వ |
విప్రరూపముతో వెడలి దధీచికి ప్రణమిల్లి “శివారాధన తత్పరుడవై యజేయుడవగు నో మహర్షీ! జ
వర మడుగుదు నొసగుదువా? యని ప్రశ్నింపగా దధీచి “బ్రాహ్మణా! నీవు నిజముగా హర్ష,
మాయారూపమున నన్ను వంచింపందలచితివి, శివానుగ్రహము వలన నాకు భూత భవిష్యద్వర్తమా |
కాలత్రయజ్ఞాన మలవడినది. నీవు మాయా బ్రాహ్మణ రూపమును విడనాడుము! దుర్శార్గుండగ |
క్నువుండు నిన్నుపూజించి యుండును. నిజరూపమును పరి(గహింపుము! శివుని న్మరింపుమ!
శివపూజనాసక్తుడ నగు నాకు నెద్దాని వలన నైన కీడు సంభవించునెడ నట్టి యంశమును వివరింపుము
ఐతే శివానుగ్రహబలమున నాకుమాత్రము దేవదానవాది ప్రపంచములో ఎట్టి యపాయంబు లేగ,
భావింపుము!” అని వచింప నారాయణుడు దధీచీ! శివుని భావించుచున్నందున నెప్పుడు నెట్టి భయమ |
నీకు లేదని నేను నంగీకరింతును మరియు సర్వజ్ఞుడవని చెప్పవచ్చును. కాని సా సాహచర్యమునడే!
క్షువునకు మాత్రము భయపడుదునని ఒక్కపర్యాయము పలుకు” మనంగా దధీచి “నారాయణా! ఎ
పర్యాయములు చెప్పవలెను? భయపడను. భయపడను. శివుండెల్లకాలము నాకు నండగా నుండు"నని
బదులు చెప్పెను.
అంత విష్ణువు కోపించి సుదర్శనచక్రమును దధీచిపై ప్రయోగింప లేవనెత్తగా నయ్యది స్తంభించెన |
క్షువుడిదియంతయు పరికించుచుండెను.
“కేశవా! ఈ సుదర్శనమును మున్ను నీవు సహస్రకమలములతో శివునారాగ,
సంపాదించుకుంటివిగదా! అట్టి శివదత్తమైన చక్రము శివభక్తుడనగు నా యందు ఎంతమాతీ |
గింపదని యెరుంగకుంటివా?” అని దధీచి పలుకగా వైకుంఠుండు మరింతయు క్రుద్చడే ట్‌
యస్త్రముల నన్నిటిని దధీచిపై ప్రయోగింప నుద్యుక్తుండయ్యెను. ఆ యస్త్రములన్నియు వ.
కాగా ఇంద్రాదిదేవతలు మూఢధులై విష్ణువునకు తోడుగా తమ తమ ఆయుధములను దధీచిపై
అవి యన్ని యు వ్యర్థములు కాగా దధీచిమహర్షి జా దర్శముడిని మృత్యుంజయమంత్ర మంటి
“యది త్రిశూలంబై బృందారకుల నందరిని దహించునట్లుండెను. నారాయణ దేవేంద్రాహో
Fa గెంచిన యస్త్రములన్నియు త్రిశూలమునకు వినమ్రములగుచుండెను. అట్టితటి దేవతలు
లకు పారంజొచ్చిరి. ఒక్క హరియే వెజగందుచు కొంత తడవాలోచించి తనతో సరిత a
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
కీ శీ శన మనో ప్రరాజమం
స్టగణములను కోట్లకొలది పుట్టింపగా నా విష్ణుగణములు తన
3 పైకి పోరాటమునకు వచ్చుచున్నట్లు
నించి దధీచిమహర్షి యవ్వారిని త్రిశూలజ్వాలలతో కాల్చివేసినవాడు. అప్పుడు చేయునదిలేక కేశవుం
ర్యచకితుంగావింప క జ
| పరగీలి నాశ్చర్యచకితుంగావింపదలచి విశ్వరూపమును చూపెట్టెను. అందు' వేలకొలది దేవతాది
rrr ౮ rr రండ -యకవలలా..22!
, కోట్లకొలది గణములు భూతంబులును దధీచికి కన్పట్టుచుండెను. అంత దధీచి “నారాయణా!
| వాయాప్రభావము నీకే కలదనుకుంటివా? నేనును శివవానుగ్రహబలమున విశ్వరూపమును
ప్రదర్శింతును. నీ విశ్వరూపమున కనంబడు రూపములన్నియు ్రతిబింబములేగదా! ఇంక నా
విశ్వరూపమున యదార్ధమగు (ప్రపంచమును గాంచగలుగుదువు!
శ మయి పశ్య జగత్సర్వం - త్వయా యుక్త మతంద్రితః | డ్‌
బ్రహ్మాణంచ తధారుద్రం - దివ్యాం దృష్టిం దదామితే ॥
నాయందు నీతోగూడిన జగము నంతయు చూడుము! అటులే బ్రహ్మదేవుని రుద్రుని గాంచుము!
' అందుకు వలయు దివ్యదృష్టిని నీ కొసగుచున్నాను. అని చూపెట్టిన దధీచిందగు విశ్వరూపము
| నవలోకించియు విశ్రాంతింజెందనివాడై పూర్వాధిక కోపమున యుద్ధముంజేయ నుంకించుచు
| నిశ్చేష్టడగుచుండెను. దేవతలును విష్ణుపక్షమునుండి కోలాహలముంజేయుచు స్తబ్బులగుచుండిరి. అట్టి
విషమపరిస్థితిని గమనించి క్షువుండు నారాయణుంని యుద్ధమునుండి మరలించెను. అంత బ్రహ్మదేవుం
డేశెంచి శాంతి వచనములను పలుకగా శ్రీహరి శాంతించి వినమ్రుడై దధీచికి మొక్కులిడెను. మరియు
క్షువుండును దీనుండై చేతులు జోడించియు “మునిశార్థలా! దధీచీ? (ప్రసన్నుడవు కమ్ము!
నాయపరాధనమును మన్నింపు” మని ప్రార్థింపగా తపోనిధియు శివభక్తశిఖామణియు నగు దధీచిమహర్ని
' శాంకించి క్నువుని చేరదీసెను. తరువాత నమరులకు నారాయణునకును “మీరందరు రుద్రకోపాగ్నిచే
' రహీంపం బడుదురు గాక, అని దధీచి మహర్షి శాపం బొసంగెను. మరియు “దేవతలచే తను రాజులచేతను
' ర్విజులందరిచేతను (బ్రాహ్మణులే పూజింపదగినవారు గావున నవ్వారే సర్వశేష్టులగుదురు” అని హెచ్చుగా
లోకమున సందేశము నిడియు నిజాశ్రమమునకుం జనినవనాడు క్షువుండును దధీచికి నమస్కరించి
శన నివాసమునకు వెళ్ళెను, విష్ణుమూర్తియు దేవతలందరితో కూడ తన లోకమున కేగెను. అచ్చోట
స్థేశ్యర మను తీర్థమొప్పారుచున్నయది. స్థానేశ్వరమునకుంజని యచటి మవాదేవు - నారాధించినవాడు-
సాయుజ్యము నొందును. ఇట్లు క్నువదధీచి సంవాదము ప్రవర్తించినది. క్షువుని కారణముగా
దనియొసగిన శాపమునంజేసి బ్రహ్మవిష్టాది దేవతలు దక్షుని యజ్ఞములో పాలుగొనవలసినవారైరి.
ఇట్టి క్షువదధీచి సంవాదమును నిత్యము కీర్తించు మహాపురుషుండు సర్వవిధ అపమృత్యువులను
తొలగించుకాని దేహాంతమున శివసాయుజ్య నిలయమగు మహాకైలాసమును పొంది శాశ్వత శివానందము
ననుభవించ్చువాడగునని సూతుండు చెప్పగా శౌనకాది మహర్షులువిని సంతసించిరి.
ఇయ్యది “శివనిజ్ఞాన సర్వస్వ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
వ్రవచనముతో ముప్పదియేడవ యధ్యాయము.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
179
యన నలు బా.
న.
లే శ్రీ సి శవ మహో ఫ్రర్మ్నా
అష్ట త్రింశాధ్యాయేము
(బ్రహ్మాది దేవతలు కై కైలాసమును వెళ్ళి శివుని దర్శించుట)
ంచి బాగుగా వివరించు మహానుభావుడవు; నీవు వర్ణించిన శివలీలా చరక
ను నశింపంజేసి వీరభద్రుడు కైలాసమునకు: ఇష
పు మని శౌనకాది మునులు ప్రశ్నింపగా సూతమ్షన్మా
శైవతత్త్వమును గురి
అద్భుతముగా నున్నయది. దక్షయజ్ఞము
తరువాత జరిగిన వృత్తాంతమెద్దియో వక్కాణింపు
చెప్పందొడంగెను.
దేవతలు బుషులు ప్రమధ: గణములచే పరాజితులై బ్రహ్మలోకమునకు దక్షయజ్ఞవాటికన్ను!
వెడలి యచట స్వయంభువునకు నమస్కరించి స్తోత్రములతో |ప్రార్థించియు తమ యిడుములను ప్ర
నివేదించిరి. అంత (బ్రహ్మదేవుండు వారి యాక్రందనమంతయు విని పుత్రుండగు దక్షునకు కల!
పరాభవమునకు వగచుచు కొంతతడవు ఆలోచించి ఏమియు తోచనందున నారాయణుని నివాసమన
దేవతలతోడను మునులతోడను వెడలి “రమానాధా! నిన్ను శరణుబొందుచున్నాము. దక్షుండెట్లు జీవించే
యజ్ఞము పరిపూర్ణమగుట నెట్లో అట్టి యుపాయము నేర్చరచు” మని ప్రార్థింపగా విష్ణువు =
స్వాంతర్యామియగు శివుని స్మరించి దిగువ విధము దారువు.
దివ్య ప్రభావము గలవారి విషయమై యపరాధముం గావించినవారికి క్షేమమెన్నటికిని కలుగ
ప్రస్తుతము పరమేశ్వరుండైన శివుని గురించి దేవతలు మునులు నపచారము నొనర్చినవారు. జ
నిరాకరించి యజ్ఞభాగములను పరిగ్రహించుటయే గొప్ప యపచారమని భావింపుడు! పరమేశ్వో
పాదకమలములను స్పృశించి క్షమాభిక్షనడుగుటందక్క వేరొండు నుపాయము గానరాదు. ఏదేవుడీ
కోపించినచో జగమంతయు నశించునో అట్టి మహాదేవుని యనుగ్రహమును సంపాదింతుమేని దక్షహో
మున్నగు ప్రపంచమునంతయు జీవింపంజేశిన వార మగుదుము. దజ్డుండు మును నాన
దుర్భాషణములతో శంకరుని హృదయమును వేధించియున్నవాడు.
అట్టి మహేశ్వరుని ప్రస్తుతము పలువిధములం బ్రార్ధింపవలసియున్నది. నిజముగా వరిలో
యెడల
|
శ్లో॥ నాహం నత్వం సురా శ్చాన్యే - మునయో9 పి త నూభృతః ।
యస్య తత్త్వం ప్రమాణంచ - న విదుర్చల వీర్యయోః ॥ |
ఎవని సత్తువను ప్రభావమును స్వరూపమును కొలతను దేవతలుగాని మునులుగౌని
శరీరధారులుగాని చివరకు నీవునేనును కనుగొనంజాలమో అట్టి స్వతంత్రుడు సహో
శివుని స్వాధీనపరచుకొందు ననుకొనువాడే మూఢచిత్తుండగును. మీ యందరివలె నేనును యో
పాలునిగొనందున నపరాధినైతిని. కావున మనమందరము కూడి శివాలయము అనంగా కో
వెళ్లుదము”.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
ఖై
నీ శ్రీ శవ మనో ప్రరాణనం
ఇట్లు నారాయణుండు దేవతాముని సమేతుండై తైలాసపర్వతమునకు బయలుదేరిన వాడయ్యెను.
డి కైలాసము కొ
ప్రకంఠమునుండి కైలాసము కొన్ని కోట్టయోజనముల దూరమున్నందున మార్గ క్రమముగా శంకరుని
నై సములలో ముఖ్యంబైన రజతా[ద్రింజేరుచుండెను.
rTP rr Tn
) __ కైలాసము - ప్రభువునకు మిక్కిలి ప్రియమైనదియు, కిన్నెరకింపురుషాదులు తిరుగాడునదియు,
అన్నరనలు విహరించునదియు, శివయోగసిద్ధులు సేవించునదియు, అనేక విధ మణులతో నిండిన
' రములతో శోభించునదియు గైరికాదిధాతువులచే విచిత్రంబైనదియు, దివ్య మందార పారిజాతాది
ృవృక్షములచేతను తీగెలచేతను నిండియున్నదియు, పలువిధములగు శరభాదిమృగములు సంచరించు
| నదియు పలుతెఅంగుల పక్షులు కూయునదియు అనేకవిధ గంగాది జలప్రవాహముల చెంత సిద్ధ వనితలు '
శమ ప్రియులతో విహరించునదియు పెక్కుగుహలు కొండచరియలును కలదియు, తదితర వృక్షజాతి
) విశములతో నొప్పారునదియు వ్యాఘ్రములు మొదలగు జంతువులు తమ క్రూరస్వభావమును విడనాడి
' ధ్రవర్తించునదియు అన్ని విధములైన కాంతులు గలదియు చూపరులకు నపరిమితానందమును
' విష్ణయమును కలుగంజేయునదియు పుణ్యతరము దివ్యంబు నగు విష్ణుపదము (ఆకాశము) నందు
' నుదయించిన సర్వపావనంబగు గంగానదితో వ్యాపింపంబడినదియునై విరాజిల్లుచుండెను. ఇట్టి
' కైలాసమును బ్రహ్మవిష్ట్వాదులు మునీశ్వరులును గాంచి యచ్చెరువు నందుచుండిరి. అద్దాని చేరువను
శంకరుని సఖుండగు కుబేరుని సర్వాంగ సుంరంబగు అలకానగరము కన్సట్టుచుండెను. అలకానగర
సమీపమున నానావిధవృక్షములతో నలరారు సౌగంధికమను వనమొండు గోచరించుచుండెను. సౌగంధిక
' వనభాహ్యమున నంద, అలకనంద, యను పావన నదులు ప్రవహించును. దేవతావనితలు తమ
' రీయులతో రతిశ్రమంబు పోనాడదలచి యీ నదులయందు జలకంబు లాడి విహరించుచుందురు.
' దేవతలు అట్లు అలకానగరముందాటి సౌగంధిక వనములో ప్రవేశించుసరికి శంకర నివాసమగు వటవృక్షమ్లు
| దృగ్గోచర మగుచుండెను. కదలని కాంతి గలదియు చిగిరించిన కొమ్మలు గలదియు శతయోజనముల
' ఎకెనదియు కైలాసముందగు అడుగు భాగముదక్క పైభాగమంతగా వైశాల్యము కలదియు పక్షుల నీడములు
' కోక్టిదియు ఎట్టి బాధలు లేనిదియు గొప్ప పుణ్యముల రాశి గలవారికే కనంబడునదియు మిక్కిలి
కాకా "
' గలదియు భూసంబంధములగు వికారములు అనంగా చదలు కోగులు భూత(ప్రేతపిశాచాద్యు పద్రవములు
' శేనిియు శాంభవ - దీక్షితులై శివునుపాసించు శివయోగులు సేవింపందగినదియు విరజానదీ తీరగత
| వెపంకమునక్రన్న నుతృష్టంబైనదియు ముముక్షుశరణంబు, మహాయోగమయంబు నగునా వటవృక్షముం
|
' గు మూలమున దర్భాసనము నధిష్టించియుండు శివుని (దక్షిణామూర్తిని) విష్పాద్యమరులు దర్శించు.
| పండరి అట్టితజి యోగీశ్వరుండగు సదాశివుడు శివభక్తితత్సరులు, సిద్ధులలో నగ్రగణ్యులును
'-'న్నరిత్తులు జితేంద్రియులు నగు బ్రహ్మమానసపుత్రులగు సనకసనందనాదులచే సేవింపబడుచుండెను.
, గుహ్యక కిన్నరకింపురుషాదులతో శివసఖుండైన కుబేరుడు నూడిగములంజేయుచుండెను.
| కొపసులక్షు నభీష్టములను ప్రసాదించు సద్రూపము గల విశ్వమునకు ఏకైక ఆప్తబాంధవుండును
|
|
హస్టరుద్రాక్షాష్షలచ్చే విరాజిల్లువాడును ముఖ్యముగా నారదునకు నుత్తమమైన పాశుపతజ్ఞానము నుపదేశించు
పాడ ర్చువాడు నగు దక్షిణామూర్తిదైవము
ము తదితర భక్తులు, లిన్లున్లట్లు, శివజ్ఞాన్నపనంగము నొనర్లు eGangotri గదని న
181
+
' వనోహరమైనదియు అతిపావనంబును పరమేశ్వరుని నిజరూపధ్యాన యోగముందగు ముఖ్య స్థలము:
CCDC TT ననన rrr హహ rm ్ధ్దm్ద్ధ్ద్ధ్ధ్ధ్ద్దE
జ్‌
వనక రాం
jy ఖీ శివ నుహా స్ట
J
నొ i
a]
న
ను ఎడమతొడమపై కుడిచరణమును నెలకొలిపి బాహువృల
దాల్చియు జ్ఞానముద్రతో నలరారుచుండెను. _ “జీవ! \
నన్ను తెలలియకుంటివి; ఎప్పుడు కల్యాణ దేశిక్ష్య
నగు నన్నుపాసించుచు స్వాంతర్యామిగా కన్సుగ్భా శై
ధమునుండి విడిబడుదువు” అను నర్థము ఆ ద్వే కే |
కుడితొడయందు ఎడమ చరణము
ముంజేతులయందును రుద్రాక్షల
శరీరమగుదువు; ఐనను నీలోన నున్నవానిగా
శాంభవ దీక్ష[గైకొని యిష్టప్రాణభావలింగాత్మకుడ
నప్పుడే మృత్యుముఖమునుండి అనగా సంసార బం
జ్ఞాసముద్రలో స్ఫురించుచుండెను.
ఇట్టి మహేశ్వరుని దివ్యవిగ్రహమును కనులార గాంచుచు బ్రహ్మ విష్టాదిబ్బందారకులు విను
సాష్టాంగ ప్రణామంబులను సమర్పింపగా శివుండు ప్రత్యభినందన పురస్సరముగా నవ్వారి నంద్న
సత్మరించెను. అంత సురసిద్ద గణమహర్షులు పునఃప్రణామము నాచరింపగా నారాయణుడు స ర్వ న
సముదాయంబును శివుని గురించి సంభాషణము నిట్లు ప్రారంభించినవారు.
ఇయ్యది “శివవిజ్ఞాన సర్వస్తూ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
ప్రవచనమున మువ్పది యెనిమిదవ అధ్యాయము.
' ఏికోనచిత్సాంశాధ్యాయము |
(దేవతలు శివుని స్తుతించుట) |
విష్ణుమూర్తి మున్నగు నమరులు దిగువవిధము శంకరుని ప్రార్థించిరి.
శ్లో దేవదేవ మహాదేవ - లౌకికాచారకృ త్రభో |
బ్రహ్మత్వా మీశ్వరం శంభుం - జానీమః కృపయాతవ ॥
బ్రహ్మవిష్టాది దేవతలకు దేవుండవు గొప్పదైన ఆత్మైశ్వర్యమునందు ప్రకాశించువాడవు ప్రాకృతజన
ప్రవర్తనము ననుసరించువాడవు నగునో పరమేశ్వరా! నిన్ను భక్తులకు సుఖము నొదవంజేయువానిగో,
సర్వవ్యాపకంబైన పరబ్రహ్మముగాను జగచ్భాసకుండైన మహేశ్వరునిగాను నీ యనుగ్రహమువలోే,
భావించుచున్నాము. పురుషులనందరిని మోహింపంజేయునదియు ఏరికిని తెలియ నలవి కానిదో,
అన్నిటికన్నమిన్నయు నగు నీ మాయతో మమ్మెందుకు మోహింపంజేయుచున్నావు? ప్రపంచమే
యోని బీజంబులగు ప్రకృతి పురుషుల నతిక్రమించి మనోవాచా మగోచరుడవై యుందువు! స్వరూహో
శివశక్తితో వివరించుచు స్వతంత్రముగానే విశ్వమును నిర్మింతువు; రక్షింతువు; భక్షింతువు; |
చనా దారములచే పటమును సిద్ధపరచునట్లు మరల నా దారముల నాకర్షించునటునే
సృష్టిస్థితిలయములు నొప్పారుచుండును.
వేదధర్మ బవగతమగుటకు దక్షునిద్వారా యజ్ఞము నేర్చరచినవాడవు నీవేను; నీవే వేదమదో
కల్పించితివి. అట్టి నియమములనే నైఫ్టీకులైన వైదిక శిఖామణులు ఆచరించుచున్నవారు నిన్నాశంా |
శుభకర్మల నాచరించువారికి సుఖమును ప్రసాదింతువు; నిన్ను నిరాకరించుటయే గాక నశుళ (|
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An మ నానో Initiative
ఖీ . శ్రీ శిన నునో ప్రరాణనం
రృవారికి దుఃఖము సంభవించును. కొంత శివపరముగాను మరికొంత స్వపరముగా కర్షలం
యువారికి కలుగు ఫలము సుఖదుఃఖ సమ్మిశ్రముగా నుండును. సుకృతములన్నిటి వ
నాసగువాడవు నీవే గదా! పుణ్య కర్మలన్నియు యశస్మరములైనట్రివి, అట్టి సత్మర్మలకు నీవేయధిపతి
వని శ్రుతులు వక్కాణించుచున్నవి,
ఈశ్వరుడు సర్వాంతర్యామి యగునను విశ్వాసము సడలినవారు సంకుచిత మనస్ములై కేవలము
కర్మయే ఫలించునని భావించి దుష్టచిత్తముతో నితరుల మర్శన్థానములను వేధించుచు పరోత్మర్షను
సహింపని మూఢస్వభావులై యొరులననవసరముగా బాధించుచుందురు. అట్టి దేవద్రోహులకు నీ వలన
శకము జరుగుగాక! పరమేశ్వరా! కరుణించుము! .
సంసారరోగమును హరించు రుద్రునకు మనోవాగ్వికారములు లేనట్టి శాంతునకు సమస్త
ప్రపంచముగా పరిణమించు బ్రహ్మమునకు జీవాత్మలోనుండు పరమాత్మకు జటాజూటముగల కపర్టికి
మాయనధిష్టించు మహేశ్వరునకు దివ్యాంతరిక్షమునందు వెలుగొందు ' మహాజ్యోతిర్లింగమునకు
నమస్కారము.
విశ్వమును సృజించు చతుర్ముఖాదులను పుట్టించినవాడవు నీవేను, జగద్రక్షకుడవు గావున
ప్రపీతామహుండనంబజగుదువు; సత్వ రజస్తమోగుణాత్మకుడవై గుణముల నతిక్రమించువాడవు;
ప్రకృతిపురుషులను మించినవాడవు; సముద్రమధనమునం బుట్టిన హాలహలవిషమును పార్వతీవిష్ణువుల
యభ్యర్థనము ననుసరించి లోనికి (మ్రింగనివాడవై బయటనుంచనివాడవై కంఠమున నిలుపుటచే
నీలకంకుడవైతివి. విశ్వేశ్వరండవు; జగములోని ప్రాణులు ఆనందించుటకు కారకుండవు; ఓంకారంబును
వషట్కారంబును నీవేను, సమస్త శుభకార్యములను పప్రారంభింపంజేయవాడవు; స్వాహాకారము
స్వధాకారంబును నీవై హవ్యకవ్యముల ననుభవింతువు. ఇట్టి నీవు యజ్ఞభంగమునెట్లు గావింపంజేసితివి?
గోబ్రాహ్మణులను ధర్మమును కాపాడువాడవు' ప్రాణులందరికిని శరణ్యుండవు; సూర్యకోటి సమానకాంతి
గల పరమేశ్వరా! భూజలతేజోవాయ్వాకాశ సూర్యచంద్రయజమాన స్వరూపములం ధరించి అష్టమూర్తి
| 'యనంబఅగితివి. భవరుద్ర ఈశ పశుపతి భీమ మహాదేవ ఉగ్ర శర్వ ముఖ్యనామధేయముల
' నొప్పారువాడవును; శివుండవు, శంకరుండవు, ప్రాణులందరిని నియమించువాడవు, భక్తుల సంకటములను
' నీవారించువాడవు
' సక్ష ఆసత్తు అనువాని వివేకమును కలిగించువాడవు; స్థూలప్రపంచ కారణంబగు మహత్తు నేర్చరచినవాడవు
, అంబికయనంబడు నుమాదేవికి ప్రాణవల్లభుడవ; 'సర్వాత్మకుడవు; పురుషుండవు;
లోకమున ననేక రూపములతో నావిర్భవించు వాడవు. రాక్షసులను సంహరించువాడవు, శివపంచాక్షరీ
స్వరూపుడవు, నిన్ను శివపంచాక్షరినుపాసించువారిని తరింపంజేయువాడవు, నిత్యయౌవన విరాజితుడవు,
వంచి ప్రభావము కలవాడవు, దేవతలకు మేలునొనగూర్చువాడవు, ఆకాశమువలె నంతట వ్యాపించువాడవు,
హీరబ్యస్వరూప్రడవు, భక్తులుకానివారికి భయముంగొలుపు పనులంజేయువాడవు, విభూతిందాల్చినవాడవు,
రదాక్షల నలంకరించిన వాడవు, ధనుర్థారివి, త్రిశూలధరుడవు, గదను నాగలిని పలు ఆయుధములను
గరించి దుష్టులను దునుమాడువాడవు, సద్యోజాత వామదేవ అఘోర తత్పురుష ఈశాన ముఖపంచకముతో
నిరాజిల్లుడు ధర్మార్థకామ' మోక్షములను ప్రసాదించు సదాశివుండవ్వ; వీరభద్ర స్వరూపుండవు నీవేను;
ీకంకుండవు, పినాకిపియనంతుడము। సూక్షుఢడవు:ం.. Varanasi. An eGangotri Initiative
183
దండం జత జున డు. సతతం డదవన నందే దనన ద. దయంవజాడే నన తతత మతో తయాయడేమానయా కమం దనం నను ల ఆ
Po
శ్రీ ఏయు సక
- విష్ణుక్షేత్రాయ భానవే !
ళత్రాయ
[సరా a హారిణే ॥ అం
ఖైరవాయ శరణ్యాయ - త్ర్యంబకాయ వి చ |
మూహినీ అవతారమున విష్ణువును భార్యగా ఇంటి సూర్యుండు తన కిరణమ్సల్ను '
కమలములయందు ప్రసరింపజేయునట్లు శాస్తయను ఖైరవుని resis మృత్యుంజయ్యు |
యపమృత్యువు గల వారందరికి శరణ్యుడవైతివి; సూర్యచంద్రాగ్ని (త్రుడవు; కారణముల్య
కారణములగువాని నవధి నతిక్రమింపంజేయనివాడవు; స్వకీయ ప్రతిభ తోడనే జగమునంత్స్న
లు ఇంద్రచంద్రాదిదేవతలు సనక సనందనాది మహర్షులును నీవలన
పించినవాడవు; (బ్రహ్మవిష్ణువు |
ఎనిమిది స్వరూవములతో ప్రపంచమును భరించువాడవు, ఆద్యుడు
కరుణామయుండవు, వాయువు వీచుటయు, అగ్ని దహించుటయు సూర్యుండు తపించుటయు మృత్యు ;
పరుగిడుటయు నీ భయమువలననే సంభవించుచున్నవి. దయాసముద్రుడవైన మహేశ్వరా! ప్రసన్నుర
కమ్ము! దక్షయజ్ఞములో పలుబాధలననుభవించిన మమ్ము! రక్షింపుము! ఇంతకు మున్న
అనేకపర్యాయములు నానా సంకటములనుండి కాపాడితివి. అటులే సాంప్రతము మమ్ము రక్షించును!
దక్షప్రజాపతి ప్రారంభించిన యజ్ఞమును పూర్తిగా కొనసాగింపంజేయుము! -భగుండను సూర్యుయ
నేత్రములను సొందుగాక! యజమానుడైన దక్షుండు జీవించుగాక! పూషుండను సూర్యునకు దంతము!
సంభవించుగాక! భృగుమహర్నికి కనుబొమలు నేర్చడుగాక! ఆయుధములచే నవయవములన।
పోగొట్టుకొనిన దేవతలందరును నీ యనుగ్రహమున ఆరోగ్యవంతులై పూర్వస్వరూపములు కలవారగురుక
గాక! యజ్ఞకర్మలయందు అవశిష్టమంతయు నీకు పూర్ణభాగముగా సమర్చింపంబడుగాక!
ఇట్లు నారాయణుండు (బ్రహ్మదేవుండును కృతాంజలురై శంకరుని మైలనిలువంబడి క్షమించుమని.
సాష్టాంగప్రణామముల నాచరించినవారు.
ఇయ్యది “శివవిజ్ఞాన సర్వస్ల మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
వ్రవచనమున ముప్పదితొమ్మిదవ యధ్యాయము.
చత్కారింశాధ్యాయము
(దక్షుని దుఃఖమును తొలగించుట)
అవ్విధము (బ్రహ్మవిష్ణు నారదాదులచే ప్రార్థితుడైన శంకరుండు ప్రసన్నుడై మందస్మితవరో |
|
ళీ
విందుండగుచు “సురోత్తములారా! నామాట వినుడు! మిమ్ము (గురించి క్రోధము నణచితిని. స్తు
|
|
|
|
i
|
"
"
భేదాభిప్రాయమును పరిహరింప నుద్యుక్తుడనగువాడను, నా మాయచే తిరస్మరింపంబడినవారిని
యనివార్యంబగునుగదా! దక్షుని యజ్ఞమును నేను భంగపబచలేదు. కాని లోకమున నొరులకు తానె.
తలపెట్టునో అట్టి సంకటము తనకే సంభవించును. కావున పరులకు నపకారము నెన్నటికిని గో, |
గూడదు. దక్షుండు మేషముఖముగలవాడై జీవించుగాక! భగుండు మిత్రుని నేత్రములతో
పూషుండు యజమానుని దంతములతో హవిర్భాగము ననుభవించుగాక! నా విరోధియగు వో
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
ఖీ శ్రీ శివ నుహో పురాణము
స వెంట్రుకలతో కనుబొమలు కలవాడగుగాక! గోలుపోయిన అవయవములను దేవతలు
సందుదురుగాకో! అశ్వినీదేవతలు పూమని హస్తములతో భుజములు గలవారై హవిస్సులను
| వాయుడురుగాక! ఇతరులైన అద్వర్యులు స్వస్థులగుదురు గాక! మీ యుభయులపై నుండు స్నేహమున
| ఇబ్ల ననుగ్రహించితి” నని వక్కాణించెను. శ
వేదమార్గ ప్రవర్తకుండు చరాచరపతియు దేవతాసార్వభౌముండునగు పరమేశ్వరుండు దయామయుడై
| సంఖాషించిన ప్రసంగమును విని దేవతలు బ్రహ్మవిష్టువులను ప్రశంసించి సంతసించిరి. మరియు
| స్వారి ప్రార్థనము ననుసరించి శంకరుండు దక్షుని యజ్ఞవాటికందగు కనఖలక్షేతమునకు వెళ్ళి వీరభద్రుం
పగావించిన యజ్ఞధ్వంసమును దేవతల యంగవికలతను గాంచి యాతని సాహసకృత్యములకు ప్రసన్నుడై
+ బ్లీఠభద్రా! ఇంత ఘోరముగానెందుకు ప్రవర్తించితివి?” అని మాత్రము వచించి కనివిని యెరుగనట్టి
వింతధోరణిని జన్నమునొనర్చి విపరీతఫలము నొందిన దక్షుని శరీరమును తీసుకొని రమ్ము”
' అనియాజ్ఞాపించెను.
' అంత వీరభద్రుండు త్వరలోనే దక్షుని మొండెమును గొనితెచ్చి శంకరుని ముందు నుంచగా
' నీశని తలకాయ కలదా యని శంకరుండు ప్రశ్నింప నప్పుడే అగ్నియందు పడవేసితినని వీరభద్రుండు
వచించెను. యజ్ఞపశువగు మేషముందగు శిరమును తెచ్చి దక్షశరీరమునకు ననుసంధింపుండు అని
' శంకరందాదేశింపగా దేవతలు అవ్విధము గావించిరి. భృగ్వాదులకు భగ్నాంశములు నొనగూర్చంబడెను.
' రక్షడన్నిధము మేషశిరస్ముడగునపుడు శంకరుండు అమృత వీక్షణములతో చూచినందున నిద్రించినవాడు
' పేలకొనునట్లు పునర్జీవితుడై - మున్ను తాను హరుని యందు గొప్ప ద్వేషము కలిగియున్నను ప్రస్తుతము
శంకరుని గాంచినంతనే శరచ్చంద్రునింబోలు శీతల హృదయము గలవాడయ్యెను. మరియు మహాదేవుని
' ప్రర్థిపందలచియు భక్త్యతిశయమున నోటమాటరానివాడై యోగాగ్ని భస్మీభూతయగు తనకుమార్తెను
' పదిందలచుచు మిన్నకుండెను. కొంత తడవునకు మనుస్సుంగుదుటపరచుకొని సిగ్గుచే తలవంచుకొని
' లోక శంకరుండైన పరమేశ్వరునిట్లు ప్రార్థించెను.
| (యోగాగ్ని యందు కాలుచున్న సతీదేహమును భుజముపై నెత్తుకొని ప్రపంచమున శంకరుండు
సంచరించెననియు విష్ణువు ధనుర్భాణములీతో సతిశరీరమును-ఛేదింపగా తద్భాగములు పడినచోట్లు
rr PD TE rc TPE TT
| య
| రేవీపీకముల య్యె ననియు దేవీభాగవతమునందు చెప్పంబడినది కాని శంకరుని వర్ణించు పది
శవపుర్వాములలో మూడులక్షల శ్లోకముల వాబ్బయము నందెచ్చోటను పైవిధము-లేనందున నేయ్యేది
| లకు పరిగ్రావ్యము కాకున్నయది: లె-దేవీపీఠములు ఆ యా భక్తులయభిలషితము
'
ను నాని
శనసరించి వెలసినవని చెప్పుటలో విరోధమేమియు గానరాదు). స
[నన EE య.
వరధుండు వరేణ్యుండు జ్ఞాననిధియు సనాతనుండు దేవాధిపతియు జగదేకబాంధవుయ ఎల్లకాలము
నొప్పారువాడు నగు మహేశ్వరుని (మైొక్కుచున్నాను. విశ్వేశ్వరుండు విశ్వరూపుండు పురాతనుం
పథం ఆత్మస్వరూపుండు సంసారము చక్కగా సాగుటకు కారకుండు పరాత్పరుండు నగు శంకరుని!
ర గ్‌
గుగాక! CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
185
నే
శ్రీ శవ నువో ఫస్టు
నా యపరాధమును క్షమింపుము! నన్నీవిధముగా ద.
మహాదేవా! కరుణించుము!
నీచుడను మూఢబచిత్తుడను నీతత్వమును గుర్తెరుంగజాలక్ష్యు
ననుగ్రహించితివనియే భావించుచున్నాను.
శ్లో అద్య జ్ఞాతం మాయాతత్త్వం - సర్వోపరి భవాన్మతః | 1
విసు హ్రాదిభిః సేవ్యో - వేదవేద్యో మహేశ్వరః ॥ క
శంకరా! పంకజాసన పద్మనాభులు మున్నగు దేవతలచే సేవింపంబడువాడవనియు బ్రహ్మి |
కన్న నధికుండవనియు, నిన్ను తెలుసుకొనవలె నన్న వేదవేదాంతములను పఠించి తదర్ధమ్ము
బాగుగా-గుర్తెరుగవలసియుండుననియు నీవేళ కనుగొంటిని. సజ్జనులకు కల్పవృక్షమువ ంటివాష
దుర్దనులను శిక్షించుటలో వెనుకంజ వేయనివాడవు; స్వతంత్రుండవు. భక్తులయభీష్టవరముల న్యా |
పరమాత్మవు; విద్యాతపోవ్రతధారులైన (బ్రాహ్మణులను మొదట పుట్టించి యవ్వారికి సీముభోర్డతమ్యు
వేదముల నాత్మతత్త్వమును గురుతెజగుటకై యందించితివి మరియు పశుపాలకుండు పశువులను క్‌
సంకటములనుండి భక్తులను రక్షించువాడవు; దుర్మార్గులను దండించుచు వేదమర్యాదలను పాలింక్మ
దుష్టవాక్యములను బాణములతో నిన్ను వేధించితిని. మిక్కిలిదీనులైన దేవతలను మన్నించి రక్షించు!
భక్తవత్సలా? దీనబంధో! సంతుష్టుడవై నేను గావించిన స్తోత్రముతో ప్రసన్నుడవు కమ్ము!
ఇట్టి దక్షుని ప్రార్థనము తరువాత నారాయణుండు దిగువ విధము శంకరుని నుతించెను,
. మహాదేవా! మహేశ్వరా! లోకానుగ్రహమే నీ ముఖ్యకర్తవ్యము గదా! దయానిధివి, పరబ్రహ్మ
పరమాత్మవు నీవేను, సర్వవ్యాపివి, స్వేచ్భాప్రవర్తనుండవు, నీ కీర్తిని వేదములు గానము చేయుచుండ
నీవు అనుగ్రహించుట మా పూర్వసుకృతముల ఫలమని భావింతుము. ఈ నాభక్తుడైన రక్షః
దుష్టబుద్ధిగలవాడై పూర్వము నిన్ను నిందించినవాడు. నిర్వికారుడవైన నీవు ప్రస్తుతము దక్షుని క్షమిః
రక్షించుము! నేనుగూడ దక్షుని పక్షము నుండి నీవాడగు వీరభద్రునితోయుద్ధమునొనర్చి యపరాధైక
శ్లో! త్వంమే స్వామీ పరబ్రహ్మ - దాసో౭ హం తే సదాశివ | |
పోష్యశ్చాపి సదా తేహి - సర్వేషాం త్వం పితాయతః ॥ sy
నీవు నాకు ప్రభుండవు, నేను నీ సేవకుడను, ప్రాణులందరికి తండ్రివి కావున పుత్రకుడనగనో
ఎల్లకాలముపోషించు భారము నీయదియేను.
పిమ్మట (బ్రహ్మదేవుండిట్లు ప్రార్థించెను. |
“కరుణా సాగరా! దేవదేవా! శంకరా! అద్వితీయుడవు అనంగా నీతోసమానుడైన రెండో!
లేనివాడవు; ఆదిమధ్యాంత రహితుండవు; నా కుమారుడగు దక్షుని కనికరించి నీ యవమానో
తృణీకరించియు జన్నము నుద్ధరింపుము! ప్రసన్నుడవు కమ్ము! నిన్ను నిరాకరించి దక్షోక్‌
పాలుగొనినవారికి గావింపంబడిన శిక్షణములను మానిపింపుము! సర్వాంతర్యామిబై క,
శుభాశుభకర్మలయందు ప్రవర్తింపను నివర్తింపను ప్రేరేపించువాడవు నీవేను; విధేయుడనై మెలో
చున్నాను. కరుణించుము!” |
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative |
ట్జీ శ్రీ శివ మనో ప్రరాణము
అంత టా చ ప్రసన్నముఖపంకజుండగు శంకరుని యనేకవిధముల
es జృకముయ గవర య
ఇయ్యది “శితనిజ్ఞార సర్వస్వ మను శాంకరీయ ఆంభ్రానువాద
త్రకచనమున నలుబదియవ యధ్యాయము,
డాడి
(దక్షయజ్ఞము వొనగూర్చుట)
విష్ణుమూర్తి (బ్రహ్మదేవుడు నింద్రాదిసురలును గావించిన ప్రార్థనమునకు సంతసించి యవ్వారిని
కృషాదృష్టితో నవలోకించియు విధికేశవులను సమాధానపరచియు దక్షప్రజాపతి నుద్దేశించి “నేను
సర్వకాలము భక్తపరాధీనుడనై యుండువాడను మరియు స్వతంత్రుడనై యఖిలప్రపంచము నవినీతి
మార్గమునుండి మరల్పుచు శాసించుచుందును. ఇంక నీ విషయమై ప్రసన్నుడనైతిని.
| శ! చతుర్విధా భజంతే మాం - జనాః సుకృతినః సదా |
ఆర్తోజిజ్ఞాసు రర్భార్థీ - జ్ఞానీచైవ చతుర్ధకః ॥ ౫
పుణ్యశీలురైన భక్తులు నాలుగు విధములుగా నన్ను సేవింతురు. ఇడుములపాలైన భక్తుడు
మొదటివాడు నా స్వరూపమును తెలియంగోరువాడు రెండవ వాడు; లోకకల్యాణము నిజశ్రేయస్సు
' మున్నగు వాంఛితముల నభిలషించువాడు మూడవవాడు; నా స్వరూపము స్టూలముగా కనుగొని
' సేక్ష్మముగా గుర్తెరుగు యోగ్యత గలిగి నన్నుపాసించువాడు నాలుగవవాడు. ఇందు ప్రధమ ద్వితీయ
శృకీయులు సామాన్యులని చెప్పవచ్చును. అనంగా నిట్టివారు ప్రపంచమున తజచుగా కనంబడుచుందురని
భవము, నాలుగవవాడైన జ్ఞాని - మువ్వురికన్న నధికుండగును. ఉపాసనాత్మక జ్ఞానము గల
భక్షవేయ్యుండు శాంభవీదీక్షను పరిగ్రహించి పాశుపత నియమముల నవలంబించియు షట్‌స్థలముల
యందు షట్‌కాలములో దశావధాన పురస్పరముగా నన్నుపాసించును గావున నాతడు నాకు మిక్కిలి
సీయండగుటయే గాక భస్మరు ద్రాక్ష మంత్ర శివలింగములను ఢరించియుండుటంజేశి నా స్వరూపమగు
ననియ్వే తెలియవలెను. ఆతని కంటె ప్రియుడు మరియొకండు లేడని భావించుము. ఇది ముమ్మాటికి
యధార్థ, [
ఆత్మస్వరూపుడను; జ్ఞానగమ్యుడను; ఉపాసనాత్మక జ్ఞానమును నిరాకరించి కేవలము కర్మతో
కనుగొన నుద్దేశించు వారు అల్పబుద్ధి గలవారని భావించుము! కర్మిష్టులు - వేదములచే గాని
జ్ఞమ్సలత్రో గాని దానములనైనను తపస్సునంజేశియు నన్ను పొందంజాలరు. దక్షు! కర్మతోడనే
సముద్రమును తరించుటకు కోరుచుంటివి. కావుననే కర్మఫలదాతనగు నన్ను భావింపకుంటివి.
187
ఈందువలన న్రీ విషయమై-ఆశత్రహముణ జెందనలని ననెను. ఇక్షమ్ముంద్తున్లూశ్రము బుద్ధి |
»
నీ శ్రీ శివ మహా ఫ్రం
వ జ్ఞానము నాశ్రయించి సుకృతములంజేయుచు నన్నే సర్వకర్మాధిష్టాతగా భావించుము.
హస్యమును చెప్పుచున్నాను. నేనే బ్రహ్మదేవుడను, విష్ణుమూర్తిని; సకల జీవులను శాసించ్చు
వు ప్రాణులసుకృతదుషృతములను గమనించి సుఖదుఃఖముల నొనగూర్చువాన్న.
స్వయముగా సమస్తమును కనిపెట్టుచుందును. త్రిగుణాత్మకురాలగు మాయ నధిష్టించి జగమ్స్యు
సృష్టి స్థితి లయములంజేయుచుందును. నా యందు దృఢభావన గల మహాపురుషుండు ప్రపంక్ష
వ
కా మూవ
దగు వ్యక్తులయందు భేదమును పాటింపంజాలడు. సర్వభూతములయందును సమముగా ప్ర య
నివసించియున్నాడను ఐక్యభావన - కడుంగడు (శ్రేయస్మరమైనది. |
శ్లో మత్సరః పూజయేద్దేవాన్‌ - సర్వానపి విచక్షణః |
స జ్ఞానం లభతే యేన - ముక్తిర్భవతి శాశ్వతీ ॥ త
|
నా యందలి నిష్టతో (బ్రహ్మవిష్ణు ఇంద్రచంద్రాది దేవతలందరిని విద్వాంసుండు పూజింపవక్నె!
అట్టివానికే మోక్షావహమగు జ్ఞానము - ఉపాసనరూపమున సంభవించును. అట్టి జ్ఞానిగే
పునరావృత్తిరహిత శాశ్వత శివసాయుజ్యము నొందునని భావము. గత జన్మల యందు బ్రహ్మ!
విష్ణుమూర్తి నారాధించినవారికే ఈ జన్మయందు నా విషయమై ఏకాంత భక్తియంకురించును. అట్టివాడ
ఇతరదేవతా ద్వేషమును విడనాడి నన్నారాధించుచుండిన తత్త్వజ్ఞానము కలవాడగును అని శంకరు(డీ!
వచింపగా నద్దాని నాకర్ణించి సురలు మునులు హర్షథ్వానముల నొనరించిరి. దక్షుడు శివవాక్యమ
మేలుకొని గొప్పయనురాగముతో శివభక్తి తత్పరుండయ్యెను. అటులే దేవతలు శివునినే సర్వాధికుని?
సంభావించు చుండిరి. (బ్రహ్మవిష్ట్వాదులలో ఎవరెవరు ఎట్టి ప్రార్థనముల నొనర్చిరో వారివా!!.
అట్టివరములను శంకరుండు (ప్రసాదించెను. మరల నొక పర్యాయము దక్షునిచే ప్రార్థింపయిడీ!
శివుండు అనుగ్రహించి దక్షుని యజ్ఞమును పూర్తింగావింపంజేసెను. అంత దక్షుండు సురల
యజ్ఞభాగములను శివునకు పూర్ణభాగమును సమర్పించి శివానుగ్రహమును సంపాదించెను. (బ్రాహ్మణో,
వివిధ దానముల నొసంగెను. శివ ప్రీత్యర్థమై జన్నమును విధివిధానముగా ముగించెను. దక్షయజ్ఞ
భంగము చేయంబడినను మరల సంపూర్ణము చేయంబడుట - శివానుగ్రహము వలననేయని శెలియనలో'
దేవతలు బుషులును శంకరుని లీలావిశేషముంజెందిన కీర్తిని ప్రశంసించుచు తమతమ నెలవులో!
జనిరి. బ్రహ్మదేవుండును నారాయణుండును సర్వమంగళప్రదమైన శంకరుని మహిమను కీర్తిో।
తమలోకములకు వెళ్ళిరి. ఉత్తమవిలాసముగల మహాదేవుండును దక్షప్రజాపతిచే న.
తన గణములతో గూడ కైలాసమునకుంజని కొంతకాలము విశ్రమించి సతీదేవిందగు జీవితవిశే
ముఖ్యగణములకు చెప్పుచుండెను. మరియు లోకమున భార్యనుపోగొట్టుకొనిన గృహస్థుని వలె నటి
దేవీచరితమును వక్కాణించుటతో కాలమును గడుపుచుండెను.
వాస్తవముగా శంకరుండు లీలావి[గ్రహుండు, పరమాత్మయు, సత్సురుషులకు ప్రాప్యుం య్‌ భక్‌
నాతనికి భార్యావియోగదుఃఖముగాని పత్నీమోహము గాని యుండంజాలవు. బహ na?
'తెలియనలవిగాని శివవిలాసమును మునులుగాని దేవతలుగాని మానవాదులుగాని గుకేరగో
యెట్లుచెప్పనగును? ముఖ్యముగా శంకరుని ్థాభవము. జ్ఞాన్లులక్లే, సుగమము కానటీది' లో
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An జ్శాఖ్లులక
A శీ శివ మహో పురాణం
శునంతంటై భక్తునికి మాత్రము ఎట్టి శ్రమ లేకుండా నాతని యను
(గ్రహము వలన తెలియునటిది;
శవనికిచేందిన నొక్కవికారమైనను తదితరులకు గుణపాఠమే యగును
కాని జుగుప్సాకరము కాజాలదు.
ఈ సతీశివచరితమును సుధీమంతుండు చదివినను వినినను జీవిత పర్యంతము సుఖము
ననుభవించి దేహాంతమున దివ్యమైన పరమపదము (శివలోకమును పొందువాడగును).
సతీదేవి - యోగాగ్నియందు శరీరమును విడిచినను జీవించియున్నదనియే భావింపవలెను. '
9
ఎండుకనంగా? హిమవంతునికి మేనకాదేవియందు పార్వతియై జన్మించి ఘోరతపంబు నాచరించియు
శవనినే భర్తగా బడసెనని వాబ్మయముచాటుచున్నయది. గౌరీదేవి శంకరుని వామార్థాంగమై పలువిధముల
భీలలను చూపెట్టినది.
ఇట్టి సతీచరితము అద్భుతంబు భుక్తిముక్తిప్రదంబు సర్వకామ్యప్రదాయకంబునై పవిత్రంబునై
ఫావనంబునై స్వర్గసుఖమును కీర్తిని దీర్షాయుష్యమును పుత్రపొత్రఫలము నాసగునదైయున్నది. ఇద్దానిని
భక్తిగలవాడై ఆలకించినను సజ్జనులకు వినిపించినను సర్వపుణ్యఫలము నొందువాడగుటయేగాక నుత్తమ
గతిగలవాడగును. మరియు నీ చరితమును పఠించువాడు చదివించువాడును సమస్తభోగములననుభవించి
యంత్యకాలమున ముక్తుండగును.
ఇయ్యది “శిత విజ్ఞాన సర్వస్తూ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
ర్రవఠచనమున నలుబది యొకటత ఆధ్యాయము,
రుద్రసంపాతలోరి నతీఖండము సర్వంబును సంపూర్ణము.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
శూ
ర
జ
i
wy
3. పార్వతీ ఖండము _పధషాధ్యాయ్యి
ప్రళ్నించిరి.
జగదంబ - దాక్షాయణియె దక్షుని ముఖమునందు శరీరమును విసర్జించి హిమవంతునికి కుమ్ము
రూ రి.
నావిర్భవించిన వృత్తాంతమును విస్తరించి చెప్పుము! అంత సూతమహర్షి యిట్లు చెప్పందొడంగెను, |
తొల్లి బ్రహ్మదేవుడు నారదమహర్షికి నిధే శివపురాణమును వక్కాణించి యుండెను. . అమ్మ!
చరితమును గురించి మీరు ప్రశ్నించితిరి కావున మిగుల ధన్యులని చెప్పవచ్చును. జగదంబాచరిశ్న
పరమపావనంబు నుత్తమంబు సర్వపాపహరంబు నగును.
సతీదేవి శంకరునితో విహరించుచు హిమాలయమున నివసించినపుడు హిమవంతుని భార్యయ
మేనకాదేవి - మాతృ(ప్రేమతో సతీదేవికి వలయు నుపచారముల నొనర్చుచుండెను. తరువాత కొ
కాలమునకు (సతీదేహత్యాగము సంభవించిన వేళ శివలోక నివాసియగు పరాశక్తి నారాధించెష
అందువలన సతీదేవి తాను శరీరమును యోగాగ్నియందు పరిత్యజించునపుడు మేనకా హిమవంతుణ
పుత్రికనై జనన్మింతును గాక! యని మనస్సునందలపోసినది. అట్లే హిమవంతుని పుత్రికయై పార్వతియన
బఅగియు నారదుని యుపదేశము వలన ఘోరతపంబాచరించియు శంకరుని భర్తగా బడసినది. '
మేనకాదేవి పుట్టుకను వివాహమును వివరింపుమని శౌనకాదులు కోరగా సూతుండు దిగువవిఢ్‌
ప్రబోధించెను. .
భూమిపై నుత్తరదిశయందు హిమాలయంబను పర్వత శ్రేష్టము గొప్ప సమృద్ధి కలిగియంేటీ
స్థిరమైన పర్వతరూపముతోడను చరమైన పురుషరూపముతోడను విరాజిల్లుచు పూర్వపశ్చిమసము[గ్రహో,
నంటుకొని భూమిందగు కొలతబద్దవలె కన్పట్టుచుండును. హిమాలయముపై నానావిధ రత్నంణలో
పలురకములగు వృక్షంబులును అనేకప్రకారంబులైన శిఖరంబులు నొప్పారుచుండినవి. తో
సింహవ్యాఘ్రాది మృగంబులు సుఖముగా నివసించుచుండెను. మంచునకు నెలవైనదై అనేకళో
వస్తువులతో విచిత్రంబై దేవతలకు బుషులకు సిద్ధులకును నిలయంబై శివునకు ప్రియంబైన పొ
వ పస్సు సిద్ధించుటయే గాక గైరికాది ధాతువు లనేకంబులు విలసిల్లుచుండెడివి. జవను]
ల దివ్యరూపముతో విష్ణవుందగు నంశముచే జన్మించియుండెను. సత్పురుషటీ
రులకు దేవతలకు హితము నుద్దేశించి ధర్మమును పెంపొందించుటకై వంశీ
వివాహమాడదలచెను. అదే సమయమున సురలు స్వార్థము నాలోచించి పితృదేవతలంజేరి తో
మామాట వినుండు! మంగళ =
CC-0. Jangamwadi హౌప్పురాలు మీ పెద్ద కు్లూర్తెల్లు, నగ్గు,మేనకను హ్‌ (|| /
|
|
|
»
1
1.
!
శ్రీ శివ మునో ఫ్రురాణనం
ఆం వా కాలా
షై.
ప్రామునుచేయు”దని వచింప నవ్వారు తమ పు స
స్త్‌
| ఇడ్యది త్రీ శివ మహోప్రురాణము నందు రెండవదైన రుద్రసంపాతలో మూడవదగు ౌర్పతీ ఖండమున
| __“శవనిణ్ఞార సర్వస్తూ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద ప్రవచనముతో ప్రధమాధ్యాయము.
(హాము
|
(మేనక మొదలగు వారికి సనకాదులవలన శాపము సంభవించుట తత్సరిహారంబును) -
| మేనకాదేవి యుదయించుటను గురించియు తచ్చాపమును గురించియు చెప్పుమని శౌనకాదులు
| ప్రశ్నింపగా సూతుండు చెప్పందొడంగెను.
బ్రహ్మదేవుని కుమారుండైన దక్షప్రజాపతి తనయరువదిమంది పుత్రికలను కశ్యపుండు మొదలగు
| వారికి నిచ్చి వివావామును చేసిన యుదంతము నీ వరకే చెప్పియుంటిని. |ప్రస్తుతమును
1 వర్కాణించుచున్నాను. వినుండు!
' దక్షతనయులలో స్వధయను నామె పితరులకు పత్నియయ్యెను. ఆమెకు మేనకయనియు
' ధన్యయనియు కలావతియనియు మువ్వురు కుమార్తెలు పుట్టిరి. ఇవ్వారి నామధేయములను స్మరించువారికి
విఘ్నములు దూరమగుటయే గాక శుభములొనగూరును. నిజముగా విచారింప నీ మువ్వురు
' నమోనిసంభవలనియే చెప్పవచ్చును.
) - లోకాచారముంబట్టి స్వధాదేవిందగు కుమార్తెలుగా పేర్కొనంబడుచున్నవారు. ఈ ముగ్గురును
సుగనీయుల్పు లోకమాతలు; అత్యంతసంతోషము నొదవంజేయువారు. యోగినులు, జ్ఞానముగలవారు,
| మాడుతోకమ్సులయందు సంచరించువారున్ను
' ఒకానొక సమయమున పితృకన్యలు మువ్వురును శ్వేతద్వీపమున విష్ణులోకమును చూడగోరి
| ఈమ నివాస్తమ్స నుండి బయలుదేరి వైకుంఠముంజేరి నారాయణుని దర్శించియు భక్తితో ప్రణామంబుల
+ గొరించి విష్ణ్రవుననుమతిని పీఠములపై కూర్చిండిరి. అప్పుడచట నొక మహోత్సవము జరుగుచుండెను.
| అరు ప్రాల్సగ్గాన్సటకు నానాలోకములనుండి పుణ్య పురుషులేతెంచి యుండిరి. అదే సమయమున
రిహ్మమానసప్పుత్రులగు సనకసనందనాది మహానుభావులు హరిదర్శనమునకై విచ్చేయగా నవ్వారి .
భిసందించుటకు సభాసదులందరును లేచి నిలువంబడిరి. కాని మేనకాదులు శివమాయామోపహితులై .
' సజనముంజేయనండున సనకాదులు జ్ఞానపరిపూర్ణులైనను కోపించినవారు. అవ్వారిలో సనత్ముమారుం
విష్ణుడై మేనకాదులకు.శంపం:బొపంగెను-/2.202!. An eGangotri Initiative $
191
me rt ననన నానన
క్‌
|
గ్ర తం!
ది కాదు. అద్ది సకల ప్రాణులను మోహింపత్చే |
ఐతే శివమాయాప్రభావము సా న SE
అదానికి వశముగాని జంతువెద్దియు లేదనియే చెప్పవచ్చును. అదియే శివచ్చయనియు ప్రార
ఇంక ననేకనామధేయములతో పేర్మొనంబడుచున్నయది.
మీరు ముగ్గురును సద్భావములేనివారై (శుతిరహస్యమును ప “నివార పితరుల స్త త్న
మాకునభ్యుత్థానమును వందనము నొనర్పకుంటిరి. Ea స్వర్గము నుండి భ్రష్టలై మన్ను
జన్మింతురు గాక! మీ యవివేకమునకిదియే ఫలమని భావింపుడు! .
అంత నా పితృకన్యలు వినయముతో సనత్ముమారుని పాదములపై సాగిలబడి ........, |
“దయాసింధో! ప్రసన్నుడవు కమ్ము! మిమ్ము సత్మరింపకుండుట మా యపరాధంబే యగ
అందుకు తగిన ఫలము ననుభవింపనున్నాము. కాని మరల స్వర్గప్రాప్తి యెట్లగునో కరుణించి చెప్పు
ప్రార్థింపగా సనత్ముమారుండు శివేచ్భా వశమున దిగువ విధము వారికి శాపోద్ధారము ననుగ్రహిన్ష
“పితృకన్యలారా! మీముగ్గిరికిని శుభము నొసగుమాట చెప్పుచున్నాను. వినుడు! ఇందు మేనకడ్సే!
విష్ట్వంశసంభూతుడైన హిమవంతునికి పట్టపురాణియై వెలయు గాత! ' ఆమెయందు et
పార్వతియనునామంబున నావిర్భవించును. ఇంక రెండవదైన ధన్యాదేవి - జనకమహారాజునకు భార
మహాలక్ష్మీందగు నంశముతో జన్మించు సీతను పుత్రికగా బడయగలదు. మూడవదైన కళావతి వృష
డను వైశ్యునకు పత్నియై రాధను ప్రియమైన కుమార్తెగా పొందుగాక! ఐతే పార్వతీదేవి దగు ప్రభామ
మేనకాదేవి - తన దేహముతోడనే కైలాసమను పరమపదమునంబ్రవేశించును. సీతాదేవిని పుట
బడసిన పుణ్యమున జనకుండు ధన్యాదేవితో గూడ జీవితాంతమునందు వైకుంఠమునకుంజనుళో
ఇంక కళావతి జీవన్ముక్తురాలై రాధతో గూడ గోలోకమునకు వెళ్ళియుండును. సుకృతము గలో
సంకటములు రానిది యవ్వారి మహిమ ప్రఖ్యాహితము కాజాలదు. మరియు నొక విశేషమేమనో
ఇప్పటి వరకు గల మీ సంచితములన్నియు వైకుంఠుని దర్శనమువలన నశించినవి క
మాకభ్యుదయకాలము సంప్రాప్తమైనదని భావింపుడు! ;
సనత్ముమారుండు - భుక్తి ముక్తిప్రదుండైన శివుని స్మరించి “మరియొక మాట చెప్పుచు?
మేనకాదేవిపుత్రికయగు పార్వతీదేవి శంకరుని భర్తగా బడయగలదు. ధన్యాదేవి కుమార్తెయగు స్‌ో
శ్రీరామచంద్రునకు భార్య యగును. . కళావతీసుతయైన రాధాదేవి - (శ్రేమోపొసన త్ర
ప్రియురాలగును. |
ఇవ్విధము వారిననుగ్రహించి తన సహోదరులతో గూడ నచ్చోటనే యంతర్జ్థానముంజెరో |
పితరుల మానసపుత్రికలగు మేనకా ధన్యా కళావతులు మువ్వురును గతకల్మషలై నిశ్చితంగా తేద
జనినవారు.
|
]
ఇయ్యది “శివనిజ్ఞాన సర్వస్వ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
వ్రవచనముతో ద్వితీయాధ్యాయము.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
మంచం లలన హీ జాజర చ మెాలలుకాలాండాంలంన బడ యాంకాటాగాంమకాన. ౩
ద్‌ ఇయాయిబుడి దేహం జాట్‌ యల - లాం ఇరా తా ల కో
కమ్‌ పష.
Pe
సాలా వదలను రీ న్‌ అదా బా
యుల 2
మనీ
షీ శ్రీ శన మనో ప్రురాణనం
నన
(విష్ణ్వాది దేవతలు జగదంబను ప్రార్థించుట)
శంకరుని లీలావిలాసముతో గూడిన పావనచరితమును వినుండు! ఇద్దాని నాలకించుటవలన
. బవ్మాహత్య మొదలగు పాపములు నశించుటయేగాక కామ్యములనన్నియు సిద్ధించును.
మేనకను వివాహమాడి హిమవంతుండు స్వగ్భహమున సుఖమునుండగా మూడు లోకములవారికి
'ఖిగుల సంతోషముగా నుండెను. -హిమవంతుండు బ్రాహ్మణులను బంధువర్గమును సత్మరించెను.
అందలు నాతనికి శుభాశీస్సుల నొసగి స్వగృహములకుంజనిరి. మేనకతో హిమవంతుండు నందనవనము -
మొదలగు రమ్యస్థలములయందు విహరించుచు రతిక్రీడల నాతినోలలాడించెను. అయ్యవసరమున
విష్ట్వాదిసురలు మునులును హిమవంతుని చెంతకు రాగా వారి నాతడు నమస్కరించి “ఈవేళ నాజన్మ
సఫలంబైనది. నేజేసిన పుణ్యము ఫలించినది. నా విజ్ఞానము సార్థకంబైనది. ధన్యుడనైతిని. నాప్రదేశ
" వుంతయు పవిత్రంబైనది. నా వంశము కుటుంబము సఫలములైనవి. ఎందుకనగా? మీరందరు
గుమిగూడి నా.యింటికి వచ్చినారు, ఏమికావలెనో నన్ను మీ సేవకునిగా భావించి సెలవీయు” డని
విన్నవించెను.
అంత దేవతలు తమ కార్యము సిద్ధించినట్లు భావించుచు “హిమవంతా? మేమెందుకు
నేకెంచినవారమో నట్టి యంశమును నుడువుచున్నాము వినుము! జగదంబయగు నుమాదేవి దక్షుని
కుమార్తెయై శంకరునికి భార్యయై చాలకాలములోకమున విహరించినది గదా! పిమ్మట తన జనకుని
యనాదరణమున శరీరత్యాగము నొనరించి నిజధామము నలంకరించియున్నది. అట్టియాదిశక్తిని
నీవారాధింతువేని మాకును నీకును మేలొనంగూరును” అని నిర్దేశింపగా హిమవంతుండు నటులే
యొనర్చెదనని యంగీకరించెను. తరువాత బృందారకులటనుండి బయలువెడలి యొకానొక
పవిత్రస్థలమున మనఃపూర్వకముగా భక్తివినమైత కంధరులై పరాశక్తి నిట్లు నుతించిరి.
శివలోకము నందు నివసించు దేవీ! ఉమా! జగదంబా! ఎల్లకాలము శివునెడబాయక
నుండుదానవు; అట్టి మహేశ్వరివగు నిన్ను నమస్మరించుచున్నాము. శ్రీకరమైన శక్తియు, పావనురాలు,
శాంతురాల్కు పుష్టియు, అవ్యక్తస్వరూపిణియు, శివయు, శివకరయు, శుద్భరాలు, స్థూలయు, సూక్ష్మయు,
ఆంతర్విద్యత్రో సువిద్యతోడను సంతృప్తురాలు నగు పరాశక్తికి మొక్కులిడుచున్నాము. నీవేశ్రద్ధవ్యు ధృతివి;
సర్వగోచరంబగు శోభవునీవేను; సూర్యుని కాంతివై జగమును ప్రకాశింపంజేయుదువ్వు బ్రహ్మాండము
సందును జీవులలోను నించిన దానివై బ్రహ్మదేవుడు మొదలుకొని గడ్డిపజకవరకు గల చరాచరమునంతయు
నుభవములయందు ప్రవర్తింపంజేయుదానవు; వేదమాతయగు గాయత్రీదేవియు సావిత్రియు
' సరస్వత్తిర్సు 'నీవేను, లోకములలోని శుభవార్త నీవేను; వైదికధర్మములన్నియు నీ యనుగ్రహముననె
' పేవ్తించ్చనట్టివి ప్రాణులందరిలో నిద్ర ఆకలి తృప్తియు ఆశ (ప్రతిభ వర్చస్సు నీవై భక్తులందరి
నొనందసాగకమృన నోలలాడింతువు; పుణ్యాత్ములకు లక్ష్మీ స్వరూపురాలవు; పాపాత్ములకు జేష్టాదేవి
పగుదువ్వు వ్యక్తులందరు. శాంతించి! వరస్పుడానుగాగముతో, మెదళ్లుట్రక్సుశ్లారక్షుగాలవె జీవాత్మల
౬ 193
ప్రాణములను కాపాడుదానవగుదువు; శివతత్త్వంబు నీవేను, పంచభూతములసారంబు
నీతియు పరిష్కారంబును నీవేను; సామవేదగానంబును యజుర్వేద గంధియు బుగ్వేదహశ్వు
అధర్వణమాత్రయు నీవేను; గీర్వాణగణంబులు శక్తిమంతములై యుండుటకు సత్వ్వరజస్తమ్యె
కార్యములు సక్రమముగా సిద్ధించుటకును నిదానంబగు నీ స్వరూపమును కనులారగాంచలేము చెన్ట్య్యు'
శ్లః సంపారసాగర కరాళ
అస్థాంగయోగ పరిపాలన కేళిదక్షాం - వింధ్యాగనాన నిర
భయంకరమైన సంసారసముద్రములో సంభవించు శరీరధారణమువలన కలుగు దుఃఖముల్మ
తొలగించుటకు నావవంటిదియు; నివీతియనగా ఆచ్భాదనరూపమైన మాయాసంబంధమగు ఆవరణ
అట్టిదిలేనిదియు, ఎనిమిదియంగములుగల శివధ్యాన యోగమును రక్షించు విలాసములో నిపుణురాల్న
వింధ్యాచలనివాసినియు నగు అమ్మవారిని ప్రణమిల్లుచున్నాము. |
ముక్కు కన్నులు నోరు భుజములు వక్షస్సు మనుస్సు మొదలగు చోట్ల భక్తులకు ధైర్యమః
సుఖములను కలుగంజేయుదానవు; లోకమున ప్రాణులకు నిద్రారూపమున విశ్రాంతి నొసగుచున్నా్ల
అట్టి కరుణామయి! ప్రపంచము క్షేమముతో నభివృద్ధింబొందునట్లు ప్రసన్నురాలువుకమ్మ!
ఇన్విధము ప్రార్థించి యందరును దేవీదర్శనాకాంక్షతో కుతూహలమున నిలువంబడియుంగి..
ఇయ్యది “శివనిజ్ఞాన సర్వస్తూ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
ప్రవచనముతో తృతీయాధ్యాయము.
చతుర్థాధ్యాయము
(అమ్మవారు దేవతలను సమాధానపెట్టుట) |
అంత సురలు గావించిన స్తోత్రమునకు సంతసించి భక్తుల సంకటములను పోనాడు దులా.
ప్రత్యక్షమయ్యెను. రశ్నమయము చిరుగంటలుకట్టంబడినదియు పరమాద్భుతంబు నగు రధమున షీ,
ఆస్తరణముపై నాసీనయై కోటిసూర్యులను మించిన కాంతిగల మనోహరములైన అవయనమో,
ప్రకాశించుచు తన తేజస్సుల మధ్య గోచరించునదై సదాశివుని సహధర్మచారిణియు సత్త్వరజస్తమాగుణో
నతిక్రమించునదియు శివలోకనివాసినియు నిత్యము బ్రహ్మవిష్ణురుద్రులకు జననియు భక్తులో
వు నివారించునదియు, ప్రాణులందరికి తల్లియు, స్వోపాసకుల నందరిని త్రరిం,
మరల a అట్టి దుర్గాదేవిని యమరులు కాంతులలో చూచుచు విశదముగా నీవో
Es రి. అంత నవ్వారు జగదంబందగు యనుగ్రహముంబడసి యా
ఆనందపరవశులై మాటిమాటికి ప్రణమిల్లుచు నిట్లు ప్రార్థించిరి.
శర్వాణీ! కల్యాణీ! మహేశ్వరీ! సర్వార్తినాశినివగు నిన్ను మొైక్కులిడుచున్నాము. ర
వేద
i
భవాంగదుఃఖ - నిస్తారకొరి తరణించ నివీతిహీనామ్‌ |
తాం ప్రణమామతాంవై॥ 36
|
అన్నియు నిన్చుతిల్లున్గుకొన్గంజాల న్స, నీవ్నషిధ, ధ్యానంబు తవాజ్మానసగోచరములు.
కీ .. శ్రీ శవ మునవో ప్రరాణను
తత్వమను నిరూపింపంజాలక నితరములనన్నిటిని తొలగించి మిన్నకున్నది. వేదమే నీ స్వరూపమును
ఎరూపీంప నశక్యమగుచుండగా వేదేతరములు నిన్ను సమర్ధించునని చెప్పరాదు గదా! ఐనను నీ
థుందు భక్తిగలవారు మాత్రము నిన్నుపాసించి తత్త్వజ్ఞానము కలవారగుచున్నారు. నిన్నుం
| శణుబొందినవారికి ఎట్టి భయంబును కలుగదు. నీ దాసులమైన మా విజ్ఞప్తి నాకర్ణింపుము!
పూర్వము దక్షపుత్రికవై శంకరుని చేబట్టితివి. పిమ్మట జనకుండు జన్నమున సత్మరింపకుండుటం
| జేసీ - పూర్వము శివనిందను వినిన తనువును పరిత్యజింతునని చేసిన శపధము - ననుసరించి
శరీరమును యోగాగ్నియందు వేల్చి నిజలోకముంజనియుంటివి. ఇందువలన శంకరుండును'
' వగచియున్నవాడు. అంతమాత్రమున దేవతలు తలపెట్టినకార్యము సిద్ధింపలేదు. కావున మునులము
దేవతలము వ్యాకులపడియున్నాము.. అందుకే నిన్నాశయించితిమి. ఇప్పటికైనను మా మనోరధముల
| నీడేర్చుము! ననత్మువమూరుండు మేనకాదుల కొనగిన శావమును సార్ధకముంజేయుము!
' భూమియందవతరించి శంకరునికి భార్యవై లీలావిలాసమును చూపెట్టుము! ఇందువలన దేవతలు
' సఖింతురుగాక! కైలాసమున శంకరుండు సుఖముగా నుండుగాక! సజ్జనులందరికిని సుఖముకలుగు
' గాక! దుఃఖము బొత్తుగా తొలగుగాక!
ఇట్లు బ్రహ్మాది సురలు సంభాషించి భక్తిభావమున వినయము కలవారై మౌనముగా వేచియుండిరి.
దేవకృత స్తోత్రమునకు సంతసించిన యుమాదేవి - స్వప్రభుండగు శివుని స్మరించి చిరునగవుతో నిట్లు
ప్రసన్నురాలనై చెప్పుచున్నాను. ఎట్టిభయము వలదు. నా లీలాచరితము మూడు.లోకములకు
' సము నొసగునది. దక్షునికి మోహమును కల్పించునదియు నేనేను, ప్రస్తుతము పూర్జావతారముం
.జెందుటకు గల కారణముల నాలకింపుడు! పూర్వము సతీదేవిగా నున్నపుడు తల్లిదండ్రులు కుమార్తెకు
వలె నాకు ఎన్నియోవిధముల నుపచారములం గావించినారు. ఇప్పుడును నన్నే ఆరాధించుచున్నవారు.
' కొవున తప్పక మేనకాహిమవంతులకు పుత్రికనై జన్మింతును. ఇంక మీ నివాసములకుంజని నిశ్చింతగా
నుండుడు! సత్రీదేవిగా శరీరమును విడచిన నుండి కాలాగ్నిరుద్రుండను పేరుతో పిలువంబడు కైలాసపతి
నన్నేలింతించుచు యోగీశ్వరుడై యలౌకిక వేషంబుతో నున్నవాడు. అప్పటి నుండియే శంకరుండు
శృంగార సుఖమున విరక్తుడై యున్నవాడు.
ఇంకొక విశేషమును తెలుపుచున్నాను. వినుండు! మహాప్రభువువైన మహేశ్వరుండు లౌకికరీతి
ననుసరించి విరవాతురుడై యోగాగ్నిదగ్ధమగు నా శరీరమునందలి బొక్కల నొక మాలికగా మెడందాల్చినను
శాంతించుటలదు. సో -త్రునివలె నంతట తిరుగాడుచు దుఃఖించినవాడు. యోగ్యాయోగ్యవిచారము
లేనివాడయ్యెను. కాముకుండు ప్రియురాలిని గురించి విలపించునట్లు నన్నుద్దేశించి శంకరుండు మిగుల
పరితపించిన వాడు. ఇంక నిజము విచారించి చూడగా పరమేశ్వరుండు ఎట్టి వికారములు లేనివాడనియు
ఇతరులకు లాంగువాడుకాడనియు ఎవరికి నోడిపోవువాడు కాడనియు నిఖిలేశ్వరుండనియు
ధీశుండనియు పరిపూర్ణుండనియు సర్వతంత్రస్వతంత్రుండనియు బోధపడును. ఆట్లు కాని
యెడల నా మహానుభావీసకు ' మొపాముకతోడను' ఆామాడివికాకములతోడ.నెట్టిప్రయాజనముందును?
195 «
క్రీ శ్రీ శవ మహో ఫ్రురాబ్య
కావుననే ప్రభువు మాయాలిప్తుడు కాకుండును. ఐతే లోకకల్యాణార్థము శంకరుండు నా పాణిగ్రహణమ్వు
కోరుచున్నందున హిమవంతునింట నవతరించెదను. శంకరునకు భక్తురాలనై ఇతరులకు శక్యమ్సగ్గా
తపంబాచరించి ప్రియురాలనగుదును. దేవకార్యమును సాధింపంజేముదును. శంకరుని భార్యనైనంద్న్య్య
నన్ను మూడులోకములవారు పూజింతురు నమస్మరింతురు.
భాషించి జగదంబ దేవతలు చూచుచుండగా నంతర్థానముంజెందినది. అనంగ
ఇట్లు సం
న శకు నమస్కరించి తమ నివాసములక్స
నిజలోకమున కేగినదని భావము. అంత బ్రహ్మాదులును దేవీది
వెళ్ళినవారు. .
ఇట్టి దుర్గాచరితమును యధాశక్తి వర్ణించితిని. ఇద్దానిని వినినవారు వినిపించినవారు చదివిన
చదివించినవారు నభీష్టముల నన్నిటిని బడయుదురని సూతుండు శౌనకాదులకు వక్కాణించెను.
ఇయ్యది “శివనిజ్ఞాన సర్వస్తూ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
వ్రవచనముతో చతుర్జాధ్యాయము
(మేనకాదేవికి వరము లభించుట) '
నారాయణుండు మున్నగు సురలు బోధించి వెళ్ళిన పిమ్మట మేనకాహిమవంతులు రేయింబవళ్ళు
శక్తిశివులను చింతించుచు తపించుచుండిరి. మరియు భక్తిప్రపూర్ణమైన మనంబుతో లలితాకామేశ్వరులను
ప్రార్థించుచుండిరి. శివప్రీత్యర్థమై మాహేశ్వరులకు వివిధదానంబుల నొనర్చిరి. చైత్రమాసము మొదల
కొని యిరువదియేడు వత్సరముల వరకు మేనకాదేవి - సంతానము కొరకు నుమాదేవినారాధించినగి.
ప్రతియష్టమి నుపవసించుచు నవమినాడు కుడుములను మోదకములను పరమాన్నము మొదలగ
మధురవదార్థముల నమ్మవారికి నివేదించి పూజాంతమున సువాసినులకు భోజనంబునిడి లొ
భుజించుచుండెడిది. పరిమళముగల పుష్పములను నానావిధ సదుపచారములను సమర్పించుచు
గంగాతీరమున ఓషధిప్రస్థము నందు మట్టితో మహాదేవిందగు మూర్తిని ప్రతిష్టించి పై విధము
పూజించుచుండెను.
ఒకప్పుడు నిరాహారముగాను మరియొకప్పుడు కఠిననియమములతోడను ఇంకొక తూరి గో
మాత్రము పీల్చుచును ఇంక నొకప్పుడు జలపానముతోడనే... తపించుచు ఆ శక్తియందు పంచక |
హృదయమును నిలుపుకొని సప్తవింశతి వత్సరముల కాలమును గడపినది. అంత జగదంబ (ప్రత్యకే
“మహాసాధ్వీ మేనకా! తపోవ్రత” సమాధులలో నన్నెందుకారాధించితివో ఏమి కావలెనో యాచింపో
నీ కోర్కెను నెరవేర్తుననంగా మేనక కాళికాదేవిని కనులార గాంచి (మొక్కులిడియు ప్రార్థి
నుద్యుక్తురాలగుచుండెను. ఇంతలో నుమాదేవి (ప్రేమాతిశయమున మేనకను కౌగిలించుకో"
అందువలన నామె నిండుతెలివిగలదై విహితవాక్యములతో దిగువవిధము వేడుకొనెను.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 18
గ్జీ శ్రీ శిన నువో ప్రరాణనం
జగమును నిర్మించు మహామాయను లోకమును పోషించు చండికను సర్వకామ్యార్థముల నొసగు
నమస్కరించుచున్నాను. శుభప్రదమైన కమలముల మాలికను ధరించి జగన్మాతయగు
్రను, నిత్యానందము నొదవంజేయు నాదిశక్తిని, భక్తురాండ్ర దుఃఖములను తొలగించు నుమాదేవి
ంచుచున్నాను. ప్రాణులకు బుద్ధిస్వరూపిణియు నీవేను యమనియమాదులతో నిన్నారాధించు
సవనుభావుల సంసారబంధమును త్రెంచివేయుదువ్వు నావంటివారు నీ ప్రభావమును వర్షింపంజాలరు
లో చెప్పంబడిన హింసావిధానంబు నీవేను; నాయభిలషితము నీడేర్చుము! వమ.
నశ్యమలు అనిత్యములునగు శరీరముల నొనగూర్చుచుందువు; అవ్వారి శక్తియు నీవై కాలానుసారము
శ్రమలను సిద్ధింపంజేయుదువు; నీవే సర్వభూతయోనివి; నీవే సర్వాధారవ్వు మాయకతీతురాలవు
క, నీవు ప్రసన్నురాలవైనచో భక్తులకు పరబ్రహ్మమును ్రకాశింపంజేయుదువు; అటులే నాయందు
అుగ్రహముంజూపుము! అగ్నిహోత్రునికింజెందిన ఉగ్రశక్తియు సూర్యునీ ప్రతాప శక్తియు చంద్రుని
ఇన్లోదశక్తియు నగు నీకు వందనంబిడుచున్నాను. పతివ్రతామతల్లులకు నత్యంతప్రియురాలవు;
జకేంద్రియులకు నిత్యస్వరూపిణివి; (ప్రజల సద్వాంఛితంబును పరమేశ్వరుని మాయయు నీవేను;
బ్ర్మావిష్టురుద్ర జననీ! అభీష్టరూపములందాల్చి సృష్టిస్థితిలయముల నేర్చరతువు; మరియొకతూరి
సషస్మరించుచున్నాను. 'ప్రసన్నురాలవు కమ్ము!
అంత నుమాదేవి “వాంఛితము నడుగుము” అనవుండు “వరయోగ్య్మురాలనగుదునేని మొదట"
నావ నూర్గురుకుమారులు - దీర్చాయుష్యము సమృద్ధియు, సిద్ధియు కలిగి జన్మించునట్లు తరువాత
సగూపగుణశాలియగు కుమార్తె కలుగునట్లును వరమును ప్రసాదించుము!
అట్టి కుమార్తెయు రెండు వంశముల నానందింపంజేయునదై మూడు లోకములవారిచే పూజింప
ఇషనరై యుండవలెను. దేవ కార్యార్థము నీవే నా పుత్రికవై జన్మించి శంకరునకు భార్యవునై లీలా
రసమును చూపెట్టుము!” . క
అని ప్రార్థింపగా నుమాదేవి చిరునగవుతో మేనకను సంతసింపంజేయుచు “పరాక్రమవంతులగు
సర్గరు కుమారులు కలుగుదురు గాక! అవ్వారిలో నొక్కండు బలవంతుడై మొదట జన్మించును. నీ
శో మెచ్చితిని. సురలుగూడ నన్ను ప్రార్థించిరి కావున నీ కుమార్తెగా నవతరింతును” అని వాక్రుచ్చి
మె చూచుచుండగానే యంతర్జావముం జెందినది. అట్లు మేనకాదేవి.యభీష్టవరముంబడసి తపస్సు
5ననైన బడలికను మరచినదై యాదిశక్తి యావిర్భవించిన దిశకు ప్రణమిల్లి సంతుష్టాంతరంగయై నిజ
'సముం బ్రవేశించినది.
పిమ్మట తన తపోవృత్తాంతమునంతయు ముఖవైఖరులను చూపుచు అత్యాదరమున మాటిమాటికి
గు హిమవంతునకు విశదముగా వాక్రుచ్చెను. శివ భక్తురాలైన తన భార్య చెప్పగా ఉమా
వాది వర ఫలమునంతయు ఆకళింపు చేసుకొని హిమవంతుండు మేనకను ప్రశంసించినవాడు.
చె
అ]
ఇట్లు అ దంపతులు అన్యోన్యానురాగముతో సురత[క్రీడలందేలుచు కొంత కాలము గడుపు సరికి
ంచుటకు యో గాను సముద్రునితో
నొక
మారుండు దయింబెన్సు,, జతర. గొ గస్తీలు, రమించ్లు An eGangotri Initiative
197
Ps n nn mmm rn
ల పాలా పస్తే a
సీ, శ్రీ శివ మనో ఫ్రర్య్యా
స్నేహము కలిగియుండు వాడు గాను మైనాకుడను పేరు కలిగియుండెను. దేవేంద్రుండు పర్వత్త్వ్వ్య
జాం డె హా
రెక్కలను వజ్రాయుధముతో తెగ గొట్టునపుడు మైనాకుండు క్రుద్ధుందై సముద్రములో నివాస
లను మించిన పరాక్రమముతో చెలరేగువాడు.
నేర్చరచుకొనువాడు. తన సహోదరు
లయ పట్టణమునందు మహోత్సవముగానుండెను. వ్వ
మైనాకుండు జన్మించిన వేళ హిమా
హైమవంతులకు ఆనందము మితిమీరుచుండెను. బ్రాహ్మణులకు బీదలకును దానములు చేయంబడిన్న
శక్తిశివుల పాదకమలములపై భక్తనురాగములు 'పెంపొందినవి.
ఇయ్యది “ివనిజ్ఞాన నర్వన్తూ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
(పార్వతీదేవి జన్మించుట)
మేనకా హిమవంతులు జగదంబను స్మరించుచు దేవకార్యమును సాధింపనెంచి తమకు కుమార్తెగా
జనన్మించుమని ప్రార్థించుచుండిరి. అంత చండికాదేవి హిమవంతునివల్ల మేనక యందు నుద్భవింతునని
గావించిన ప్రతిజ్ఞను సార్థకముంజేయుటకై పూర్ణాంశముతో హిమవంతుని యంతఃకరణమునందు ;
ప్రవేశించినందున హిమవంతుండు నపూర్వకాంతి గలవాడై అగ్నివలె తేజోరాశియై ప్రకాశించుచుండెను.
అటు పిమ్మట నొకనాడు మేనకయందు స్వవాంచితంబను తేజస్సును నెలకొలుపగా నామె గర్భవతియై
తేజస్సుల మధ్య నున్నదానివలె విరాజిల్లుచుండెను. మరియు శరీరము కృశించుటవలన కొన్ని సొమ్ముల
తీసినదై కించిన్నక్షత్రముల ప్రకాశము గల అమావాస్య నాటి రాత్రివలె కన్పట్టుచుండెను. అప్పుడామె
ముఖము దినదినము నవీనముగా శోభించుచు మట్టివలె పరిమళించుచున్నందున హిమవంతుండ
ఏకాంతమున నాఘ్రాణించి మురియుచుండెను. తన సతీమణి గర్భవశమున మనోవాంఛితమును తెలుపుట
లేదెందులకని మది విచారించి చెలికత్తెలద్వారా నామె కోర్కెందెలుసుకొని లోకత్రయమున లభిం
నసాధ్యంబైన నట్టి వస్తువు నందంజేయుచుండెను. =
హిమవంతుడు-మేనకా సంసక్తమనస్కు డగుటచేతను ద్రవిణము స్వార్టితమగుటంజేసియు (టో
ధర్మము సమాదరణీయ మగుటవలనను శాస్రోక్తములైన సీమంతాది సంస్కారములను విధివిధానమోగ
నొనరింపంజేసినవాడు. నొనరింపంజేసినవాడు. మరియు మేనకాదేవి వైద్యురాండ్రుగల గర్భగ్భహమునందే
ప్రసవోన్ముఖురాలై యున్నట్లు గాంచుచు ప్రసవశుభవార్తకై వేచియుండెను.
అట్టి తజి ఆకసము మేఘాచ్భాదితమై యుండెను. గిరీశ్వరుండు తన భార్య గర్భములో జగదోో
కలదని గుర్తెరిగి ఆనంద పరవశుడగుచుండెను. అంత (బ్రహ్మ మొదలగు దేవతలు మునులలో
కేతెంచి యుమాదేవినిట్లు ప్రార్థించిరి.
మూలల! ఎరగదు! సత్యమే ప్రకముగా కలదానవు సత్యము సందాసక్తి కలిగియందేనే
భవిష్యద్వర్తమాన కాలత్రయమునందును సత్య స్వరూపురాలవు, శివప్రియురాలవు,
1 |
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
తం
ఖీ శ్రీ శవ మనో ఫ్రరాణనం
పోగొట్టుదానవు, శర్వాజీ! త్రిలోకీమాత్రా! జగమునంతయ వ్యాపించుదానవు, భక్తులయందు
ము గలదానవు, ప్రస్తుతము మేనకా గర్భమునుండి జన్మించి లోక కల్యాణము నొనంగూర్చుమ!
గ నుగ్రహము నవలంబించియే మేమందరము సనాధులమైతిమి. నీవు లేనిదిమూడు లోకములయం
డయ ఫంపొందంజాలదు.
ఇవ్విధము సురలు గర్భస్థురాలైన జగదంబను కొనియాడి తమ తమ నెలవులకుంజనిరి. అంత
సత్రములు రాశులు గ్రహములు సమస్తభేచరంబులును ప్రసన్నములైయుండగా ఆకాశము సర్వదిశలును
స్రూాశించుచుండగా వనములతో గ్రామములతో సముద్రములతోడను భూ(ప్రదేశము మంగళ భూయిష్ట
వగుచుండగాను కొలనులయందు నదులయందు నడభావులయందును కమలములు వికసించియుండ
గాను వాయువులు సుఖ స్పర్శములై వీచుచుండగాను సత్పురుషుల మనంబులు సంతుష్టములై యుండగాను
ద్మూర్గులకు దుఃఖ మొదవు చుండగాను మేనకాదేవి యందు అమ్మవారు నిజరూపమున సాక్షాత్మరించినది.
అర్జీ తటి బృందారకులు ఆకాశమున దుందుభులను (మోగించుచుండిరి. పుష్పములు కురిపింపం
విడినవి. . గంధర్వులు సంగీతములను విద్యాధర స్త్రీలు నప్పరసలును నాట్యంబు నాచరించిరి. ఎటు
జాలినను గొప్ప వేడుకగా నుండెను. దేవి సాక్షాత్మరించిన సమయము - వసంతబుతువు చైత్రమాసము
నవమీ తిధియు మృగశీర్న నక్షత్రంబు నర్ధరాత్రియు నైయుండినది.
గ వసంతర్తౌ మధౌమాసే - నవమ్యాం మృగధిస్ట్వకే |
అర్ధరాత్రే నముత్సన్నా - గరగేవ శశిమండలాత్‌ ॥ ౩౨
చంద్రమండలమునుండి గంగానదివలెను సముద్రమునుండి లక్ష్మీదేవివలెను మేనకా గర్భమునుండి
సొరూపముంబోలిన శిశువై జన్మించిన పార్వతీదేవిని గురించి మరల నొక తూతి సుగంధ మంద
వాయువు ప్రసరించెను. శంకరుండు సమాహిత మనస్ముండయ్యెను. మధురోదకములు కురియుటయేగాక
ఫష వృష్టియు సంభవించెను. అగ్నులు శాంతముగా మండుచుండెను. మేఘములు గంఖీరముగా
.నఖముచుండినవి. మరియు నమ్మవారు పుట్టినపుడు శుభమంతయు నొనంగూరినది. ఓషధీ ప్రస్థ
సగరంబున సర్వంబును సుఖమయముగా నుండినది. అట్టి అపూర్వ సంతోష సమయమున
నారాయణుడు మొదలగు దివిషదులేతెంచి హిమవంతుని పుత్రికయగు జగదంబను దర్శించి
సిద్ధింపంజేయు మహేశ్వరీ! భక్తవత్సలురాల వగుటచే దేవకార్యమునకై మేనకాదేవిం
గస మనోరధమును పరిపూర్ణ మొనర్చునట్లు హరుని కామితంబు నీడేర్చుము!” అని నుతించియు
కమంబులిడి నిజనివాసముల కేగినవారు.
వేనకాదేవి శ్యామవర్ణముతోడను నల్లనికలువందగు దళముల వంటి కాంతి తోడ నావిర్భవించిన
| నవలోకించి లోలోన మురియుచుండినది. మరియు నామె దివ్య స్వరూపమును గాంచి
షాతిశయమున “మ హేశాని! స్వయంప్రకాశమాన రూపమున కనబడి నాయందు కరుణ కలదాన
' శివ శక్తులలో మొదటి దానిని త్రిలోకజననివి, శివప్రియురాలవు, నిర్ణరులందరు నిన్ను
గసపన్నవరు, ఇంక ముందు నా ధ్యానములో గోచరింతువుగాక ఐతే కుమార్తెగా నాకడ ప్రవర్తింపుమని
3 క
యని (ప్రార్థించెను. 2౧౮౭౧౪౭౮ Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
గ్గ 199
నా
ఖీ శీ శవ మహా ఫ్రర్వ్యా
అంత నా మహాదేవి “మేనకా! నీవు మున్ను నన్నారాధించినకతంబున ప్రత్యక్షమై యొస్య్య
వరము ననుసరించి నీ పుత్రికగా జన్మించుటకు ముందు నాయందు దివ్యభావన యేర్చడుట్మ
నిజరూపమును ్రదర్శించితిని. ను
పరికిం ప పర్యా
మాతా గను ఐతే ఈ వరకు చెప్పినట్లు లోక me
నొనగూర్చుటకు గాను పరమేశ్వరుని యర్ధాంగిగా నవతరించి నాననిమాత్రము విస్మరింపకుండు” శ
వక్కాణించి మేనక చూచుచుండగానే చంటిపిల్లయయ్యెను.
ఇయ్యది “శివబిజ్ఞాన నర్వస్తూ మను శాంకలీయ ఆంధ్రానువాద
ప్రవచనముతో వవ్వాధ్యాయము.
(పార్వతీదేవి బాల్యము)
అవ్విధము శిశువై లోకరీతి ననుసరించి రోదనముంజేయుచుండిన అమ్మవారి శరీరకాంతులకో
శయ్యాగారమునందు గల దీపములన్నియు శోభావిహీనములగుచుండెను. బాలిక యేడ్సు విని యింటిలోని
ఆడవారందరు పరుగున నేతెంచిరి. అంతంపుర భటుడొకండు పార్వతీజన్మ వృత్తాంతమును హిమవంతున
కెజిగింపగా నాతండు ఆనందాబ్ధినోలలాడుచు తన రాజలాంఛనమగు శ్వేతచ్ళత్రము దక్క నితరమ
నంతయు సజ్జనులకు సమర్పింతు నను సముత్సాహము గలవాడై పురోహితుని సద్రాహ్మణులను వెంట
నిడుకొని యంతఃపురములోనికి వెళ్ళి మేలివస్తముతో శోభించుచున్న తనయను గాంచి మిగుల
హర్షించినవాడు. మరియు పురప్రముఖులు స్రీలును సంతసించిరి. ఆ సంతోషసమయమున మంగళవాగ్య
ఫట్టనము, వారస్తీల నాట్యంబును శుభసంగీతగానంబును నెరవేర్చంబడినవి. హిమవంతుండు పార్వతీదేవి
జాతకర్శసంస్కారముం గావించి అన్నగోభూదానాదికములను (బ్రాహ్మణులకు సమర్పించెను. మరియ
మహాద్వారము చెంత కరుదెంచి భిక్షుకులకు వారివారి యభీష్ట వస్తువులని నిచ్చుటయే గాక ధనమున
గూడ నొసంగెను. తరువాత మునుల సమ్మతి నొకానొక సుముహూర్తమున కుమార్తెకు “కాళి” యన
నామకరణము గావించెను. నామకరణావసరంబున గూడ సద్రాహ్మణులకు వివిధదానమురి
నొనర్చినవాడు.
హిమవంతుండు బహుపుత్రుండైనను తన యనుంగు కుమార్తెయగు కాళిని పదేపదే గాంచో
మురియుచుండెను. అంత నా దేవి - వర్షకాలములో గంగానది వలెను, శరత్మాలమున వెన్నె!
గిరీశ్వరుని యింట దినదిన ప్రవర్ధమాన యగుచు శుక్షపక్షమున చంద్రకళవలె మనోహరమైన స్వరొసో
గలదిగా కన్పట్టుచుండెను. జనకుని కులమునకుందగునట్టు పార్వతి యని కాళిని బంధువ
హా పెద్దదై తపస్సునకు వెళ్లునపుడు తల్లి వారించినది గావున “ఉమ” యనియు పేర్యొనంో
క ల కపగయుతు హిమసంకుయ పరిక మాటిమాటికి
i
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
| | శీ శవ మహో ప్రరాణనం
వసంత కాలమున పుష్పములు పెక్కున్నను చూతము (మామిడి పువ్వు) నందే తుమ్మెదలు వాలి
చు నామెచే సంభూషితుడైనట్లు
సంస్కారముగల వాక్కుచే బుద్ధిమంతునివలెం
పమువలెను గంగానదితో సన్మార్గమువలెను గిరిజతో
పంృప్తపడినట్లును హిమవంతుడు పార్వతియందే ముదితుండగు
ండెను. మరియు గొప్ప కాంతితో దీ
గ థులరారుచుండెను.
పార్వతీదేవి -- చెలికత్తెల నడుమ బంతులాటతోడను బొమ్మలాటతోడను గంగానది యిసుక
ఖ్నిలయందు శివలింగముల నిర్మించుట మున్నగువాని తోడను బాల్యక్రీడలను సలుపుచుండెను.
పిమ్మట సద్గురువు నాశ్రయించి యాతండు చెప్పునపుడే సమస్తవిద్యల నవలీలగా చదువుచుండెను.
ఖత్మాలమున రాజహంసలు ఆకాశగంగనువలె రాత్రి సమయమున నిజకాంతులు ఓషధులను వలె
స్టాక్తనవిద్యలన్నియు నామెను వరించినవి.
ఇట్లు అమ్మవారు చిన్నతనపు ఆటలను వర్ణించితిని. ఇంక నితరములైన లీలల నభివర్ణించెదనని
సాతుండు శౌనకాది మహర్షులకు వక్కాణించెను. '
ఇయ్యది “శివనిజ్ఞాన సర్వస్తూ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
| త్రవచనముతో సక్షమాధ్యాయము.
_అష్టమాధ్యాయము_
(నారద హిమాలయ సంవాదము)
ఒకప్పుడు నారదమహర్షి - శివ(ప్రేరితుడై హిమవంతుని చెంతకు వెళ్ళగా .నాతడు ప్రణమిల్లి
₹జించియు తన కుమార్తెను నారదుని పాదములకు నమస్మరింపంజేసియు “మహర్షీ? (బ్రహ్మమానస
ఫపలలో శ్రేష్టుడవ్వు పరోపకారపారీణుండవు; నాయందు దయందలచి పుత్రికందగు జాతకమున గల
వివరింపుమనియు భాగ్యవంతురాలై ఏమహానుభావునికి భార్య కాగలదో చెప్పు మనియు
. అంత నారదుండు పార్వతీదేవి (దగు హస్తమును పరీక్షించి “మేనకా హిమవంతులారా?
కుని పదునారవకళవలె శోభించు మీ కుమార్తెను గారాబముగా పెంచితిరి. ఈమె తలిదండ్రుల కీర్తి
౦పంజేయునదై తన భర్తకు మిక్కిలి యానందము నొనగూర్చును. మహాసాధ్వియై యళ
ను, ఈ కన్యకాహస్తమున రేఖలన్నియు సులక్షణములు కలిగియే యున్నవి. కాన మాష
పఠనము విలక్షణముగా కన్పట్టాచున్నయది. అట్టి రేఖవలన కలుగు ఫలమేమనంగా? యో స
డును కామమోహము లేనివాడును మాతాపితరులు లేనివాడును ఆత్మాభిమానవర్ణితుండున
రూమెకులభించును” అని పలుకగా మేనకాహిమవంతులు నారదుని జోస్యమును నిజముగా విశ్వసించి
“రష. పార్వతీదేవి మాత్రము నారదవాక్యమున 'బోధపడువాడు శంకరుండేయని మదిని భా
ప్రసించినది.. మరియు మునిభాషితము యదార్ధంబని శివుని పాదపద్మయుగమునందు ఆ
క్వ పంది దుఃఖితుడై పార్వతికి పతి - తాము చెప్పిన వాడుగాక మంచివా
. కోని సునుప్ర్య్యామును విచరంపుముని' సోరమనదుగగా నాతండిట్లు చెవ్పందొదంగెను.
201
ష్ట్ర శ్రీ శివ మహో ఫుర్వ్యా
మ్ముము! హస్తరేఖ బ్రహ్మలిపియే యగును. కావున
భర్త లభించును. కాని యందుకు నొక నుపాయము క
డ సులక్షణములును కలిగియుండును.
గిరీశ్వరా! నామాట నిజమని న
కాజాలదు. నే చెప్పినట్టివాడే పార్వతికి
శంకరుండు నే చెప్పిన లక్షణములు కలవాడగుటయే గాక
ళ్లో॥ ప్రభౌదోషో న దుఃఖాయ - దుఃఖదో_త్య ప్రభౌహిసః |
రని పావక గంగానాం - తత్రజ్జేయా నిదర్శనా ॥ షా
విశ్వనాధుడగు శంకరుని యందు నవగుణ మెద్దియేని స్ఫురించినదో నద్ది దుఃఖము నాస్య
జాలదు. |ప్రభువుకానివాని యందు గల దోషముమాత్రము దుఃఖము ప్రరుచయును. సూర్యు
అగ్నియు గంగానదియు పరమపావనంబులైనకతన నవ్వాని యందలి దోషములును శ్రేయస్మరములగున
శివుని యందు గల లక్షణములన్నియు భక్తులకు శుభ(ప్రదంబులగునని భావము.
అందువలన నీ కన్యకయగు పార్వతిని శివునికి సమర్పించుము! శివుండు భిక్షుకుండుగ
కనంబడినను సర్వేశ్వరుండును నిర్వికారుండును నవ్యయుండునై శీఘ్రప్రసాదము గలవాడగుటం్నే
యీ నీ కుమార్తెను తప్పక పరిగ్రహించును. అందుకు గిరిజ తపంబాచరించునెడ ప్రసన్నుడగును. ణే
శివుని నురసామాన్యునిగా భావింవకుము. వేదవేదాంత వేద్యుండనియు లోకకల్యాణము
నొనగూర్చువాడనియు అన్నిట సంపూర్ణమైన సామర్థ్యము గలవాడనియు చరాచరమునంతయ
నియమించువాడనియు ఆతని యాజ్ఞయే సూర్యచంద్రాదులను వజ్రాయుధమువలె భయపెట్టుచు కర్తవ్యము
యందు బాగుగా ప్రవర్తింపంజేయుచున్నదనియు గుర్తెరుగుము!
మరియు నో హిమవంతా! ఈమె శంకరుని యర్థాంగియగుటయే గాక జననీ జనకులకు నాన
మొదవునట్లు మహాసాధ్వియె సువ్రతయై పరమేశ్వరుని చిత్తమును తన తపఃప్రభావమున స్వాధీనమః
జేసుకొనును. ఆతడు నీమెదక్క నితరవనితను పరిగ్రహింపండు. పార్వతీ శంకరుల యన్యోన్యానురాగు,
ప్రపంచమున నేరికినియుండ జాలదు. ఈ వరకు ఇప్పుడు. ఇంకముందు నిట్టి దాంపత్య స్నేహమనే
గాంచజాలము. మాటుపడిన దేవతాకార్యములన్నియు వీరి వలన సాధింపంబడును. నీ పుత్రిక శంకరో
శరీరమున వామభాగమై దినముతో సంతోషము కలియునట్లు ప్రవర్తించును. ఐతే శివుని వామార్థాంగో
పార్వతికి తపంబుందగు మహిమవలననే లభించును. (ప్రస్తుతము నీ కుమార్తె కాళిగానున్ననే
శివానుగ్రహము వలన మెరుపువలె ప్రకాశించు ధవళవర్ణముగలదై సువర్ణదేహకాంతితో స్వర్ణగారియో
బజగును. హరిబ్రహ్మాదిదేవతలును సనకాది సిద్ధులు నీమెను పూజింతురు. శివునికిగాక నితరునక"
కుమార్తె నీయకుము! ఇద్ది రహస్యము గావున దేవతలకేరికిని తలియనీయవలదు.
ఇట్టి నారద నంభాషితమును హిమవంతుండాకర్ణించి యిట్లు వచించెను. మహీ
మహాదేవుండు జితేంద్రియుండనియు రాగద్వేషాధిరహితుండనియు అమరులకుగూడ నగోచరుండై
తపంబాచరించుండుననియు వినియున్నాను. కావున పరశివార్పితంబగు తన మనస్సును ప్రో
భోగమునకై ఎట్లు మరలించును? అని నా సందేహము. మరియు ప్రదీపశిఖవలె తనలో వెలుగొం
సదాశివ పరబ్రహ్మము నిజరూపంబనియు నిర్వికారంబనియు బ్రహ్మవిష్ట్వాద్యతీతంబనియు నిరం |
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
కీ ౫... శ్రీ శవ నునో ఫ్రరాణషు
బంబనియు నిరపేక్షంబనియు నిరంతరము శంకరుడు
పండని కిన్నరలు చెప్పగా వినియుంటిని. సంసారబంధ
శష్టనామి బతనికి కలదు గదా!
మరియు హరు దాక్షాయణిని పరిగ్రహించునపుడు. నిన్నుదక్క నితర స్త్రీని పరిణయ మాడనని
కరుండు ప్రతిజ్ఞంజసియున్నాడు. (ప్రస్తుతము దాక్షాయణి మరణించినది కావున మరియొక రమణి
ధ్యానించువాడు కావున బాహ్యమును
మును హరించువాడగుటచే హరుండను
అంత నారదుడు “పర్వతరాజా? ఇవ్విషయమై చింతింప నవసరము లేదు. దక్షప్రజాపతి
ఫికయగు సతీదేవి - దక్ష యజ్ఞమున శరీరమును పరిత్యజించి నీ కుమార్తెగా జన్మించినది” అని
వచించుటయే గాక పూర్వ వృత్తాంతము నంతయు వివరించినవాడు. పార్వతియు నారదుని ప్రసంగము
నుక యాలకించి సిగ్గుచే తలవంచుకొనినదయ్యెను. హిమవంతుండు సంతుష్టాంతరంగుడై పార్వతిని
నేయితో పుణుకుచు శిరంబున నాఘ్రాణించి తన పీఠము పై కూర్చుండంజేసినవాడు. మరల నారదుడు
ఇయ్యా! ఈమె ప్రస్తుతము నీ పీఠము నధిష్టించినది కాని మున్ముందు శంకరుని తొడపైన నాసీనురాలై
ఇస్యమపై మానసమునుగాని చూపును గాని పోనీయదు” అని వచించి నిజనివాసమునకు చనినవాడు.
హీమవంతుడును ప్రమోదభరితుండై భార్యాపుత్రికలతో నంతఃపురమున కేగినవాడు.
ఇయ్యది “శితనిజ్ఞార సర్వస్వ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
వ్రవచనముతో ఆక్టమాధ్యాయము.
Eo)
(జనకా హిమవంతులు పార్వతికి శివునారాథించుమని చెప్పటయు స్వష్షమున శివుని
హపాంతరమును గాంచుటయు శివుడు హిమాలయమున కరుదెంచుటయు)
అంత నొకనాడు హిమవంతుని చెంతకు మేనకాదేవి వెళ్ళి నమస్మరించియు“ఆర్యపుత్రా! మనపుత్రిక
షయమ నారదమహర్షి వక్కాణించినయంశము నాకేమి యవగతము కానులేదు. కావున ప్రస్తుతము
సొంధరడ్దైన వరునితో వివాహము ఏర్పడుటకు ప్రయత్నించుము! సులక్షణములు గల కులమునందు
వానికి మన కుమార్తె నిత్తుమేని యపూర్వసుఖంబొదవును. ప్రాణ ప్రియురాలైన పార్వతి నిరంతరము
భర్తతో సుఖముగా కాలము గడుపు నుపాయము నాలోచించుము!” అని ప్రార్థించుచు నాతని
,రిపై పడినది. హిమవంతుండు మేనకను లేపినవాడై “ప్రాణేశ్వరీ! నారదుని సంభాషితము
స్వ నింప వలసిన యవసరము లేదు నిష్కారణముగా (భ్రాంతింజెందకుము! ఒకవేళ కుమార్తె యందు
గొధానురాగము 'కలదేని శంకరుని గూర్చి తపంబొనర్పుమని యామెకు బోధింపుము! పార్వతీదేవి
శపంబున శివుండు ప్రనన్సుడైనచో తప్పక పాజిగ్రపహాణముంజేయును. శివప్రాప్తితో
గళములన్నియు తొలగును. అందువలన పార్వతి శివునింజేరునట్లు హితవచనములం జెప్పుడు!”
వ |
క్మొణించెను, CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
౬]
ఇ
203
శ్రీ శివ మనో పర్యా
చి కుమార్తె చెంతకు వెళ్ళి పార్వతీదేవిందగు సుకుమార శరీరవ్హ్య
అంత మేనకాదేవి సంతసిం 3 న్‌ |
గాంచి లోలోన గుందుచు “ఇంతటి యపురూపసుందరికి తపంబొనర్ననెట్లు చెప్ప సాహసింతు న
విచారపడుచుండెను. కాళికాదేవి తల్లి మనోగతమును గుర్తెరిగి “అమ్మా! నేటెతెల్లవారునపుడొక స్వష్షన్న
గాంచితిని. ఒకానొక బ్రాహ్మణుండు శివుని గురించి తపించుటకు సహోభుంత్రము నుపదేశించినవాు
అని నంతనే మేనక హిమవంతుని రప్పించి స్వప్నవృత్తాంతమును లా నాతడు నేను గూడ _
నారదుండు చెప్పిన లక్షణము గల నొకానొక మహానుభావుండు మన పట్టణసమీపమున తపంబొన
నరుదెంచగా పార్వతిని వెంటనిడుకొని యాతని చెంతకు వెళ్ళినట్లును హస శంకరుండనియును త్వ
సేవకై నా కన్యకను చెంతనుంచుదుననంగా శంభుడందుల కంగీకరింపంలేదనియు అప్పుడు పార్ట
శంకరులకు సాంఖ్య వేదాంత వివాదము సంభవింప నెట్టకేలకు శివుండంగీకరించినందున పార
శివునినే భర్తగా బడయుదునను కోర్కెను మనస్సునందిడుకొని యాతని చెంత నుండెననియు” కలగంక్రి
ననియు స్వష్నఫలము ప్రాప్తించుటకు సమయమును నిరీక్షింపవలె ననియు వక్కాణించి మేనకతో గ్య
తత్మాలము నెదిరుచూచుచుండెను.
ఇట్లు కొన్నాళ్లుగడువగా నత్పురుషప్రావ్యుండైన శంకరుండు లోకరీతిని నటించుళు
సతీవిరహవ్యాకులుడై సర్వత్ర సంచరించుచు కొన్ని గణములతో హిమాలయమున కరుదెంచగా పార్వకీడే
యిరువురు చెలికత్తెలతో శివసన్నిధానమున నుపచారములను కల్పించుచుండెను. శంకరుండు పార్వ 1
నవలోకించునపుడు మనస్సు చంచలమగుచున్నను ధైర్యముతో వికారముం జెందకుండెను. అంశ
దేవతలు శంకరుని మోహింపంజేయు మన్మథు నంపగా శివుండు ఫాలాగ్నిచే మన్మధుని దహింపంజేసినవాడ
అందువలన గిరిజాదేవి తన సౌందర్యము వ్యర్థంబైనదని మదిందలచి ఘోరతపంబొనర్పగా శంకరుందీ
విష్ణుప్రసాదితుదై లౌకికాచారము ననుసరించి పార్వతిని పరిణయంబాడెను.
శౌనకాదిమహర్షులారా? |ప్రభువుండగు విలాసమును సంగ్రహముగా ప్రతిపాదించితిని. ఇకో
నెద్ది విందురో |ప్రశ్నించుడనని సూతమహర్షి వక్కాణించెను.
ఇయ్యది “శితవిజ్ఞాన సర్వస్వ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
(కుజా(డు ఉదయించి శివానుగ్రహమువలన గ్రహత్వమునొందుట) '
శివలీలను సవిస్తరముగా వినిపింపుమని శౌనకాదులు వేడగా సూతుడు చెప్పందొడంగెను:
సతీదేవి నెడబాసి, కైలాసమునకు వచ్చినతరువాత శంకరుండు ప్రాణములకన్న మిన్నయగు స
స్మరించుచు గణములకు నామెగుణములను వక్కాణించుచు దుఃఖించుచుండెను. గృహస్థధక
విదనాడి దిగంబరుడై లోకములయందు తిరుగాడుచు నొకచో భక్తులకు దర్శనమునిచ్చుచు కైలో నమో .
మధ్యమధ్య నరుదెంచుచుండినవాడు. మరియు ప్రయత్నబలమున మనుస్సు నేక్రాగ్రముంగావింబి
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
£ శ్రీ శివ మనో ప్రరాణమం
౦బగు నిజరూపము నవలోకించుచుండెను. ఇవ్విధము గుణత్రయమును వశపజచుకొని
యూధీశ్వరుండైన శంకరుడు చిరకాలమును గడువగా నొక్రనాడ్లు ప్రభుని నొసటినుండి చెమటం
[డున భూమిపైపడినందున తత్మాలముననే శిశువునుద్భవించెను. ఆశిశువు నాలుగుచేతులు
కాంతియు రమణీయస్వరూపంబును లోకాతీతప్రతిభయు ఇతరులకు గమ్యముకాని ప్రభావంబును
గి సరమేశ్వరునిముందు రోదనముంజేయగా భూమాత శంకరునకు వెజచి స్రీరూపముందాల్చి
గనరాగమున బాలునకు చనుబాలు త్రాగించి ముద్దునిడి కుమారునాడించెను. అంత శంకంరుడు
ం4ునగవుతో' “ధరణీ! ధన్యురాలవు నాశ్రమజలమువలన నీయందు నుదయించిన బాలుని బాగుగా
ఇపారుము. ఆధ్యాత్మిక ఆధిభౌతిక ఆధిదైవిక తాపత్రయము లేనట్టి యీపిల్లవాడు నీపేరుతో
క్రుద్ధండగును. నాకును వీనిని చూచినకొలదియానంద మొదవుచున్నయది” అని సంభాషించి
ఖమింపగా భూదేవి యాబాలుని చంకనిడుకొని శివాజ్ఞావశమున స్వస్థానముంజేరి సుఖముగా నుండెను.
బాలుండు భౌముండను నామదేయమునంబజగుచు వయసువాడై కాళీక్షేతమున
తంలాచరించి శివానుగ్రహమువలన నవగ్రహములలో నొక్కగ్రహంబై శుక్రలోకముపైనుండు శ్రేష్టమైన
(లోకము నధివసించి యున్నవాడు. క
శౌనకాదిమహర్చులారా? సతీవిరహవ్యాకులుడైయున్నపుడును శంకరుని లీలావిలాసము
' అషృళంబుగాను లోకకల్యాణకరంబుగాను పరిణమించినది. ఇంక నాతని తపోవిధానము నాలకింపుడు!
. ఇయ్యది “శివవిజ్ఞాన సర్వస్తూ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
ప్రవచనముతో వదియవయధ్యాయము.
| వళాదశాధ్యాయము
(శివునియొక్కయు హిమవంతువియొక్కయు సమావేశము)
(1 వర్గమానా గిరేఃవుత్రీ - సాశక్తిర్లోకపూజితా |
అష్టవర్నాయదాజాతా - హిమాలయ గృహేనతీ ॥ ౧
లోకపూజ్యురాలైన గిరిజాదేవి హిమవంతుని యింట దినదినము పెరుగుచు నెనిమిది వత్సరముల.
"లిక కాగా శంకరుండీ నమాచారమును కనుగొని పార్వతినే మనస్సునందిడుకొని లోలోన
చుండెను. మరియు నదే సమయమున లౌకికగతి నాశ్రయించి మనస్సును సమాధాన
యేటక్స తపింపందలచి నందికేశ్వరాది గణములవెంటనిడుకొని హిమవంతముపై గంగావతార
6మనక్స నరుదెంచెను. ' పూర్వము (బ్రహ్మలోకమునుండి బయలుదేరిన గంగానది భక్తుల
ములను నశింపంజేయు పరమపావనియై యిచ్చోటనే వెలసినది. ఇట్టిస్థలమున శంకరుండు
% లీమప్రమాదములు లేని పరమాత్మయగుటచే నేకాగ్రముగా తపంబును ప్రారంభించి
శేకోజ్యానభ్రవం నిత్యం - జ్యోతీరూవం నిరామయం 1. ip
| జగన్మయ్యం చిదా నరపం “2 జ్జుకహీనరి 'నరోశ్రయమా?”' An eGangotri VAR : 3
205
mm. =
సీ శ్రీ శివ మహో పురా
జగన్న్వయము చిదానందమయము ద్వైతవర్జితంబు నిరాశ్రయంబు రయ. న
ము ధ్యానించుచుండెను. భగవానుండు ధ్యానపరుండుకాగా నంది భృం యూ గణముల
4 రసమును చేయుచుండిరి. మరికొందరు గణములు శంకరునకు వలయు నుపచారముల్వ
నష మౌనముగా పరమేశ్వరుని దివ్య రమణీయ తపోవి(గ్రప్వూ
రు
కల్పించుచుండిరి. ఇంక కొంద He SE
నవలోకించుచుండిరి. ఇంతలో శంకరుండు నోషధీప్రస్థమున కరుదెంచిన లన హిమవంక్ష
డు తెలుసుకొని యచ్చోటికి సపరివారముగా వెళ్ళి ప్రభువునకు నమస్కరించి దిగువవిధము నుతించెన్స
చ్రేవదేవా! మహాదేవా! శంకరా! మూడులోకములను రక్షించువాడవు నీవేను, యోగిరూపధరుండ్య
నిరుణుండవు, సగుణుండవు, కైలాసమున నివసించియు సర్వలోకముల విహరించుచు లీలావిలాసములన్స
చూపెట్టుచుందువు, పరిపూర్ణస్వరూపుడవు, నిర్వికారుడవు, నిరపేక్షుండవు, ధీరుండవు, బహిర్భోగములను
తృణీకరించువాడవు, భక్తవత్సలుండవు, విష్ణుబ్రహ్మాదులతో సేవింపంబడువాడవు, విష్ణుబ్రహ్మాదిపదముల
నాసగువాడవు, సమంజసమైన తపంబుందగు ఫలమును ప్రసాదించువాడవు, లోకవ్యవహారములను
పాటించువాడవు.
సజ్జనులకు సుఖప్రదమైన నీ లీల నెవరును కనుగొనంజాలరు. భక్తుల మనోఖీష్టముల నీడేర్చుచు
నవ్వారి వశంవదుడవగుదువు; నీవిచ్చోటికేతెంచుట నాభాగ్యోదయమనియే భావింతును. నన్ను సనాధునిగా (
నొనర్పుము! దీనులపాలిటి కల్పతరువగు నిన్నుదర్శించి ప్రార్థించుటవలన నాజన్మ ధన్యంబైనది. జీవనము
సార్థకంబైనది. నన్ను నీ యాజ్ఞాపరిపాలకునిగా భావించి నీ సేవనమున నియోగించుము! అనన్యభావనళో
సేవింతును.
అంత శంకరుడు కొద్దిగా నేత్రములందెజచి పరివారముతో కూడిన హిమవంతు నవలోకింి
స్మితముఖుండై “గిరీశ్వరా! నేనిచ్చోటికి రహస్యముగా తపంబొనర్చ నేతెంచితిని. కావున నెవరును నా
తహఃస్థానమునకు రాకుండునట్లు ఏర్పాటు చేయుము. నీవైతేనో తపో నిలయమగువాడవు; మునుల
దేవతలు రాక్షసులు మహాత్ములందరును నీయందు నివసింతురు. (బ్రాహ్మణుల కాశ్రయ మిచ్చువాడవే
ఎల్లకాలము గంగా నదీప్రవాహమున పవిత్రుడవగుచుందువు; పరోపకారపారాయణుండవు; నాతేసేగే!
నిర్విఘ్నముగా కొనసాగుటకు వలయు దృఢ ప్రయత్నమును చేయుచుండుము! ఇదియే ”
పరమసేవనంబగును. ఇంక నీవు స్వగృహమునకు వెళ్ళవచ్చు” నని హిమవంతుననుగ్రహింప"
నాతండు పరమేశ్వరా! దేవాదులు నెంతయో ప్రయత్నించినను కనుపడని నీవు నాస్థలమునకు స్వయమ్‌
వేంచేయుట వలన నాతో సమానుడైన పుణ్యాత్ముడు లేడనియు దేవేంద్రుని మించిన భాగ్యము సో
దాపురించినదనియు తృప్తిపడుచున్నాను. మరియు నీ తపస్సు కొనసాగుటకు యధాశక్తి యత్నిం
అని మాత్రము వక్కాణించి స్వగృహమునకు వచ్చినవాడై నిజభటులనందరిని రప్పించియు “భటుల
మీలో నొక్కరుగూడ గంగావతరణ స్థలమునకు నీవేళటినుండి వెళ్ళవలదు. ఒకవేళ నా ో
నుల్లంఘించి వెళ్లుడురేని అట్టివారిని కఠినముగా శిక్షింతు” ననియాజ్ఞాపించి భవిష్యత్మార్యమునకే కీ
ఇయ్యది “శివవిజ్ఞాన సర్వస్వ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
రీ ఇ శ్రీ శివ మనో ప్రరాణను
_ర్మాదశాధ్యామిము )
గరీశ్వరుండొక్మనాడు తన కుమార్తెను వెంటనిడుకొని పుష్పములను ఫలములను గెకొనియు శంకరుని
3ంఠకు నరుదెంచి ధ్యానతత్పరుండైన జగన్నాధునకు ప్రణమిల్లి “నా పుత్రిక యామహామహుని సొమ్మె” |
(ని మదినర్థించుచు ఫలపుష్పాదికమునంతయు సమర్పించి పార్వతిని ముందు నునిచి దిగువవిధము
ఫిన్నవించెను. ల వ్‌
భగవన్‌? చంద్రశేఖరుడవైన నిన్ను సేవించుటకు నా బిడ్డ నిచటికి గొనితెచ్చితిని. ఇరువురు
ఇ్రకక్తలతోగూడ నిచ్చోట నిన్ను సేవించును కావున నాయందనుగ్రహము కలదేని యీ నా విజ్ఞప్తి
సంగీకరించుము!
అనంగానే శంకరుండు పార్వతి నవలోకించెను. పార్వతికి అప్పుడప్పుడే యౌవనము పరిపుష్టమై
యుండెను. మరియు నామె పూర్ణచంద్రునితో సమానమగు ముఖముతోడను 'విలాసముల కన్నిటికి '
నలైన శుభవేషముతోడను శంఖమువంటి కంఠముతోడను విశాలములైన కన్నులతోడను మనోహర
త్లమగముతోడను తామరమొగ్గలంబోలిన పీనస్తనములతోడను కృశించిన నడుముతోడను కడుపుమీది
సూపముడుతలతోడను స్థలపద్మములంబోలిన పాదములతోడను విరాజిల్లుచుండెను. ఇంతియేగాక
ధ్యానసంజరములో బంధింపంబడిన మునిమానసమునైన మోహింపంజేయు లావణ్యము గలిగి వనితాగణ
టోషణిగానుండెను. తంత్రమంత్రముల ప్రయోజనములను పెంపొందించునదియు కామరూపిణియునగు
పకి నొకపరి చూచి వెంటనే శంకరుండు నిమీలితాక్షుండై (కన్నులుమూసి) స్వరూపమును చింతించు
చుండెను, 3
ఆంత హిమవంతుడు సందిగ్గచిత్తుడై వేదాంతవేద్యుండు చంద్రకళా విభూషణుండు జటాజూట '
ఫొకితండు నగు శంకరునికి మరలనొకసారి యఖివాదించి జగదేకబంధువును గురించి యిట్లు
సీధాషించైన్స
మహాదేవా! నిన్ను శరణుంబొందిన నన్నొకమారు కన్నులుతెజచిచూడుము! భక్తుల సంకటముల
“ని సోనాడుచు జగమున కానందమును కలుగంజేయుదువు. వేదములు శాస్త్రంబులును కనుగొనం
ఆలస మహిమ యవాజ్మానసగోచరంబు; (శ్రుతియే త్వదితరమునంతయు బ్రహ్మముకాదని నిషేధించి
వివరించుటకై సాహసించి పూర్తిగా చెప్పంజాలక 'చకితయగుచుండగా నితరప్రమాణములు
%కములు కావని వేరుగా చెప్పనవసరములేదు. కాని నీ యనుగ్రహముంబిడసిన భక్తులనేకులు
డై నిన్ను తెలుసుకుందురు. శరణాగత భక్తుల కెప్పుడును భ్రమప్రమాదాదులు సంభవింపం
శ
బౌనంత్రి ఇహవ్లోభక్తా - స్త్యత్కపాంప్రావ్య భక్తితః |
శరబాగత్ర భక్తానాం ధక క్రాళ' హభ్రమాదకమ్‌? Varanasi, An eGangotri Initiative ౧౯
207
కాం? ఆ ఆటం కా
శీ 4వ మహా ఫురాల్య,
దీనుడనెన నావిజ్ఞప్రి యేమనగా? నన్ను నీ దాసునిగా భావించి న పయన ప్రభ
షష ర
శంకరా! ఈ నా కుమార్తెను వెంట నిడుకొని నిత్యము నీ దర్శనార్ధమై వచ్చుచుం
రమించి కొంత తడవాలోచించియు “నీకుమార్తె నింటియం్వ
అటితణి శంకరుండు ధ్యానమును వి
నునిచి నీవుమాత్రము నన్ను దర్శించుటకు రావచ్చు” ననగా హిమవంతుడు “స్వామీ! ఎం దుక
నాపుత్రికను తీసుకొనిరాకూడదు! నిన్నుసేవింప నీమె యోగ్యురాలు కాకుండునా? సెలవీయుము” జ
ప్రార్ధింప శంకరుడు కుత్సితయోగులగతింబ్రదర్భించు నుద్దేశముతో నిట్లు హిమవంతునకు వాక్రుచ్చెన్న
చంద్రవదనయు సుశ్రోణియు నగు నీ కుమారిని తీసుకొనిరావలదు. ఎందుకనగా ప్రీ మాయారూస్మి
యనియు అందు తరుణ్‌ తాపసులకు విఘ్నముల నొదవంజేయుననియు వేదవిదులు చెప్పుచుందురు
మాయాసంబంధము లేనట్టి యోగియు తపస్వియు నైన నాకు నాడు దానితో ప్రయోజనము లేదు,
వేదధర్మమును తెలిసిన వారిలో మిన్నయగు నీవిట్లుమాటలాడకూడదు స్రర్వకరాజు! 'యోగులక
స్రీసాహచర్యమున నిం[ద్రియసుఖములపై .ననురాగముదయించును. అందువలన వైరాగ్యము
కుంటుపడుటయే గాక తపోబలము క్షీణించును. కావున తాపసుండు ప్రీలయందను రక్తుండు కారాక,
ఇట్లు శంకరుని భాషితము నాకర్ణించి హిమవంతుండు చకితుడై నిరుత్తరుండయ్యెను. అంక
పార్వతీదేవి - సందర్భము నంతయు గమనించి దిగువవిధము సంభాషించెను.
ఇయ్యది “శివవిజ్ఞాన సర్పస్తో మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
వ్రవచనముతో తండ్రండ్రవయధ్యాయము,
త్రయాదశాధ్యాయము
(శివపార్వతీ సంవాదము)
పార్వతి - జ్ఞానవిశారదుడవగు మహేశ్వరా! నీవు చెప్పినయంశమునకు సదుత్తరమో
చెప్పుచున్నాను. వినుము! శక్తితో కూడినవాడవయ్యే విపులమైనతపంబు నొనర్చుచున్నావు. వేసో
తపించవలె నను బుద్ధియే శక్తి యనియు ప్రకృతి యనియు పేర్కొనంబడును. సమస్త పుణ్యకర్మలకో
శక్తియే మూలకందముగదా! మరియు శక్తి నూతగాగొనియే నీవు సృష్టిస్థితిలయములను గావించుచునై
నీవు ఎవరో సూక్ష్మమైన శక్తి యెవరో విమర్శింపవలెను. శక్తి లేనిది మహేశ్వరుండు లింగస్వరోో
డెట్లయ్యెను? నీవు లింగస్వరూపముననే పూజింపంబడుచున్నావు. నమస్కరింపంబడుచున్నాను. ఫో
బడుచున్నావు అనంగా నిరంతరము శక్తి విశిష్టుడవై విరాజిల్లుచుందువని భావము.
శివుడు - పరమోత్మృష్టమగు తపస్సుచేతనే ప్రకృతిబంధమును దూరమునర్చుకొనోో
కావుననే అప్రాకృతడ నగుచున్నాను. సత్పురుషులు - ఇంద్రియ వికారములను తెగటార్చి లో
జోలికింబోక ్రకృతిసంబంధములగు ్రక్‌చందనవనీతాదులను దరింజేరనీయరుగదా!
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
కీ . శ్రీ శివ మనో ప్రరాణనం
తి -- శంకరా! నీవు చెప ప
పార్వ అ వు చెప్పునదియు ప్రకృతికాదా? ఇట్టి ప్రకృతి నతిక్రమించినాడవెట్లు?
బు ప్రకృతిబద్ధమైయుండునది. ఒకవేళ నీవు ప్రకృత్యతీతుండ వగుదువేని మాటలాడకూడదు
జగమును రచింపకూడదు. ఎద్దియుచేయరాదు.
1 యచ్చృజోసి యదశ్నాసి - యత్పశ్యసి కరోషియత్‌ |
తత్సర్వం ప్రకృతేఃకొ ర్యం - మిధ్యావాదో నిరర్థకః J ౧౩
దేనిని వినుచున్నావో దేని ననుభవించుచున్నావో దేనిని చూచుచున్నావో దేనిని చేయుచున్నావో
అది యంతయు అనంగా (శ్రవణబోదర్భన (క్రియాదికమంతయు ్రకృతిందగు కార్యమగును. ప్రకృతి
మిధ్యయను వాదమునకు నాస్మారములేదు. ఒకవేళ నీవుప్రకృతిని తిరస్మరించిన వాడవైనచో ఈ
కామూాలయముపై తపంబునెందులకు చేయుచున్నావు? అందువలననే ప్రకృతిని విడనాడనివాడవని
క్రేటపడుచున్నయది. నిజంబగు సచ్చిదానంద మయస్వరూపమును మజుగుపఅచి ప్రాకృతునింబోలిన
నీ ప్రవర్తనముంజూడగా ప్రకృతి బద్ధుడవనియే బోధపడును. ప్రత్యక్షముగా నీవిట్లు గోచరించుచుండగా
గ్రకృతికందని వాడవని తర్మించుటయనుచితముగాదా? దేవాధారులు నింద్రియములతో
గొంచుచున్నదంతయు ప్రాకృతంబగును. వేయేల? అట్టి ప్రకృతియే నేను; పురుషుండవు నీవు;
నారేయూతంగైకొనియే సమస్తంబు నాచరించుచున్నావు; నీవు చెప్పినట్లే ప్రకృతిబద్ధుడవు కాకుందువేని
నేనుచెంత నుండుటంజేశి భయమెందులకు? +
శివుండు - పార్వతీ! ఇంతవరకు నీ మనోదార్జ్యమును గుర్తింప నిట్లు ముచ్చటించితిని. ఒకవేళ
నాపరిచర్యయందు నీకు దృఢారాగము కలదేని ప్రతిదినము విహితమైన సేవ నొనర్చుము! వేదాంతవేద్యుడనై
నిర్గసడనై యుండు నాకు నీసామీష్యంబేమియు చేయంజాలదు.
భక్తానురంజనపరుండగు శంకరుండిట్లు పార్వతీదేవికి ననుజ్ఞనొసగి “పర్వతరాజా! నీప్రదేశమున
కపంబొనర్చుటకు ననుమతినీయు” మని ప్రశ్చింప హిమవంతుండు విని వినయ పరిపూర్జుండై “శంకరా!
ఈ జగమంతయు నీదేయైయుండ నేనా నీకు ననుజ్జనిచ్చువాడను? నీ విభూతిలో హిమాలయ
నణుమాత్రముగాదే” అని విన్నవింప సదాశివుడు చిరునగవుతో నిజనివాసమునకుంజనుమని వక్కాణించెను.
అంత హిమవంతుండు పార్వతిని వెంటనిడుకొని యింటికి వెళ్ళినవాడు. ప్రతిదినము
టరర్శనార్థము వచ్చుచుండెడివాడు. ఇంక పార్వతీదేవి - ఇరువురు సఖురాండ్రను తోడ్మొని శంకరుని
చుటకు వచ్చుచుండెను. ఇంక పార్వతీదేవి - ఇరువురు సఖురాండ్రను ' తోడ్కొని శంకరుని
చుటకు వచ్చుచుండెను. మహేశ్వరుని శాసనమున నందీశ్వరులాదురెవరు నామెను వారింపకుండిరి.
నిజము విచారించిచూడగా నెప్పుడు నెడబాటు లేనట్టి శక్తిశివులు సాంఖ్య వేదాంత మతముల
ననుసరించి వాదించుకొనిన సందర్భము భక్తులకు సుఖము నొదవంజేయునది. హిమవంతునియందలి
గౌరవముచే హైమవతిని తన సేవలో చెంతనుండ నంగీకరించిన శంకరుండు “నిత్యము నన్ను సేవించి
ఎళుటక్సు పార్వతి యెట్టిభయముంజెందకుండుగాక” అనిస్ఫుటముగా వచించెను. విఘ్నములు
"ంభవించుచ్చున్నను ఆట్టి ఆటంకనులను, గణికప్లక్ల న్లుండ్తుటల్లే థ్రీరుళ్లెన తాపసుల లక్షణంబగును.
209
జీ శ్రీ శివ మహా ఫ్రరాణన్నృ
కాళియనంబడు పార్వతీదేవి ని
. వికారము నొందక నిజరూపధ్యాన తత్పరుడైయుండెను. త్యవ్సు
వ వ షేకించి పాదతీర్ధమును పరిగ్రహించుచుండైను,
నభి
శంకరుని సేవింప నేతెంచుచు నాతని దివ్యచరణముల 5
శుభ్రమైన వస్త్రముతో శంకరుని పాదకమలములను తుడుచుచుంగెను. విధివిధానముగా పదునార్త
నుపచారములతో శివునింబూజించుచు పునఃపునః (మొక్కులిడుచు జనకునింటికి క్రక్ళుదుందడిద. ఇట్లు
పార్వతీశంకరులు ప్రవర్తించుచుండగా చాలాకాలము గడచినది.. అంత నొకప్పుడు పార్వతి _
చెలికతెలతోకూడి శంకరుని సన్నిధానమున మనోహర సంగీతము నాలాపించుచుండెను. మరియొకప్పుక
కుశలను పుష్పములను స్వయముగా తెచ్చుచుండెడిది. ఇంకనొకప్పుడు చెలికత్తెలనూతగా గాని
సలసమ్నార్లనముతో ముంగిట చాన్సు చల్లుచుండెడిది. మరియొకతూరి శంకరుని కెదురుగా కూర్చొని
యా దివ్యసుందరవిగ్రహమును కనులారగాంచుచు విస్మితురాలగుచుండెను. నవయౌవనపరిపూర్ణవయో
విలాసినియగు పార్వతి - తన చెంతనున్నను మన్మథవికారము లేనిదగుటను గమనించుచు శంకరుండు
- ఈమె పూర్వదేహంబునను నాయర్థాంగియగు సతీ దేవియే గదా - యని మదిందలచుచుండెను.
మునులనుగూడ మోహింపంజేయు లావణ్యముగల కాళికాదేవి తనసన్నిధిని మెలంగుచున్న నామెను
భార్యగా మహేశ్వరుండు పరిగ్రహింపలేదు. క్రమమును తప్పకుండా తన్ను సేవించుచున్న పార్వతిపై
శంకరుండు దయగలవాడై “ఈమె యొకవేళ తపశ్చర్యావ్రతము నాచరించినచో గర్వకారణ మిసుమంతయు
నుండదు కావున నప్పుడు పరిగ్రహింతు” ననిలోలోన నిశ్చయించుకొని ధ్యానపరుండయ్యెను. అట్టితజీ
నా మహామహుని హృదయమున నెట్టిచింతయు లేకుండెడిది. పార్వతీదేవి శివరూపమునే చింతించుచు
నిత్యము సేవించుచుండెడిది. హరుండు ధ్యానమును చాలించినవేళ తన ముందున్న పార్వతిని చూచుచు
చూడనట్లుండెను.
ఇంతలో నింద్రాదిదేవతలు తారకాసురుని బాధలంబడలేక బ్రహ్మదేవుని యనుమతిని మన్మథుని
శంకరునిచెంతకు పంపగా నాతడు శంకరునకు మోహమును కలిగించుటకు సర్వవిధ ప్రయత్నముల
నాచరించినను శివుండు చలింపకుండుటయేగాక మన్మథుని ఫాలాగ్నిజ్వాలలతో భస్మముంగావించెను.
అప్పుడు పార్వతీదేవి “నేనే సౌందర్యవంతురాల” ననుగర్వమును దూరమొనర్చుకొని నారదునియుపదేశమున
తపంబొనర్చి శంకరునింబడసినది. పరోపకారపారీణులగు నుమామహేశ్వరులు ఆదర్భ్శదంపతులై
పరస్పరానురాగముతో మెదలుచు దేవకార్యమును సాధించుటద్వారా లోక కల్యాణము నొనంగూర్చినవారు.
ఇయ్యది “శివవిజ్ఞాన సర్వస్వ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
వ్రవచనముతో వదిమూడవ యధ్యాయము.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
Ra
f శ్రీ శిన మనో ప్రరాణనం
_వకేరశాధ్యాయము
(వజ్రాంగుడు నుదయించి తపంబాచరించుట)
శారాకాసురుండెవని కుమారుండు? దేవతల నవ్వాడెందులకు పీడించెను? శంకరుండు
పట్లు దహించెను? పార్వతీదేవి యత్యుగ్రతపంబెట్లాచరించినది? శంకరుని పతిగా నెట్లు పడసినది?
సక్తులతో విననిచ్చగించు మాకు నీ వృత్తాంతము నంతయు విస్తరించి చెప్పుమని శౌనకాదులు
శంకరునిం (బ్రార్ధించి యాతని యనుజ్ఞ నొందియే చెప్పుచున్నాను. మొదట తారకాసురుని
శ్రుడుతమును వినుండు!
బ్రహ్మదేవుని కుమారుండగు మరీచిందగు పుత్రుడైన కశ్యపప్రజాపతి '- దక్షుని పుత్రికలను
ఫరునుగ్గురిని వివాహమాడెను. అవ్వారిలో దితీదేవి పెద్దదైయుండెను. హిరణ్యక శివుడు
హీరణ్యాక్షుండు అను నిరువురు కుమారులు దితియందు జన్మించి పెద్దవారై లోకకంటకులైనందున
సహానిష్టువు వరాహరూపమున నరసింహరూపమున నవతరించి యవ్వారిని దునుమాడెను. అందువలన
) ఉీగేవి దుఃఖించి కశ్యపుని సేవించి గర్భవతియై యుండగా నింద్రుండది గమనించి యవకాశమును
గొకించుకొని దితి గర్భములో వజ్రాయుధముతో ప్రవేశించి గర్భమున ఛేదింపంజూడగా నామెగానించిన
ఛ గ్రతముందగు ప్రభావము వలన గర్భము నశింపనందున దైవయోగమున నేడు విభాగములై
సురుననేడుగురు కుమారులు జన్మించిరి. అవ్వారే సప్తమరుత్తులై స్వర్గమునకుంజని దేవేంద్రుని
హీారములో చేరినవారైరి.
మరల నొకతూరి దితీదేవి కశ్యపుని సమీపించి ్రార్ధింపగా నాతడు “పదివేల వత్సరంబులు
హీబొనర్సు” మని యాదేశించినందున నామె యవ్విధము తపంబాచరించి శివానుగ్రహపాత్రురాలై
సేవించి యొకానొక పుత్రుని కనంగా నాబాలుడు వజ్రాంగుడనంబఅగుచు వజ్రముతో సమానమగు
గకశరీరము గలవాడ్రైపరాక్రమ సంపన్నుడై బలవంతుడై యుండెను. తల్లియానతి ననుసరించి
సేజాగుండు - దేవాధిపతిని బలవంతముగా బంధించి సురలనందరిని శిక్షించెను. దితీదేవి సుతుని
కళ లోలోన సంతసించుచుండెను. శుక్రాద్యమరులు గుందుచుండిరి. అట్టితజి చతురాననుండు
తోడ్మాని వజ్రాంగుని చెంతకుంజని యింద్రుడు మున్నగు వేల్పులను విడిపించెను. అంత శివ
సరైన వజ్రాంగుండు - “దేవేంద్రుండు దుష్టస్వభావముగలవాడు, స్వార్థమును సాధించుకొనువాడు,
ను ఛేదించువా:ఏ కావున తత్భలము ననుభవింపంజేసితిని. ఇంక మీయందలి గౌరవ
విడుదలంజేయుచున్నాను. స్వర్గరాజ్యము ననుభవించుగాత! జననిందగుశాసనము ననుసరించి
a నింద్రాదిపీడనమును గావించితిని కాని నాకు నేలోకమునందలి భోగాపేక్షయులేదు. కావున
దేవా! తత్వజ్ఞానము నుపదేశింపుమని ( ర్థించుచున్నాను. అది విని సాత్విక స్వభావమే
సని యుపదేశించి బ్రహ్మదేవుండొక వరాంగిని సృష్టించి వజ్రాంగునకు సమర్పించి సత్య
వాడ్డ కశ్యపుండును'స్వనీపాసమునకు బెళ్ళినవాడు, అంత నజాంగ్లు
211
(డు సత్త్వగుణ సంపన్నుడై:
errr Ress a
న ల ద నా కాద ద ద వజ
= క దపా
Sere
i
ip శ్రీ శివ మనో ఫ్రర్యూ
వరహితుడై సుఖముగానుండెను. .వజ్రాంగుని భార్యయ్య
న నామె కామభావనతో పతిని సేవింపగా
ము సాతిఃశస్వభావము కలుగనందు న్యా
వరాంగికిమాత్ర 'త్త్వకణ్వ! “హరికి దుఃఖము నొదవంజేయువాడు మూడులోకమృల
సంతసించి “ఏమికావలె” ననియడుగగా
2) ని వ
జయించువాడు గొప్పబలము కలవాడు నగు కుమారుని ప్రసాదించు” మని వరాంగి ప్రార్థించెను,
అంత వజ్రాంగుండు - నాభార్య దేవతలతో విరోధమును కోరుచున్నది. అట్టి విరోధము స్యా
రుచింపదు. ఏమిచేయుదును? ఎక్కడికి పోవుదును? నాశపధమెవ్విధము భంగపడకుండున్న,
ప్రియురాలి మనోరధము ఫలించునెడల మూడులోకములలోని దేవముని మానవాదులు బాధపడుద్న్యు
ప్రాణేశ్వరి కోరికను నెరవేర్చ కుండినచో నరకము చేకూరును. రెండువిధములను ధర్మహాన్సిర్ష
కనుపడుచున్నయది” అని కొంతకాలముడోలాయ మానమానసుడై శివేచ్భాబలమున వరాంగీవాక్ష్యన్న
నామోదించి యట్టి కుమారునింబడయుటకై బ్రహ్మదేవునిగూర్చి దుష్మరతపంబు నొనర్పగా నాతడు ప్రత్యక్ష
వరమడుగుమని వక్కాణించెను.
వజ్రాంగుండు ఆకసమున విరాజిల్లు చతురాననుంగాంచి నమస్మరించియు మహాబలశాలియ
గొప్ప పరాక్రమము గలవాడు సమర్భుండు తపోనిధియు నగు కుమారుని ప్రసాదించుమని యాచింపూ
(బ్రహ్మదేవుండు మదిని మిగుల చింతించి సదాశివుని స్మరించుచు నీవుకోరిన యట్టి కుమారుండు తప్ట |
జన్మించి వర్ధిల్లునని వజ్రాంగునకు వరంబొసంగి నిజలోకమునకుంజనినవాడు.
ఇయ్యది “శికవిజ్ఞాన సర్వస్వ” మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
ప్రవచనముతో కదునాలుగవ యధ్యాయము.
(తారకాసురు(డు జన్మించి తపంబొనర్నుటు
అవ్విధము వజ్రాంగుడు బ్రహ్మదేవుని వరమునొంది స్వనివాసములో వరాంగితో కొంతకాలో
సుఖమునుండగా నామె గర్భవతియయ్యెను. పెక్కు వత్సరములు గడచిన తరువాత వరాంగి ప్రసూకేకీ
కుమారుని కనినది. ఆతడు దశదిశలను వెలిగించువాడై గొప్ప పరాక్రమముగల మహాకాయుడుగానుళో'
వ్రాంగుని కుమారుండు పుట్టినపుడు జగక్చీడాకరములైన పెద్దనుత్సాతములు ఆకసమున ేళకో
నుప్పతిల్లినవి. కొరవిలతో గూడిన వజ్రాయుధములు గొప్పధ్వనింజేయుచు భయముగొ లుపునపో
పడుచుండెను. ఉత్కృష్టములైన కేతువులు ఆకాశమున నుదయించెను. భూమి సముద్రము
చలించెను. దిశలన్నియు మండుచుండెను. నదులన్నియు కల్లోలితములగుచుండెను. వాయున
వీచుచు హూత్మారములను పలుకుచు పెద్దపెద్దచెట్లను పెజకివేయుచుండెను. ధూలియా
ప్రసరించుచుండెను. సూర్యచంద్రులు రాహువుతో కూడినందున నవ్వారిచుట్లు పరివేషములు కన
మహాభయమును సూచించుచుండెను. కొండలలోనుండి గాలివానలు బయలుదేరి రధధ్వనులవె ౪
ప్రజలకు భయంకరములుగా నుండెను. శునకములు నులూకములు నక్కలు నజచుచు
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
ఆసురభావమును విసర్జించి వైరభా
రీ శ్రీ శవ మహా ప్రరాణను
గడ గ్రామశ్వానములు మెడలను పైకి నెత్తుచు సంగీతమునువలె రోదనముంజేయుచుండెను.
గయల తమదెక్కలతో భూమింగీచుచు గుంపులు గుంపులుగా ఇటునటు పరుగెత్తుచు నజచుచుండెను.
నీడములనుండి వెడలి భయంకరముగా కూయుచు చంచలచిత్తముగలవై తిరుగాడుచుండెను.
గ్రామములయందు నరణ్యమున నెవరో కొట్టినట్లుబాధపడుచు మలమూత్రములను విసరించు
నందన. గోవులు కన్నీళ్లుగార్చుచు భయపడుచుండెను. అవ్వానిపొదుగులపై రక్తము పారియుండెను.
నుజుముచు చీముంగుతిపించుచుండెను. దేవతామూర్తులు కదలుచు దుఃఖించుచుండెను.
లు వాయుప్రసారములేనిది క్రిందపడుచుండెను. ''ఆకసమున గ్రహములు పోరాడుచుండెను. .
ఖాది విష్ల్వమునుచూచి పామరజనులు జగత్పళయమును భావించుచుండిరి.
అట్టితఖి కశ్యప ప్రజాపతి యేతెంచి పజ్రాంగకుమారునకు “తారకు” డనునామధేయము నేర్చరచెను.
| ఆరకుండు తనపొరుషము ప్రకటితమగుచుండగా పాషాణముం బోలిన కఠినమగు శరీరముతో
| ఘ్యమవలె పెంపొందుచుండెను. అంతనొకప్పుడు తారకాసురుండు - జననియగు వరాంగిని తపస్సునకై
థనుజ్ఞ నర్ధించి దేవతలందరిని జయింపంగోరి మధువనమున గురువుగారి యుపదేశముననుసరించి
ల్రహ్మదేవునుద్దేశించి యూర్థ్వబాహువై యొక్కపాదముపై సుదారుణతపంబు నాచరించెను. మరినూరు
| వశ్చరములు నిలువంబడి సూర్యునవలోకించుచు దృడచిత్తముతో నూరువత్సరములు జలముమాత్రము
' ఫ0ిగ్రహించుచు ఇంక నూరేడులు వాయువునుపీల్చుచు శతవర్షంబులు నీటియందు నిలువంబడి నూరు
హధనంబులు భూమిపైనను, శతవర్షంబులు నగ్నియందును వందవత్సరములు నధోముఖుడుగాను
వరిగూరువత్సరములు కరతలముతోడనే భూమిని స్పృశించుచు శతవర్షంబులు పాదములతో
ఫకకాఖనవలంబించి పొగంద్రాగుచును తపించెను. ఇట్లు వినువారికిని సహింపనలవిగాని తపంబు
నించిన తారకాసురుని శిరములోనుండి తేజస్సునుదయించి దేవలోకములను కాల్చుచుండెను. దేవతలు
దిషలును బాధపడుచుండిరి.
“ారకాసురుండు నాఇంద్రపదవిని స్వీకరించునేమో” యని దేవేంద్రుండు లోలోన వెజగందు
| సేన, “క్కత్రండు నకాలప్రకయమునొదవంజేయు” నని ప్రజలు సందేహించుచుండిరి. అట్టితటి
| తేష్షందరును భయగ్రస్తులై సత్యలోకమునకువెళ్ళి బ్రహ్మదేవునికి శరణాగతులై తారకాసురునివలన,
న గన కష్టములను నివేదింపగా పంకజాననుండు సరాసరి తారకాసురుని చెంతకు వెళ్ళి వరమడుగు
| ననెను. అంత తారకాసురుండు విధికి ప్రణమిల్లి “దేవా నీవు ప్రసన్నుడవైతివేని లభింపనిదేదియు
దు. నీవ నిర్మించిన నీ బ్రహ్మాండమున నాతోసమానుడైన బలవంతుడు లేకుండుగాక! శంకరుం
| న స్యన్సన కుమారుండు జన్మించి దేవసేనాపతియై నాపైశస్తమును ప్రయోగించునెడ మరణము
వెచుకాక్ష!” అను రెండు వరముల నర్థింపగా నాతండు “తధాంస్తు” అని వరంబులనొసగి
నకు వెళ్ళినవాడు దైత్యుండును సంతసించి శోణితపురముంజనినవాడాయెను. శోణితపురంబున
"| డు రాక్షస ప్రముఖులమోల తారకాసురుని త్రిలోకాధిపతిగా పట్టాభిషిక్తునొనర్చెను. అప్పుం
కొరకుంక్స చరాచరమునంతయు పీడించుచు దేవతలను బాధించుచు రాజ్యము నేలుచుండెను.
| సీస నైరావతము సుకు బేతు౭డు' నవనిథులనుంవరుణుండు నశ్వమూణను; గహ్లబి కామధేనువును
|
213
న్న
ఖ్జీ శ్రీ శివ మహో ఫ్రర్మ్యా
స పడి సమరించిరి, వచ
మును తారకాసురునకు భయప YY టె
సూర్యుడు నుచై, కశవమను గుజ్టి 3 అ జ
శేష్టమైనవస్తువుండునో అచ్చటచ్చటికి తారకుండు వెళ్ళి ఆయావస్తువులను ప్రరగ్రవాంచను. సమ్ము
అ సేద్యము లేకుండానే సస్యములను ఫలింపంజేయుచుండెను, స
ముల నర్పించెను. భూమి
వు బాధకాకుండునట్లు తపించుచుండెను. చంద్రుండు వెన్నెలతోడనే రాత్రు
ప్రకాశించుచుండెను. వాయువు - తారకునిప్రజలకు సుఖజనకముగా ప్‌ పధందెను. దేవతల
పితరులయొక్కయు ద్రవ్యమునంతయు తారకుండపహరించుటయేగాక స్వర్గరాజ్యము నాక్రమించి ఇ
ఇంద్రుడై దేవతలనందరిని పారద్రోలి. యవ్వారి స్థానములయందు రాక్షసులను నియమించెను, జ
తారకాసురుని బాధలంబడలేక నమరులందరు మిక్కిలిదీనులై బ్రహ్మదేవుని శరణుంబొందిరి.
ప్రవచనమున పదునైదవ యధ్యాయము.
(తారకాసురునివలన భయపడిన సురలకు శివుడు నభయము నొపగుట)
అవ్విధము దేవతలు బ్రహ్మదేవుని సమీపించి యభివాదనము నొనర్చియు పరాభక్తితో ప్రార్థి? |
నాతడు ప్రసన్నుడై “దేవతలారా? మీకు స్వాగతంబగుగాక! ఎందుకు వచ్చితిరో చెప్పుడు!” అని వాక్రచ్చె
తారకాసురుడు వరగర్వితుడై మమ్మందరను నిజస్థానములనుండి తొలగించి యహర్నిశమ॥
బాధించుచున్నవాడు. వానికింజడిసి పరుగెత్తుచు వెళ్ళిన ప్రతిచోటను తారకుడే కనుపించుచున్నవాడీ
మాదుఖము నీకు తెలియకుండునా? - దిక్సాలకులందరును వాని యధీనములోనున్నవారు. మానవులే
పరతంత్రులమై 'తారకుని సేవించుచున్నాము. అప్సరసలు మొదలగు, దేవతాప్త్రీలను చెజంబట్టినవో
యజ్ఞములుగాని అనుష్టానములుగాని దానధర్మాదులుగాని లోకమున నెరవేరుటలేదు. తార
సేనాపతియగు క్రౌంచాసురుండు పాతాళమువరకువెళ్ళి యచటి ప్రజలనుగూడ బాధించుచున్నాడు. కో
మేము స్వర్గమున నుండంజాలము. ఇంక మీద నీవు నిర్దేశించు స్థలమున నుండువారము.
శ్లో! యత్రాస్మాకం జయాశాహి - హరిచక్రే సుదర్శనే |
తత్కుంఠిత మభూత్తన్య - కంఠే పుష్ప మివార్పితమ్‌ ॥ ౧౯
ళీ
నారాయణుడు ధరించు సుదర్శనచక్రముపై నింతవరకు మాకు విజయము లభించునను +,
యుండెడిది. అట్టిచక్రము తారకుని కంఠమునందు నుంపంబడిన పుష్పమువలె పరిణమించిన * !
యమరులు వేడుకా వో
నగా విరించి “నావరముతోడనే తారకుడు పెంపొందినవాడు. తొగు |
విషవృక్షమైన నద్దానిని ఛేదింపరాదు. కావున నేను వానిని వధించుట యోగ్యముకాదు' (i
శంకరుందే మీకార్యమునంతయు సాధింప సమర్థుండని తెలియుండు! కాని యిప్పుడే
ప్రేరేపించినచో కార్యసిద్ధి కాజాలదు.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
గ్జీ శ్రీ శివ మహా పురాణము
..ఏకానురుండే తన పాపమున స్వయముగా వినాశమును పొందును. తారకుండు నశించు
సపాయమును నాన. వినం! శివవీర్యసంజాతుండైన కుమారుండే వానిని వధింపంజాలును.
యనుగ్రహమున నే చెప్పంబోవు నుపాయము సిద్ధించును. పూర్వము దాక్షాయణిగా నుండు
యే ప్రస్తుతము హిమవంతునివలన మేనకాదేవియందు జన్మించి వర్ధిల్లచున్నయది. శంకరుండు
అర్జరేతస్కుండగు శంకరుని వీర్యమును స్థలింపంజేయుటకు పార్వతియే సమర్భురాలు కాని మరియొక
నిత కాజాలదు. అట్టి పార్వతీదేవి హిమగిరియందు తపించుచున్న శంకరుని ప్రస్తుతము సేవించుచున్నది.
పరమేశ్వరుడు ధ్యాననిమగ్బుడైన కతన సమీపమున తనను సేవించుచున్న పార్వతినవలోకించుచును
శలించుటలేదు. కాని శంకరుండు పార్వతిని భార్యగా పరిగ్రహించునట్లు నుపాయమునాలోచించి
గావింపుడు! నేనును తారకాసురుని చెంతకు వెళ్ళి యాదురాక్రమణము నుండి నివారింతును. మీరు
పీనెలవులకు వెళ్ళుడు!” అని పలికి వెనువెంటనే తారకుని నిలయమునకుంజని “రాక్షసరాజా! నీవడిగిన
వరమునకన్న నధికముగా ననుభవించు నుద్దేశముతో దేవతల సర్వస్వమగు స్వర్ణరాజ్యమును పాలించుట
నీకు తగదు. కావున స్వర్గమునువిడనాడి భూతలమునకు వెళ్ళి యచ్చోట రాజ్యమునేలుము! నేలపైననే
గేవభోగ్యములన్నియు నీకు సమకూరును” అని వాక్రుచ్చి సాంబశివుని స్మరించుచు నంతర్థానముం
జెందినవాడు.
అంత తారకుండు (బ్రహ్మవాక్యమును పాటించి స్వర్గమునుండి భూలోకమునకేగి శోణితంబను
'| ష్టణమును రాజధానిగా నేర్చరచుకొని జగమును శాసించుచుండెను. ఇంద్రాది దేవతలును విరించిం .
| రగు వాక్యము నాకర్ణించి యాతనికి నమస్కరించి స్వర్గమునకువెళ్ళినవారు. తరువాత నొకప్పుడు
“ంకరునకు పార్వతీదేవియందు ఆసక్తి కలుగునట్లు త్వరలో ప్రయత్నించుము!” అని దేవేంద్రునకు
సమరులు నివేదించి తమతమ నివాసములకుంజనిరి.
ఇయ్యది “శివనిజ్ఞాన నర్వస్తూ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
ప్రవచనముతో వదునారవ యధ్యాయలు..
- సప్తదశాధ్యాయము |
(ఇంద్ర కామ సంవాదము)
దురాత్ముడగు తారకాసురుని బాధలను మదిలో తలచుచు దేవేంద్రుడు మన్మథుని స్మరింపగా
నొకడు క్షణకాలములో వసంతుని తోడ్కొని రతీదేవిని వెంటనిడుకొనియు గర్వము నుట్టిపడుచుండగా
. నషస్మరించి యిం[ద్రునిముందు నొకానొక సమున్నత పీఠముపై నాసీనుడై గంభీరధోరణిని సాంజలియె
యిట్లు సంభాషించెను.
“దేవ
| షకెంచ్రి
J
J
i
|
రాజా? ఎందుకు నన్ను స్మరించితివో చెప్పుము! నీవు నిర్దేశించిన కార్యము నాచరించుటకు
ర్‌ CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
215
శ్రీ శివ నహ పురాణ
అంత నమరాధిపతి బాగుబాగని ప్రశంసించుచు “కందర్సా! నీవు సరాలు నొనర్పంజాలుదున
ప్రస్తుతకార్యమునే నుడువుచున్నాను. వినుము, నాకార్యమునే నీ కార్యముగా భావింపుము. మిత్రులెందరో
కలరు కాని నీవంటి సన్మిత్రుండెచ్చోటను గానరాడు. ఎవనివలన హితము ప్రియంబును సమకూరుస
నట్టివానిని మించిన ప్రియుండు లేడని చెప్పవచ్చును. కాలదోషమున నసాధ్యమగు దుఃఖమొందు
సంభవించినది. నీవుదక్క నితరుండెవడును నా దుఃఖమును తొలగింపంజాలడు.
శ్లో! దాతుః పరీక్షా దుర్శిక్షే - రణే శూరన్య జాయతే |
అసత్కాలేతు మిత్రస్యా - శక్తా స్రీజాం కులస్యపా ॥ లం
కరువుపడినపుడు దాతయొక్క యౌదార్యంబును యుద్ధరంగమున శూరుని పరాక్రమంబును
ఆపత్మాలమునందు మిత్రుని సహకారబుద్ధియు ఐలహీనస్థితిని భార్యాది వనితల సానుభూతియు పరీక్షింపం
బడును. అనంగా నాయాసమయములలో వారివారి నిజలక్షణములు బయటపడునని భావము.
సంకటము సంభవించినపుడు మంచి స్నేహము గలవారు వినయముతో సహకరింతురు. కావున
నిప్పుడు నీకు పరీక్షాసమయమని భావించుము! కేవలము నాకు హితమును చేకూర్చుమని కోరుటలేదు.
కాని సురలందరికిని క్షేమంకరమైన కార్యమును నిర్దేశించుచున్నాను అని యమరాధిపతి వచించినంత
మన్మధుండు “దేవా! ఇట్లెందుకు మాటలాడుచున్నావు? బదులు చెప్పజాలను. ఉపకరించువాడు
లోకమున నొక వ్యక్తిగా మాత్రము కనంబడును కాని కృత్రిమములగు ప్రశంసల నాశింపడు. సంకటము
చేకూరినపుడు నెక్కువగా బీరములు పలుకువాడు సహకరింపంజాలడు. ఐనను నా తోచినకొలది
మాటలాడుచున్నాను వినుము! నీపదవిని లాగుకొనుటకు నెవడేని తపించుచున్నయెడల నట్టివానిని
(భ్రష్ణంజేయుదును. దేవతలుగాని బుషులుగాని దానవులుగాని యింద్రపదవి నాశించి దారుణతపంబు .
నొనర్చుచున్నచో నవ్వారిని సుందరనారీమణుల కటాక్షములను ప్రసరింపంజేసి క్షణకాలములో భగ్నవ్రతులను
గావింతును. ఇవ్విషయమున మానవులను గణింపవలసిన యవసరములేదు. మీరుధరించు
వజ్రాయుధము తదితర శస్తాస్త్రములన్నియు నుండుగాక! మిత్రుడను నేనుండగా నీకెట్టిభయంబును
సంభవింపదు. బ్రహ్మవిష్ణమహేశ్వరులను గూడ మోహితుల నొనర్చు నాకు తదితరులను పాటింపవలసిన
యవసరములేదు.
మృదువైన నైదు పుష్పబాణములు, బ్రమరముల యల్లైత్రాడులో కూడిన చాపము, మనోహర
లావణ్యము గల వనితలు, మంత్రియగు వసంతుండు, చెలికాడగు చంద్రుండు నను నైదు బలములు
స సమకూరియున్నవి. శృంగారరసము సేనాధిపతిగాను హావభావములు సైనికులుగాను కలిగియున్న
సలల సుకుమారములగునవి. నేనుగూడ నట్టివాడనే; దేనివలన నేకార్యము సిద్ధంచునో
ట్టి ద్ధిమంతుండు నియోగింపవలసియుండును. కావున నో ఇంద్రా! నాకు సరిపడు కొర్వే
మెద్దియో త్వరలో నిర్దేశింపుము!” అని వక్కాణించెను.
అంత శతక్రతువు సంతసించి మన్మధునభినందించుచు యిట్లు సంభాషించెను. .
కామదేవా! నేనుద్దేశించిన కార్యమును సాధింప నీవే సమర్థుండవు! ఎందుకు నిన్నాశించితినో
చెప్పుచున్నాను. సావధానముగావినుము! తారకుండను రాక్షసుడు బ్రహ్మదేవుండొసగిన వరమున
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 216
కీ శ్రీ శివ మహో పురాణము
సవస్తప్రాణులకు నజేయుండై సజ్జనులను బాధించుచున్నందున నింద్రాడులవ్వానితో పోరాడి
బోలే వజ్రము మొదలగు తమతమ ఆయుధములను కుంటితములుగా నొనర్చుకొనిరి. చివరకు
అధించు సుదర్శనచక్రంబును రిత్తయయ్యెను, ఐతే మహాయోగీశ్వరుండైన శంకరుని వీర్యమువలన
క్రమారునివలననే తనకు మరణము వచ్చునట్లు తారకాసురుండు బ్రహ్మదేవునివలన వరమును
. ఇట్టితలి మిత్రమా నీవేమిచేయవలెనో నేను వేరుగా చెప్పనవసరము లేదని భావింతును,
గ్వలోకనుఖి ప్రదంబగునట్లు కార్యమును సాధింపుము. శంకరుండు పిమాలయముపై
సంప్రొప్తికై తంపిచుచున్నవాడు. కాని యాతని కెట్టి కోరికయులేదు. పార్వతీదేవియు
ూండ్రతో కూడినదై శంకరునికి పరిచర్యలంజేయుచున్నది.
ఫార్వతీదేవియందు శంకరున కభిరుచి కలుగునట్లు నుపాయమును గావింవుము!
తువేని కృతార్థుడ వగుటయేగాక లోకమున శాశ్వతకీర్తి బడయుదువు! మరియు నీ
ఫథషము చిరస్థాయి కాగలదు, అంత మనోభవుండు వికసించిన ముఖకమలము గలవాడై నిండు
శ్లో నటులే చేయుదునని ప్రాక్రుచ్చుటయేగాక శివమాయామోహితుడగుటంజేసి దేవేంద్రుని వాక్యమును
పనుపూర్వకముగా నంగీకరించియు శంకరుడు తపించు హిమాలయమునకు భార్యతోడను
ఘుకునికోడను నిండు నుత్సాహముతో బయలుదేరి వెళ్ళినవాడు.
| ఇయ్యది “శివనిజ్ఞాన సర్వస్తో మను శాంకరీయ అంధ్రానువాద
ప్రవచనముతో వదునేడవ యధ్యాయము.
(కామవికార వర్ణనము)
మన్మధుడు గర్వపరిపూరితుడై హిమాలయమునకువెళ్ళి మొదట వసంతుని ధర్మమును ప్రసరింపం
ఓషధిప్రస్థమునగల మహేశ్వరుని తహస్థానమునందు వృక్షములు వికసించినవి. అశోకవనముల
తియ్యమామిడి పుష్పములు పరిమళముగలవై కామోద్దీపకములగుచు ప్రకాశించుచుండెను.
సంపైకుమ్మెదలువాలుచు నింపుంగొలుపుచుండెను. భృంగములు కోకిలలు మధురముగా కూయు
రుంకారధ్వని మనోహరముగా వినంబడుచుండెను. చంద్రుని విశదమైన వెన్నెల కామినీ
కు దూతికవలె నుండినది. విరహముగలవారి కప్రియముంగొలుపు వాయువు సుఖస్పర్శముగా
‘ht, ఇట్టి వసంతుని విహారము - వనములో నివసించు మునులకుగూడ సహింప నలవి
ఈసమయమున అచేతనములకు గూడ కామవికారము కలుగుచుండగా చేతనులైన ప్రాణులకు
ము 'ఏర్పడనని వేరుగా చెప్పనవసరములేదు. తన లీలావిలాసముగా పరిగ్రహింపంబడిన
నగ శంకరుడు - అకాలనిర్మితంబగు వసంతవిలాసమును గాంచి ఆశ్యర్య చకితుడగుచు
ష్య న్యులక్షృ నశక్యంబగు తపంబునాచరించుచుండెను. కాముండు రతీదేవితో కూడినవాడై
1 కందు వ్యాపించినతణి వామపార్శ్యమున చూతబాణము నాకర్షించి తత్రతృులనందరిని
సుకు తన ప్రభావమును చూజుట్టుచుండనుం శృంణారరసంలాను శంకరుని
217
నీ శీ శివమహా ప్రర్మా
చోట మూర్తీభవించినట్లున్నను గుప్తముగా చిత్త
సన్నిధానమునంటబ్రవే న్డ్‌ డెను. ఐనను శంకరుని మోహింవంశ్ష్వే
|
జెందినవాడై యవకాశమును నిరీక్షించుచుం
నసమర్థుండగుచుండెను.
శ్లో జ్వలజ్వాలాగ్ని నంకొశ - ఫాలనేత్రసమన్వితమ్‌ |
ధ్యానన్థం శంకరం కోవా - సమాసాదయితుం క్షమః॥ _ విం
మండుచున్న నగ్నిహోత్రముంబోలిన ఫాలనేత్రము గలిగి ధ్యాననిమగ్నుడైన శంకరుని చ్చి
జేయుటకు నెంతటివాడైనను సమర్శుండు కాజాలడు. ఇంతలో పార్వతీదేవి - సఖురాండ్రను వెంటనిడ్షక
నానావిధ పుష్పములు మున్నగు నుపచారములందీసికొనియు శివుని సన్నిధానమునకు నేతెంగ్నై
లోకమునగల సౌందర్యమంతయు నామెయందు మూర్తీభవించియుండెను. వసంతకాలమున నుదయ్యి్య
సుగంధపుష్పములను తలందాల్చియుండు పార్వతిందగులావణ్యమును నూరువత్సరములకాలంబైన
వర్ణింప నలవికాదు. పార్వతీదేవి - శివునిసమీపించినవేళనే శంకరుండుధ్యానమునుచాలించి క్షణకాల్న
బాహ్యదృష్టికలవాడయ్యెను. ఆయదనుంగనుగొని మదనుండు హర్షణంబను బాణమును ప్రయోగింహా
నదేసమయమున గిరిజాదేవి - సుగంధద్రవ్యములనలందుకొని శృంగారహావభావములతో శంక
ముందునకు వెళ్ళినది. అప్పుడేమన్మధుండు ధనుస్సునినుసంధించి పుష్పబాణమును ప్రయోగించు
నిత్యంబువలె పార్వతీదేవి యానాడును శివునకు నమస్కరించి పూజించియు శివునిముందు నిలువంబష
అట్టితణీ శంకరుడు పార్వతిని ప్రేమతో చూడగా నామె స్వావయవముల నాచ్చాదించుకొని ప్రీస్పభావము
జేసి సిగ్గుంజెందుచుండెను. శంకరుడు పార్వతికి దైవకల్పితంబగు విధానమును గమనించి యామె
దగు మనోహరములైన సంగములనిట్లు వర్ణించుచుండెను.
ముఖమా? చంద్రుడా? నేత్రములా? కలువలా? కనుబొమ్మలా? మన్మధుని ధనుస్సు”!
అధరోష్టమా? దొండపండా? నాసికయా? చిలుకముక్కా? కంఠస్వరమా? కోయిల పక్షియాలాషో
నడుమా? యజ్ఞవేదికయా? ఈమె నడకనేమనివర్ణింతును? రూపమునేమని పొగడుడున
ఈపెధరించిన పుష్పములను వస్త్రములనేమని ప్రశంసింతును? సృష్టిలోగల లలితభావమంకడీ
నీమెయందే కన్ఫట్టుచున్నయది. వేయేల? ఈమె తనువునందలి యవయవములన్నియు సరో
రమణీయంబులైనవి. అద్భుతస్వరూపురాలైన నీపార్వతి మిక్కిలి ధన్యురాలు; (త్రెలోక్యమునే
సరిపడు చక్కనిది మరియొకతే లేదని చెప్పవచ్చును. గొప్ప సుఖమును పెంపొందించునదై
మోహింపంజేయు పార్వతిని గురించి చెప్పుటకు నేరికిని సాధ్యము కాజాలదు.
ఇట్లు శంకరుండు పార్వతిని వర్ణించుచు నామె యవయవములను తాకనుండ గిరిజాదేవి యో
గమనించి సిగ్గుంజెందినదై నిజాంగములను కప్పిపుచ్చుచు సుందరవీక్షణములతో పరమేశ్వరున
చుండెను. శంకరుండు లీలావిగ్రహుడగుటంజేశి లోకికరీతిని మోహము నొంది యిట్లచింిలే
ఈమెను చూచినతోడనే గొప్పయానంద మొదవుచుండ నాలింగనము వలన నెట్టి సుఖమొనగో
చెప్పనలవికాదు.
క్షణకాల మివ్విధము విచారించి పార్వతీదేవిని బహూకరించియు ప్రబుద్ధుండై విరాగమోో
ఏమిచిత్రము? నేనిట్లెందుకు మోహముంజెందితిని? (ప్రభువునైనను కామవికారము కలవాడ 4;
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
| కీ శ్రీ శన మహో ప్రరాణనం
ఇతరుల శరీరమును స్పృశింపందలచునపు
నై పుడు సామాన్వుంధు ఇపొషయ
గ సవనరములేదు. న్యుంధు ఇవ్విషయమునచలించు నని
అని చింతించి పరమేశ్వరుండు దృఢమైన విరాగభావము కలవాడై పార్వతీదేవితో నేకాంతసుఖముం
(గ లాలననుండి మనంబును మరల్చినవాడై పరిశీలనపరుండయ్యెను. .
“ఫరేశః కింపతేదిహ” “ప్రపంచమున భగవానుండు నిజధర్మమును గోలుపోవునా?”
ఇయ్యది “శివవిజ్ఞార సర్వస్వము" ఆను శాంకరీయ ఈఆంధ్రానులాద
వ్రవచనముతో తదునైనిమిదవ యధ్యాయము.
ఏీకోనవింశాధ్యాయము
(శివు(డు కామదేవుని నశింప౦జేయుట).
| ఉత్తమమైన తపంబు నాచరించుచున్న నాకు విఘ్నము లెందుకు సంభవించుచున్నవి? ఎవం
| (ట్లు నా చిత్తమును చలింపంజేసినవాడు? పరకాంతనుగాంచి కుత్సితవర్గనముం గావించితిని.
[, ధగ్మవిరోధము దాపురించినది. వేదమర్యాదనతిక్రమించితిని అని వరమేశ్వరుండు విచారించి
| శకిశతహృదయముతో దిశలంతటను పరికించెను. -
3
కాముడు బాణముననుసంధించి గర్వితుడై యవివేకముతో తనబాణమును ప్రయోగింప
సుకట్టియుండుటను గమనించి శంకరుండు కోపోద్రిక్తుడగుచుండెను. మన్మధుండు నంతరిక్షమున
|
నివి యమోఘాస్త్రమును శంకరునందు ప్రయోగింపగా నద్ది పరమేశ్వరుని యందు విఫలంబయ్యెను.
/
| అకకాముండు గడగడవణకుచు తన ప్రయత్నమువ్యర్థంబైనక తన నిం ద్రాదిదేవతలను స్మరించుచుండెను.
| శరులందరు నేతెంచి శంకరునకు' నమస్కరించి స్తోత్రపాఠములను చేయుచుండగా పరమేశ్వరుని
శృశీయనేత్రమునుండి యగ్నిజ్వాలప్రళయాగ్నితో సమానముగ నావిర్భవించి యాకనమునకెగసి
i
| హేల ప్రార్థించుచు మన్మధునికై వగచుచు ఇదియేమిటని దుఃఖించుచుండిరి.
ఇట్టిపరిస్థితిని పార్వతీదేవి భిన్నహృదయయె సభీజనమును వెంటనిడుకొని తన నివాసమునకయుం
| డెను. మన్మధునిభార్యయగు రతీదేవి క్షణకాలము తెలివిదప్పినదై పతివియోగమునకు మదింగుందుచు
| సృేపరాలివలె కొంతకాలము నేలపైపరుండి తెలివిరాగానే అనేక వాక్యముల నుచ్చరించుచు
సిట్లునిలపించెను.
ఏమిచేయవలెను? ఎక్కడికివెళ్ళవలెను? నాప్రభువును దేవతలు పిలచినశింపంజేసిరి. హానాధా!
స్మా? ప్ర్యామువలె ప్రియుండవు; నాకు సుఖమునొసగువాడవు;
ఇంట సంభవించిన దేమిటి? (ప్రియుడా? ఎక్కడికి వెళ్లితివి? రతీదేవి యివ్విధము వగచుచు
చేతుల్స చబచుచు వెంట్రుకలను శిరలోహుక్‌ని, యుడ్గుర్లు ar చట ను రదు
219
సేపైసడుచు గిరగిర తిరుగుచు క్షణములో మన్మధుని భస్మము గావించెను. శంకరా! క్షమించుమని
es
న
శ్రీ శివ మనో ఫురాల్య,
లకించుచు దుఃఖితులగుచుండిరి. ఇంతలో నింద్రాదిదేవతలు నేతె్చి |
నూరడింప నిట్లువక్కాణించిరి. :
ప్రభువైనశంకరుండు మరల కామునిజీవియ్ప
వృక్షలతాదులును రతీవిలాపము నా
మహేశ్వరుని స్మరించుచు రతీదేవి
రతీ! కాముని భస్మను కొద్దిగా కాపాడి యుంచుము!
జేయును. ERE
శ్లో! సుఖదాతా నకోఐ_స్యస్తి - దుఃఖదాతా నకశ్చన |
నర్వ్యో౭_పి స్వకృతం భుంక్తే - దేవాన్‌ శో చసి వైవృథా ॥
ప్రపంచమున నొకరికి మరియొకండు సుఖము నొసగువాడు కాడు. అటులే దుఃఖప్రదాతయులేద్స
ప్రతివాడును తాజేసినకర్మందగు ఫలము ననుభవించును. కావున దేవతలను వ్యర్థముగా
తూలనాడుచున్నావు. ఇట్లు సంభాషించి శివుంజేరి వినములై “శరణాగతవత్సలా? మహేశ్వరా? మాప్రిక్టు
నాకర్ణింపుము! కాముని చేష్టితము స్వార్థముకాదని గ్రహింపుము! దుష్టుండగు తారకాసురుని బాధల
బడంజాలక నమరులు మన్మధునితో నేతత్మార్యమును గావింపంజేసినవారు. రతీదేవి యొంటరిడ్దె
విలపించుచున్నయది. ఆమె నూరడింపుడు! (కోధముతో దేవమానవాది జగము నంతయు సంహరింప
జాలుదువు. రతీదేవిందగు దుఃఖమునంజేసి మేమందరము ఖిన్నవదనుల మగుచుంటిమి. అందువలన
తాము రతీదుఃఖము నుపశమింపంజేయుండు! అని ప్రార్థించిరి.
ఇట్టి దేవతావాక్యమును శివుండు విని ప్రసన్నుడై “దేవతలారా? బుషులారా? నా సుభాషితమ
నందరును వినుడు! నా క్రోధమున నెరవేరినది మార్పుంజెందంజాలదు. విష్ణువు భూలోకమున
కృష్ణుండుగా నవతరించి రుక్మిణియందు కుమారుని కనువరకు కాముండు / అనంగుడుగా నేయుండును.
రుక్మిణీ కుమారుండు ప్రద్యుమ్నుడనంబజగును. ప్రద్యుమ్నుడు జన్మించుటతోడనే శంబరాసురునినే
నపహరింపంబడును. అట్టితటి శంబరుండు బాలుని మృతునిగా -భావించి సముద్రమున పడవేసి తన
పట్టణమునకు వెళ్ళును. రతీ! అంతవరకు నీవు శంబరుని నగరమున నివసింపుము! అచ్చోటనే న
భర్త (పునరుజ్జీవితుడై) లభించును. అచ్చోట ప్రద్యుమ్నుడు పెద్దవాడై శంబరాసురుని యుద్ధమున దునుమా!ీ
తన ప్రియురాలైన రతీదేవిని వెంట నిడుకొని శంబరుని ద్రవ్యమునంతయు పరి[గ్రహించియ
ద్వారకానగరముం బ్రవేశించును. అంత వరకు వేచియుండుడు!” అని శంకరుండు చెప్పినంత నమరులి
విని ప్రణమిల్లి యంతరంగమున నూజటంజెందినవారై చేతులు జోడించి “మహాదేవా! కరుణాసొగరో
కాముని త్వరలో బ్రతికించి రతిప్రాణములను కాపాడు” మని మరల విన్నవించిరి. శంకరుండది యాలకోో
(ప్రసన్నుడై “దేవతలారా? మన్మధు నీలోపుగానే జీవింపంజేయుదును. అంతవరకు కైలాసమున గో
మ సార నిత్యము విహరించుచుండును. ఇవ్విషయము నెవరికిని చెప్పకుండు!
ష్‌ వా దుఃఖమునంతయు నివారింపంగలను” అని వాక్రుచ్చి బృందారకలి
గడుచుండ ర్ధానముంజెందెను. తరువాత నమరులు భయములేనివారె రతీదేవి నూరడిలో
మెను శివుండు చెప్పినదంతయు విశదీకరించి తమ తమ నెలవులకు వెళ్ళినవారు. శంక
చెప్పంబడిన సమయమును నిరీక్షించుచు రతీదేవి శంబరుని నగరమునకు వెళ్ళి నివసించియుందెను
ఇయ్యది “శివవిజ్ఞాన సర్వస్తూ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
త్రవచనముతో వదితొమ్మిదవ యుధ్యాయము.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative ణో /
లు. అతో
క”
గ శ్రీ శివ మహో ప్రరాణను
నవక
(ఐబడబానల చరికము) .
శంకరుని ఫాలనేత్రమునుండి యుద్భవించిన వహ్నిజ్వాల యెచటికి వెళ్ళినదో చెప్పుమని శౌనకాదులు
ప్రశ్నింప సూతుండు చెప్పందొడంగెను.
శివని ఫాలాగ్నిజ్వాల - మన్మధుని భస్మముంజేసి ప్రపంచమున తిరుగాడుచుండగా లోకత్రయము
సందు హాహాకారముప్పతిల్లిను. కావున దేవతలు బుషులును బ్రహ్మదేవుని శరణుంబొంది వినమవదనులై
శవ దుఖమును వెలిబుచ్చిరి. అంత బ్రహ్మదేవుండు శివుని స్మరించి తత్మారణమును గమనించి
లోకఠ్రయమును రక్షింపందలచి యచ్చోటికి వెళ్ళి చూడగా నా వహ్నిజ్వాల జగంబును దహింప సమకట్టు
నండి పరమేశ్వరుని యనుగ్రహబలమున నద్దాని నరికట్టి (వహ్నిజ్వాలకు) బడబారూపము నేర్చరచెను.
అంత నయ్యది సౌమ్యజ్వాలాముఖియె శివేచ్చావశమున (బ్రహ్మదేవునిచే సముద్రమునకు గొంపోబడెను.
అర్టీతథీ సముద్రుడు పురుష రూపముతో నేతెంచి సాంజలియె (బ్రహ్మదేవునకు నమస్కరించి “నిఖిలేశ్వరా!
సునీ సేవకునిగా భావించి యిచ్చోటి కెందుకు వచ్చితిరో సెలవిం” డని |ప్రార్థింపగా నాతడు “సాగరా!
, జ్భాప్రేరితుడనై నేను చెప్పు హితవాక్యము నా కర్ణింపుము! శంకరుని క్రోధాగ్ని బడబా రూపమును
థింబి నీలో నివసింపవచ్చినది. ఇద్దానిని ప్రళకయకాలమువరకు నీవు ధరింపవలెను. మరల నేనేతెంచి'
ఇట నివసించినప్పుడు నీవీ బడబాగ్నిని విసర్జింపవచ్చును. నీలో నుండు నుదకమే యీ బడబాగ్నికి
నోకోరముగును. అంతవరకు నీలోనుండి వెళ్ళుటకు నవకాశము చిక్కకుండునట్లు నిద్దానిని జాగ్రతగా
గకిపుము!” అని వచింప సముద్రుండు - ఇతరులకు ధరింప నలవికానిదియు భయంకరంబునగు
- రికూనలమును ధరింప నంగీకరించెను. అంత బడబాగ్ని సముద్రమునంగల నుదకములను పీడించుచు
పంటలతో చెలరేగుచు లోనంబ్రవేశించెను. ఇందువలన బ్రహ్మదేవుడు సంతసించి సత్యలోకమునకు
తసండగా సాగరుడు విధికి ఘొక్కులిడి యంతర్భానముంజెందినవాడు, అట్టితతి జగము స్వస్థంబయ్యెను.
మరియు బడబానలభయము లోకమున నంతరించినది. అమరులు మునులును సుఖముగా నుండిరి.
ఇయ్యది “శివ విజ్ఞాన సర్వస్తూ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
ప్రవచనముతో ఇరువదియవ యధ్యాయము. .
(పార్వతీదేవికి నారదమహర్షి యువదేశించుట)
మహానీయుడగు శంకరుని లీలావిలాసము అద్భుతంబైనది. అవ్విధము శంకరుని ఫాలనేత్రజ్వాల
(ధుని దహించినపుడు సంభవించిన గొప్ప ధ్వనిని విని భీతయై పార్వతీదేవి తన చెలికత్తెలతో గూడ
స టికి వెళ్ళెను. హిమవంతుడు నా శబ్దమునకు వెజగంది భయపడుచున్న పార్వతిని
చియమై రెండు'కన్నులను తుడుళుడూ5పార్వతీ! = ఖీతిలకునులే,ప్రందుక్సుదుభించుచున్నాన?
221
నీ శ్రీ శవ మహో ఫురాల్వ,
చి కరమునందుకొని లోనికి తీసుకొని వెళ్లెను. ఐనను పార్వతి ఆ గృహమునందెచ్చట్స
న ప! జేరి యప్పుడు తాను మరల పుట్టినట్లు భావించెను. మరియు “వా! హతురాలసై,
మై వ నిందించుకొనెను. నిద్రించునపుడు త్రాగుచున్నపుడు స్నానమాడునప్పు
నిలబియున్నవేళను సఖురాండ్రమధ్య నున్నపుడు నెట్టి ర
“నా చక్కదనము మున్నగునవి నిరర్ణకంబులైన” వని లోలోన గుం న ష్టితమును
స్మరించుచుండెను. శంకరుని వియోగమును సహింపంజాలనిదై శివ శివ నా మోచ్చా ణముంజేయుళ్చ
శంకరునియందే తన యంతః కరణమును నెలకొలిపి తండ్రియింట నివసించుచుండెను. మాటిమాట్టి
తెలివిందప్పుచు జాగరూకురాలు నగుచుండెను.
మేనకాహిమవంతులు మెనాకుండు మొదలగు సోదరులు నెన్నియో సాంత్వన వచనములంబలిక్రి
నామె యూరటంజెందలేదు.
.అంత నొక్కనాడు దేవేంద్రునిచే ప్రార్థింపంబడిన నారదుడు - స్వేచ్చ్భావిలాసముగా
హిమాలయమునకుంజని హిమవంతునిచే సత్మరింపంబడి సముచిత పీఠమునందాసీనుడై కుశలప్రశ
గావించిన పిమ్మట హిమవంతుడు తన కుమార్తెందగు చరితమును హరుని క్లామదహనమువరవ
నారదునకు వక్కాణించెను. నారదుండది విని శివుని స్మరింపుమని మాత్రము 'హీదువంతు నాదేశింి ,
పార్వతీదేవి నేకాంతమునంజేరి లోకకల్యాణార్థియై క్రిందివిధము సంభాషించెను.
కాళీ! దయాధర్మము నవలంబించి సత్యముంజెప్పుచున్నాను. విని యవధరింపుము! తపస్సులేని
శంకరుడు ప్రసన్నుడు కాజాలడు. నేనే సౌందర్యవతి నను గర్వమును మనుస్సునందిడుకొని మహాదేవి
సేవించితివి కావున విజయము నందకుంటివి. దీనుల ననుగ్రహించు స్వభావముగల పరమాత్మ మహాయో!
యగుటచే (ప్రస్తుతము విరక్తుడైయున్నవాడు. అందువలననే మన్మథుని దహించి నిన్ను విడచినవాడు.
ఐతే సాంప్రతము తపస్సు తోడనే శివు నారాధింతువేని యాతడు ప్రసన్నుడై నిన్ను భార్యగా పరిగ్రహించును.
నీవును శంకరుండు దక్క మరియొకనిని భర్తగా నంగీకరింపవని నాకు బాగుగా తెలియును.
అనినంత పార్వతీదేవి “మహర్షే! శంకరు నారాధించుటకు మహామంత్రమవసరము గదా! అర్జీ
మంత్రరాజంబగు శివపంచాక్షరి నుపదేశింపుమనియు
ళ్లో॥ న సిద్ధ్యతి క్రియాక్వాపి - నర్వేషాం సద్గురుం వినా !
మయా శ్రుతో పురా సత్యం - శ్రతిరేషాననాతనీ ॥ ' . 39
సద్గురువు నాశ్రయించి యుపదేశము నొందనిది యెట్టి పుజ్యంబును సిద్ధింపదని సనాతనీటోీ |
చెప్పుచున్నట్లు వినియున్నాననియు నారదుని ప్రార్థించెను.
అంత నారదుండు విధిపూర్వకముగా పార్వతికి శివపంచాక్షరీ మహామం[(త్రము నుపదేశో |
మంత్రప్రభావమును వర్ణించెను. శివపంచాక్షరీ మహామంత్ర మహిమను విన్నంతమో
డు ప్రసన్నుండగును.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
రీ శ్రీ శవ మహో ప్రరాణనం
ఫంధ్రో౭ యం సర్వమంత్రాజణా - మధిరాజళ్చ కామద; |
(క్తి ముక్తి ప్రదో౭_త్యంతం - శంకరన్య మహాప్రియ; ॥
మవోమం(త్రములన్నిటిలో శివపంచాక్షరీ మవామంత్రము ప్రభువువలె విరాజిల్లునది.
ముల వ గై జీవితసుఖమును ప్రసాదించును మరియు శంకరునకు మిక్కిలి ప్రియంబు
టీని యపాసకులకు శివానందపప్రాప్తి యనంబడు మోక్షము నొదవంజేయును.
గిజా! . విధియుక్తముగా నీ మహామంత్రమును జపించుచు శంకరు నారాధింతువేని- యాతడు
సీ దర్శన మిచ్చును. ఉపవాసాది నియమముల నవలంబించి శివస్వరూపమును చింతించుచు
పంచాక్షరీ మంత్రమును జపించుము. అందువలన శివుండు సంతసించును. ఇవ్విధము తపించునెడల
ఫ్రహేశ్వరుండు ప్రసన్నుండగును. నీవే కాదు. ఎట్టి దురితాత్ములైనను తపంబువలననే అభీష్టఫలము
గొదడరు. కాని మరియొక సాధనముతో కృతార్థలు కాజాలరు. wi
గేవహితముంగోరు నారదుండిట్లు పార్వతికి నుపదేశించి స్వేచ్భావిలసితముగా స్వర్గమునకుం
జినవాడు.
3౬
ఇయ్యది “శిత విజ్ఞాన సర్వస్వ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
ప్రవచనముతో వీకనింశాధ్యాయము.
Bee)
(పార్వతీతపోవర్ణనము)
దేవమునియగు నారదుండు బోధించిన విధముగా “శంకరుండు తప ప్రాప్యుం”డని నిర్ణయించుకొని
సిషటకై సన్నాహపడు నుద్దేశముతో జయ విజయ అను చెలికత్తెలతో కూడ హిమవంతుంజేరి యిట్లు
న్స
నగాధిరాజా! నా శరీరమును రూపమును హిమవత్ములమును సఫలముంజేయుటకై శివుని
నారాధింపందలచితిని. అందుకు వనమునకు వెళ్లుటకై యనుజ్ఞ నీయము!
అంత హిమవంతుండు “పార్వతీ తపోవిధానము నాకైతే అంగీకార్యంబేను. మేనకాదేవి కియ్యది
నింతకంటె శ్రేష్టము శ్రేయస్మరంబు నగునది మరి యొండేమి కలదు?” అని చెప్పినందున
a వేనకాదేవిని సమీపించి “అమ్మా! శివునికొరకై తపమాచరింపందలచితిని. ఇందుకు జనకుడు
గీ ీలలినవాడు. నీవుగూడ ననుమోదింప గలి” వని విన్నవించెను. మేనకాదేవి - పార్వతీ సముద్దేశము
౪ శపంబుకై యంగీకరింపనందున నామె బద్దాంజలియై “అమ్మా! మహేశ్వరు నారాధింప
శ కించ వని ప్రదే పదే ప్రార్ధింప మేనక “పార్వతీ! పూర్వము నిత్యము శంకరునికి నుపచరింప
షు యున్నావు, కావున ప్రస్తుతము ఇంటియందే తపంబు నాచరింపుము! బయటికి వెళ్లవలదు.
“కె మరియొక స్థలమునకు"వెళ్లవఅసినాయవసతములేమ మనుయ్లింఖిళోన్నే సమస్త దేవతలు
223
1, ఢీ శివ మహా ఫ్ర
సకల పుణ్యతీర్ణంబులును కలవు. హకాత్మారము నొనర్పకుమ! త సాధించితివి? ఇస
7 నీ శరీరమైతే సుకుమారమైనది. తపంబు కఠోరము గదా! స్రీలు కామ్యసిద్ధికై వ్య
నుట సముచితము కాజాలదు. గాన తపోగమనేచ్చను విడనాడు” మని ప్రవచిం్నా
౦బా
మా - తసస్సునకై యరణ్యమునకు పోవలదని నిషేధించుటచే ఉన్న
ఉట - ఓ పార్వతీ!
పడుచుండగా మేనకాదేవి యది గాంచి యె
సేరంబ్రసిద్దురాలైన పార్వతి - మిగుల వ్యధపడు ogres peor ట్ట
సమ్మతించినందున పార్వతీదేవి యొక్కసారి మహేశ్వరుని స్మరించి సం ష్టాం ంగయె తల్లి దం
ణి
పసునకె బయలుదేరుచుండెను.
మొక్కులిడి సఖురాండ్రిద్దరిని వెంట నిడుకొని తపస్సునకై బయ
అటి తతి గిరిజాదేవి యనేక దేవతోపాసనలను విడనాడి మేలిచీరెలను పరిహరించి క్షే
శాంభవదీక్షోపయోగియగు భస్మ రుద్రాక్ష జటావల్మలాదికమును ధరించి నూలు త్రాడును మొలందాళ్ళి
ముక్తాహారమును విసర్జించియు మృగచర్మను కేల నిడుకొని హిమాలయమునంగల గంగావతరణ స్థలవ్వు
తపంబునకై వెళ్ళినది. అచ్చోటనే శంకరుండు తపించువేళ మన్మధుని దహించి యున్నవాడు.
సలముంజేరగానే పార్వతి - గతమును స్మరించి విరహాకులయై “హా హరా! శివా! యని యాక్రందిళ
విలపించియు కొంత తడవునకు ధైర్యముతో చిత్తమును స్థిరపరచి శాంభవదీక్షా నియమములతో కష
నారంభించెను. మరియు మనోహరములైన ఫల పుష్ప వృక్షములను తపః పరీక్షకై యామె తపోళకో
నాటినది. మొదట భూశుద్ధింగావించి యొక వేదికను నిర్మించి మునులకు గూడ నలవిగాని 4
అమ్మవారు మనుస్సుతో నింద్రియములను నిగ్రహించి వేదికపై తపించుచుండెను.
ఘరియు వేసవి కాలమున రేయింబవళ్లు మండుచున్న నగ్ని హోత్రములమధ్య నాసీనదై
కాలమున నేలపై కూర్చుండి జల ధారలం దడుచుచును. శీతకాలమున నీటిలో నిలువంబడి నిరాహాై
భక్తి శ్రద్ధలతో శివపంచాక్షరీ మహా మంత్రమును జపించుచుండెను. ఇవ్విధము జగదంబ - సర్వో
ఫల ్రదుండగు మహేశ్వరుని చింతించుచు తాను నాటిన ఫల పుష్ప వృక్షములకు సఖ.
నుదకమును పోయించుచు అవకాశము ననుసరించి యతిధులను సత్మరించుచు శీతవాతాతపదుః
సహించుచు శివుని యందే యంతరంగమును నెలకొలిపియుండెను.
పార్వతీ దేవి తపః ప్రారంభ దినములలో ఫలములను మాత్రము స్వీకరించుచు తరువాతే
దినుచు కొన్ని వత్సరములంగడిపినది. పిమ్మట పర్ణములను గూడ మానినందున నామెను
నపర్ణయని పిలువందొడిగిరి. ఎల్లవేళలందు శివుని స్మరించుచు ఒంటికాలుపై నిలువంబిడి
మహా మంత్రమును జపించు చుండెడిది. నారచీరెం గట్టుకొని జడలం దాల్చినదై శివని
పార్వతిందగు తపము-తాపసులందరి నోడించుచుండెను. ఇట్లు కాళికాదేవి తపించుచుండగో
వేల వత్సరముల కాలము గడిచినది. ఐతే నచ్చోటనే పూర్వము శంకరుండ్లు నరువది వేల వశీ
సచ్చిదానందమయమైన నిజరూపమును ధ్యానించి యుండెను.
అట్టి తటి యొక్కనాడు హైమవతీదేవి - తన తపః ఫలము గానరానందున ప్రస
ప్రార్థించెను.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
కీ శీ శన నువో ప్రరాణనం
మహాదేవా! కఠిన నియమముల నవలంబించి నీ కొరకై తపించుచున్న నన్ను గుర్తింపకున్నావు;
వనియు me సమస్తంబును ప్రత్యక్షముగా గాంచువాడవనియు భక్తులకు నైశ్వర్యము
| (ములను త్వరలో నొసగు వాడవనియు జీవకారుణ్య పరుడవగుటచే నవ్వారి యిడుములను పోగొట్లు
వాఢవనియు వేదము నలోకమునందును కీర్తింపంబడుచున్నావు. ల
ఇతర కామ్యములను విసర్జించి నందివాహను నందు మాత్రము అనురక్తురాలనై యుండినచో
బకరుండు ప్రసన్నుడగుగాక! నారద మహర్షిగారిచే యుపదేశింపంబడిన శివపంచాక్షరీ మహీ మంత్రమును
గా శ్రద్ధలతో జపించి యుండినచో పరమేశ్వరుండనుగ్రహించుగాక! ఎట్టి వ్యభిచారములేని పరాభక్తి
4వ ఏకోధ్యేయః శివం కరః సర్వమన్యత్‌ పరిత్యజ్య” అను (శ్రుతి ప్రమాణము ననుసరించి శివనియందు
నాకు కలదేని మహేశ్వరుండు దర్శనమిచ్చుగాక!”
ఇవ్విధము మధ్య మధ్య చింతించుచు నధోముఖియై కామక్రోధాది వికారములను దరికి రానీయక
మునులకు గూడ శక్యముకాని తపంబును పార్వతీదేవి యాచరించుచుండగా తత్పరిసర ప్రదేశనివాసులు
మల్లోకవాసులు నగు పురుషులు విస్మితులగుచుండిరి. ఇట్టి యపూర్వానుష్టానమును కనులార గాంచి
శషను తాము ధన్యుల మనుకొనుచుండిరి. ధర్మ వృద్ధుల విషయమై వయస్సు పాటింపంబడదు గావున
వయౌనృద్ధులందరును పార్వతీతపశ్చర్యను “నభూతో నభవిష్యతి” యని ప్రశంసించుచు తమ తమ
నిసములకు చనుచుండిరి.
పార్వతీ తపోవనాశ్రమమున పరస్పర విరోధముగల జంతువులుగూడ స్వభావసిద్ధ వైరమును
విడనాడి ప్రేమానురాగములతో మనుచుండినవి. గోవులు వ్యాఘ్రములు మార్జారములు మూషకములు
శడిశర విరుద్ద ప్రాణులును పార్వతీ తపోమహిమంజే కూడి యుండెడివి. అట-వృక్షములు నిరంతరము
ఫించుటయేగాక నానావిధతృణములు గూడ నవనవలాడుచుండెను. చిత్ర విచిత్ర సుగంధ పుష్పములు
శకసించియుండెడివి. ఆ తపోవనమంతయు కైలాసోద్యానముతో సమానముగా విరాజిల్లు చున్నందున
ఏర్వకీ దేవిందగు తపస్సు సిద్ధించు సమయ మాసన్నమైనదని చెప్పవచ్చును.
ఇయ్యది “శివ విజ్ఞాన నర్వస్తూ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
త్రవచనముతో ద్వావింశాధ్యాయము,
—————— ————m
| త్రయోవింశాధ్యాయము |
(పార్వతీదేవి నూరడించుట)
, ఇట్లు శ్రివప్రాప్తికై చిరకాలము పార్వతి తపించినను శంకరుండు ప్రత్యక్షము కానందున
సవంతుండు మేనకాదేవితో గూడ నచ్చోటికి నేతెంచి “అమ్మాయీ! గిరిజా? ఇంకెన్నాళ్లు తపింతువు?
సయ విరాగము గల వాడగుటచే నిన్ను స్వీకరింప నిచ్చగించుట లేదు. నీవైతేనో సూక్ష్మ శరీరము
“'సమారమ్షులగు నవయవములును గలదానవై కఠినమగు తపంబున నీశ్వరుని సాధింతునను మోహముం
సరితని కన నిప్పుటికైననుశవంయూ విరమించి: స్వగృమమునకురన్మ! 1 నర్మధుని దహించిన
225
Sem కాలం
PEP 2 వుం
ల్లీ శ్రీ శివ మహా ప్రరాల్బ
ముండు నీకు దక్కునా? హరుడు నిర్వికారుండు కావున నిన్ను పరిగ్రహింప నెన్నటికిని రాడ్షన్స వ
రుద్రుం గ్ర ల చంద్రునివలె మహేశ్వరుండు సులభప్రాప్యుండు కాజాలడు” ఇ
తోచెడిని. ఆకాశమునంగ వ్‌ |
పార్వతినూరడించెను. అటులే వునకాదేవియు సహ్యాద్రియు మేరుపర్వతంబును మందరనగంబ్యు
మెనాకాచలంబును దివ్యరూపములతో నేగి యనేక సాంత్వనవచనములంబలికిరి. మరియు క్రౌంచాదు
నానావిధ హితవచనములంబార్వతీదేవిని బుజ్జగించిరి.
అంత గిరిజాదేవి “అమ్మా! నాయనా! బంధువులారా! పూర్వము నేను చెప్పినదంతయు మరిచి?
ఇప్పటికైనను నా ప్రతిజ్ఞనువినుండు! మహాదేవుండు విరక్తుండైనన్లు భక్తవత్సలుడగుటచే నాతనిని తపంబుక్ట
సంతసింపంజేయగలను. మీరందరును నా విషయమై బెంగపెట్టుకొనకుండా సంతోషముతో వ్షీన్నీ
నివాసములకు చనుండు! శంకరుడు తప్పక (ప్రసన్నుండగు నను నమ్మకము నాకు గలదు. మన్మధుని
దహించినను తపోవనమును కాల్చిన నాతడు నన్ను పరిగ్రహింపడేమో యను సంశయములేదు. కాన్షన
కేవలము తపంబుననే శంకరునిటకు వచ్చునట్లుగావింతును. గొప్పతపోబలమునంజేసి సదాశివ?
సేవింపవచ్చును. ఇదిముమ్మాటికి సత్యము;” ఇవ్విధము పర్వతరాజపుత్రిక సంభాషించి మిన్నకుండెను,
హిమవంతుండు మున్నగువారు గిరిజాదేవిందగు ప్రతిజ్ఞను విని యామెను (ప్రశంసించుచు తమతమ
నివాసములకు వెళ్ళగా పార్వతీదేవి సఖురాండ్రంగూడుకొని పూర్వాధికరీతిని తపింపనారంభించెను.
అందువలన దేవతలు రాక్షసులు మానవులు మొదలగు చరాచరమంతయు తపించుచుండెను. అట్టితకి
సురాసురులు యక్షులు కిన్నరులు చారణులు సిద్ధులు సాధ్యులు మునులు విద్యాధరులు నాగులు ప్రజాపతుల
గుహ్యకులు తదితరులందరును మిగుల బాధపడుచు తాపమునకుగల కారణమును తెలియకుండిరి. ఈ
సమయమున నింద్రాదిదేవతలు బృహస్పతి నామంత్రించి మేరుపర్వతో పరిభాగమునకుంజని విధికీ
సాష్టాంగములనిడి “పంకజాసనా! నీవు శివేచ్భాబలమున చరాచరప్రపంచమును పుట్టించితివి; ఖిరే
ప్రస్తుతమిద్ది తపించుచున్నందున మేమందరము కాలుచున్నశరీరములతో బాధపడుచున్నాము. కావున
ఇందుకు గల కారణ మెద్దియో వివరింపు” మని ప్రార్థించిరి.
అంత (బ్రహ్మదేవుడు మదిని శివుని స్మరించి ఇదియంతయు పార్వతీదేవిందగు తపోబలమి
భావించి యిట్టి పరిస్థితిని నారాయణున కెరిగింపంగోరి క్షీరసముద్రమునకుంజని యచట సుఖాసనమో
విరాజిల్లు హరికి ప్రణమిల్లి సాంజలియె “మహావిష్ణో! ఘోరముగా తపించుచున్న పార్వతీదేవిందగ
తపోజ్వాలలచే దగ్భులమగుచున్న మమ్ము రక్షింపుము!” అని ప్రార్ధింప విష్ణుదేవుండు వారి మొఅనాలకీంీ
యిట్లు సంభాషించెను. ;
(బ్రహ్మాద్యమరులారా? మిమ్ము వెంటనిడుకొని కైలాసమునకువెళ్ళి “పార్వతీదేవి మీకో
తపించుచున్నదనియు ఆపెను పాణిగ్రహణ విధానమునం బరిగ్రహించుటకు సాక్షాత్కరించి వరహా
నొసగుడనియు” శంకరునింబ్రార్థించి శంకరుడెట్లాగైనను పార్వతీదేవి ననుగ్రహించునట్లు ప్రయతో
నారాయణుని వచనము నాలకించి దేవతలు ప్రళభయంకరుండగు మహాదేవుని వలన భయపడ
“దేవా! శంకరుండు శుద్ధసత్త్వగుణో పేతుడైనను ప్రస్తుతము ప్రళయాగ్నివలె మండిపడుచున్న
ముంధు మేము నిలువంజాలము. పూర్వము మన్మధుని దహించినట్లు మమ్ముగూడ భస్మము చేయు జ!
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
Ys ఢీ శన నునో వురాణనీం
ప మహావి - క
వ యవన త ష్టువు మందస్మిత వదనారవిందుండగుచు “బృందారకులారా! నామాటను
3 పుడు! శంకరుండు నిజముగా నమరులు మున్నగు సా
చువాడు కాడు. కావున నాపరమాత్మ శరణాగతులను తప్పక రక్షించు దయాంతరంగుడని విశ్వసించి
గ్గ శనం పురాణం పురుషం హ్యధీశం
వరేణ్యరూపం హి పరంపరాణామ్‌ ।
తపోజొషాణం పరనాత్మరూసం
సరాత్సరం తం శరణం వ్రజామః ॥ శన
సరమేశ్వరుండు - పూర్వకాలంబునను (క్రొత్తవాడనియు ఆదిపురుషుండనియు ప్రపంచము
్టించియుండువాడనియు సకలతేజోనిధియై (బ్రహ్మవిష్ణుసూర్యచం ద్రాది ్రేష్టులలో (శ్రేష్ణుండనియు
సూర్యమండలాంతర్వర్తి యగు సూర్యదేవుని మించిన స్వరూపము గలవాడనియు నిజరూపానుసంధాన
గూపమైన తపంబు నాచరించువాడనియు పరాత్సరుండనియు భావించి యా పరమాత్మయగు శివుని
శరణు బొందుదుము గాక! -
అని వచింప నమరులు భయరహితులై మహావిష్ణువును ముందునిడుకొని శంకరుని దర్శింపం
గోరిమేరువృష్టమునుండి బయలుదేరిరి. మొదట మార్గవశమున పార్వతీదేవిందగు తపంబు నవలోకింప
నేయాపె తపంబును గమనించి తపోతేజంబును సహింప నలవి గాని వారై జగదంబకు (మొక్కులిడుచు
సృేషభర్వజుండు నివసించు స్థానమునకు వెళ్ళికాముని భస్మమొనర్చిన శంకరుని సమీపింప వెజగందు
మందు నారదుని పంపగా నాతండు పరమేశ్వరుని ' సన్నిధానమునకుం జని యాతడు ప్రసన్నుడుగా
నన్నవాడని కనుగొని బ్రహ్మవిష్ట్వాదులను శివునిముందుకు గొంపోయెను. భక్తవత్సలుండగు శంకరునీ
థిరసలు దర్శించుచుండిరి. అట్టితణి భగవానుండు సుఖముగా యోగాసనమున నాసీనుడై యుండెను.
ఫమధ గణములు పరివేష్టించియుండిరి. సాక్షాత్‌ తపోమూర్తియై కన్పట్టుచుండెను. అంత నారాయణుల
దీవిగియ్సు జంభారి ప్రముఖ సురలును వినములై వేదోపనిషద్దర్భిత ప్రవచనములతో శంకరుని నుతింపం
గొడ,
ఇయ్యది “శివనిజ్ఞాన సర్వస్తు మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
ప్రవచనముతో నిరువదిమూడవ యధ్యాయము.
CC-0. Jangamwadi:Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
227
త్తికభక్తులను కాపాడువాడుకాని.
శ్రీ శిన మహో ఫురా్యా
(పార్వతిని వివాహమాడుదునని శివుడందీకరించుట)
శ్రో॥ "నమో రుద్రాయ దేవాయ - మదనాంతకరాయ చ
“.. న్తుత్యాయ భూరిభాసాయ - త్రినేత్రాయ నమో నమః ॥
సంసార దుఃఖమును పోగొట్టువాడును స్వయంప్రకాశమానుండును సర్వానర్థ మూలంబగు కావ్షక్ష
నుపసంహరించినవాడును వర్ణనీయుండును సర్వాకీతమగు ప్రతిభ గలవాడును త్రినేత్రుండునగు శంకరున్వ
నమస్మారము.
' శిపివిష్టందును భీముండును భయంకరమైన నేత్రముగలవాడును సర్వవ్యాపకుండును
మహాస్వర్గమనందగు కైలాసమున కధిపతియు నగు మహాదేవునికి వందనము నీవే లోకముల కన్నిలిక
నధికారివి; తల్లివి తండ్రివి; నీవేను; నీవలననే ప్రాణులందరు సుఖింతురు. సమస్త జగమను
శాసించువాడవు. భక్తులకు మేలునొనగూర్చువాడవు; విశేషించి కరుణామయుండవు; జీవులను
పాషించువాడవు; మహేశ్వరా! మా దుఃఖములను పోగొట్టు సమర్భుండు నీవుదక్క నితరుండెవ్వడున
గానరాడు.
ఇట్టి స్తోత్రము నాలకించి సురలపై దయ గలవాడై నందికేశ్వరుడు శంకరున కిట్లు విజ!
గావించెను. న
“నారాయణుండు మున్నగు దేవతలు మునులు సిద్ధులును తమను దర్శింప తహతహ పడుచు
ప్రార్థించుచున్నవారు కార్యార్థులై యున్నవారు రాక్షసులచే బాధింపబడి పరాభవమును పొందియున్నవారు
ప్రత్యేకముగా దీనబాంధవుడవు భక్తవత్సలుడవు నగుటచే వీరిని తప్పక ననుగ్రహింపవలసినదిగొ
మిమ్మువేడుచున్నా” నని నందికేశ్వరుండు వచింప' దయాంతరంగుడైన మహేశ్వరుండు ధ్యానమే
మెల్లమెల్లగా చాలించుచు కన్నులందెజచి “హరిబ్రహ్మాదులారా? మీరందరు నా సన్నిధికెందుకు
వివరింపు” డని సెలవిచ్చెను.
అంత నింద్రాదులు సంతసించి శంకరునకు స్వవృత్తాంతమును నివేదించుటకు మవోవిష్ణునో
దగు ముఖము నవలోకింప దేవహితము నొదవంజేయు నారాయణుండు “దేవా! తారాకాసురో
దేవతలను తన్మూలముగా లోకములను బాధించుచున్నయంశము తమకు తెలియనిది కాదు. ఈ
సంకటము దూరముకావలె నన్నచో తమ బెరసపుత్రుండు నుద్భవించి తారకాసురుని సంహరింప
అందువలన నను(గ్రహించి యీ కష్టమునుండి దేవతలను కాపాడుమనియు పార్వతీదేపో |
పాణి గ్రహణము నవశ్యము గావింపుమనియు హిమవంతుండు తమకు తన కుమార్తెను సమర్పించు
విన్నవింపగా యోగేశ్వరుండగు పరమాత్మ హరిభాషితమును విని యమరులకు సన్మార్గమును బో
వాక్యము నుచ్చరించెను. “అమరులారా? సర్వోత్తమ సౌందర్యముగల గిరిజాదేవిని నేను పరిగో
కాని యాపె పాణిగ్రహణ సమయమున మన్మధుని జీవింపంజేయును కావున సురలు నో.
లోకులందరును కామాత్ములగుదురు నివృత్తి మార్గమున నెవరు నుండజాలరు. ఇందువలన 3 |
lle
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
స
గీ శ్రీ శవ మనో ప్రరాణను
సధమంలుడవగుటచే పరార్యాకారు పరిస్థితిని బాగుగా విచారించి హఠాత్మారము నొనర్చకుము!
| కశయమను మనుస్సునందిడుకొనియే మన్మధుని దహింతిని. నారాయణా! కామదహనము
సిద్ధింపజేసినదని భావించుము! అందువలన మీరందరును నిష్మాములై శివధ్యానమగ్నలై
ుండుడు! నేనెటుల తపంబు నొనర్చుచున్నానో మీరు నటులే తపించుడు! కామవికారముల నణచుకొని
బ్రానంద సాగర నిమగ్నులై యుండుడు! పూర్వము మన్మధుండు గావించిన దుండగమును పరిశీలింపుడు!
ఫరనుండు మహాధనుర్ధారియై ఎట్టి ధ్యానపరులనైనను భ్రప్టులంజేయుచుండెడివాడు.
| కొమోహి నరకొయైవ - తస్మాత్‌ క్రోధోఐ భిజాయతే ।
క్రోధా దృవతి సంమోహో - మోహాచ్చ భ్రంశతే తపః ॥ ౨౩
కామము నరకమునకు దారితీయును. అద్ది ప్రతిహతమైనచో క్రోధము కలుగును. అద్దానివలన -
యుక్తాయుక్త వివేకజ్ఞానము నపహరించు మోహమంకురించును. అద్ది పెంపొందు నెడల సుకృతము
కిచును. సురసత్తములారా? నా మాటను మహోపదేశముగా భావించి కామక్రోధములను -
ఫరిహరింపుడు! నిశ్చింతగా కాలమును గడుపుడు!
ఇట్లు భగవానుండు విధివిష్ట్వాదిదేవతలకు నుపదేశించి స్థాణువై నిజధ్యానపరుండయ్యెను. అట్టితజి
సనరులు “ఇప్పుడేమి చేయుదుము; శంకరుండు (ప్రస్తుతము వైరాగ్యములో నున్నవాడు. నీవైతే
ఆసరశంకరుండవు; శంకరునకు మిక్కిలి ప్రియుండవు; సర్వంబును గుర్తెరిగినవాడవు; నిరంతరము
బని సేవించువాడవు; ఎట్టి యుపాయముతో శంకరుండు ప్రసన్నుండగునో అట్టి యుపాయమును
భోిపుము! నిన్ను శరణుంబొందుచున్నాము” అని నందికేశ్వరుని ప్రార్ధింప నాతడు హరిబ్రమ్మాదులను
. గరించి శివ సంతోషకరమైన వచనముంజెప్పుచున్నాను. శివుండు భార్యను పరిగ్రహింపవలెనని, మీ
టందరికి దృఢాపేక్షయున్నచో మిగుల దీనులై స్తోత్రపాఠములతో ప్రార్థింపుడు! మహాదేవుండు భక్తికి
వషండగును. అనన్యభక్తిని హరుండు వశుడగును కాని సాధారణ భక్తితో ప్రసన్నుండు కాజాలడు.
హపేశ్వరుండు దయాళువు కావున సద్భక్తి సంతుష్టుడై స్వసమ్మతము కాని కార్యమునైనను గావించునని
గరెరుగడు! ఒకవేళ నేచెప్పినట్లు నంగీకరింపకుండినచో వచ్చిన త్రోవనే హతాశులై వెళ్ళవలసివచ్చును”
అ విశదపలచెను. . 1
అంత బ్రహ్మవిష్ట్వాదులు “మహాదేవా! శంభో! శరణాగతులమగు మమ్ము మహాసంకటమునుండి
కషము!” అనుచు మిక్కిలి దీనులై భక్తిసంభరితహృదయులై సుస్వరముగా రోదనను ంజేయుచుండిరి.
కించి హరియు విధిని పురస్కరించుకొని దైన్యముతో పరాభక్తిసంపన్నుడై శంకరుని పలువిధములం
కర్ధించెను,
అట్టితతి శంకరుండు ధ్యానమును చాలించి “మీరందరు గుమిగూడి యొకేపర్యాయమెందులకు
” రని ప్రశ్నింప నారాయణుండు “మహేశ్వరా! సర్వజ్ఞుడవు, నీకు తెలియని దేమియులేదు.
లందరిలో నంతర్యామిగా నుండువాడవు నిఖిలమును శాసించువాడవు, మనోగతమును వ
మ్మ ఐనను నీ శాసనము ననుసరించి ప్రస్తుత సందర్భమును విన్నవించు చున్నాను. తారకాసురుం
"హిమవత్చుత్రికయందు తమవలన జన్మించు కుమారునిచేతనే తాను వధింపబిడవలె' నని బ్రహ్మదేవుని
“న వరమ నొంది గ్లరిత్తుడ్డై యితరులవలన తనకు మృత్యువు సంభవింపదు కావున సురకిన్నర
amwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 229
-
క్ర '_ శీశవముహాఫ్రుర్మ్యా
మును బాధించుచున్నవాడు. ఆదిశక్తియగు (త్రిపురసుందరి హిమవంతుని
పదేశమునంజేసి కఠినతపము నాభ సునాటయది. అట్టి తపంబుండ్య
తేజస్సుచే చరాచరమంతయు తపించుచున్నయది. అందువలన నీవు ప్రసన్నుడవై పార్వతీదేవిచెం అ
వరము నొసగుటకు వెళ్లుమనియు ఇందుమూలముగా దేవతల దుఃఖములను పరిహరింపుమనియ్సు స
యందరికి సుఖము నొనగూర్పు మనియు ప్రార్థించుచున్నాను: మరియు మీ వివాహమం గళము
నవలోకింపవలెనని నాకును బ్రహ్మాదులకును వేడుక పూర్తిగా కలదు. రతీదేవికి ప్రసాదించిన వరమున్వ
సమయమాసన్నమైనది. ఇది యంతయు సఫలముంజేయుము!” అని వచించెను.
(బ్రహ్మోదిదేవతలు నీశ్వరవచో౭మృతేముంగ్రోల నిరీక్షించుచుండిరి. భక్తపరాధీనుండైన శంకరం
డు “బ్రహ్మవిష్ణువులారా? నిఖిలబ్బందారకులారా? నే చెప్పునది - వివేకముతో గూడిన సతబోధమ్ష
భావింపుడు! మానవులకుగాని దేవతలకుగాని వివావాము సముచితము కాదు మరియు దృఢబంధనక్న
పగిది వివాహము పురుషుని కట్టివేయును. లోకమున కుత్సితములైన బంధములు పెక్కులుగల్య,
అవ్వానిలో ్త్రీబంధము (శ్రేష్టమైనది. పురుషుండు బంధముల నన్నటిని తప్పించుకొనంజాలును కా
తరుణీ బంధమునుండి . విడిబడకుండును.
_ ఇనుపత్రాళ్ళతో కట్టంబడినవాడుగూడ ప్రయత్నించినచో ముక్తుండు కావచ్చును. స్రీమోహ
పాశములతో బంధింపంబడినవాడు మాత్రము ఎప్పుడును వ్యధపడుచుండును. ఇంద్రియ సుఖము
మఅగినవానికి మోక్షము స్వప్నమునగూడ దుర్లభంబగును. బుద్ధిమంతుండగువాడు విషయములను ,
పరిహరించి శివానందము ననుభవింపవలెను. విషయములు విషముపంటివి. ఇంద్రియసుఖలంపటునికో
నహవాసముంజేయునెడ క్షణములో వతితుండగును. విషయము అమృతముపూయంబడిన
మద్యమువంటిది. ఏవమాది విజ్ఞాన పరిపూర్ణుడనైనను భక్తినములై మీరుచేసిన విజ్ఞప్తిని సఫలము.
జేయుదును. భక్తాధీనుడనగుటచే భక్తివశమున సర్వవిధకార్యముల నొనర్చువాడను. కామరూపుండను
మహారాజు - భీమాసురుని బంధములో చిక్కుకొని తన భార్యయగు సుధక్షిణాదేవితో గూడ నఖండభక్తిన
శివలింగార్ననంజేయగా ్రసన్నుడనై కామరూపుని రక్షించితిని. భీమాసురుని సంహరించితిని.
గౌతమమహర్షిందగు నిడుములంబోనాడి త్ర్యంబకేశ్వరుడనై గౌతమునికి నపకారముంజేసినవారిని
శిక్షించితిని. భక్తవత్సలుడ నగుటచే దేవమానవాది లోకకల్యాణార్థమై విషముంద్రాగితిని. నిరంతరము |
దెవతలకు నుపకరించుచున్నాను. విశ్వానరముని పుత్రార్థియె తపించినపుడు వానికి ప్రత్యక్షమై గృహపతిగొ
నవతరించితిని వేయేల? భక్తుల సంకటములను పారద్రోలుటకు నెల్లకాలము సంసిద్ధుడను.
నా శపధము. మీ యందరికిని తారకాసురునివలన కీదేర్పడినదని గుర్తెరిగియున్నాను. అట్టి ఆపదనురో
మిమ్మురక్షింతును. నిజముగా విచారించినచో .కాంతాసుఖముపై నాకెట్లి యనురాగము లే
పుత్రప్రాప్తికై పార్వతీదేవితో వివాహము నంగీకరించుచున్నాను. మీమీ నివాసములకుంజని నిర్భయమో
నుండుడు! మీ కార్యమును సాధింతును. ఇందెంత మాత్రము సందేహము లేదు. అని ప్రబోధో
మౌనము నవలంబించి హరుండు సమాధి స్థండయ్యెను.
(బ్రహ్మవిష్ట్వాదులును తమలోకములకు నేగిన వారు.
ఇయ్యది “శికనిజ్ఞాన సర్వస్వ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
వ్రవచనముతో ఇరువదినాలుగక యధ్యాయము,
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
గంధర్వాది సమస్త ప్రపంచ
నవతరించి నారదుని యు
కీ శ్రీ శివ మహా ప్రరాణనం
పంచవింశాధ్యాయ్‌ము
బ్రహ్మాదేవుండు మొదలగువారు తమ నిలయములకు వెళ్ళిన పిదప శంకరుడు యోగసమాధిలో
నజరూవము నవలోకించుచుండెను. అద్ది పరాత్సరంబై మాయామోహరహితమె నిర్వికారమై
ర్లంగముగా కన్పట్టుచుండెను. ఆలోనివస్తువుతో తాదాత్మ మును (ఏకీభావమును) వది వృషద్వజుం
ప్ర వాద్మానసముల నతిక్రమించు స్థితిలో నుండినవాడు. అట్టి సమయముననే హిమగిరిశిఖరమున
గరిజొదేవి ఘోరముగా తపించుచుండినది. అందువలన రుద్రుడు విస్మితుండగుచుండెను. భక్తులకు
భాగువాడగుటచే సమాధియోగమును విరమించి వసిష్టాది సప్తర్నులను స్మరింపగా వారు “మాయదృష్టము
ఫలించిన” దని మురియుచు ప్రసన్నవదనులై శివసన్నిధానమున కేతెంచి సాష్టాంగము నిడి గద్దదస్వరమున "
శరుణాసొగరా! మహాదేవా! మమ్ము నీవు స్మరించినందున ధన్యులమైతిమి. కర్తవ్యమెద్దియో శాసింపుము!
పేమందరము నీ దాసులము అని విన్నవింపగా శంకరుండు చిరునగవుతో వికసితపుండరీకాక్షుడై
ఎట్లు వక్కాణించెను.
“నాయనలారా? నా మాట వినుండు! వివిధ విజ్ఞానము కలవారు గావున మా హితము
నాలోచించి ప్రవర్తింపుడు! గౌరీశిఖరమున చృఢచిత్తముతో నన్నుగురించి పార్వతీదేవి తపించుచున్నది.
ఇళర కామనలను విసర్జించి నన్నే భర్తగా పొందంగోరియున్నది. మీరు స్నేహభావమును
మనస్సునందిడుకొని యాపె చెంతకు వెళ్ళి తత్తపంబును తన్మనోదృఢతను పరీక్షిపుడు! " కపటముగా
నూటలాడుడు! ఇద్ది నాశాసనము. ఇందెంత మాత్రము సంశయింపకూడదు.”
ఇవ్విధము సప్తర్షులు శివాజ్ఞను శిరసావహించి జగన్మాత తపించు ప్రదేశమునకు శీఘ్రమే వెళ్ళి
|| గళటి తపోమూర్తి నవలోకించి హృదయమున (మొక్కులిడి దేవీ! తపంబు నెందులకు చేయుచుంటివి?
ఏరే్యని కోరుచున్నావు? అని ప్రశ్నిరప పార్వతీదేవి “బుషులారా? నా హృద్గతమును చెప్పుచున్నాను.
వినుడు నామాటలు అసంభవములని మీ రపహాహస్యమును చేయుదురో ఏమో: నా యంతఃకరణము
నళ్చయముగా లోకాతీతము నపేక్షించుచు నుదకముపై పెద్దగోడను నిర్మించునట్లు గొంతెమ్మకోరికతో
సన్నయది. నారదమహర్షిగారి యుపదేశమునంజేసి సుదృఢమైన తపంబు నాచరించుచున్నాను. శంకరుం
సళ్లు కావలెనని నా మనోరథము. రెక్కలులేని నామనఃపక్షి - హఠాత్మారమున ఆకాశమున కెగయవలెనని
ముర్విళ్లూకుచున్నది. అట్టి నాలాలనను కరుణానిధియగు 'పరమేశ్వరుండు ఫలింపంజేయుగాక!” అని
వొక్టుచ్చెన్స, |
అంత నవ్వారు “నారదుని లక్షణమునెలుగకుంటివా? “పార్వతీ? ఆతండు పండితమ్మన్యుండు,
హీరస్వధావుడు, అన్ఫతవాదియు, పరుల మనంబులను నొప్పించువాడు, నారదుని చరితమును
ిన్నంశ్రమాత్రమున నొక విధమైన కీడు సంభవించును. ఆతని చరితమును మరికొంత వినిపింతుము!
దక్షప్రజాపతి బ్రహ్మదేవుననుమతిని స్వపత్నియందు పదివేల కుమారులను కనంగా నవ్వారు
కంబ్ననకై పశ్చిమదిశయందు గల నారాయణసరోవరమునకు వెళ్ళియుండిరి. అట్టితణి నారదుండు
| టనేయుండిరి. మరల జనకుని
| "రి చెంతకుంజని కూటోపదేశమ్సును; గానింని నందున దక్షస్తుళ్తుల్లు నచ్హటనే హా
231
గ్జీ శ్రీ శివ మహా ప్రరాబ్బ్య
, న్‌ దకుండు 'కుద్దుడై జనకునిచే నాశ్వాసింపంబడినంగ్ల్య
స నకు రాకుండిరి. అందువల (ro ధా వ్‌
అ అ వేయిమంది కుమారుల నుద్భవింపం జేయగా నవ్వారును తండ్రియాజ్ఞంబడసి తపంబున్య
మ = నారదుండు రక్షపుత్రులకు తత్వోపదేశమును చేసినందున నవ్వారును ని
వెళ్ళిరి. అప ప
3 క యింటికి రాకుండిరి. అమ్మా! పార్వతీ! నారదుని చేష్టితము ఇట్టిది ఇంక
వ కువదరింపుము! చిత్రకేతువను విద్యాధరునకు నారదుండు జ్ఞానమునుపదేశించి
లు . శ ఖ్‌
న్‌ శూన్యముంగావించెను. మరియు ప్రహ్లాదునకు విష్ణుతత్త్వము నుపదేశించి హిరణ్యకశిపున్వ
కీడు నొనంగూర్చినవాడు. కేవల విద్య. - చెవులకింపైనను ఎవరిచే న ్రాణదునో అట్టి వారని
భిక్షకులుగా నొనర్చును. నారదుందైతేనో మలినాత్ముండు. ఎల్లప్పుడు పరులను పీడించువాడని ఫ్యా
సహవాసులమైన మేము బాగుగా గుర్తెరుగుదుము. బకము సాధువైనను మత్స్యములను భక్షించునన
మే మాత్రము తెలియును. అట్టి నారదుని యుపదేశమునొందిన నీవు ప్రాజ్ఞారాలవైనన్న
సొరపడితివని చెప్పవచ్చును. ఎవనికోసమునీవు తపించుచుంటివో వాడు మాత్రము ఎట్టి వికారము
లేనివాడు. మన్మధుని సంహరించినవాడు అని తెలియుము! ఆతని వేషము మంగళప్రదమగునా?
యని కొందరు శంకించుచుందురు. దిసమొల గలవాడు, ఆతనికి ప్రత్యేకమైన నివాసము లేదు ఒకానొక
కులమునకు చెందినవాడుకాడు భూత(ప్రేతము లాతని వెంటాడుచుండును.
శూలముందాల్బువాడు. ధూర్తుండును; ఆతడే నీ తెలివి నంతయు తన మాయా బలమున
నపహరించి నిన్ను మోహింపంజేసియు నీచే తపంబు చేయించుచున్నవాడు. పార్వతీ! ఇట్టి వరుని |
బడసి ఎట్టి సుఖము ననుభవింపగలనని యొక్క పర్యాయము విచారించుకొనుము! పూర్వము దాక్షాయణిని
వివాహమాడి కొంతకాల మాపెతో నుదాసీనముగ నుండియు చివరకు ఏదేనొక నెపమున సతీదేవిని
విడనాడి యేకాకియై అవిభాగము శోకవర్ణితము అమరంబు నగు నిజరూపమును ధ్యానించుచున్నవాడు.
పరిపూర్ణ శివానందమయుండు సంగరహితుండు ద్వంద్వాతీతుండు నగుటచే నట్టివాడు వనితలో
నెట్లుకాపురము చేయును? ఇప్పటికైననుమించినదిలేదు. మా మాటను పాటించి గృహమునకు రమ్ము
సద్గుణసంపన్నుడైన నారాయణునితో నీకు వివాహమును జరిపింతుము. హఠాత్మారమును విడువుము!
సుఖం బొనగూరును” అని వచించిరి.
సప్తర్షుల సంభాషితమును విని పార్వతీదేవి చిరునగవుంజెంది జ్ఞానవిశారదులగు నవ్వారికో
“మునీశ్వరులారా? మీ విజ్ఞానముంబట్టి మీరుచెప్పిన విషయము యధార్థంబని భావింపవచ్చును. కో
నా హఠము భంగపడునదికాదు నా శరీరము పర్వతము నుండి పుట్టినది కావున కఠినత్వమా
సహజమే నని భావించి నన్నీ పట్టుదలనుండి కదలింపకుందురు గాక! నారదమహర్షి గారి యుపదేశము
హితకరమగుటచే నాతని సద్వాక్యమును పరిహరింపంజాలను. గురువుల “ప్రబోధములు పధ్యములగనో
వేదవిదులు వక్కాణించుచుందురు. గురువాక్యము యధార్ధంబని దృఢముగా విశ్వసించువారికి ఆన
పరమ సుఖంబును సమకూరును. యధార్థముకాదని సందేహించువారు నిహపరలోకముల
సిడుములంబడయుదురు.
క్రీ
అందువలన గురువాక్యము నెప్పుడు నుల్లంఘింపరాదు. మీ ప్రబోధము ననుసరించి యింలీ
వెళ్లుదునేని అద్ది శూన్యంబగును. నా హఠము మాత్రము సుఖప్రదమనియే భావింపుడు! భ్‌
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
|| శ్రీ శిన మహా పురాణము
సఫారబార్యమాలో గల పరమ్యార్థనున్లు గ్రహించితిని. విష్ణువు గుణవంతుండనియు విహార ప్రియుం
న్‌ శేను నంగీకరింతును. సదాశివుండు గుణాతీతుడనుటకు కారణమును వివరింతును. నిజముగా
(ఓ నిరాకారుండైనను భక్తులకొరకై యొకానొక దివ్యసుందర మంగళ విగ్రహము కలవాడగును.
శ8కరీతిని వైభవమును చూపెట్టువాడు. అవధూతవలె పరమహంసంబోలినవాడై పరానందపరిపూర్తు
టనే భాషణాదులయందాస్తక్తి లేకుండును. మాయాలిప్తులు భూషణాదికమును (ప్రేమింతురు. శివుం
ప్ర - జనన మరణాదివర్ణితుడనియు మాయాధీశ్వరుండనియు భక్తిలేనివారి కర్థముగాని గమనము
(ూడనియు పరబ్రహ్మంబనియు జాతిధర్మమును వయోధర్మమును పాటించువాడు కాడనియు తెలియుడు!
రోరనుగ్రహేణెవ శివంజానామి తత్త్వతః” సద్దురువుందగు కటాక్షవీక్షణమునాయందు కలదు. గావుననే
జ్రని బాగుగా గుర్తెరిగి యున్నాను. ఒకవేళ ధూర్జటి ప్రసన్నుడై నన్ను పెండ్లియాడ కున్నచో నవివాహితగా
న్ల్లకాలముందును ఇది ముమ్మాటికి నిజమని భావింపుడు! సూర్యుండు పశ్చిమమున నుదయించినను
ఫ్రేరుషర్వతము కదలినను అగ్నిచల్లంబడినను పర్వతాగ్రముపైనను పాషాణముపైనను కమలము
వకసించినను నాహఠము చలింపదు.” ఇవ్విధము పలికి యెట్టి. వికారములేని మనంబున శివుని
స్థించుచుండెను. సప్తర్నులును మదిని సంతసించి జయశబ్దము నుచ్చరించుచు శుభాశీర్వాదము నందం
కేయుచును పార్వతీదేవికి (మొక్కులిడుచు కైలాసమునకు త్వరలోవెళ్ళి శివునకు వృత్తాంతమునంతయు
నివేదించి శివాజ్ఞంబడసి స్వర్ణమునకుం జనిరి. |
ఇయ్యది “శితవిజ్ఞార సర్వస్వ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
వ్రవచనముతో వంచవింశాధ్యాయము.
సప్తర్షులు తమ లోకమునకు వెళ్ళిన పిదప శంకరుడు స్వయముగా పార్వతీదేవింధగు తపమును
ష్య నుద్యుక్తుడై జడదారి ముదుసలి రూపమున తపోవనమున కేతెంచి సంతుష్టాంతరంగుడై దండమును
కన్నును కేలంబూని వేదికపై చం[ద్రకళవలెం బ్రకాశించు పార్వతి నవలోకించెను. భక్తవత్సలుండు
కాంగా పార్వతిని సమీపింపగా నర్హ్యపాద్యాదులతో నాతనిని పూజించి “వేదవిదగ్రగణ్యా? (బ్రహ్మచారి
సస్యుమ్సుత్రో వేంచేసిన నీవెవరు? ఈ పని నంతయు వెలుగొందంజేయుచున్నావు” అని దేవి యడుగగా
గ్‌ కటబ్రహ్మచారి యిట్లుచెప్పందొడగెను.
|. ఆాహ్మ శరీరముతో వృద్ధుడనై స్వేచ్ళగా సంచరించుచుండువాడను, తాపసుడను ఇతరులకు
నొదవంజేయువాడను మరియు నుపకారము నొనర్హును. నీవెవరు? ఎవరి కుమార్తెవు?
ఫదేశమ్సన మునులకు గూడ నలవిగాని తపంబు నొనర్చుచున్నావు! పిల్లవుకాదు. పెద్దదానవుకాదు.
ఫు” శ లించుచున్నావు. భర్తలేనిది తీక్టమైన తపంబు గావించుట యెట్లు? ఎవని ae
| యగువాడ్చ తాపసి క్షొవ్రచ్చున్లు అందువలననే నిన్నిట్లు పోషింపలేక నొంటరిగా విడచి యు వ
ngamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 233
గ్ర జీ శవ మహో ఫ్రర్య్యూ
చితిని? తండ్రియెవరు? నీరూపము గొప్ప సౌభాగ్యము కలదిగా కన్పట్టుచున్నర్ను
జని
ఏ వంశంబున జన్మిం యేతోచెడిని: గాయత్రీదేవివి కాదు గదా? లక్ష్మీదేవివో సరస్వక్తీక్ష్య్య
నీ తపంబు చూడగా నిష్ఫలమని'
పొడగట్టలేకున్నాను.
అంత పార్వతీదేవి “బ్రాహ్మణా! నేను వేదమాతను కాను; లక్ష్మీదేవినికాను, సరస్వతిని
హిమవంతుని కుమార్తెను: నాపేరు పార్వతి; పూర్వము దక్షప్రత్రికనై యోగమున దేహమును విసర్థించ్మి
ఈ జన్మమున దైవవశమున చూడంబడిన శంకరుడు మన్మథుని దహించి నన్ను విడనాడి వెళ్ళినవ్వా
అనంతరము నేను మథనపడినదాననై యరణ్యమున కఠోరతపంబొనర్చినను కైలాసపతి బ్ర
కానందున నిప్పుడే అగ్నిప్రవేశము నొనర్పంబూనుచుండగా నీవేతెంచినందున క్షణకాలమాగితిని, ఇ
నీవు వెళ్లవచ్చును. అగ్నియందు చొజంబడి యసువులం బాయుదును. ముందు వచ్చు ప్రతి జన్మయంధృు
శంకరుడే భర్తకావలెనని కోరుచు ఆతనిని (ప్రార్ధించుదానను” అని వక్కాణించి (బ్రాహ్మణుండ
నివారించుచున్నను అగ్నిలో ప్రవేశించినది. కాని శివానుగ్రహము వలన నగ్నిహోత్రము అదే క్షణవ్వు
శ్రీ గంధమువలె శీతలంబైనకతన నచ్చోటు నుండి కదలుచున్న పార్వతి నుద్దేశించి జటిలుడిట్ల
సంభాషించెను. .
“భద్రాత్మకురాలా? నీ తపంబెందులకో విశదము కానులేదు. అగ్నినిన్ను కాల్పలేదు గ౫
మనోరథం బీడేరను లేదు. ప్రాణికోటి నానందపజచు నాకు నీ తపః కారణమును చెప్పవచ్చును
సప్తపదసంభాషణమున మన యిరువురికి సంభవించిన మైత్రి ననుసరించి నేను నీకు పరుడను కాన
మిత్రుడనని భావించుము! నాతో రహస్యమునైనను వెలుబజచవచ్చును. తపఃఫలమంతయు నీయణే
మూర్తీభవించియుండ నింకనెందుకు తపించుచున్నావో ఏమో; ఒకవేళ నితరుల కొంకైనచో అట్టి తపమన
చాలింపుము! చేతిలో రత్నము నుంచుకొని గాజుకోసము |ప్రాకులాడినట్లు తోచెడిని. అనుపమంబిగు!
సౌందర్యమును వ్యర్థము జేయుచుంటివి. మేలి వస్త్రములను విడనాడి నారచీరెలం గట్టుకుంటివి.”
అంత నంబిక చెలికత్తెను |ప్రేరేపింపగా నాపె (విజయ) పార్వతికి ప్రాణప్రియురాలగుటచే ఫో
(బ్రాహ్మణునకు తానే సమాధానమును దిగువ విధంబొసంగెను.
ఈ నా సఖురాలు ఎవరిని వివాహమాడలేదింకను; , శివుని కంటె నితరదైవము నీమె కోడీ
లేదు. మూడువేల వత్సరంబులు శివునికొరకే తపించియున్నది. దేవేం[ద్రాది సురలను బ్రహ్మదేవ
నారాయణుని విడచి శంకరునే పతిగా బడయంగోరుట యీపె తపస్సునకు గల కారణంబని
తపః ప్రారంభమున నాటిన వృక్షములన్నియు పుష్పించుటయు ఫలించుటయు నీమెచేయు తపో
ఫలించుననుటకు నిదర్యనములు.' జనక వంశమును తరింపంజేయుటకు తన రూపమును
మొనర్చుకొనుటకు కాము ననుగ్రహించుటకును మహేశ్వరు నుద్దేశించి నిండు ఆదరమున గొ
బడు తపంబెందులకు ఫలింపదు? క్ల
అంత నా జటిలు డిదియంతయు విని పరిహసించుచు “విజయ వక్కాణించిన యంశము చవల
గర్భితమనియే భావింతును. యథార్థంబగునేని దేవి స్వయముగా నుడువుగాక!” అని వాకుఖ
ఇయ్యది “శిమిజ్ఞార సర్వస్వ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాదీ
ప్రవచనముతో ఇరువదియారవ యధ్యాయము.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
] || శీ శివ నునో ప్రరాణనం '
(్రహ్మాణారి రూపమున శంకరుడు పార్వతిని మోసరించు సంభాషణ చేయుట)
అంత పార్వతీదేవి తన ముఖోద్గతముగా “జడదారి బ్రాహ్మణా! నా సఖురాలు విజయ
దంతయు ముమ్మాటికి నిజమేను? మనోవాక్మాయములతో శంకరునే పతిగా బడయంగోరుచున్నాను.
అందరాని వస్తువెట్లు లభించునా యని యిప్ఫటికిని మదింగుందుచున్నను మిక్కిలి యుత్సాహమునంజేసి
క్ల తపించుచుంటి” నని వక్కాణింపగా హరుడు దిగువ విధము మాటలాడెను.
మహత్తర వస్తువు నెద్దానినో కాంక్షించి తపించుచున్నావేయో నని యింతవరకు భావించితిని.
) ఇృప తెలిసినది కావున “కానున్నది కాక మానదు” అను నుడికారము ననుసరించి యిక చెప్పవలసినది
| గనితోచెడిని. అందువలన నేను వెళ్లుచున్నానని జటిలుడు బయలుదేరుచుండగా పార్వతీదేవి నివారించి
. యూశనికినమస్మరించి “వి(పేంద్రా! వెళ్ళుచుంటివెందులకు? హితముం బలుకు” మని ప్రార్ధింప నా
జరదారి మరల నిట్లు సంభాషించెను.
|] దేవీ! నాయందు భక్తి గల దానవైవినందలతువేని శ్రేయస్మరమగు యథార్థమును చెప్పుచున్నాను.
వఫీరేవు డెట్టివాడో నేనును బాగుగా గుర్తెరుగుదును. శంకరుండు - నందిని ధ్వజముపై నమర్చుకొనిభస్మ
నలగుకొనియు జడలందాల్చియుండును. "పులి తోలుంగట్టుకొనును. గజ చర్మ నాచ్చాదించుకొనును.
కపాలమాలికయు సర్పంబులు నాతని యలంకారములు. విషకంఠుండు, విరూపాక్షుండు, భయంకరుడు
నగ నాతని జన్మము అవ్యక్తము గదా! సంసారికి వలయు భోగ మిసుమంతయు లేనివాడు. దిసమొలతో
శ్ఞూనములయందు భూత (ప్రేతములతో తిరుగాడుచుండును. పది చేతులు ఐదు ముఖములును కలవాడు.
ఖీ కైరాగిని నీవేకారణమున భర్తగా నపేక్షించుచున్నావు? నీ ప్రజ్ఞా బలమంతయు క్షీణించినదెట్లు?
₹గగా విచారించుకొనుము! పూర్వ మొకప్పుడు మహా దేవుండు దక్షపుత్రికను పరిగ్రహించినపిమ్మట
నప కపాలమాలికాధరుని భార్యయని దక్షుండేవగించుకొని శంకరునకు యజ్ఞభాగము నొసగకుండుటయే
గక గాక్షాయణి నవమానించినందున నాపె వ్యాకుల మానసయై అత్యంత ప్రియములైన ప్రాణములను
హించి పరమేశ్వరునికి దూరమైన సందర్భము నీకు తెలియదా? ఇంక నీవేమో స్త్రీ రత్నంబవు, నీ
కవరు పర్వతముల యధిపతి, ఇట్టి ఆభిజాత్యమును గణింపక భిక్షుకుని బడయుటకు ఘోర తపం
కక చుంటివి గదా! లోకమున నెవడైన సువర్ణముద్రిక నొసగి గాజు పెంకును తీసుకొనునా?
శందనమును. పరిహరించి బురదను పూసుకొనుచుంటివి. సూర్యప్రకాశమును విడనాడి మిణుత
నాశించుచుంటివి. పట్టు బట్టను వలదని తోలు నిచ్చగించుచుంటివి! సుందర మనోహర దివ్య
మలో నుండుటకు నిష్టపడక నడవిని వసింపంగోరుచుంటివి! ధననిధిని విసర్జించి యినుము
"సరెనన్సచుంటివి! మహా వైభవముగల దేవేంద్రాది లోక పాలురుండగా శంకరు నపేక్షించుట లోక
ఏబగును గదా! sy
కమల దళములంబోలిన కన్నులు గల నీవెక్కడ? బేసికన్నులు గలవాడెక్కడ? నీవు చంద్ర బింబ
= వదన, శివుండు షంచమ్లుఖ్టుండ్లు నీ శిరమునందలిజడ్ల నాగినివలె నందముగా ట్రేలాడుచుండును.
CT
SD, Dy ym స త
lection, Varanasi. An eGangotri Initiative
235
(నీ శ్రీ శివమహా ఫ్ర
తనికి జటాజూటమే కన్పట్టు చుండును. నీ యొడలిపై శ్రీ గంధము, ఆతని యొంటిపై చితాభ్స
క ఏనుగ తోలు నాతడు కప్పుకొనును; దివ్య భూషణములను ధరి 1
పట్టు చీరెను నీవు కట్టుకొందువు. వ 0
దానవు నీవు, ఆతడు స్పూలంకారుడై యుండును. దేనతలందరు నీ దర్శనము నపెక్షింతురు,
నాతడు తిరుగాడుచుండును. మృదంగనాదము నీకు కావలెను. డమరుకము నతడు (మోగించ్లు
దుందుభినాదమెక్కడ? కొమ్ము నూదుట యొక్కడ? ఢక్మానాదమును నీవు కోరుదువు. ఎలుగెత్తి యజ్న
నాతండపేక్షించును. ఏ విధముగా చూచినను నీకు శంకరునకును సరిపడుట లేదు. ఐతే ఇంక న్యా
విచారింతము. ఆతడు శ్రీమంతుడే యైనచో దిగంబరుండుగా నెందుకుండును? ముసలి యెద్దు నెక్కుబెట్లు
ఎటి వెభవము లేదు కావుననే భిక్షకుడై సంచరించుచున్నవాడు. వరునకుండవలసిన గుణముల
నొక్కటియు నాతనియందు గానరాదు. దాంపత్య సుఖ కారకుడగు మన్మథునే దహించెను. మరిక
నీయందపేక్ష లేనివాడు కావుననే నిన్ను విడనాడి వెళ్లెను. జాతి విద్యా జ్ఞానములు లేనివాడై విసమ్సన్న
మెడలో నుంచుకొని దయ్యములను వెంటాడుచుండును. బైరాగియె ఒంటరిగా నుండును. నీ కంకమ్య
ముకాహారము విరాజిల్లుచుండును. ఆతని కంఠమున నరమండమాలిక యొప్పారుచుండును. సమస్తంఇ
నీకు నాతనికి విరుద్ధముగానే యున్నది. ఇట్టి తతి నీవు శంకరుని పతిగా పొందంగోరుట నాకై
' రుచింపదు - ఇంక మీద నీ యిష్టము.”
అంత పార్వతీదేవి విప్ర ప్రలాపమునంతయు విని శివనిందను విననొల్లనిదై యాగ్రహావేశము
నిట్లు ప్రత్యుత్తరించెను.
ఇయ్యది “శివవిజ్ఞాన సర్వస్తూ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
ప్రవచనమున ఇరువది యేడవ యధ్యాయము.
౧
| అష్టావింశాధ్యాయము
(పార్వతి శివుని దర్శించుట)
ఇప్పుడు తెలిసినది. ఈతడెవరో సామాన్యుండు కావచ్చును. శివనిందను చేసినందువలన వీణ
వధింపవలసినదే కాని బ్రాహ్మణుడు కావున మిన్నకుండవలసివచ్చెను. మహాశయా! తమరు చెప్పిన
ఒకప్పుడు నిజము కావచ్చును. మహేశ్వరుడు దిగంబరుడుగాను శ్మశానవాసిగా నుండునని నేననే
గుర్తరుగుదును. పరబ్రహ్మము భక్తానురాగవశమున నొకానొక దివ్య మంగళ విగ్రహము కలదగో'
తెలియదా? నీవైతే కపట ్రహ్మచారివై ధూర్త వాక్యములంబలుకుచుంటి వి. శివతేతేఏ
ప్రతిపాదించుచున్నాను. వినుము! గుణాతీతుండగు పరమాత్మకు జాతిప్రబంధ మెక్కడిది? ఈ
విద్యాధిపతికి విద్య లేదనుట నీ బోంట్లకే చెల్లును. పూర్వము నారాయణునకు వేదముల నుచ్చాన్టో ల
కల్పాదియందు నొసగినవాడగుటంజేసి శంకరునితో సమానుడు మరియొకడు లేడని గర్తరుగుహే
భిహనిష్ట్వా సమస్త చేతనులకన్న ముందున్నవాడు గావున నాతని ప్రాయంబెవరికి తెలియును? పో
ఆతని ప
a నావిర్భవించినపుడు శంకరునకు కారణంబొండు కలదని చెప్పనగునా? శేకీ సో
భజించువారికి శక్తులన్నియు నొనంగూరును.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
|
JF: శ్రీ శివ మనో పురాణము
11 శవనిందాం కరోతీహ - తత్తమజ్ఞాయ యః పుమాన్‌ !
| తసేవే భజనా జ్ఞ్జీనో - మృత్యుం జయతి నిర్భయః ।
తస్మా సృత్యుంజయం నామ - ప్రసిద్ధం భువనత్రయే ॥
జ్రవుండనేక జన్మలందిరుగాడుచు నొకానొక ప్రశస్త జన్మయందు నిండు భక్తిని శంకరుని సేవించునెడ
నోడు నెట్టి భయము లేనివాడై మృత్యువును జయించును. అందు వలనననే శివునకు మృత్యుంజయుం
ణు నామధేయము ముల్లోకములయందు ప్రఖ్యాతింగాంచినది.
విష్ణువు వైకుంఠాధిపతి యగుటకు కమలాసనుండు ప్రష్టయగుటకు ఇంధ్రాదులు నమరులగుటకును
జానుగ్రహమే నిదానంబని తెలియుము! దేవేంద్రుండు శివ దర్శనార్ధమై కైలాసమునకు వెళ్లుచుండుట
సనమ గమనింపందగినది. భూతము లాతని ద్వారపాలకులు. ఆ మహా ప్రభువు నన్ననుగ్రహించువాడని
వశ్మీంచియే యున్నాను. కల్యాణ స్వరూపుడగు నాతని సేవించినచో దుర్లభంబగునది లేదని చెప్పవచ్చును.
శ నప్త జన్మ దరిద్రః స్యా - సేవే న్నో యది శంకరం ।
తస్యైత క్సేవనా ల్లోకే - లక్ష్మీః స్యా దనపాయినీ ॥ ౧౬.
శంకరు నారాధింపనివాడు నేడు జన్మలవరకు దరిద్రుండగును. శివునింద్రికరణ శుద్ధిగా పూజించిన
వారని నిహపరలోకములయందు లక్ష్మీదేవి యెడబాయకుండును. అష్టసిద్ధులు నమ్రవదనములై శివుని
($19)
" సందు శివానుగ్రహమునకై నాట్యమాడుచుండును. అట్టి దేవుండు భక్తులకు మేలు నొనం గూర్చకుండునా?
సగళ ద్రవ్యముల నాతడు సేవింపకున్నను తనను స్మరించునంత మాత్రమున శుభము నొదవంజేయును.
ూధనమువలన నభీష్టములన్నియు సిద్ధించును. మరియు నాపరమాత్మ యెట్టివికారము లేనివాడని
యము!
శ! ₹వేరి మంగళంనామ - ముఖే యస్య నిరంతరం 1
శస్యైవ దర్శనా దన్యే - పవిత్రాః సంతి సర్వదా ॥ ౨౦
మంగళప్రదమగు శివనామము నెల్లకాలము నుచ్చరించువారిని గాంచినంత మాత్రమున
పేశ్రలగుదురు.' లోకములను పుట్టించి కాపాడుచు చివరకు గిట్టించు శివుండు సులభముగా తెలియువాడు
"ద, ప్రాక్కతగుణరహితము సర్వజ్ఞత్వాది దివ్యగుణవిశిష్టము నగు శివస్వరూపమును బహిర్ముఖులగు
మి వారెటు తెలుసుకొనంజాలుదురు? చెడు నడతకలవారు పాపబుద్ధి కలవారున్ను దైవీసంపదం
గోదకోవుదురు. షద్డుణైశ్వర్యసంపన్నుడగు శివుని తత్త్వము నట్టివారు కనుగొనంజాలరు.
అజన్మ సంచితం పుణ్యం - భస్మీభవతి తన్యతర్‌ ॥ 25
ఎవడైతే శివతత్త్వజ్ఞానము లేనివాడై శివుని నిందించునో అట్టివాడు జన్మించినది మొదలుకొని
"రన పుణ్యమంతయు నశించును. నీవు శివనిందంజేసితివి గాన నిన్ను పూజించినందువలన
వొ పాపమ్నైనంగూరినది. శివద్వేషము గలవానిని చూచినచో సదైల స్నానమును చేయవలెను. న
| గోయళ్చిత్తు నొనర్భుకొన వలెను: అని, శాస్రము.నిర్దేశించినగింంగేన్లు, శంకరుని గుర్తెరుగు
237
సీ, శీ శివ నుసో ఫురాబ్య,
బీరములాదితివి. నీవు నిజముగా శివజ్ఞానము లేనివాడవని చెప్పవచ్చును. రుద్రుండే యే ర్వ్యూ
గలవాడగునో ఆ యా రూపంబు నా కభీష్టంబేను;
ళో విష్ణుర్చహ్మాలి.పి న నమ - స్తస్య క్వాసి మహాత్మనః । ,
కుతో౭-న్యే నిర్ణరాద్యాశ్చ - కాలాధీనాః సదైవ తే.॥ na
ఏస్థితిలో .నైనను విష్ణుమూర్తిగాని బ్రహ్మదేంవుడుగాని శంకరునితో సమానులు కా నప
నింద్రాదిదేవతలను పరిగణింపవలసిన యవసరముండదు. ఎందుకనగా? బ్రహ్మాదులందరును కాలమ్వ్యు
కటుబడియుండువారు. శంకరుండొక్కడే కాలాతీతుడైకాలకాలుండన బజగుచునన్నవాడు.
ల
ఇత్యాది శివమహిమను సద్భుద్ధితో గ్రహించియే విపులతపంబునకు కడంగితిని. సర్వేశ్చరుండగ
శంకరుండే భక్తవత్సలుండు దీనులననుగ్రహించువాడు కావున నాతనింబడయంగోరుచుంటిని.
ఇట్లుపార్వతీదేవి తన సంభాషణమును విరమించి నాకపట[బ్రహ్మచారి యింక నేమో చెప
బూనుటను గమనించియు శివాసక్తమానసయగుట కతన శివనిందను విననొల్లనిదై “స్పలీ! వ్రరల కీ
'బ్రాహ్మణబ్రువుండు శివుని నిందింపంబూనియున్నవాడు ఈతనిని నివారించుము! కేవలము శివని
నిందించువానికే పాసమొనంగూరదనియు, వినువాడును పాపఫలము ననుభవింపవలసి వచ్చుననియ
శివభక్తులు శివనిందంజేయువారినవధింపవలెననియు, శివనిందకుండు (బ్రాహ్మణుండైనచో నట్టివానినివిడ
మరియొక చోటునకు వెళ్ళవలెననియు ధర్మశాస్త్రము చెప్పుచున్నది. కావున నీదుష్టతాపసుండ
శివనిందావాక్యములంబలుకువాడగుటచే వీనిని దూరీకరించి స్థలాంతరమునకు వెళ్ళుద” మని
పాదమునులేపునంతలో శివుడు సాక్షాత్మరించెను.
అంత గిరిజాదేవి తాను ధ్యానించిన రూపము గల శంకరుని దర్శించి సిగ్గుచే తలవంచిన
నిలువంబడగా శివుండు “నన్నువిడచి యెక్కడికినేగుదువు? ఒకవేళ నీవు నన్ను దూరమొనర్చినను నేన
మాత్రము నిన్నువిడచి యుండజాలను. ్రసన్నుడనైతిని. వరము నడుగుము! నీకీయరాని దెద్దియ
లేదని భావింపుము! ఈవేళటినుండి నీకు విధేయుండనైతిని. తపోమూల్యమున నన్నుకొనియున్నాప
ఇప్పటినుండి నీముగ్ధమోహన సౌందర్యమునకు వశుడ నగుటంజేసి యొక్క క్షణమే యుగంబుగా తోచెడి.
కావున పార్వతీ! సిగ్గు విడువుము! సనాతన కాలమునుండియే నీవు నాకు పత్నివి; ఈ యంశమనే
నీవే బాగుగా విచారించుకొనుము! నీ మనోదార్యమును పరీక్షింప నిట్లు నాటకమాడితి
నాయపరాధమును క్షమించుము! లోకత్రయమునందును నీతో సమానురాలైన ప్రణయినిని శో
జాలను. సర్వవిధంబులను నీ యధీనుడనైతిని. ఇంక నీ యభీష్ట మెద్దియో విశదీకరించుమ!
నరం రం నీవ ా భార్యవు నిన్ను కోట క్రలానమునకు వరే
నైన ఆయాసమును విస్మరించి యానందాంబుధి నోలలాడు
ఇయ్యది “శితవిజ్ఞార సర్వస్వ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
ప్రవచనముతో నిరుకదియెనిమిదవ యధ్యాయము. .
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
// _ శ్రీ శన నునో ఫ్రరాణను
హరుని మనోహరరూపము నవలోకించుచు మిక్కిలి సంతృప్తిపడుచుండు పార్వతీదేవి శంకరునితో
నిట వక్కాణించెను.
దేవదేవా! నీవు నా ప్రభువువు; పూర్వము నాకొరకే దక్షయజ్ఞమును ధ్వంస మొనర్చిన యంశమును
ఫరచితివా? లోకకల్యాణార్ధము ప్రస్తుతము మేనకాహిమవంతులకు కుమార్తెనైతిని. (ప్రసన్నుడవైతివేని
ఖణతో నాకు పతివి కమ్ము! ఇందువలన తారకాసురునిచే బాధింపబండు సురలకు సుఖము చేకూరును.
ఇదు నీయనుజ్ఞంబడసి హిమవంతు నింటి కేగుదును. భిక్షుకుడవై నాజనకుని యాచింపుము. ఇట్టి
ప్ర-లోకమున వెలుగొందుగాక! ఇట్లు నీవొనర్చినయెడల నాతండ్రిందగు గృహస్థాశ్రమము సఫలంబిగును.
ఘువాత బుషుల ప్రబోధము ననుసరించి హిమవంతుడు తనబంధువులను పరామర్శించి నీ వాక్యమును '
సర్థకంభొనర్చును.
పూర్వము దక్షప్రుత్రికనై జన్మించినపుడు నన్ను దక్షుడు నీకు సమర్పించెను. కాని యా సమయమున
| క్నోక్టప్రకారము వివాహము నిర్వర్తింపంబడలేదు. నా జనకుండట్టితజి నవగ్రహములను పూజింపలేదు.
| ధ్రస్తత మట్లుగాక శాస్త్ర విధానమున మన కల్యాణము జరుగవలెను. హిమవంతుడు యథావిధి మన
| వివాహమును గావించి తన పుత్రిక - తపంబును మంగళప్రదముగా నొనర్చినదని గుర్తించుగాక!
)
అంత శంకరుండిట్లనుచున్నాడు - మహేశానీ! నామాట పాటింపుము! ఈ స్థావరజంగమ
సంశయు శాశ్వతముకాదు.. ఒక్కడనే అనేకముగాభాసించువాడను, స్వతంత్రుడను, స్వప్రకాశుడను.
కని నీకు పరతందత్రుడనైతిని. ఇంక నీవెవరో బాగుగా గుర్తించుము! సర్వంబు: నిర్మించుటకు వలయు
సామగ్రి నీవలననే నాకు లభించుచున్నది. మహామాయవు నీవేను జగమంతయు మాయామయము;
సిదరైర్యముతో దీనిని పోషించుచున్నాను. శివుడే పరమాత్మయను దృఢబుద్ధి గలవారందరును
సన్మపసించుచునేయున్నవారు. సర్వనియామకుండనగు నాకు పరుల నారాధించుట యెందులకు?
మలు బుతువులు తదితరములన్నియు నావిభూతిలో చేరినవే గదా! గుణకార్యభేదముంబట్టి
సనరగవృరిప్రాదుర్భావ మేర్పడినదై భక్తవాత్సల్యమున లోకకల్యాణముల నొనగూర్చుచుండును.
రజఃసత్త్వతమోరూపిణియగు సూక్ష్మప్రకృతియే నీవు; జగముందగు వ్యాపారమున సమర్భురాలవు;
1 సర్వేషామపి భూతానా - మహమాత్మా సుమధ్యమే
నిర్వికార నిరీహశ్చ - భక్తేచ్చోపాత్త విగ్రహః
ప్రాణులందరిలో నంతరాత్మగా నుండువాడను నేనే; ఐనను వికారముంజెందనివాడనై నిరపేక్షుడనై
ను, ఇంక నాహృద్ధతమును చెప్పుచున్నాను. వినుము! హిమాలయమునకు భిక్షుకుడనై వెళ్ళి
గె యాచింపను. గొప్ప గుణవంతుడైనను ఎట్టిమహనీయుండైనను “దేహి” అని యాచించునెడ
సొకషనవ్పున పొందును. ఇట్లు నేను భావించుచున్నను. నీ యభిప్రాయము నెటింగి (ప్రవర్తించుటకు
స్థడన్ను నీ యిష్టమెద్దియో.వివరింసనము!0010010.. Varanasi. An eGangotri Initiative
గ
panama
hp "
క్ర, జీ శీన మనో ప్రర్మ్యా
గదుపాదాన రూపిణి ళా
అంత గిరిజాదేవి మహేశ్వరా! నీ వంతరాత్మయనియు జ యగు
నేననియు, ఉభయులము స్వతం(త్రులమైనను భక్తపరాధీనుల మనియు వు నంగీకరింత్ష్య
వాత్రము సందియము లేదు. కాని నా ప్రార్థనమును మన్నించి నన్ను యాచింపుము. ఇంద్వ్యల్య
వ సాభాగ్యము చేకూరును. భక్తురాలనై Ee ల యర్ధాంగినగుదాన్న
మహాదేవా! నీ వెట్టి ప్రభావముగలవాడవో Tol ae ee Sl am
స్వభావము గలవాడవై స్వేచ్చగా విహరించువాడవు; నిజ
శంకరా! వేయేల? కరుణించి వివాహలీలంజూపి భక్తులను భవసాగరమునుండి తరింపంజేయ్నన్ను॥
అని సంభాషించి కృతాంజలియై ప్రణమిల్లి యూరకుండెను.
మహేశ్వరుండు చిరునగవుగలవాడై లోకరీతి ననుసరించు నుదేశముతో పార్వతీ సంభాషిశ్వు
స ( పంజాలకుండెను. పం
నంగీకరించి కైలాసమున కంతర్థానముంజెందెను. కాళీవియోగమును భరింపంజాలకుం హరాషన ల
నిర్భరుడై జరిగిన వృత్తాంతము నంతయు నందికేశ్వరుండు మొదలగు గణములకు చెప్పుచుంగెన్న
భైరవుండు మొదలగుప్రమథగణములు శంకరుని సంతోషవచనముల నాలకించుచు సంతృప్తిగలవ్మా
మహోత్సవము నొనర్చుచుండిరి. కైలాసమున నంతయు మంగళ(ప్రదముగానుండెను. |ప్రాణులంధరికి
దుఃఖముదూరంబయ్యెను. శంకరుండును సంతోషస్వాంతుండయ్యెను.
ఇయ్యది “శివనిజ్ఞాన నర్వస్తూో మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
ప్రవచనమున నిరువది తొన్నిదవ యధ్యాయము.
| త్రింశాధ్యాయేము
(పార్వతీదేవి - తపః స్థానమునుండి యింటెకి వచ్చుట)
సఖురాలితో కూడి గిరిజాదేవి బయలుదేరి తన రూపము సార్థకంబైనదని లోలోన మురియే
మహాదేవుని స్మరించుచును జనకగృహమునకుంజనుచుండెను, మేనకాహిమవంతులు పార్వతి రాకీ
గుర్తెరిగి పురోహితులు పౌరులు చెలికత్తెలు మైనాకాది బంధువులు తదితరులందరును గొప్ప సంతసమో
జయజయధ్వానములంజేయుచు వెంటరాగా పార్వతి నెదుర్మొనుటకు సంసిద్దులై శ్రీ చందన క్రహ్తో
ప్రభృతిక మంగళద్రవ్యములతో కూడిన మహాకలశమును రాజమార్గమునందు స్థాపించిరి. అటో
పురోహిత బ్రాహ్మణులు వేదమంత్రములంబఠించుచుండిరి. రమణులు నాట్యమాదుచుండి?
గజేంద్రములు మున్నగునవి పరివేష్టించియుండెను. సంతానవతులగు ముత్రెదువలు హారతి పళ్ళిరమో
బట్టుకొనిరి. మంగళవాద్యములు మోగుచుండినవి. ఇంతలో నమ్మవారు హిమవన్నగరమును సమీర |
జననీ జనకులను మొదట గాంచినది. అప్పుడువారు పార్వతీదేవికి శెదురుగొ పరుగెత్తుచు వలే
చుండిరి. సమీపింపగానే తల్లిదండ్రులకు ప్రణామంబాచరించి సఖురాండ్రతో నమస్కరింప |
మేనకాహిమవంతులు పార్వతిని దరింజేర్చుకొని నిండుమనంబున నాశీర్వదించుచు “అవి
మాత్రముచ్చరించి యానందబాప్ప్రములను విడువంజొచ్చిరి. బంధు వనితలందరును క్రాళినా “|
జేసికొనిరి. “వంశి ద్ధారకమైన కార్యమును సాధించితివి. ఇర్లద్దువ్లలన్ల మ్లేమందరమును |
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An
J
లీ శ్రీ శివ మహో ఫ్రురాణవం
మైచ్చుకొనుచు శ్రీగంధముతో కూడిన పుష్పముల నామెపె
వెదంజలిరి, దే త్త
ప్రస్పవరములను కురిపించిరి. ఆ ఆనందస న్లో వతలు పైనుండి
మయమున నారదపుహరి న క
ములోనికి గొంపోయిరి. సువాసినులు మంగళద్రవ్యముల నామెకు సమర్పించిరి. (బ్రాహ్మణులు
పభాళీస్సుల నొనగుచుండిరి. మేనకాహిమవంతుల సంతోషమునకు మేఅయేలేకుండెను.
ఫామనంతుండు తన గృహస్థాశ్రమము సఫలంబైనదని “కుపుత్రాత్‌ పుత్రికా వరా” “దుర్మార్శుడైన
ప్రమారునికన్న యోగ్యురాలైన కుమార్తె యొక్కతే మేలు” అనుసూక్తిని స్మరించుచు నారదమపహార్షిని
సాధుసాధువని ప్రశింసించి (బ్రాహ్మణులకు వందిమాగధులకు ధనము నొసగుటయే గాక మంగళవాక్యముల
సచ్చరింపంజేసెను. ఇవ్విధము తల్లిదండ్రులు సోదరులు కులకాంతలును సంతసమున ముంగిటం
గుమిగూడి యుండగా హిమవంతుండు వారి నందరిని సత్కరించి స్నానమునకై గంగానదికి వెళ్ళినవాడు.
ఇంతలో శంకరుండు భక్తవత్సలుడగుటంజేసి లీలావినోదమును చూపెట్టందలచి నర్తకవేషమున
మేనకాదేవి చెంత కరుదెంచెను.
శ్లః శృంగం వామే కరే ధృత్వా - దక్షిణే డమరుం తథా ।
సృష్టే కంథాం రక్తవాసా - నృత్యగాన విశారదః ॥ ౨౭
ఎడమచేతిని కొమ్ము, కుడిచేతిని డమరుకము, వీపుపై బొంతయు కలిగి రక్త వస్తధారియె
నృళ్యమునందును సంగీతమునందును నిపుణుడుగా కనట్టుచుండెను. మేనకాదేవిందగు ప్రాంగణమున
నాదచు పాడుచుండెను. కొమ్ము పూరించుచు డమరుకమును మోగించుచుండెను.
అట్టితథి నర్తకుండు తన కంఠమాధుర్యమున [శ్రోతలను ముగ్భులంజేయుచుండెను.
శృంగడమరుధ్వనియు వినసొంపుగా నుండెను. వీణను మనోహరముగా వాయించుచుండెను. ఇట్టి
నరకుని గాంచుటకు నగరప్రముఖులు స్త్రీలు పురుషులు బాలురు వృద్ధులును వచ్చుచుండిరి. ఆతని
నొట్యమును చూచుచు గీతము నా కర్ణించుచు నా కస్మికముగా సరవశులగుచుండిరి. మేనకాదేవియు
మగ్గరాలయ్యెను. పార్వతీదేవియు మిక్కిలి సుందరము త్రిశూలాది చిహ్నసంపన్నము నగు శంకరుని
స్వరూపమును నర్తకునిలో గాంచి మూర్చితురాలయ్యెను. మరియు నాతడు విభూతిని నొసటందాల్సి
ఫాలినేక్రమ్సుత్రో (ప్రకాశించు ముఖముతోడ నందగాడై కనుపించుచుండెను. దీనబంధువు దయాసింధువు
స్యహ్మదయనివాసియు' నగు శంకరుండు వరము నడుగుమనినట్లును నీవు నాకు పతివి కావలెనని
శి మానసికముగా వరించినట్లును సందర్భము కలిసివచ్చెను. ఇంతలో నంతర్థానముంజెంది మరల
స్షకకూష్తమ్వున ప్రత్యక్షమై నాట్యమాడుచుండెను.
అంత మేనకాదేవి బంగారు పళ్ళెరమున రత్నముల నునిచి నర్తకుని చాతుర్యమున కచ్చెరువు
"రురు నాతనికొసగ నుద్యుక్తురాలుకాగా నర్తకుండు రత్నములను స్వీకరింపక పార్వతిని యాచించుచు
కలి నద్భుకముగా నాట్యగీతముల నొనర్ప నున్నతణి మేనకాదేవి ఆశ్చర్యపడుచు క్రుద్ధురాలై భిక్షకుని
.. హేరనాడ్షన్స వైడలంచేయందలజెనుఇంతటహిమనంకుండు గందెస్సానన్సున్సు ముగించుకొని యచట...
241
|
స్‌
ప
[|
శ
1,
(
|
)
|
:
/
కరుదెంచి మానవాకృతిని కనుపట్టు నర్తకుని గాంచి యాతని చరితమునంతయు మేనకాదేవివలన్వ
డని భటుల నాజ్ఞాపింపగా నవ్వారిలో నెవరు నాతని
ని కోపావేశమున “వీనిని వెడలగొట్టు”
దెలిసికొ ంతునకు తన (ప్రభావమును ప్రదర్శింపందలచ్రి
హిమవ
బహిషురింపంజాలకుండిరి. అప్పుడు భిక్షకుడు
త విష్ణరూపమును చూపెట్టెను. నర్తకుండు _ కిరీటకుండలధారియు పీతాంబరుండున్న
డు నగు నారాయణుండయ్యెను. హైమవంతుండు విష్ణుపర్వములలో నారాయణుని విగ్రహమున
శిరముపైనను సమర్పించిన పుష్పాదికమంతయు నర్తకుని శరీరమున కన్సట్టుచుండెను. తరువా
జగత్రష్టయు చతుర్ముఖుండు రక్తవర్ణుండు శ్రుతిసూక్తములను పఠించువాడు నగు బ్రహ్మదేవుండుగా నర్తక్తం
" డయ్యెను. పిమ్మట జగచ్చక్షువగు సూర్యుడుగా నుండినవాడు. అనంతరము రుద్రాణీసహితుడు
విందుండు నగు శంకరుని నర్తకునిలో హిమవంతుండు
స్వయం ప్రకాశమానుండు మందస్మితవదనార
షుండు సచ్చిదానందమయుండు పరాశక్తి విశిష్టుండు
చూచుచుండెను. ఆ పిమ్మట చతుర్ధపురు
తేజోమయుండు నగు శివుండుగా నర్తకుండు కనుపడినందున పర్వతాధిపతి విస్మితుండయ్యెను. ఇంక
ను యాచించినను హిమవంతుండు శివమాయా
నింద్రచంద్రాద్యనేక రూపములను ప్రదర్శించి గిరిజ
మోహితుడై పార్వతీప్రదానము నంగీకరింపనందున నర్తకుండు మాయమయ్యెను. అప్పుడు “శంకరుం
డే మనను మోసగించి స్వస్థానమునకు వెళ్ళినవాడ” ని మేనకాహిమవంతులు కనుగొని చింతించుచుండిరి.
మరియు శంకరునిపై నవ్వారికి నకుంఠితమైన పరాభక్తి యుదయించెను. ఇట్టి యనన్యభావనతో |
మేనకాహిమవంతులు శంకరునకు కన్యాదానము నొనర్చి ముక్తులు కానుండిరి.
ఇయ్యది “శివవిజ్ఞాన సర్వస్తూ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
ప్రవచనముతో ముప్పదియత యధ్యాయము.
ఏకత్రింశాధ్యాయము
(శివమాయా వర్ణనము)
మేనకాహిమవంతులకు శివునియందు నిండుభక్తి కలిగినదని యమరులు దిగువ విధము చింతింహ
దొడంగిరి.
హిమవంతుం దేకాంతభక్తితో శంకరునకు కన్యాదానముంజేయు నెడ నవశ్యము మోక్షము నొ అ
అనంగా శివసాయుజ్యము కలవాడగును. ఒకవేళ ముక్తుడైనచో మనకేమి యిబ్బంది యనుకొనినో
నాతడు ననంతరత్నములకు నాధారమగుటచే నట్టివాడే భారతదేశమున లేకుండినయెడల - వృథి
రత్నగర్భ యను నానుడి వ్యర్థంబగును. త్రిశూలధరునకు తన కుమార్తెను యధార్థబుద్ధిని సమర్చింే
షిమవంతుండు పునరావృత్తిరహిత శాశ్వత శివపదముంజెంది బ్రహ్మానందము ననుభవించును.
లా బృందారకులాలోచించి స్వార్థసాధనోద్ధేశముతో దేవగురువగు బృహస్పతిని సమీప”
గురుదేవా! మాదొకవిన్నపము కలదు. ీవు హిమవంతుంజేరి వాని నంలో
a శివుని నిందింపుము! అట్లు నిందించినయెడల కార్యభంగమగునని భావింప
పార్వ శివుని దక్క వేరొకని వరింపదు. కావున హిమవంత్తుండిష్టము లేకున్నను త
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initative
| గీ శ్రీ శివ మహా ప్రరాణనం
చేయవలసివచ్చును. అటె
3 భ్రమను రో ల స్ట అట్లెన నాతండు ముక్తుడగును కాని ప్రస్తుతము పర్వతరూపముననే
ూలముండును. అ యపెక్షితంబు; అనేక రత్నముల కాధారమగు నాతడు జీవించుటయే
ఆ | A
శ్రేయ స్సుకు నిదానముగదా! అని విన్నవింప సురాచార్యుండు చెవులు మూసుకొని శివనామమును
సంపు ధిక్కారముంజేయుచు నిట్లనియెను.
దేవతలారా? మీ యంత స్వార్థపరుల నెందును గానలేదు. పరార్థమును చెడగొట్లుటలో మీకు
లట
ఖరసాటి యగుదురు. మా మాటను పాటించి శంకరుని నిందింతునేని శాశ్వతముగా నరకముల
శొందుడును. ఇందుకు మీలో నొకరు హిమవంతుని చెంతకు వెళ్ళి శివుని నిందింతురుగాక!
ఫీరద్దేశించినట్లే శంకరునుకు హిమవంతుండు నిండు భక్తితో తన కుమార్తె నొసగునెడ ముక్తుండగును.
జను లేక పార్వతి నిచ్చినచొ భారతమున యథాపూర్వము నిలచియుండును. శివనిందచే హిమవంతుని
నిష్ణంగపడినను తరువాత సప్తర్షులు వెళ్ళి ప్రబోధింతురు. అథవా సత్యలోకమునకు వెడలి బ్రహ్మదేవునకీ
సమాచారమును నివేదించినచో నాతడు మీ కార్యమును సాధింపంజేయును. '
అంత నమరులు బ్రహ్మలోకముం జేరి చతుర్ముఖునకు (మొక్కులిడి తమ యుదంతమును విన్నవింపగా
నాకడు “త్రిదశులారా? శివనింద నొనర్చుటకు నేను సమర్భుడను కాను. శివనింద యేరికిని శ్రేయస్మరము
కాడు. శివుని నిందించువారికి సంపదలు తొలగును. ఆపదలు నుప్పతిల్లును. ఇట్టి కార్యమును
చృనకే నివేదింపుడు! ఆతడే మీ విజ్ఞప్తినంగీకరించి హిమవంతుంజేరి యాత్మను నిందించుకొనును.
)
నిందా వినాశాయ - స్వనిందా యశసే మతా” అను సూక్తి ననుసరించి తనను తాను నిందించుకొనుట
వళ్గప్రదమగును.
బ్రహ్మవాక్యము ననుసరించి సురలు కైలాసముంజేరి శంకరునకు ప్రణమిల్లి “దేవదేవా!
కుణాసాగరా! నిన్ను శరణముంబొందితిమి. మా యందు దయంజేయుము! భక్తవత్సలుడవై భక్తుల
సుకటములను దూర మొనర్చువాడవు; అని నుతించియు స్వకార్యమును విన్నవింపగా శంకరుడు
శగనగవుంజెంది నమరుల చికీర్షితము నంగీకరించి యవ్వారిని నిజస్థానముల కనిపెను.
అంత నమరులు స్వకార్యసిద్ధిని తలచుచు సదాశివుని ప్రశంసించును. తమనెలవులకు వెళ్లగా
హేశ్ళరుండు ప్రసన్నుడై హిమవంతునింటికి వైష్టవవేషమున బయలుదేరి వెళ్ళినవాడు. అట్టితతి నగాధిరాజు
00 పేరోలగంబున సంతుష్టాంతరంగుడై బంధువులు పార్వతియు చుట్టుముట్టి యుండ సుఖాసీనుడై
యుండైన్స
ఛత్రమును దండమును కేలందాల్చి పీతాంబరధారియె నొసట తిలకముంబెట్టుకొని సాల గ్రామమును
కకమ్సన నెలకాలిపియు హరినామమును స్మరించుచు సాధువేషధారియై దిగంబరుండు రాగా
) “సవంతుడు సపరివారముగా లేచి సాష్టాంగముగ నమస్కరించెను. పార్వతీదేవి యాకపటవైష్టవుండు
6 స్రాజ్యరుందేయని గుర్తెరిగి మానసికముగా ప్రణామము నాచరించి ప్రార్థించినది. శంకరుండు
శభాశీర్వాదముల నొసగి ప్రత్యేకముగా “మనోవాంఛాఫలసిద్దిరస్తు” అని పార్వతి నాశీర్వదించిన
' అంత నా సాధువు హిమవంతుడు సమర్పించిన మధుపర్మాదికమును పరిగ్రహించి కుశల ప్రశ్న
' (| ప్పందొడంగెను.
ముగా హిమవంతుందు.శఅయ్యా[ంశామెనరు! .ఇనియది[నంరున్సనట్ను కాపా
§, శ్రీ శివ మహో పర్యా
వర్వతరాజా! బ్రాహ్మణుడను, విష్పువల్లభుదను; పండితుడను, ఘటికావృత్తి నవలంబి
భూమండలమున సంచరించువాదను. మనోవేగమున ప్రపంచమునంతట నుండువాడను గురుక క్ష
జేసి సర్వంబును గుర్తెరుగువాడను.. పరోపకారపరాయణుడను, శుద్ధాత్ముడను, దయాసముద్రుడ్వ
ఇతరుల కామ క్రోధాధి వికారములం బోగొట్టువాడను, కమలమువలె సుకుమారియు, దివ్యరూపవత్త్ని
శోభనలక్షణసంపన్నయు నగు నీ కుమార్తె శంకరునకొసగుదువని తెలిసినది కావున చెప్పుచున్నా్న
వినుము! శంకరుండెట్టివాడో నవధరింపుము! ఆతనికి నెట్టి యాశ్రయములేదు. ఎవరితోగ్సు
సేహములేదు. సౌందర్యాది గుణములు కానరావు. శ్యశానమున నివాసము, పాములవానిరూపం్ని,
దిగంబరతయు సర్పభూషణతయు కులగోత్ర రాహిత్యము, శృంగారవిహారము లేమియు బూదినిండ్లి
యొడలును, ఎల్లకాలము క్రుద్ధ స్వభావము, ప్రాయము తెలియకుండుటయు, జడలందాల్చుటయ,
ప్రాణులందరికి నాశ్రయము నొసగుటయు భిక్షాటనంబును, వేదమార్గాతీతత్వంబును, ఇత్యాదిలక్ష్యవ్సు
లాతని చెంత మూర్తీభవించియుండును. నగరాజా! నారాయణుని వంశమున పుట్టినవాగన్య
వివేకవంతులలో న(గ్రగణ్యుడవు, బాగుగా విచారించి పార్వతి నాతనికి సమర్చింపవలెనో లేగో
నిర్ణయించుకొనుము! ఇట్టి నీ యుద్దేశమును బుద్ధిమంతులెవరు నభినందింపరు. శైలాధిపతియగ
నీకుమెండుగా బంధుజనము కలదు. గొప్పరత్నము లెన్నియో నీయందు కలవు. శంకరునకొక్మ
చుట్టమైననులేదు. ఆతని చెంత నిసుమంతయు కాసులేదు. ఇప్పటికైనను మించినదిలేదు. మేనకాదేవిని
బంధువులను పండితులను పరామర్శించి కార్యమునకు కడంగుము! రోగికి బెషధము రుచింపనట్లు నా
వాక్యము నీకు బహుశః రుచింపకుండునేమో;
ఇవ్విధము బ్రాహ్మణుండు సంభాషించి యాతిథ్యము స్వీకరించియు నిజస్థానమున కరిగినవాడు.
ఇయ్యది “శివ విజ్ఞాన సర్వస్వ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
ప్రవచనముతో మువ్పదియొకటవ యధ్యాయము,
(సప్తర్షులు హిమవంతుని చెంత నరుదెంచుట)
మేనకాదేవి బ్రాహ్మణుని ప్రసంగము నాలకించి దుఖముతో కన్నీళ్ళు కార్చుచు సంతప్త హృదరుదై
హిమవంతునితో “పర్వత రాజా! నే చెప్పునది పరిణామమున సుఖప్రదంబగునని భావో
యంగీకరించుము. పర్వత్రేష్టుల నందరిని విచారించుము! వైష్టవుండాచరించిన శివనిందను వినినండీ
వలన నా మనంబంతయు బాధపడుచున్నయది. కురూపము దుఃశీలంబును గల నా భో
సులక్షణ సంపన్నయగు నా పుత్రిక నీయంజాలను. ఒకవేళ నా మాటను పాటింపక పార్వతిని శశ
కిత్తువేని వెంటనే విషమును (త్రాగి మరణింతును. ఇంటినుండి బయలు వెడలుదును. ఈ
నాం వార్య్యాముం బ్రవేశింతును. సముద్రమునంబడుదును కాని యాళేని
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
|
|| శ్రీ శివ మనో ప్రురాణషం
కై ల్రాసమున _పార్వతీవియోగవ్యాకులమానసవశంబున శంకరుండు స్మరింపగా కల్పవృక్షములం
గన సప్తర్నులు ప్రత్యక్షసిద్ధింబోలిన నరుంధతీదేవియు నేతెంచిరి. అవ్వారింగాంచి నిజధ్యానమును
న విరమించెను. సప్తర్షులు శివునిముందు నిలువంబడి యంజలింఘటించియు లోకారాధ్యుండగు
శకరుని గూర్చి యిట్లు ప్రార్థించిరి. |
సకలదేవతాసార్వభౌమా! సర్వోత్తమంబగు మా భాగ్యమునేమని వర్ణింతుము? మనోవాక్కాయములం
నించిన తపస్సు, వేదాధ్యయనంబు ఫలించినవి. అగ్నులు బాగుగా హవనముంజేయబడినవి.
ప్టజ్యకీర్థములన్నియు సేవింపబడినవి.
వాబ్మనః కాయంబుల నార్జించిన సుకృతము - తమరు స్మరించియనుగ్రహించుట వలన
ఫ్థలంబైనదనియే భావించుచున్నాము.
శ} యోవై భజతి నిత్యం త్వాం - కృతకృత్యో భవేన్నరః ।
కిం పుణ్యం వర్ణ్యతే తేషాం - యేషాంచా స్మరణం తవ ॥ ౧౬
నిన్ను భజించు మానవుడు నన్నిటం గృతార్థుండగును. ఇంక నిన్ను స్మరించు వారి పుణ్య
ఫింతింతయని చెప్పరాదు. సదాశివా! నీవు స్మరించుటవలన మేము సర్వోత్కృష్ణులమైతిమి.
మనోరథమార్గము నతిక్రమించినవాడవు; పొట్టివానికి చెట్టుపండ్లుదొరికినట్లు పుట్టుగ్రుడ్డివానికి
కన్నులవచ్చినట్లును మూగవానికి మాటలు సంభవించినట్లు దరిద్రునకు నిధి చేకూరినట్లును కుంటివాడు _
కొండనెక్కినట్లును గొడ్రాలు ప్రసవించినట్లును దుర్లభంబగు నీదర్శనమునుపొంది ధన్యులమైతిమి.
గీగర్గనమువలననే లోకములలో నీవేళటినుండి మాన్యులమైతిమి. వేయేల? అన్నివిధముల
ఫీజ్యలమైతిమి. వరివూర్చుడవగు నీకు కర్తవ్య మెద్దియో స్ఫురించుటలేదు. సేవకులమగు
మహ్మజ్ఞాపింపుము!
సప్తర్షుల వాక్యము నాలకించి మహేశ్వరుడు లౌకికరీతిని రమ్యముగా నవ్వారితో “ఒకానొక
కగన్సున మిమ్ము స్మరించితిని. లోకకల్యాణార్థము నేజేయు లీలలన్నియు భవద్విదితంబులే గదా! నా
ష్టమూర్తులన్నియు లోకమున కుపకరించునట్టివి. బుషులకు గూడ సాధ్యము కాని తపంబును
సర్చీదేని యొనర్చినందున స్వీకరింతునని వరము నొసంగితిని. ఇద్దియే నా భక్తానందకరమగు వ్రతము
యభిలషితము ననుసరించి భిక్షుకుడనై యాచించితిని. మేనకాహిమవంతులు నన్ను పరమాత్మగా
₹మిలి నిండు మనంబున పార్వతిని నాకు సమర్చింప నున్నతజి దేవతలు హిమవంతుని చంచలమనస్కుని
సప నన్ను ప్రార్థించినందున వైష్ణవవేషమున నవ్వారిముందు స్వనిందంజేసికుంటిని.
అందువలన గిరిదంపతులు నిర్విణ్ఞులై పార్వతిని నాకునీయగూడదని తలచుచున్నారు. కావున
స్‌ వెళ్ళి మేనకాహిమవంతులకు వేదవిహితమైన ్రబోధమును చేయుండు! _ కార్యసిద్ధియగునట్లు
పుడు! ఎటులైనను గిరిజతో నాకు వివాహమగునట్లు మాటలాడుడు! ఈ వరకే పార్వతీ
గహణము నంగికరించితిని కావున హిమవంతునకు మేనకాదేవికిని నచ్చంజెప్పుట తప్పనిసరి యని
| ప్పుడు మీరు దెవవిధానమును సమర్థించువారు. గౌరీశంకర కల్యాణము మీ కార్యమనియు
లన నమరులకుంపోతంబగుననియు:(గ్రహింపుడు[౧2=.. An eGangotri Initiative
245
be శ్రీ శవ మనో ఫ్రుర్య్యా
అని సంభాషింవగా నవ్వారు ప్రభువుచే ననుగ్రహింపంబడినందున పరమానంద నిర్భర
బ్రహ్మవిష్ణువులచే సత్మరింపంబడు మహేశ్వరుండు మమ్ము స్వకార్యమునందు నియోగించుచున్నవ్య్యా
లోలోన సంతృప్తింజెందుచు జగత్‌పితయు లోకమాతయు నగు గౌరీ శంకరులకు వివాహసంబంధ్వ
సముచితంబైనదనియు ఇయ్యది శుక్లపక్ష చంద్రునివలె పెంపొందుగాక యనియు భావించి శ్వ
నమస్మరించియు హిమాలయమున కేగి యందలి రాజధానీనగరముంగాంచుచు విస్మిషు
తమ యదృష్టములను ప్రశంసించుకొనుచుండిరి.
ఆహా! ఈ పత్తనము అలకానగరమును భోగవతిని ఆమరావతిని మించియున్నది. ఇంద
భవనములు స్ఫటికమణిమయములై విశాల ప్రాంగణములతో విరాజిల్లు చున్నవి. సూర్యకాంశ
చంద్రకాంతమణులతో |ప్రదేశమంతయు నిండియున్నది. స్వర్గసముద్భవములగు కల్పవృక్షాదులు నింటింట
వెలసియున్నవి. గృహద్వారములయందు తోరణములు శోభించుచున్నవి. చిత్రవిచిత్ర వితానముల
స్వచ్చజలాశయములు వివిధ దీర్ధికలు (నడబావులు) మనోహరోద్యానంబులు, దేవసన్నిభులగు మానవుల,
అప్పరసలంబోలిన నారీమణులు నిందున్నవారు.
న్వర్గకామనతో కర్మభూమియందు యజ్ఞములొనర్చి వృథాశ్రమపడుచున్న వారు కా
యీఓషధిప్రస్థమును చూచినచో నెవరును స్వర్గము నభిలషింపరు. ఇట్లువారు హిమవత్సురమును
వర్ణించుచు హిమవంతునింటం బ్రవేశించుచుండగా నాతడు దూరమునుండియే. సూర్యసంకాశులగ
సప్తర్డుల్రేతెంచుచున్నారని కనుగొని ధన్యుడనైతినని భావించుచు సప్తర్షుల కెద్దురేగ్గి నమస్కరించియ శా
గృహస్థాశ్రమము సఫలంబైనదని యవ్వారిని సముచిత పీఠముల నాసీనులంజేసియు నిట్లు సంభాషించెన్న
మహాశయులారా? నా జీవితము ఫలించినది. బహుపుణ్యతీర్థములవలె దర్శనీయుడనైతిని.
విష్ణుస్వరూపులగు మీరు నాయింటి కేతెంచుట భాగ్యమనియే తలతును. పరిపూర్ణులగు మీకు నావంటీ
యకించనులతో నెట్టి ప్రయోజనంబుండదు కాని సేవకుడనైన నన్ను యత్మించిత్‌కార్యమున
నియమించినయెడల నా జననము సార్థకంబగును.
ఇయ్యది “శివ విజ్ఞాన సర్వస్వ” మను.శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
సప్తర్శులిటుల మాటలాడిరి. “శివుండు జగజ్జనకుండు, దేవి - జగజ్జననియగును కావున నీ
జ
శంకరునకు కుమార్తె నొసగి ధన్యుడవుకమ్ము! ఇందువలన నీ జన్మసార్థకంబగును.
అంత హిమవంతుండు సంజలింఘటించి “మహాభాగులారా! తమచే నిజ్జేశింపంబిడిన విష
నీ వరకే నిశ్చయించుకుంటిమి. కాని యింతకుముందొక వైష్టీవుండు శీచృనుదేశించి పైపరీతమో
_ ద
సంభాషించి వెళ్ళినందున మేనకాదేవి శంకరునకు పార్వతి నిచ్చు టకెంత్రన్లూత్రము సమ్మతి
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An 6 gotri Initia
]
3
or,
/
ర్డీ శ్రీ శివ మహో పురాణము
వస్త్రములను ధరించి కోపమందిరమున నివసించుచు ఎంత చెప్పినను వినుటలేదు. నేనును
ఇలనిందబ్బితిని. శంకరుండు వివాహయోగ్యుడు కాడని భావించుచున్నందున నాతనికి కన్యాదానము
నానర్ప నిచ్చగించుచు లేను” అని వాక్రుచ్చి శివమాయామోహితుడై మిన్నకుండెను.
. సప్తర్నులు శివమాయా ప్రభావమును ప్రశంసించుచు మేనకాదేవిచెంత నరుంధతీ దేవిని పంపగా"
నా మహాసాధ్వి యామె నవలోకించి మధురముగా సంభాషింపనున్న తతి మేనక శీఘ్రమే లేచినదై
య్షీగేవివలె ప్రకాశించు నరుంధతికి (మొక్కులిడి మహనీయుండగు వసిష్టమహర్షిదగు భార్యయైన నరుంధతి
మాయింటి కరుదెంచుట యెంత భాగ్యంబనియు మురియుచు “అమ్మా! ఎందుకు నేతెంచితివో
సెలవీయుము! నీ సేవకురాలనని భావించుము” అని విన్నవించెను. సప్తర్నులచ్చోట శివుని
పఫ్రాదారవిందములను స్మరించుచు పర్వతేంద్రున కివ్విధము (ప్రబోధింపసాగిరి.
పర్వతరాజా! మా మాటను పాటింపుము! జగత్సంహారకుండగు శంకరునకు మామవు కమ్ము.
వస్తుతః శంకరుం డెవరిని యాచించువాడు కాకున్నను తారకాసురుని సంహరించు కుమారుండు కావలెనని
బ్రహ్మదేవుండు ప్రార్థింపగా నాతడు నీ కుమార్తెను పరిగ్రహింపందలచెను. నిజముగా విచారించి
చూలినయెడల పత్నీ స్వీకరాము నందెంతమాత్ర మ పేక్షలేనివాడని విదితమగును. శంకరుందే పతికావలెనని
ఫార్యతీదేవి తపంబొనర్చుటయు సుప్రసిద్ధముగదా! బ్రహ్మప్రార్థనయు పార్వతీతపంబు కారణములుగా
యోగీశ్వరుండగు నా మహేశ్వరుడు వివాహము నిచ్చగించుచున్నవాడు.
హిమవంతుండు సప్తర్షుల సుభాషితము నాకర్ణించి సంతుష్టుడై కొద్దిగా భయపడుచు వినయముతో
“వనకు రాజోచితములగు వస్తువు లేవియు గానరావు.” నివసించు ప్రదేశంబు ఆప్తబాంధవుండును
ట్వ అట్టి నిర్లిప్తయోగికి నా పుత్రిక నెట్లాసగవలెనో మీరే చెప్పుడు! రూపవయోగుణాదుల ననుకూలింపని
వరునకు కన్యను సమర్చించువాడు (భ్రష్టుడై నరకము నొందును గావున కైలాసపతికి నిష్టపూర్వకముగా
గౌరి నిచ్చువాడను కాను. ఇకమీద తగు రీతిని మీరే యేర్చాటుచేయవలసి యుండు” నని సంభాషింపగా
వసిస్టమహర్షి యిట్లు చెప్పందొడంగెను.
శైలేశ్వరా! నేను చెప్పునది హితావహమైనదియు ధర్మబద్ధమైనదియు యథార్థంబైనదియు ఇహపరముల
' నానందమును కలుగంజేయునదియును;
వేదమునందును లోకమునను వచనము మూడు విధంబులని శాస్త్రజ్ఞులు నిర్మలమైన జ్ఞాననేత్రముతో
నెబంగుదురు. బుర్గిమంతుండైన శత్రువు - చెప్పెడు వాక్యము - (ప్రస్తుతము చెవుల కింపుగా నున్నను
సక్యము హితంబు కాజాలదు. మొదట నసంతృప్తిని కలుగంజేసి పరిణామమున సుఖప్రదంబగు వాక్యమును
) ్థోలుడై; దయాళువు బోధించును. వినుటతోడనే అమృతముం బోలినదియు చ
'సమును చ్రేకూర్చునదియు సత్యంబు శ్రుతిస్మృత్యాదిసారంబు హితకరంబునగు వచనము మువ్వ? ఎల
క్టంబైనదని భావింపుము! నీతిశాస్త్రప్రోక్తములగు నివ్వానిలో నెట్టివాక్యమును చెప్పవలెనో తెలుపుము!
స న
నీవనినట్లు శంకరుండు - ్రకిచందనవనితాది బాహ్యసంపదలు లేనివాడు. ఐనను నిజతత్వజ్ఞ
{ మ.
| స్‌ు సాగరమున ంనిమగ్నమగు. నూన సవ. గలవారు... నేంసామ్లా | లోక మున గృహస్థ si
yg శ్రీ శివ నుసో ఫ్రర్య్వా
సంపన్నుడైన వరునకు తన పుత్రిక నొసగుననియు దరిద్రున కిచ్చినచో కన్యాఘాతకుండగునన్న్ని
మేము నంగీకరింతుము.
| “కోవేద శంకరోదుఃఖీ | కుబేరో యన్య కింకరః”
కుబేరుండు కింకరుడుగా గల శంకరుండు దరిద్రుడని యెవరైన నిరూపింతురా?
ప్రాకృతగుణరహితుండు ప్రకృతినతిక్రమించినవాడునగు ట్ల కనుబొమల ముడితోగన
సృష్టిస్టితలయమున నొనర్చువాడని గుర్తెరుగుము! బ్రహ్మవిష్ణురుద్రులు రిల విభూతులగుదుర్న
శివునివలన ప్రాదుర్భవించిన శక్తియు నిట్టిదేను: వాగధిష్టాత్రియగు సరస్వతి పరాశక్తి ముఖమునుండియ,
సర్వసంపత్స్వరూపిణియగు లక్ష్మి - వక్షస్థలమునుండియు, దేవతాతేజఃపుంజీభూతయగు కాళికాద్దే
హృదయమునుండియు నావిర్భవించిరి. ఇందు కాత్యాయని యసురులం ద్రుంచి యమరులక్ష
స్వర్ణసంపదను ప్రసాదించినది. ఈమెయే కల్పాంతరమున దక్షప్రత్రికయై పతినిందను విననొల్లక దేహమును
విసర్జించుటయేగాక ప్రతి కల్పమునందును శివపత్నిగా విలసిల్లునది. మరియు నీమె జ్ఞానులకు
బుద్ధిస్వరూపిణిగా నుండునది. భక్తుల మనోరధములను సిద్ధింపంచేయునదై విజయము నొందునది,
కావున నో నగాధిపతీ! శివునకు పార్వతిని మనఃపూర్వకముగా సమర్పించుము! ఒకవేళ నీవు
శఠబుద్ధితో నిరాకరింతువేని యామెయే స్వయముగా నాతనింజేరును. శంకరుండు నటవేషమున మిమ్ము
యాచించినప్పుడు మీరు పార్వతినిత్తుమని శివభక్తి సంభరితమనస్ములై యంగీకరించితిరి. ప్రస్తుత
మెందులకు విపరీతముగా మాటలాడుచుంటిరో బోధపడుటలేదు. మిమ్ము యాచించి నిజస్థానమున
కేగిన పిదప స్మరించి మాచే పొగడ్తల నొందియు పార్వతీదేవి ననుసంధించుటకై పరాత్సరుండిటుల
మమ్ము నంపినవాడు. పార్వతిని శంకరునకు సమర్చించుమను మా శాసనమును పాలింతువేని సుఖింతువు.
భవితవ్యబలమున గౌరీశంకరుల కల్యాణము తప్పదని భావింపుము! పార్వతిని పరిగ్రహించునని
యీశ్వరుండు గావించిన ప్రతిజ్ఞ - రిత్తయగునా? పరమేశ్వరునుపాసించు. మహేశ్వరుల ప్రతిజ్ఞయే
సిద్ధించునపుడు సాక్షాత్‌ శంకరుని శపథము సిద్ధించునని వేరుగా చెప్పనవసరములేదు. ఒక్క మహేంద్రుడే
పర్వతముల రెక్కలను తెగగొట్టినవాడు. ఒక్క మహేశ్వరియే మేరుశిఖరము నవలీలగా పడంగొట్టినది.
బుద్ధిమంతుడు నొక్క వస్తువు మూలముగా సంపదలన్నిటిని చెడగొట్టుకొనరాదు. కులము పెంపొందుటకే
యొక్కని విడువవలెనని (శ్రుతి వక్కాణించినది.
ఒకప్పుడు అనరణ్యుండను మహారాజు బ్రాహ్మణునకు తన పుత్రిక నొసగి రాజ్యమును రక్షించుకొనెను.
అట్టితటి |బ్రహ్మశాపమునకు వెజంగంది పెద్దలు నీతిశాస్తకోవిదులు మహారాజున కనేకవిధముల
బోధింపవలసివచ్చెను.
, హిమవంతుండిది యంతయు విని యనరణ్యుని చరిత మెట్టిదో విశదీకరింపుమని పళ
వసిష్ణుండు చెప్పందొడంగెను. శ
ఇయ్యది “శివ విజ్ఞాన సర్వస్వ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
వ్రవచనముతో
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 248 |
కీ శ్రీ శీవ మహో ప్రరాణము
చతుస్తింశాధ్యాయ్‌ము J
(అనరణ్యచరితము)
ఇంద్రసావర్ణియనంబడు పదునాలుగవ మనువుందగు వంశమున ననరణ్యుండు జన్మించెను.
ఫంగకారణ్యుని కుమారుడగు నాతడు సప్తద్వీపాధిపతియై విశేషించి శివభక్తుడుగా నుండెను.
ర్షిగారి పౌరోహిత్యమున నూరు యజ్ఞముల నాచరించినందున నమరులచే (ప్రార్లింపబడిన
ఇంగ్రత్వమును స్వీకరింపకుండెను. అనరణ్య మహారాజునకు నూర్గురు కుమారులు, శ్రీదేవింబోలు
ఫయనుదు కుమార్తెయు జన్మించి వర్ధిల్లుచుండిరి. నగరాజా! నీకేమని చెప్పవలెను! శతపుత్రులకన్న
శకయందే మహారాజునకు స్నేహమధికముగా నుండెడిది. సౌభాగ్యసంపన్నులగు నైదుగురు భార్యలు
గరు ప్రాణములను మించిన యనురాగమునకు పాత్రులైయుండిరి. పద్మాదేవి యువతి యైనందున
[న వరునికై దేశదేశములకు శ్రీముఖములను వ్రాసి భటుల నంపినవాడు.
ఇది యిట్లుండగా నొక్కనాడు పిప్పలాదుడను మహర్షి - స్వకీయాశ్రమమునకుం బోవుచు నిర్షనంబగు
టోషనమున తరుణులతో శృంగారరససాగరమున మునిగితేలుచు కామశాస్త్రవిశారదుడై విహరించుచున్న
గంధర్వుని గాంచి కామమోహము గలవాడయ్యెను. తావనుండైనను పత్నీపరిగ్రహణమును
వాంలించుచుందెను. మన్మధవికారముతో మధనపడుచున్న మనంబు నెటులో కొంతకాలం బణచం
గలిగెను,
తరువాత దైవవశమున నొక్మనాడు పుష్పభద్రానదిలో స్నానమునకై వెళ్లుచు నతిలోకసుందరియగుపద్మ
సళోకించి “ఈమె యెవరని సమీపస్థుల నడుగగా నవ్వారు శాపభీతిచే” అనరణ్యుని కుమార్తె,
హ్మయంగురు. గొప్ప గొప్ప రాజు లీమెను కోరుచున్నవారని నుడువగా పిప్పలాదుడు లోలోన పద్మ
గేష్టికుచున్నందున పువ్పభద్రయందు గ్రుంకులిడి సంధ్యావందనాది నిత్యకృత్యానంతరము
బగు పరశివుని పార్థివలింగమునందారాధించి యనరణ్యుని సభాస్థలికి నరుగగా రాజు వేగమే
110 కెదురుగా వెళ్లిఖీతిల్లచు వందనము నాచరించియు మధుపర్మాధికముతో నాతనిని పూజించి
పండగా మహర్షి కాముకుండగుటచే రాజప్రదత్తము నంతయు పరిగ్రహించి చివరకు నాతని కన్యక
యాచించెను. అందుకు భూపాలుడు నిర్విజ్ణుడై యేమియు బదులు చెప్పజాలక మిన్నకుండెను.
! సీను పద్మను నా కొసగనియెడల నీ రాజ్యాదిసంపద నంతయు నశింపంజేయుదు” నని శాసింపగా
మంతయు మహర్షి ప్రభావమున నేమియు పలుకంజాలకుండెను. రాజు మిగుల దుః
ను. పిప్పలాదుండు ఆశ్రమనివాసియైనను యువకుడుకాడని దేవేరులు విలపించుచుండిరి.
శక వారందరికి కర్తవ్యజ్ఞానము లోపించినది. మరియు పద్మామాత-మూర్శితురాలయ్యెను.
తీలందరును మిగుల వగచుండిరి.
1 కంతలో రాజగురువు, రాజపురోహితుండు నేతెంచగా నవ్వారిని సత్కరించి కర్తవ్యమును
న్‌ ప్రశ్నించెను. శాస్త్రమర్యాదలను కనుగొనిన వారిరువురును దిగువ విధము రాజునకు
6బమృన్సక్టృన్సు బోధించిరి2[0201/20! Math Collection, Varanasi. An 6920001౪ Initiative
249
) క్రీ శ్రీ శవ మహో స్ట
దుఃఖింవకుము! శాష్రీయమైన విచారము నవలంబింపుము! ఈ స్థ
లోకత్రయమునందును లేదు కావున పిప్పలాదమునికి పద్మను స
నిజసంపదను కాపాడుకొనుము! ఒక్క వస్తువు నిమిత్తముగా సర్వస్వమును గోలుపోవుట ప్ర్య్య్యా
కావున నట్టిదానిని విసర్జించి స్వకీయమునంతయు రక్షించుకొనవలసియున్ఫది.
ప్రాజ్ఞులైన గురుపురోహితుల ప్రబోధము నంగీకరించి రాజు తన పుత్రిక నమూల్య వస్త్రాలం కార
లతో నలంకరించియు పిప్పలాదునకు వివాహవిధిని సమర్పించెను. మహర్షి ప్రసన్నుడై పద్మనున్న
నిడుకొని తన యాశ్రమమునకుం జనినవాడు.
అనరణ్యుడు వృద్ధనకు కన్యక నొసగినందున వ్యధితచిత్తుడై అరణ్యమునకు తపంబు్మ
వెడలినందున నాతని పట్టమహిషిపతి పుత్రికా వియోగమును భరింపంజాలక నసువులం బాసి
ఇంక రాజ నగురునందలి పెద్దలు రాజకుమారులును మంత్రులు మున్నగు వారును రాజు నెడంబాసినం్వ
నిట్టూర్చులను విడుచుచు మిగుల దుఃఖించుచుండిరి. రాజు నడవిని తపోనియమస్థుడై శంకరు నాం!
పునరావృత్తిరహితశాశ్వత పందబగు శివలోకముంజెంది శివానందానుభవపాత్రుండయ్యెను.
అనరణ్యుని జ్యేష్టకుమారుండగు కీర్తిమంతుండు ధర్మతత్చరుడై ప్రజలను కుమారులవలె పాలించ
రాజ్యము నేలినవాడు. ఐతే హిమవంతా! ఇంతవరకు చెప్పిన సందర్భమున - అనరణ్యుండు తన కో
పుత్రికను తాపసునకు సమర్పించి స్వవంశమును రాజ్యమును కాపాడుకొనె నను నంశమును ముఖ్యమ?
గమనించి శంకరునకు పార్వతిని సమర్చించియు నీ వంశమును రక్షించుకొనుము. అమరుల నంగ!
' స్వాధీనపణచుకొనుము!
ఇయ్యది “శివవిజ్ఞాన నర్వస్తూ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
ప్రవచనముతో మువ్పదినాలుగవ యధ్యాయము.
(వద్మాపిష్పలాదుల చరితము)
అనరణ్యుని కథావృత్తాంతమును విని గిరీశ్చ్వరుండు సాంజలియై “పద్మాదేవి పిప్పలాదుని న
బడసిన యనంతర మెవ్విధము ప్రవర్తించినదో” వివరింపుమని ప్రశ్నింపగా వసిష్టమహార్ని దిగువ
వక్కాణించెను.
ముదుసలియగు పిప్పలాదుడు తన భార్యను తోడ్కొని నిజాశ్రమమునకుంజని మిక్కిలి అ
లంపటుందుగాక సహజానురాగమున నరణ్యమునందు పర్వతముపై నిజవర్ణాశమోలిశే
నివసించుచుండగా లక్ష్మీదేవి నారాయణునివలె పద్మాదేవి పిప్పలాదమ
ట'
వాక్మాయములతో సేవించుచుండినది.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
మి”
| జీ శీ శివ నునో ప్రరాణనం
గి
ర
గి
ఒకప్పుడు పద్మాదేవి మందస్మితవదనారవిందముతో నాకాశగంగయందు స్నానమాడుటకు వెళ్లుతతి
జరప మనోహర రాజరూపమున సమీపించి “సుందరీ! నిండు యౌవనమున నున్న తరుణివి;
సలితనమున బాధపడుచున్న పిప్పలాదునిచెంత నుండుటకు తగనిదానవుు తపోనిరతుడు మరణము
చివాడునగు విప్రని విసర్జించి రతిశూరుడను కామాతుంరుడను రాజేంద్రుడనగు నన్ను వరింపుము!
భకమలో పూర్వపుణ్యమున సౌందర్యవతిగా జన్మించిన వనిత - తన లావణ్యమును సార్హకముం
క్రుకొనుటకు రసికపురుషు నాశ్రయింపవలసియుండును.
ఇంకను చెప్పుచున్నాను వినుము! వేలకొలది యువతుల మనంబుల నాకర్షించినవాడను,
కామశాస్త్రమున నైపుణ్యమును సంపాదించినవాడను, ఇట్టి నన్ను నీ కింకరునిగా నొనర్చుకొనుము!
ఫార్వసతిని విడనాడుము!
రమ్యంబిగు నిర్జన(ప్రదేశమున కొండలపైనను. నదీతీరములయందును నాతో విహరించి
జన్మసాఫల్యము నాపాదించుకొనుము” అని సంభాషించి తేరుడిగ్గి యామెను తాకనున్నతతి సాధ్వీమణి
యట్లు ప్రత్యుత్తరించెను. “పాపాత్ముడా! నరాధమా! దూరము తొలగుము! కామద్భష్టితో నన్నుగాంచితివేని
శక్మాలముననే నశింతువు! తపంబున పావనంబగు శరీరముగలిగి మునులలో మిన్నయగు పిప్పలాదుని
రహరించి (స్రీజితుడవై రతిలంపటుడవగు నిన్నెట్లు పొందుదును? స్రీజితుని తాకినంత మాత్రమున
సకంబంతయు నశించును. ఆడదానికి లొంగిన మగవాడు పాపులలో గ్రేష్టుండనంబజగును. అట్టివానిని
చూనటయు పాపహేతువు, స్రీజితుండు ఎట్టి సదాచరణము గలవాడైనను పవిత్రుడు కాజాలడు. పితరులు
దేవశలు మానవులు ్రాణులందరును స్రీజితుని నిందింతురు. తరుణులచే నెవరి చిత్తము నపహరింపం
2పనో అట్టివాని జ్ఞానము, అనుష్టానము, జపము, హోమము, దేవతార్చనంబు, విధ్యయు దానంబును
నిర్గకంబులగును. తల్లివంటి నన్ను సామాన్యతరుణిగాభావించి దుష్టభావము నొందినందులకు
కొశకామునకు క్షీణింతువు గాక!” -
పద్మాశాపమును వినిన తరువాత ధర్ముండు వడకుచు రాజస్వరూపమును విడనాడి నిజరూపము
గీవాడై “అమ్మా! నేను ధర్మదేవతను. జ్ఞానులకు గురువుగా నుండువాడను. పరస్రీయందు మాతృబుద్ధిం
గననళచువాడను. నీ యాశయమును గుర్తెరిగియు నిన్ను పరీక్షింపవలెనని దైవచోదితుడనై వచ్చితిని.
సన్న నీవ శపించుట సముచితంబేయని తోచెడిని. ఎందుకనగా? సన్మార్గము నతిక్రమించువారి
డు శిక్షించియే తీరును.
fa స్వయం ప్రదాతా సర్వేభ్యః - సుఖదుఃఖవరాన్‌ క్షమః
సంపదం విపదం యోహి - నమస్తస్మై శివాయ హి ॥
సుఖమునుగాని దుఃఖమునుగాని సంపదనుగాని' ఆపదనుగాని ప్రాణులందరికిని స్వయముగా
జేయు శివునకు నమస్కార మగుగాక! శత్రువునుగాని మిత్రునిగాని, లభింపంజేయువాడు,
మునుగాని ద్వేషమును గాని యొనంగూర్చువాడు, సృష్టిస్థితలయముల నొనర్చువాడునగు శిపునకు
రమగ్సగాక్ర! CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
ఎలా
251
నీ శ్రీ శివ మహా ఫరా
శివుడే పాలను తెలుపుగాను నీటిని చల్లనివానిగాను అగ్నిని కాల్చువానిగా నొనర్చినవాడు. క్వ
నావిర్భవింపంబేసి మహత్తు మున్నగు తత్తముల నేర్పరచియు బ్రహ్మ విష్ణు మహేశ్వరులు మున్నగ్స్వ్యు
నియమించు శివునకు నమస్మారమగుగాక!
అని వాక్రుచ్చి పద్మాదేవిందగు పతివ్రతాధర్మమునంజేసి సంతసించినవాడై జగద్గురువగు ధు
నామెముందు నిలిచియుండెను. అంత పద్మాదేవి విస్మయముం జెందుచు “ధర్మదైవమా? నీపై
సమస్త కర్మలకు సాక్షివి! ఇంక నామనంబు పరీక్షింపంబూనితివెందులకు? ఇప్పుడు జరిగిన దాగి
నాయపరాధ మేమియు లేదని భావించెదను. కాని స్రీ స్వభావమువలనను అవివేకమువలనను
ముగా శపించితిని. ఐతే నాశాపము ఎట్లు నుపయోగించునో ఆలోచించుచున్నాను. ఆకాశ్వ్సు
దిశలు వాయువు నశించినను సాధ్వీశాపము రిత్తపోదు. కావున నా శాపముందగు విధానమన్న
తెలుపుచున్నాను వినుము!
పున్నమ చంద్రునివలె కృతయుగమున నాలుగుపాదములతో విరాజిల్లుచుందువు! ల
త్రేతాయుగమున మూడు పాదములతోడను ద్వాపరయుగమున రెండు పాదముల తోడను కలియుగము
నొక్కపాదము తోడను మనుచుందువు; నీవు పూర్తిగా నశించినచో ప్రపంచము నశించును. ౪
కలియుగము కొద్దిగా శేషించియున్నపుడు నీ నాలుగు పాదములును ఛేదింపంబడును. మరల కృతయః!
ప్రారంభమున పాదచతుష్టయముతో పరిపూర్ణుడవై విలసిల్లుదువు.
నిన్ను శపించినందున నేమియు -తోచనిదాననై యిట్లు చెప్పవలసి వచ్చెను. నే చెప్పినదంతయ
యధార్థంబై నీకు సుఖము నొసగుగాక! నా పతిని సేవింప వెళ్లుచున్నాను. నీ నివాసమునకుం జనుమ!!
అని వచించినంత ధర్ముడు పద్మను గురించి “అమ్మా! ధన్యురాలవు; పతివ్రతాశిరోమణి౨
వరములనొసంగుచున్నాను. పరి[గ్రహింపుము! నీ భర్త వయసువాడై రతిశూరుండగుగాక
సుందరుండు గుణవంతుడు సమయోచిత సంభాషణము గలవాడు సంతానమును బడయుటకు వలయ
స్థిరయౌవనముగలవాడు ధార్మికుండును మార్మండేయునివలె చిరంజీవియు కుబేరుని మించిన ధనమ
గలవాడు, దేవేంద్రునికంటె నధికమగు నైశ్వర్యము గలవాడును శివభక్తుడై నారాయణునితో సమాన
డును కపిలుని మించిన సిద్భుడును బుద్ధిబలమున బృహస్పతిం బోలినవాడును సర్వసమానతను
చతుర్ముఖ (బ్రహ్మతో సరిదూగువాడు నగుగాక! ఇక నీవుబ్రతికియున్నంతవరకు సువాసినివై స్థిరమో
తారుణ్యము గలదానవై చిరంజీవులు గుణవంతులు నీ పతిని మించిన వారునగు పదుగురు కుమౌ రులకీ
జనని వగుదువుగాక!
సర్వవిధ సంపదలతో తులదూగు భవనములు కుబేరుని నివాసమును మించినవై ఎ£
'ప్రకాశించునవిగా నుండుగాక!
అని వచింపగా పద్మాదేవి ధర్మదేవతకు ప్రదక్షిణముల నొనర్చి మొక్కులిడియు నిజాశ్రమమునో
జనినది. ధర్మదేవతయు పద్మనభినందించుచు త దో
న లోకమునకు వెళి సజనసమావేశముల యం
ప్రశంసించుచుండెను. వెళ్లి సజ్జ్ఞనసమా
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative జః |
కీ శ్రీ శివ నునో పురాణము
a దేవి నూవయడు సుందరుడు సంపన్నుండునగు పిప్పలాదునితో సుఖించి గుణవంతులెన
తులను కనినది. ధర్ముని వరము ననుసరించి దంపతులు అన్యోన్యానురాగసంపన్నులై ఇహపర
సశావహందిగు ప్రవర్తమున నివసించుచుండిరి.
పర్వతరాజా! పద్మాపిప్పలాదుల చరిత మిట్టిది. ఇప్పటికైన నవధరించి పరమేశ్వరునకు పార్వతిని
పరి ంచుము! మొండితనమును విడనాడుము! మేనకయు సుముఖురాలగుగాక!
ఇప్పటినుండి యేడు దినములు గడచిన తరువాత మిగుల శుభప్రదంబగు ముహూరము కలదు.
శ్రి వివాహలగ్నాధిపతి - లగ్నము నందుండును. చంద్రుడు తనకుమారుడైన బుధునితో
భాడియుండుటయేగాక రోహిణిం గలసియున్నందున సంతుష్టుడై యుండును. వచ్‌...
అనుకూలించును. మార్గశిరమాస సోమవారంబున సమస్తదోషవర్దితంబు శుభగ్రహదృష్టి సమన్వితమును
ఫాపగ్రహ దృష్టిరహితంబునగు ముహూర్తమున శాశ్వత సౌభాగ్యము నొసగు బృహస్పతి యోగ్యసంతాన
ఫ్రడుడుగా నుండును. ఇట్టి శుభసుముహూర్తమున జగదంబయు మూల్రకృతియునగు పార్వతీదేవిని
జగళ్ళకియగు శంకరునకు సమర్పించి కృతార్థుడవు కమ్ము!
ఇట్లు జ్ఞానిసత్తముండగు వసిష్టుండు వచించి నానాలీలాకరుండగు శివుని స్మరించియు మిన్నకుండెను.
ఇయ్యది “శివనిజ్ఞాన సర్వస్తు లును శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
ర్రఠచనముతో మువ్పదిదైదవ యధ్యాయము.
ముష్పదియారవ యెధ్యాయము
(సప్తర్షులు పార్వతికి ఫలపుష్ణములను సమర్పించుట)
హిమవంతుండు వసిష్టమహర్షిందగు సత్ప్రసంగము నాకర్ణించి మేనకాదేవితో గూడ విస్మయముం
కెదుచు మేరువు మున్నగు పర్వతములతో నిట్లు ముచ్చటించెను.
మేరు సహ్య గంధమాదన మందరమైనాక వింధ్యాది శైలేంద్రములారా! నా మాటనందరును
-సనిషడు! వసిష్టమహర్షిగారు చెప్పినట్లు చేయవలెనా? మరియొకవిధముననా? బాగుగా? విచారించి
క్యోమును నిర్ణయింపుడు!
అంత గిరివరులు “మహాభాగుడా! ఇప్పుడు విమర్శించుట యెందులకు? సప్తర్షులు నుడివిన
నీ యంబిక దేవకార్యార్థము జన్మించినదని గుర్తెరుగుము! శివున కీమెను సమర్పించుము!
నంగా? ఆతడే పతికావలెనని పార్వతి తపించుటయు శంకరుండీమెను పరిగ్రహింతునని వరము
॥ *గీటయు సువిదతములై యున్నవి” అని వచింపగా హిమవంతుండు సమాహితమనస్కుందయ్యెను.
స్నోకేవియు మనంబున సంతసించుచుండెను.
వసిష్టపశ్చియగు నరుంధతీదేవి - యనేక హితవాక్యములతోడను వివిధములగు నితిహాసముల
“సు మేనకాదేవికి ప్రబోధము నొనర్చినందున నామెయు ప్రసన్నురాలై సప్తర్నులకు నరుంధతికి
ష నది.
_రికునకును షడ్రస్టోప్ఫేత్త బ్లోజ్లనంబ్లు నిడ్ది త్రానున్లు భుజించు
mwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 253
షీ శీ శివ మహో ఫ్రర్మ్వా
అట్టితణి హిమవంతుండు తన (భ్రాంతినంతయు తొలగించుకొని యంజలియఘటించి “సప్తర్షులు
పార్వతీశంకరుల మహిమనాలకించి సంశయమును పోగొట్టుకున్నాను. ఇంక నా శరీరము
పుత్రికాపుత్రులును స్థిరచరసంపదయు సమస్తంబును శివునివే యని కాను ఈ పుక్రిక్వ్యు
నొకానొక ద్రవ్యమును శివునకు సమర్పింతునని త్య అని విన్నవించి షా ర్వ
వస్త్రభూషణాదులతో నలంకరించియు సప్తర్షుల సన్నిధిని కూర్చుండంజేసినవాడు.
శంకరుండు బిక్షుకుడై స్వయముగా యాచించినందున నీవు కుమార్తె నొసగి ధన్యుక్య
కానున్నావనియు పర్వతాధిపత్యమునకు సరియగునట్లు ప్రవర్తించుచున్నావనియు సప్తర్షులు వచ్చి
“నుఖప్రదురాల వగుదువు గాక” అని గిరిజ నాశీర్వదించియు తమ కోమల హస్తముల నామె
స్పృశించియు “శీఘ్రమేవ కల్యాణ ప్రాప్తిరస్తు” అని మరియొక తడవ దీవించియు శుక్షపక్షమునందళ
చంద్రునివలె నీ మంచి గుణములన్నియు సెంపొందుగాక యని సంభాషించి పుష్పములను ఫలముల్న
పార్వతీదేవికి సమర్పించి నిశ్చయతాంబూలము నొనర్చిరి. మరియొకదెస నరుంధతి - శీవృ
జౌదార్యాదిసద్దుణముల నభివర్ణించుచు మేనకాదేవిని మెప్పించినదయ్యెను. మరియు పసుపుకుంకుషు
నొసగినది.
అంత సప్తర్షులు సంతుష్టాంతరంగులై యటనుండి బయలుదేరి కైలాసమునకుంజని శివుని దర్శి?
నమస్మరించియు నానావిధస్తోత్రములం బ్రార్థించియు “మహాదేవా! పరమేశ్వరా! మేనకాహిమవంతులక
ననేకవిధముల నుపదేశింపగా నవ్వారు. గత సంశయులై పార్వతీదేవిని తమ. కిత్తుమని. వాగ్జానమః
గావించినారు. ఇంక (ప్రమధగణములతోడను బృందారకుల తోడను వివాహమునకై వెళ్ళుము!
విధివిహితముగా పార్వతిని పరిగ్రహింపుము!” అని వచింప మహేశ్వరుండు సంతసించి “బుషులా!
వివాహవిధానమెట్టిదో మీరే నిర్దేశింపవలౌ” నని నుడువగా నవ్వారు “దేవదేవా! నారాయణుని హిరణ్యగర్యు
మహేంద్రుని సమస్త దేవతలను రప్పించును! సిద్ధులు, విద్యాధరులు, నప్పరోగణములు యక్షులు గంధం
కిన్నరులు నందరు నేతెంచి నీ వివాహకార్యమును సాధింతురు” అని వచించి శంకరుని యాన&
బడసియు శివుని ప్రభావమును ప్రశంసించుచు తమనివాసములకు నేగినవారు.
ఇయ్యది “శివనిజ్ఞాన సర్వస్వ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
వ్రవచనముతో వరడ్తింశాధ్యాయము,
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
| కీ శ్రీ శివ మహో ప్రురాణనం
)
|
(లగ్నపత్రికను పంపుట, సామాగ్రీనంగ్రహాదికమున్ను
సుల నరుంధతితో గూడ వెళ్ళిన తరువాత హిమవంతుండు జ్యేష్టులగు మేర్వాదులతో సంప్రదించి
గలవాడైనను మిగుల సంతసించుచుండెను. మరియు నవ్వారి యనుమతిని తన పురోహితుం
|! గ్ఞాచార్యునితో లగ్నపట్రికను వ్రాయించి పలురకములగు పెండ్లి సామానులతో గూడ నంపగా
ఖ్రయలు శివసన్నిధానమునకు వెడలి శుభపత్రికను సామగ్రితో సమర్పించి శంకరునకు తిలకమునిడిరి.
ఖత సర్వేశ్వరుండు వారిని యథోచితముగా సత్కరించిన పిదప సంతసించినవారై హిమవద్దృహమునకు
43016. శివసంభావితమై తన పరిజనమును గాంచి హిమవంతుండు మిగుల సంతృప్తి జెంది
'| విధ ప్రదేశములనుండు తన బంధువులకు నాహ్వానము పంపుచుండెను. వివాహమునకు వలయు
(్యమలను వస్తువులను సేకరింపంజేయుచుండినవాడు. బియ్యపురాసులనేకములుగను, పృధుకములు
(అటుకులు) మెండుగాను, బెల్లము, పంచదార, లవణము, పాలు, నెయ్యి, పెరుగు అను వానిని భావుల
నిదీగాను, గోధుమపిండియు, లడ్డుకములు, చక్కిలములు, చదుకములు, చక్కెరవస్తువులు అమృతము
| కీల చెరుకురసంబు ననువాని కూపములను గావించెను.
]
|
|
)
0
సద్యస్మాలఘృతములను వివిధమధురపానీయములను నానావిధపక్వాన్నములను మిక్కిలి రుచిగల
ఫలరకములగు వ్యంజనములను గణములకు నమరులకును ప్రియుములగు వ(స్తాభరణములను
పకిశ్ళములను సువర్ణరజతమయ పాత్రములను తదితర ఆవశ్యక వస్తువుల నన్నిటిని సమకూర్చి
మెోనొక శుభదినమున పర్వతాంగనలచే నలంకరింపంబడిన పార్వతీదేవికి మంగళముందగు
సస్మామును (అనంగా పెండ్లికూతురుందగు ప్రబంధమును) గావింపంజేసెను.
పట్టణము నందలి విప్రసువాసినులు తామలంకరించుకొని గిరి కన్యక ననేక భూషణములతో
సీంకరించిరి,
అనూచానమగు లోకాచారము ననుసరించి పర్వతేంద్రుండు కౌతుకము నంతయు నొనర్చి
సవష్టడగచుండెను. బాంధవుల రాకకై నిరీక్షించుచుండగా నొక్కొక్కరు వచ్చుచుండిరి.
రేవాలయమను పర్వతము అనంగా మేరువు దివ్యరూపముందాల్చి రత్నాలంకృతమగు పరిజనము
ర్వ కకతప్పత్రాదికముతోడను నానావిధమణి మహారత్నసారంబులంగ్రైకొని హిమాలయమున కేతెంచెను.
మందరగిరియు అస్తాచలంబును ఉదయాద్రియు మలయపర్వతంబు దర్గురాద్రియు నిషధ
గంధమాదనంబును కరవీరంబును మహేంద్రపర్వతంబును పారియాత్రంబును (క్రౌంచ
పురుషోత్తమశైలంబును నీలాద్రియు త్రికూటచిత్రకూటవెంకట శ్రీ గిరులును గోకాముఖంబును
"కగపర్వతంబును వింధ్యనగంబును కాలంజరంబును కైలానమను పర్వతరాజంబు. తదితర
శ్ర ములందుండెడు నగంబులును దివ్యరూపధారులై తమ తమ కళత్రపుత్రాది పరివారముతోడను
“క్ల సష్షాద్యుపహారములకోదను.హిమనంకుని, క భవనా ర
255.
ష్డీ శ్రీ శవ నుహా సు |
గారీశంకరుల వివాహమంగళమునకై సమాహుతులందరు నేతెంచుచుండిరి. శోబమ్స భ్క
పలామ్యామలకో వివిధోపాయనముల వెంటనిడుకొని హిమవత్సన్నిధి నరుదెంచిరి,
ఆగత బాంధవులతో హిమాలయము అందలిరాజధానియు క్రిక్కిరిసి యుండెను. వర్ష
నందెచ్చోటం గాంచినను మహోత్సవముగా నుండెను. రాజవీధియందు తోరణములు ధ్వజములు న మ
బడియుండెను. మధ్య మధ్య మంటపములకు మేలికట్టులు కట్టంబడియుండెను.
హిమవంతుండును బంధువులందరికిని వలయు వసతుల నేర్చరచి సముచిత సత్మాక్ము
నొనర్చుచు వారివారికి వలయు ఆహారపానీయముల నొసగి సంతసింపంజేయుచుండెను.
ఇయ్యది “శివనిజ్ఞాన సర్వస్తూ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
ప్రవచనముతో ముప్పదియేడవ యధ్యాయము.
(అష్టీత్రింశాధ్యాయేము |
నకలు
(వివాహ మంటప రచనను వర్ణించుట)
పర్వతాధిపతియగు హిమవంతుండు ఆనందపరిపూర్చుడై తన నగరమునంతయు శోభాయమా
మొనర్చెను. ఘంటాపథములన్నియు పన్నీరుతో చల్లంబడినవి. ప్రతిద్వారము నందును అరటిస్తంభమః
కట్టంబడియుండెను. ముంగిళ్లయందు పట్టుదారములకు మామిడి యిగురులు తగిలింపంబిడిన&
నలుదిశలయందు జాజిపువ్వులమాలికల తోరణము లమర్చంబడియుండెను. గర్గమహాముని యనువజి
పురమును ప్రస్తావయోగ్యముగా మంగళమయంబొనర్చెను.
విశ్వకర్మను రప్పించి పదివేలయోజనముల వెడల్పునునిడివియుగల మండపమును రచింపంేసో
అందు సుఖోపవేశమునకై సృటికమయములగు వేదికలును పలుతెజంగుల నాశ్చర్యదృశ్యములను స్థీకమో
చరములు నగు మనోహర వస్తువులును నిర్మింపంబడియుండెను. మరియు నందు స్థలమెద్దిటో
తెలియరాకుండెను. ఒకానొకచో కృత్రిమ సింహములు ప్రత్యక్షసింహములవలె కన్పట్టుచుండెను.
మరియొకచో బెగ్గురు పక్షుల వరుసలును ఇంకొకదెస నెమిళ్ళును. అన్యత్ర పురుషులతో సరో
నాట్యమాడుచున్న రమణులును మరియొకచో మనోహరరూపముగల ద్వారపాలురు ధనుర్ధారులో,
నెలకొలుపంబడియుండెను. కృత్రిమ విగ్రహముగల మహాలక్ష్మీదేవి. ప్రత్యక్షలక్ష్మివలె సర్వలక్షూసో
ద్వారమున విరాజిల్లుచుండెను. అలంకరింపంబడిన మత్తగజంబులుమావిటి వారితో నొకవంకను, మ
గుజ్జములు మరియొకవంకను, సారధులతో కూడిన రథంబులును నానావిధవాహనంబు ల
సమర్పంబడియుండెను. మరియొకవంకను సైనికభటులు కాలినడకగలవారింబోలినవారే యీ
వలె కన్పట్టుచుండిరి. వివాహమండపమునంబ్రవేశించు నమరులను మునులను మాయా
విధముగా నిండు వేడుకతో విశ్వకర్మ - తన పుణ్యము నంతయు
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Do
A శీ శివ మనో ప్రరాణనం
డు శుద్ధస్ఫటికవి[గ్రహముతో విరాజిల్లుచుండెను.. రత్నాలంకృతము చామరములు పల్లవములు
శనువానితో ప్రకాశించునదియు నగు విమానము (గోపురము) మహాద్వారముపై నిర్మింపంబడి యుండెను.
మహాద్వారపునెడమభాగమున నాలుగుదంతములు కలిగినట్టియు అరువదివత్సరముల ప్రాయము
ఖిగినట్టీయు సంతోషముతో విగ్రవీగు గజములు రెండు నమర్పంబడియుండెను. కుడిభాగమున
వంటి కాంతిగల నశ్వరాజములు రెండు నిర్మింపంబడియుండెను. అట్టి మండపమున
లు రత్నాలంకారములును గల బృందారకులను యధార్థరూపులుగా విశ్వకర్మ నెలకొలిపెను.
భృగుమవార్ని మొదలగు తపోధనులును సిద్ధులు నువదేవతలును స్థాపింవంబడి యుండిరి.
నారాయణుండు శంఖచక్రగదాదులతోడను పార్షదుల తోడను సాక్షాత్‌ వైకుంఠనివాసివలె నమర్చం
ఇడినవాడు. సనకసనందనాది మానసపుత్రులతోడను బుగాది వేదములతోడను (బ్రహ్మదేవుండు
వేసూక్తములను పఠించునట్లు నగుపడుచుండెను. దేవేంద్రుడు ఐరావతగజము నధిష్టించి పరిపూర్ణదంద్రుని
వలే ప్రకాశించు స్వరూపముతో నుండినవాడు. వేయేల? హిమవంతుండు చెప్పినవిధముగా విశ్వకర్మ -
సర్టీమర్త్య పాతాళాత్మక బ్రహ్మాండములోని ముఖ్యమనోహర దృశ్యములనన్నిటి నా మండపమున రచించిన
వాడని చెప్పవచ్చును.
ఇంక నమరులు మున్నగువారు నివసింప వలయు లోకములను భవనములను నిర్మించెను.
అటులే వివాహసమయమున (గ్రేక్షకు లాసీనులగుటకు గొప్ప విలువగల సమున్నత పీఠములను
థ్రహ్మదేవుండు నివసింప యోగ్యమగు స్థానమును విష్ణుమూర్తి విశ్రమింపందగు నానావిధ ఆశ్చర్యములతో
కూడిన నిలయమును సర్వ విధ ఐశ్వర్యముల నిండియుండు దేవేంద్రుని యాస్థానమును సుందరములైన
లోక పాలుర భవనములను మరియు తదితర అద్భుతముల నన్నిటిని విశ్వకర్మ శివానుగ్రహ సంపన్నుడై
చ ప్రీత్యర్థము కల్పించినవాడు.
అటులే చిత్ర విచిత్రంబును గొప్ప ప్రకాశము గలదియు దేవ దానవ మానవులచే పూజింపం
విడనదియు శంకరుండు నివసించునదియు శివలోక మధ్య వర్తియునగు శివ సదనమును మనోహరముగా
కంచెను.
ఇవ్విధము అపూర్వ అద్భుత దృశ్యములతో పెండ్లి పందిరిని విశ్వకర్మ రచింపగా పర్వతరాజు
పరిశీలించి మహేశ్వరుని రాకకై నిరీక్షించుచుండెను.
ఇయ్యది “శివవిజ్ఞాన నర్వస్తూ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
ప్రవచనముతో మువ్పది యెనిమిదవ యధ్యాయము.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
257
——
(వాన చళాలంశాధ్యాయమ్‌
(వివాహమునకు నమరుల నాహ్వానించి శివుడు దవ్వారితో బయలుదేరుట)
సూతుడు చెప్పందొడంగెను.
చంద్రశేఖరుని కల్యాణ వృత్తాంతము భక్తుల పాపపుంజములంభోనాడు నదై సౌమంగళ్యము నొక
జేయును.
హిమవంతుండు పంపిన శుభ పత్రికను స్వీకరించి పత్రికం దెచ్చిన వారిని సత్మరించిర్స
మహాదేవుండు నిండు'సంతసమున నట్టహాసముంజేసియు పెండ్లి పత్రికను బాగుగా చదువుకొనెన్సు,
అట్టి తటి మునులు తాము సమర్పించిన పత్రికను పరాత్సరుండు పరిగ్రహించి వివాహన్న
నంగీకరించినందున తమ భాగ్యమును మెచ్చుకొనుచు నిజనివాసములకుం జనినవారు.
అంత శివుండు స్మరింపగా నారదుండేతెంచి ప్రణమిల్లి కర్తవ్యము నాదేశింపుమని ప్రార్థింపగూ
శంకరుండిట్లు మాటలాడెను. |
నారదా! నా భక్తులలో [శ్రేష్టుడవని భావించి చెప్పుచున్నాను. వినుము! పార్వతీదేవి నీయుపదేశమును
పొంది నన్ను భర్తగా బడయవలెనని తపించిన యంశము నీకు తెలిసినదే గదా! ఆమెకు నేను ప్రసన్నుడనై
వంరబొసగితిని: భక్తికి వశుడనై సప్తర్నులచే లగ్న సుముహూర్తమును కూడ నిర్ణయింపంజేసితిని. లౌకిక
రీతి ననుసరించి వివాహమహోత్సవము నాచరింపంజేయుదును. ఈవేళటి నుండి యేడవదినముననే
సుముహూర్తము.
పరమాత్మా! శంకరా! భక్తులకు వశుడ వగుటయే నీ వ్రతముగదా! పార్వతీదేవిందగు మనో౭
భీష్టమును నెరవేర్చుట కడుంగడు ప్రశంసింపందగినది. నన్ను సేవకునిగా భావించి యీ కార్యమునందు |
నియమించుము! అని నారదుండు ప్రార్ధింప భక్తవత్సలుడు “నారాయణుండు మున్నగు నమరులను
మునులను సిద్ధుల నందరిని వివాహమునకై నామాటగా నాహ్వానింపుము! ఆహూతులందరును సముక్సావా
సంపన్నులై కళత్రపుత్రాది పరివారముతో కూడినవారై వత్తురుగాత! నా వివాహమునకు రానివారు |
దేవతలైనను తదితరులైనను నావారు కారని భావింతును” అని సంభాషింపగా నారదమహర్షి - వైకుంకోీ
లోకములకు ననేగి సర్వజనుల నాహ్వానించెను. తరువాత శివ సన్నిధి నేతెంచి స్వక్ళతమును నివేదించియ
అట్టి తటి ప్రమథగణము లానంద తాండవము నొన మును 1
ల చుండ విష్ట్వాదిదేవతల యాగమన
నిరీక్షించుచు భగవానుడు నుత్మంఠతో నుండినవాడు. ర
న ఇంతలో వైకుంకుడు అనేక భూషూభూషితుడై లక్ష్మీదేవి సమేతుడై పరివారము తోడ కైలాసమనో
క సద్భక్తిని సర్వేశ్వరునకు (మొక్కులిడి శివానుమతిని యొకానొక సమున్నత స్థాన
స్పుందయ్యెను. బ్రహ్మదేవుండును సరస్వత్యాది స్వజనమును వెంట నిడుకొని సంతసమున శో
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative. 958 | |
|| శ్రీ శివ మనో ప్రరాణను
ంచియు మ స్థలమున నుండెను. దేవేంద్రాద్యమరులును కళత్ర పుత్రాది పరివార సమేతముగా
సమనకు వచ్చినవారు. మునులు నాగ దేవతలు సిదులు తదితరులును శివ కలాణ దర
3 ప్లు ల్యాణ దర్శన
ఫలమున రజతాద్రిం చేరినవారు.
ఆ సంతోష సమయమున భవుండు వచ్చిన వారందరికిని వేరువేరుగా వసతులను చూపెట్టి
ధీలితముగా సత్మరింపంజేయుచుండెను. కైలాసము నందెచ్చోటం గాంచినను గొప్ప వేడుకగా నుండెను.
శస్వరనలు నాట్యమాడుచుండిరి. కిన్నర కింపురుష గంధర్వాదులు దివ్యమధుర శివయశోగానముం
డ్రీయచుండిరి. అట్టి తటి శివుని వివాహ ప్రయాణ సన్నాహములను చేయించుటకు విష్ట్వాదిదేవతలు
ఫర్ధపడుచుండిరి. శివాజ్ఞ ననుసరించి యందరును స్వకార్యముగా భావించి శివుని పరిచర్యలో
నిమగ్నులగుచుండిరి. సప్త మాతృకలు సంతోషస్వాంతమున శివు నలంకరింపంబూనగా నాతడు
స్వభావికముగానే విభూషితుండయ్యెను. కిరీటమున దేవేంద్ర సంపదయంతయు తారసిల్లెను. మూడవ
కన్ను లలాటమున సుందరమైన తిలకమయ్యెను. పూర్వము చెవులందాల్చిన సర్పములే మణిరత్న
.ఇచితములగు కుండలములయ్యెను. తదితర ఆవయవములపై గల సర్పములు ఆ యా
ఆభణములయ్యెను. విభూతి 'పరిమళముగల అంగలేపనముగాను ఏనుగతోలు దివ్యమైన పట్టు ధోవతిగాను
ఘారినవి. ఇవ్విధము పరమేశ్వరునకు నతిలోక సుందరమగు స్వరూప మేర్చడగా దేవర్నులు సురలు
ఇానవులు నాగులు నప్పరసలు మహర్షులు, నేతెంచి శివసన్నిధానమున నుత్సాహ మతిశయింప “మహాదేవా!
' శకీపాణిగ్రహణమునకై బయలుదేరుము!” యని యొక్కుమ్మడిగా ప్రార్థించిరి మరియు విజ్ఞానఘనుడగు
నారాయణుడు ముందుకువచ్చి ప్రణమిల్లి ప్రస్తావ సద్భశంబగు వాక్యము నుచ్చరించెను.
శరణాగతవత్సలా! శంకరా! భక్తుల కార్యముల నొనంగూర్చువాడవు. నా మనవి నాలకింపుము!
సీ వివాహమును వైదిక విధానమున చేయించుకొనుము! వైదిక విధానమును నీవు నవలంబించినచో
లోకమున నద్దియే ప్రచారితంబగును. మండప స్థాపనము నాందీముఖము మొదలగు పద్ధతిని మాయందలి
" కుబకో గావింపంజేసి గౌరీశంకర కల్యాణముం దగు ప్రఖ్యాతిని కలుగజేయుము!
శంకరుండటులే విష్ణువాక్యము నంగీకరించి వైదిక లౌకికాచార పరుండయ్యెను. అప్పుడు
ఆహ్మదేవుండు నభ్యుదయ కర్మనంతయు చేయించుచుండెను.
కశ్యపుండు, అత్రి, వసిష్టుండు, గౌతముండు, భాగురి, గురువు, కణ్వుండు, బృహస్పతి, శక్తియు,
జమగగ్ని పరాశరుండు, మార్మండేయుండు, శిలాపాకుండు, అరుణపాలుడు, అగస్త్యుడు, చ్యవనుడు,
గ్లడు, శలాదుండు, దధీచి, ఉపమన్యుడు, భరద్వాజుండు, పిప్పలాదుండు, కుశికుండు, కౌత్సుందు,
వేగవ్యాసుండు మున్నగు మహర్షులు తమ తమ శిష్యాది పరివారముతో గూడ నేతెంచి చతుర్ముఖుని
| గ్లనుసారముగా వివాహారంభప్రక్రియను ్రవర్తింపంజేయుచుండిరి.
వేదవేదాంగ పారగులగు నవ్వారు, వివాహ కౌతుకముందగు రక్షను మహేశ్వరునకు వేదోక్త
కరానముగా గావించిరి. బుగ్యజుః సామవేదములందలి మంగళసూక్తములను పఠించుచుండిరి.
గేగహములను మండలదేవతలను విమ్నశాంతికై పూజింపంజేసిరి. ఆ సమయమున క
స ప్రణామం బొనర్పవలసివచ్చెను.
“దారమును పాటించుచు వేదమాడులకు కుకా సూను ప
క్రీ ఖీ శివ మహా ఫ్రర్మ్యూ
బ్రాహ్మణులను దేవతలను ముందు నిడుకొని శంకరుడు కైలాసమునుండి బయలుదేరిన
ఆళి శ |
కైలాసమునుండి యవతరించి సంతోషస్వాంతుడై ల న వ లోకత్రయ నివాస
సమర్పించు కానుకలను స్వీకరించెను. అట్టి తటి శివసంతోషార్ట ధ మంగళ వా ద్య
(మోగింపంబడుచుండెను. శివయశో గర్భితములగు సంగీతములు పాడంబడుచుండెను.' మనోహ్య
నాట్యములు చేయంబడుచుండెను.
శివానందమునకు సురల సముత్సాహమునకు మహర్షుల సమాధానమునకు దైత్యు
కోలాహలమునకు కిన్నరకింపురుషాదుల సందడికి అప్సరసల కుతూహలమునకు ప్రమధుల వి
తాండవమునకు నందిభృంగ్యాది భక్తుల సంతోషాతిశయమునకు మేరలేకుండెను. ఆ దృశ్యన్వ
వర్ణనాతీతముగా నుండెను.
ఇయ్యది “శివవిజ్ఞార సర్వస్తూ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
ప్రవచనముతో ముప్పది తొన్మిదవ యధ్యాయము,
(_చత్మారింశాధ్యాయములు |
(శివుని వివాహ ప్రయాణమును వర్లించుట)
అటుపిమ్మట పరమేశ్వరుండు - నందికేశ్వరుడు మున్నగు ప్రమధ గణములను పిలిచి బయలుడే
నాజ్ఞాపించెను. మరియు గణములలో కొందరిని కైలాసము నుండుడని యాదేశింపగా మరికొందరు
తమ తమ పరివారమును వెంట నిడుకొని బయలుదేరుచుండిరి.
శంఖకర్ణుండు కోటి గణములతోడను, కేకరాక్షుడు పదికోట్ల గణములతోడను, వికృతుండు నెనిమి0
కోట్ల గణములతోడను విశాఖుండు నాలుగుకోట్ల గణములతోడను, పారిజాతుండు తొమ్మిదికోట్ల
గణములతోడను సర్వాంతకుండు వికృతాననుండును నరువదినరువది కోట్లగణములతోడను
దుందుభుండు అష్టకోటి గణములతోడను కపాలుండు నైదుకోట్ల గణములతోడను సందారకుండు ఆరుకోళ
గణములతోడను కందుకుండు కుండకుండును కోటి కోటి గణములతోడను విష్టంభుండు నెనిమిది కో
గణములతోడను పిప్పలుండు సనాదకుడును వేయి వేయికోట్ల గణములతోడను ఆవేశనుండు నెనిమిదోళీ
గణములతోడను మహాకేశుండు వేయికోట్ల గణములతోడను కుండుడు పర్వతకుండును పండెందీ
పండైండు కోట్ల గణములతోడను చంద్రతాపనుండు నెనిమిదికోట్ల గణములతోడను కొ లుడు,
కాలకుండు, మహాకాలుండు, అగ్నికుండును నూరు నూరు కోట్ల గణములతోడను ఆగ్నిముఖుడు కదే
మూర్భుండు ధనావహుండును కోటికోటి గణములతోడను సన్నాహుండు కుముదుండు ఆమోఘో
కోకిలుండును వంద వంద కోట్ల గణములతోడను సుమంత్రుడు కోటి గణములతోడను కాకపారోరోో
డు సంతానకుండు నరువది యరువదికోట్ల గణములతోడను మహాబలుడు మధుపింగుండు కోకో
డును తొమ్మిది తొమ్మిది కోట్ల గణములతోడను నీలుండు పూర్ణభద్రుండును తొంబది తొంబది 1.
గణములతోడను చతుర్వక్తుండు నేడుకోట్ల గణములతోడను కరణుడు నిరువదికోట్ల గణములోడ |
06-0౦. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative ణీ |
కీ శ్రీ శివ నుహోప్రరాణమం
కుందు యజ్వాక్ష్నుండు శతమన్యువు మేఘమన్యువు తొంబది తొంబదికోట గణములతోడను
(డు విరూపాక్షుండు సుకేశుండు వృషభుండు సనాతనుండు తాలకేతువు షడాస్యుండు
స్యండు సంవర్తకుండు చైత్రుండు, స్వయం్రభువు, లకులీశుండు, లోకాంతకుండు, దీపాత్తుండు
తకుందు, భృంగిరిటియు, దేవదేవప్రియుండు, ఆశనియు భానుకుడునసుంర క
సవరినాలగు కోట్ల గణములతోడను తదితర ప్రమధులు మూడుమూడుకోట్ల గణములతోడను వీరభదుం
ప్ర నరువది నాలుగుకోట్ల గణములతోడను గౌరీశంకరుల వివాహమునకై హిమాలయమునకు
ఫయనమగుచుండిరి.
ఇన్విధము నిరువదిలక్షలకోట్ల ప్రమధగణములతో నందికేశ్వరాదులు ప్రయాణపరులైనారని
ఇలయవలెను. |
క్షేత్రపాలుండు భైరవుండును తమ తమ గణములతో నరుదెంచి శివవివాహ యానములో
ఫలగొనిరి. వీరు నితరులు నగు నసంఖ్యాకులైన గణేశ్వరులు నేతెంచినవారు.
అందరును వేయిచేతులుగలవారై జటాముకుటధారులుగను చంద్రశేఖరులుగను నీలకంఠులుగను
శ్రటోనులుగను రుద్రాక్ష భస్మధారులుగను హారకుండలా ద్యలంకారములు గలవారుగను బ్రహ్మవిష్ణుదేవేంద్ర
సూనులుగను అణిమాదిసంపన్నులుగను సూర్యకోటి ప్రకాశము గలవారుగను కన్పట్టుచుండిరి. కొందరు
భువిపై సంచరించువారు, మరికొందరు పాతాళమున వసించువారు, ఇంక కొందరు ఆకాశమున
భోరించువారు,' మరి కొందరు సప్తస్వర్గములందిరుగాడు వారునైయుండిరి. వేయేల? శంకరుని
ఫీకరులందరును లోకములన్నిటినుండి శివ వివాహమునకై వచ్చినారని చెప్పవచ్చును.
శంకరుండివ్విధము బృందారకాది గణముల వెంటనిడుకొని తన వివాహమునకై హిమవంతునింటికి
వరలుడేరునపుడు నాతని తోబుట్టువగు చండికాదేవి (ప్రేతాసనముతోడను సర్బాలంకారములతోడ
గెంచెను. ఆమె తన శిరముపై బంగారుచెంబు నుంచినదై యట్టహాసమున నొరులకు భయముం
గొల్యను కోట్లకొలది భూతగణములు వెంటాడుచుండ రుద్రగణముల ముందుకు నేగి ప్రకాశించుచుండెను.
అట్టితఖి డమరునాదములతో ముల్లోకములు నిండుటయే గాక భేరీరుంకారములును
శధ్యాసంబులును దుందుఖినిర్జోషంబులు నశుభములను పారద్రోలుచు జగన్మంగళము నొనం
గర్చనుండెను. ప్రమధగణముల వెనుక నమరులు లోకపాలురు సిద్ధులును సముత్సుకులై చనుచుండిరి.
లక్ష్మీపతి యవ్వారినడుమ గరుడవాహనముపై నధిష్టించి శోభించుచుండెను. ఆతనికి నిరువైపుల
నొషురమ్స లన్న పైన ఛత్రమును పార్షదులు పట్టియుండిరి. అటులే పంకజాసనుండును వేదములు
లును మూర్తిమంతములై గొలుచుచుండ సనకాది మహామునులతో బయలుదేరి విరాజిల్లు
స దేవేంద్రుండు నైరావత గజము నధిష్టించి నానావిధభూషణములందాల్చి మార్గమున వెళ్లుచుండెను.
"సీలు పెక్కురు శివకల్యాణార్థమైకడు వేడుకతో చనుచుండిరి. శాకినీశక్తులు, యాతుధానులు, వేతాళులు
క్షసులు, భూతప్రేత పిశాచంబులును నడచుచుండెను. తుంబురువు, నారదుండును వాహా
సూ మున్నగు గంధర్వులును కిన్నరులును తమ తమ మంగళవాద్యములను (మైోగించుచు
కండర CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi, An eGangotri Initiative
| 261
స్రీ సీ శిన మనో పర్యా
దేవతాకన్యలు, గాయత్రీ సావిత్రీ దేవులు, లక్ష్మీదేవియు, తదితర సురన్య
న పాలుగొనంజనుచుండిరి. ఆ పిమ్మట శంకరుండు - ద్వే i
ధర్మముగా చెప్పంబడు శుద్ధస్ఫటిక సన్నిభమైన వృషభముపై నె
జగన్మాతలందరును,
మణులును శంకరుని వివాహము
సేవించుచుండగా వేదశాస్త్రములచే
బయలుదేరుచు నలరారుచుండెను.
ఇట్టి యపూర్వదృశ్యముతో శివుండు గిరిజాపాణిగ్రహణమునకై హిమాలయమునకు వెళ్లుచుండ్ల
లోకమంతయు పరమానందమయంబుగా నుండెను.
ఇయ్యది “శివవిజ్ఞార సర్పస్తూ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
ప్రవచనముతో నలుబదియవ యధ్యాయము.
ఏకచిత్సారింశాధ్యాయము
(వివాహమంటపమును గురించి చర్చించుట)
అట్టితజి శంకరు ననుమతిని నారాయణుండు మొదట నారదమహర్షిని పంపగా నాతడు శివప్రణావ
పూర్వకముగా బయలుదేరి హిమవంతుని నగరమునకు చేరగానే పెండ్లి పందిరిని కృత్రిమముగా రచింద
బడిన తన మూర్తింజూచినవాడై చకితుండయ్యెను. విశ్వకర్మ గావించిన రచనాచాతుర్యమును మాటిమాటి
గాంచుచు నివ్వెరపోవుచు నిట్లు ప్రశ్నించెను.
నగాధిరాజా! విష్ణు (ప్రభ్బుతులైన దేవతలు నుపదేవతలు సిద్ధులును నందికేశ్వరు నధిస్టించి
ప్రమధగణముల వెంటనిడుకొని శంకరుండును నీ వివాహమంటపమునకు వచ్చినారా?
అంత హిమవంతుండు “నారదా! శివుండు నమరులు (ప్రమధులు నింకను రానులేదు. కీ
యంతయు విశ్వకర్మ నిర్మాణంబని గ్రహించి విస్టయమును విసర్జించుము! స్వస్థచిత్తుడవై శివుని స్మరింపనో!
భుజించి కొంతతడవు విశ్రమించియు మైనాకుడు మొదలగువారిని వెంటనిడుకొని శంకరు నెదుర్కొనుటకీ
వెళ్లుము! సురాసురులచే పూజింపంబడు పాదపద్మములుగల మహాదేవుని సపరివారముగా తోడి
రమ్ము!”
అని హిమవంతుడు వచింప నారదుండటులే బయలుదేరి శంకరుని చెంతకేగి తన పరివారమోో
గూడ నమస్కరింపగా బ్రహ్మాదులు “నారదా! ఆశ్చర్యము నందుచున్నట్లు కనంబడుచున్నాన! కారణంటేపి
యని యడుగగా నారదుండు నారాయణుండు బ్రహ్మదేవుండు దేవేంద్రుండు నను ముగ్గురి నేకారేనో |
పిలుచుకొని యిట్లు వక్కాణించెను.
విశ్వకర్మ - హిమవన్నగరమున వివాహమండపమునందు నమరులను మాహింపంజేయూక
విచిత్రమగు ను చేసినవాడు. దేవేంద్రా! పూర్వము విశ్వకర్మను మోహింపంజేయటక "|
గావించిన యర్పాటునకు బదులుగా ని పష డును.
ఇయింపవల్లైనన్లి భ్రూ విధము, నిరించియాండో |
CC-0. Jangamwadi Math Corlection, Varanasi.
| కీ శ్రీ శివ నునో ప్రరాణను .
పమును నేను తుడః
నా రూపము చూచియే విస్మితుడనైతిని. అటులే నారాయణుని (బ్రహ్మదేవుని దేవేంద్రుని
గహాములనుగాంచి మీరేనాకన్న ముందచ్చోటనున్నారని భావించితిని. విశ్వకర్మ - తన మాయాబలము
సయ బృందారకుల నవమానించుటకే యొనర్చినవాడని తోచెడిని.
అంత శచీపతి భయ(గ్రస్తుడై నారాయణునితో “విశ్వకర్మ - పుత్రశోక సంతప్పుడై యున్నవాడు
ఇష్టన నీ సమయమున నేదేనొక నిమిత్తమున నన్ను సంహరించు” నని వచింపగా విష్ణువు మందస్మితముం
కేయురు ఇంద్రు నూజడించుచు “ఇంద్రా! నివాతకవచులు అను రాక్షసులు నిన్ను పూర్వము మోహింపం
శ్ర్మియుండిరి. అదియునుంగాక పర్వతముల రెక్కలను వజ్రాయుధముతో ద్రుంచితివి గదా! అందువలన
'ఫ్యతములన్నియు నీ పైన పగ సాధించునో ఏమో; ఐనను వెఅగందవలసిన యవసరములేదు.
భక్తవత్సలుండగు శంకరుడు మనను కాపాడువాడు” అని వక్కాణించుచుండగా శంకరుండు
సమీపించినందున “నారాయణా! దేవేంద్రా! మీలో మీరేమేమో మాటలాడుచున్నవారు; ఏమిటి” అని
ప్రశ్నిపగా కమలాక్షుండు జరిగిన యుదంతమును నిటలాక్షునకు విన్నవింపగా నాతండు “నారదా!
హిమవంతుండు పలుకుచున్న దేమిటి? వృత్తాంతమునంతయు దాచకుండా వివరింపు” మని
గూదేశించెను. అంత నారదుండు శంకరునకు రహస్యముగా నంతయు విశ్వకర్మ నైపుణ్యమును
భరించుచు వివాహమునకు ఎట్టి విఘ్నము లేదనియు హిమవంతుండు కన్యాదానమును తమకు
శ్రికరణశుద్ధిగా గావింప సమకట్టి మైనాకాదులను మిమ్మెదుర్మొనుటకు పంపినాడనియు హిమవంతునిచే
ేసంపంబడి విశ్వకర్మ - బ్రహ్మవిష్ణుదేవేంద్రాది సమూహమునంతయు ప్రతిరూపములతో నిర్మించినందున
(మేను విమోహితుడనైతిననియు అందుకే వీరందరు పర్యాలోచన పరులగుచున్నారనియు” నివేదింపగా
శకరుండు నొక్కతడవ చిరునగవుంజెంది కేశవాదులను గురించి యిట్లు వాక్రుచ్చెను.
హిమవంతుండు యధార్థముగా నాకు పార్వతిని సమర్పించునెడ తదితర మాయాకృత్యములను
| ీలింప నవసరమెందులకు? నారాయణా? ఈ నా యాశయము సమంజసమేనా? చెప్పుము!
గ్‌ యుపాయమున కార్యమును సాధింపవలెనని న్యాయవిదులు చెప్పుదురు గావున మీరందరు
నిచుకయు సంశయింపక రావలయును.
ఇవ్విధము శంకరుండు వచింపగానే విష్ట్వాదిసురలు తమ భ్రాంతిని తొలగించుకొని హిమవన్నగర
' 'ఫతమునకు విచ్చేయగా శివుండును వృషభారూఢుడై 'సముత్సాహ సంభరితుడై శ్వశురగృహము
శేపవనుండు ప్రదేశమున కరుదెంచినవాడు.
ఇయ్యది “ివనిజ్ఞాన సర్వస్తూ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
ప్రవచనముతో నలుబదియొకటవ యధ్యాయము.
.]
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
263
నీ జీ శివ మహా ఫరా
' శిచిత్సారింశాధ్యాయ్‌ము
(దేవతలు హామదంతు(డు మున్నగువారితో కలియుట)
తన పట్టణము చేరువ నీశ్వరుండరుదెంచినాడని విని హిమవంతుడు మిగుల సంతసించ్చు
శంకరుని సత్మరించుటకై వలయు వస్తువుల నిచ్చి బ్రాహ్మణులను శైలముల కొన్నిటి నంపెను. మరియ
తన ప్రారబ్ధమును ప్రశంసించుకొనుచు స్వయముగా వెళ్ళినవాడు శంకరుని సన్నిధానమునకుంజని యచ్చ
యమరుల సమూహమును గాంచి యచ్చెరువు నొందుచుండెను. దేవతలును హిమాచలుని పరివార్ష
నవలోకించి చకితులగుచుండిరి. పర్వత ప్రమథ సైన్యములు రెండును పూర్వపశ్చిమ సముద్రములవల్రై
గంభీర దృశ్యములుగా కన్సట్టుచుండెను.
ఇంక హిమవంతుండు ముందున్న పరమేశ్వరుని గాంచి నమస్మరింపగా' పర్వతములన్నియ్య
బ్రాహ్మణులును మైొక్కులిడిరి. ఆ సమయమున శంకరుండు వృషభము నధిష్టించియుండెను. (ప్రసన్నమైన
ముఖము గలిగి యనేకవిధ ఆభరణములం దాల్చియుండెను. దివ్యమగు తన శరీరముందగు లావణ్యమున
దిగంతములను ప్రకాశింపంజేయుచుండెను. మేలిమి పట్టుధోవతిని ధరించినవాడై రత్నములతో నలరారు
కిరీటము గలిగి చిరునగవుతో నగ్నివంటి కాంతిగలవాడై యుండెను. సర్పములాతనికి భూషణములయ్యెను.
ఆతని స్వరూపముందగు నవయవముల కాంతి యద్భుతముగా నుండెను. దేవేంద్రాద్యష్టదిక్సాలురు
శంకరునకు చామరములతో వీచుచుండిరి.
మరియు నప్పుడు నారాయణుండు శంకరుని వామభాగము నందును, కమలాసనుండు దక్షిణ
భాగమునందును దేవేంద్రుండు మున్నగువారు పృష్టభాగమునందును శివాజ్ఞానిరీక్షకులైయుండిరి. '
నిజముగా విచారించినచో పరమేశ్వరునకు గల నిజానందాతిశయమున నీవివాహ సంతోషము
లవలేశముగూడ కాదని చెప్పవచ్చును. ఎందుకనగా? శివుండు ప్రాకృత గుణములు లేనివాడై సర్వజ్ఞత్వాది
దివ్యగుణములు కలవాడనియు భక్తులను కరుణతో నుద్ధరించువానియు (ప్రకృతిని పురుషునిగూడ
నతిక్రమించి యుండువాడనియు సచ్చిదానంద విగ్రహుండనియు శ్రుతిస్మృతీతిహాస పురాణాదులు వేనోళ్ళ
చాటుచున్నయవి.
అందువలనపరమాత్మ - తనయానందములో నిద్ది తృటిమాత్రమని (గ్రహించియు లౌకికరీశ
ననుసరించి యమితోత్సాహ సంతోషములను (ప్రదర్శించుచుండెనని మనము గమనింపవలసి యున్నది.
హీమవంతుండు బ్రహ్మవిష్ణువులకు నమరులకును వందనములనాచరించి శివునాజ్ఞతో తానుముండ
పురమునంధ్రవేశించినవాడు. అటులే శివుని వెంటాడుచు దేవబుషిముని దానవాదులందరు
నోషధిప్రస్థపురములో చొజంబడుచు నగరవైభవ లను
వైభవమును కనులార ఉాహాము
na న గాంచుచు హిమవంతుని సన్నాహ
య క సమున్నత ప్రదేశమున పెండ్లివారి 'నందరినునిచి హిమవంతుడు వివాహవేదికొ
౦డపము జొచ్చి మరలనొకమారు తనకుమారులను శివునిచెంతకు .నంపెను. వారందరును
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 264
కీ శ్రీ శివ మనో ప్రరాణదు
ంచి వచ్చి శంకరుడు తదితర అనుయాయులును వచ్చుచున్నారని తెలిపిరి, అంత విష్ణ్వాదులు
శ్రమం నలంకరించుకొని నగరాజు గృహమువైపు నడచుచుండిరి.
అట్టిసమయమున వరుని చూడదలచి మేనకాదేవి నారదమహర్షిని పిలిపించగా నాతడు
వడిగా మేనకను సమీపింప నామె శంకరుని చూడగోరుచున్నాననియు ఆతడెట్టివాడో
(మనియు నారదుని ప్రార్థించి చంద్రశాలయందు వేచియుండెను.
ఇయ్యది “శివనిజ్ఞాన సర్వస్వ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
వ్రవచనముతో నలుబది రెండవ యధ్యాయము.
.శ్రిచళ్నాంంశాధ్యాయము ]
(శివుని యద్భుత లీలావిలాసమును వర్ణించుట)
మేనక యజ్ఞానవశమున శివుడెట్టివాడో యవలోకింపవలెనని యెంచి మదిని గర్వమును
ఫయండెను. అట్టియహంకారమును శివుడు గుర్తెరిగి “మీరుఒక్కొక్కరు వెళ్ళుడు తరువాత నేనువచ్చెద”
స బ్రహ్మవిష్ట్వాదులకు తెలిపినందున నవ్వారు నటులే యొక్కొక్మరు వివాహస్థలమున కరుదెంచుచుండిరి.
మెదట దేవతాసైన్యమును గాంచి మేనక సంతసించుచుండెను. గంధర్వులు సుందరవేషములతో
శక్రవములను నానావిధ అలంకారములను ధరించిరాగా గంధర్వ పతియగు వసువును చూచి యీతడే
జప కావచ్చునని పలికెను. శివుని పరివారము వీరు కాని శివుడు కాదని నాదరుడు చెప్పగా వీరిని
షీ[సవూడు ఎట్టివాడో యని మేనక తలపోయుచుండెను.
ఇంతలో యక్షులు తత్పతియగు మణిగ్రీవుడు రాగా నీతడే నాపార్వతికి కాబోవు భర్త కావచ్చుననగా
"గండు “ఈతడు గూడ' శంకరుని కింకరుడే యని వాక్రుచ్చెను.
కువాత్ర నగ్నిదేవుడు పూర్వాధికశోభతో నరుదెంచగా నీతడే గిరిజాపతి కావచ్చునని మేనక పలుకగా
గోప కాదని నుడివెను. పిమ్మట యమధర్మరాజునుగాంచి తన యల్లుడని భావింపగా నారదుడు
సీ 30పెను.. నిభ్రుతియు వరుణుడును వాయువు కుబేరుడును ఈశానుండును దేవేంద్రుడును
గా శీకురరు పార్వతీపతులు కారనియు శంకరుని సేవకులనియు నారదుడు నివేదించెను.
క తరువాత చంద్రుడు, సూర్యుడు, భృగ్వాది ముని గణంబును బృహస్పతియు రాగా వీరెవరును
ఇగిరుకారని దేవర్షి విశదీకరించెను. పిమ్మట బ్రహ్మదేవుడు నారాయణుడును వేంచేయగా వీరిలో
I నాక్షూత్రుర్సునకు మగడు కావచ్చునని మేనకాదేవినుడువగా “అమ్మా! ఇందు బ్రహ్మదేవుడు
శు శంకరుని శాసనము నతిక్రమింపకుండువాడు. ఇక నారాయణుడు శివునకు సన్నిహితుడై
శ యల నన్నిటిని నెరవేర్చువాడు కావున వీరుకారనియు శంకరుడు వీరిద్దరినిమించి
సీటును నిఖిలబ్రహ్మాండాధి పతియై విరాజిల్లువాడనియు ఆతని రూపలావణ్యములను వర్ణింప
265
ఖీ శీ శవ మహా పర్న్నా
అంత మేనకాదేవి లోలోన మురియుచు తన యల్లుడు అ (కారకుడని మది భావించ్చి క
కూతురుందగు సౌభాగ్యమును తమ యదృష్టమును మెచ్చుకొనుచు సం షాతిశయమున న్యు
శంకరుడు - నిర్లిప్తుడుగాను, నిర్వికారుడుగాను కనపడుచుండెను.
అంత నారదుడు మేనకను సమీపించి యీతడే గిరిజాపతి యనియు ఈ మహానుభావుని పాద
నీ పుత్రిక ఘోరముగా తపించిన దనియు వచింపగా మేనకాదేవి శంకరునిపై వీక్షన్స్య
ప్రసరింపజేయుచుండెను.
ఇంతలో రుద్రగణములు భూత(ప్రేతపిశాచములును వికృతవేషములతోడ నరుదెంచగా న్యా
డొక్కొక్కరిని వ్రేలితో చూపుచు ఇట్టిపరివారము గలవాడే నీ యల్లుడని శంకరునిగూర్చి ప్రబోధించెన్న
ఇట్టి గణములమధ్య పరమేశ్వరుడు - ఐదుముఖముల తోడను మూడుకన్నుల తోడ
భస్మత్రిపుండ్రములతోడను జడలు, చంద్రరేఖ, కపాలము, వ్యాఘ్రచర్మము, పినాకము మున్నగువ్నా
తోడను త్రిశూలముతోడను వికృతముగా కన్పట్టుచుండెను. ఈతడే శివుండని నారదుడు వచింషగే
పెనుగాలితో కదిలింపబడిన తీగవలె మేనకాదేవి దుఃఖభరమున నేలపై పడి మూర్చితురాలయ్యెను.
తరువాత సభీజనము శీతలోపచారములను చేయగా మేలుకొనినదై దిగువవిధము విలపింపదొడగిష
ఇయ్యది “శివనిజ్ఞాన సర్వస్తూ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
ప్రవచనముతో నలుబది మూడవ యధ్యాయము.
చతుశ్ళక్నారింశాధ్యాయము
(మేనకాదేవిని ప్రబోధించుట)
మేనకాదేవి కొంతతడవు విలపించి తన కుమారులను నిందించి కుమార్తె మొదలగువారిని గుర!
దురుక్తములను పలుకుచుండెను. నారదా? పార్వతి శివుని వరించునని నీవు మొదట జోస్యహో
జెప్పితివి. తరువాత శంకరుండిటకు వచ్చియున్నపుడు నాతని నారాధింప హిమవంతుండు పోరీ
నియోగించెను. అందుకు నిప్పుడు విపరీతఫలమును గాంచుచుంటిని. ముఖ్యముగా దురభి॥ క
మోసగించితివి కావున నధమురాలనైతిని. పార్వతియు నీ వికృతాకారునికొరకే మునులకు నల
తపంబొనర్చి చూచువారికిగూడ పరితాపమును కలిగించు ఫలమును పొందవలసివచ్చెను.
చేయుదును? ఎక్కడికి వెళ్లుదును? ఎవండు నా దుఃఖమును బోకార్చును? నా కులము జీవి
వ్యర్థములైనవి. సప్తర్నులెటకు నేగిరి వారి మీసములను లేక గడ్డముల నూడంబెబుకుదును. అర
ధూర్తురాలై స్వయముగా నన్నుంజేరి యేమేమో బోధించినది. ఇట్లు వీరందరు పారయడుటచే నా సో
నశించు సమయ మాసన్నమైనది. మరియు మేనకాదేవి కుమార్తెంజూచుచు “దుర్భార్గురార
విరుద్ధంబగు కార్యము నొనర్చితివి. బంగారమునొసగి గాజునుకొనితెచ్చుకుంటివి. లీ ల్‌ో
విడనాడి బురదను పూసుకుంటివి. రాజహంసను పరిహరించి కాకిని చేతం దాల్సితివి. రొ
నందలి యుదకమును ఆళి మిడు! ఏరు |
CC-0. ను గ్రోలక క్లూపజలమ్లుర్లద్గాన్నిత్తి క్‌. స్లూర్యభగ్రన్గాన్సునుఫేక్షించి గో
.
| శ్రీ శిన నువో ప్రరాణవం
మునకు బదు ను “et
పల్టీ Es ముకను గైకొంటివి. సద్యోఘృతమును తొలగించి యాముదమును
సొంత [ విడిచి నక్కను దరింజేర్చుకుంటివి.
బ్రహ్మవిద్య నాదరింపక కుత్సితవిద్య నవలంబించితివి. గృహమునందలి పవిత్రమైన యజ్ఞభస్మమును
|. ౦పక నపవిత్రంబగు శ్శ్మశానవిభూతిని పరిగ్రహించితివి. =
| గేవతాశ్రేష్టులైన నారాయణుండు మున్నగువారిని' వరింపక శివునపేక్షించటయే గాక అందుకు
శంబుగూడ నొనర్చితివి. నీవు నీ బుద్ధియు, రూపము, 'చరితంబును వ్యర్థములైనవి. ఇట్టి పనిం
| (డంగుటకై నీకు నుపదేశమును చేసినవాడు నీ సఖురాండ్రును నిన్ను కనిన మేమిరువురము
నిదార్జలమైతిమి. కులాచారములనన్నియు మంటంగలసినవి. కుటుంబము శూన్యప్రాయమైనది.
| ఇర్టతతీ నాకు మరణమే శ్రేయస్మరమని తోచెడిని. గొడ్రాలునైనను గర్భస్రావమైనను బాగుగా నుండెడిది.
ఉనరకే నేను మరణింపలేదెందులకు? పార్వతియెనను జీవింపకుండినచో ఇట్టి సంకటము రాకుండెడిది.
{| తసమున రాక్షసులు నా పుత్రికను భక్షింపలేదెందులకు? పార్వతీ! నీ తలకాయ [ద్రుంచుదునా?
హహా నిన్ను విడచి వెళ్ళుటకు మనస్సాప్పుటలేదు. ఇందువలన నా జీవితము హత మయ్యెనని భావింతును.
| ఇవ్విధము వేంనకాదేవి తలపోయుచు రోషము దుఃఖము మున్నగు వికారములు
సప్పతిలచున్నందున భర్తయగుహిమవంతుని సన్నిధినేగక మూర్భితురాలయ్యెను. అందువలన
వివాహస్థలమున జనులలో హాహాకారము చెలరేగెను. అందరును క్రమముగా మేనకాదేవి చెంత
కరదెంచుచుండిరి. ముందు (బ్రహ్మదేవుడు రాగా నతనిని నారదుండు చూచి మేనకను గూర్చి యిట్లు
ఏలించెను. శివుని సహజ రూపమును గుర్తెరుగకుంటివి. ప్రస్తుతము నీకు కనుపడిన రూపమును
శకరుండు వినోదమునకై ధరించినవాడు. కావున నో సాధ్వీ! ఆక్రోశమును హఠాత్మారమును విడనాడి
క్తష్యశత్సరురాలవై శివునకు సమర్పించుము!
అనవుడు మేనక “దుష్టతాపసా! ఇటనుండి దూరము పొమ్ము!” అని నారదుని గద్దించెను. .
)
| ఇట్లుకాగా ఇంద్రాదిదేవతలు సమీపించి “పితృదేవతల మనాసపుత్రి వగు మేనకా! వాస్తవమును
1 స్నేవన్నాము. వినుము! ఇతరులకు సుఖము నొదవంజేయు నీ పరమశివుండు నీ పుత్రిక గావించిన
| కసష్యినమ్వున దయగలవాడై మీకు దర్శనము నిచ్చినవాడు. గాన నీ తరుణమును వృధాగానీయక
| ఆర్వీశంక్రర్రుల వివాహమును జరిపించుము! అని ప్రబోధింపగా మేనక మిగుల వగచుచు “అమరులారా!
[ నెందులకిట్లు మాటాడుచున్నారు. ఈ నా కూతురుందగురూపమును నామమును వమ్ముం
| చపల్సనియా మీ యుద్దేశము?” అని బదులు పలికెను.
1 JAA
అంత వసిష్టాదిమహర్షులరుదెంచి “గిరిరాజపల్నీ! శుభకార్యమును సాధింప సమకట్టితిమి. ఇట్టి
పవలెను? శంకరుని దర్శనమే
చిత కల్వాణకృత్వమున విరోధము ఏర్పడునని యెట్లు శంకింపవలెను? శం
మ i న వేంచేసియున్నవాడు.”
| గాభమని భావింపుము. నీ కన్యను పరిగ్రహించుటకు దానపాత్రుడై యిచ్చోటికి వెం 1
./
|
.
వచింపగా ముని వాక్యమును త్రోసిరాజని యత్యంతావేశమున “నా పుత్రికను శస్రాదులతో ఛేదింతును
అని మేనక
నీ శంకరున తీయను. మీరందరును దవ్వునకు (జనుండు) నా యొద్దకు రాకుడు”
రించెన్స, | CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
267
ఖీ శీ శివ మనో ప్రర్యా
కోలాహలము చెలరేగుచుండ హిమవంతుండు విభ్రాం
కు గతంబేమి? మన యింటికి నెంతటివారు వచ్చినా
గమనించకుండా వారినందరిని . అనేక రూపములందాల్చు శంకరుని ప్రస్తుతరూపమ్వు
గాంచి క్లోభించుచున్నావు. అతడు నిగ్రహానుగ్రహసమర్శండనియు పూ జనీయులకు పూజ్యాండనిర్వు
భకులను కాపాడువాడనియు గుర్తెరుగుము! నీవు నాకు ప్రాణమువలె నిష్టమైనదానవ్వు హఠాత్మారమ్వు
మానుకొని పరితాపమును దూర మొనర్చుకొనుము! కర్తవ్యమును నెరవేర్చుటకు త్వరగా నుద్యుక్తురాల్య
కమ్ము: , |
ఈ వరకు నొకప్పుడు పరమేశ్వరుండు మన యింటి ద్వారము చెంత కరుదెంచి పలురకమ్స్య
లీలారూపములను చూపెట్టిన యంశమును మరచితివా? ఆ సమయమున శంకరుండు మహామహినుం
గలవాడని తెలుసుకొని మనమిరువురము మన కుమార్తెయగు పార్వతి నొసగుటకు నంగీకరించితిమి,
అట్టి యంగీకారమును సార్థకముంజేయుము!” అని వచింప మేనక “ప్రాణేశ్వరా! ఇప్పుడు నే చెప్పినట్లు
చేయగలవని ప్రార్థించుచున్నాను. పార్వతిని త్రాడుతోకట్టి క్రింద పడద్రోయుము! అధవా నిర్ణయుడవై
సముద్రమున పారవేయుము! ఇందుకైన నొప్పుకుందును కాని శంకరునకిచ్చుట కియ్యకొనను. ఒకవేళ.
వికట స్వరూపుడగు శంకరునకే నీవు నన్ను త్రోసిరాజని పార్వతిని సమర్పింతువేని ప్రాణత్యాగమును
చేయుదును. ఇది ముమ్మాటికి నిశ్చయము” అని ప్రత్యుత్తరించెను.
ఇంతలో పార్వతీదేవి వచ్చి “అమ్మా! సహజముగా నీ బుద్ధి సమంజసమైనదే కాని యెందుకో
విపరీతముగా ప్రస్తుతము కనుపడుచున్నది. ధర్మాత్మురాలవైనను ధర్మమును విడిచి మాటలాడుచున్నా
వెందులకు? మహేశ్వరుండు సాక్షాత్‌పరమాత్మయనియు సమస్త జగత్మారణుండనియు సుఖమునకు
ఆశ్రయమనియు మనోహర లావణ్యముగల సువర్ణకాంతులు వెదంజల్లు రూపము గలవాడనియ
స్వోపాసకులకు నిశ్రేయసము నొనగూర్చువాడనియు దేవతా సార్వభౌముండనియు స్వయంట్రకాశే
మానుడనియు నానావిధ రూపములతో విలసిల్లువాడనియు హరి(బ్రహ్మాదులచే సేవింపంబడువాడనియ
చేతనాచేతనముల నన్నిటి నాక్రమించుకొనియుండు వాడనియు కర్తయు హర్తయు నాతడేయైన నో
వికారము లేనివాడై బ్రహ్మ విష్ణురుద్రుల నతిక్రమించి యుండువాడనియు వినాశరహితుండనియు సనాతన
డనియు గుర్తెరుగుము! ఇట్టి మహానుభావుని దర్శించుటకే ఇంద్రాదిదేవతలందరు నేతెంచి కల్యాణద్వామో
వేచియున్నవారు. ఇంతకంటె మించినవైభమ' మెవరికుండును? కావున నిటనుండి లేచి నన్ను *
భవునకు సమర్పించి జీవితమును నాపరిశమను సార్థకముంజేయుము! ఈ నా విన్నపము నం
ఒకవేళ శంకరునకు నన్ను ఈయకుండిన యెడల నింకొక వరుని మాత్రము వరింపను. ఇతర ఫో
మోసగించు నక్క సింహశరీరము ననుభవింపం జాలునా? హరుని నేను మనోవాక్కాయమలో
వరించితిని. ఇంక మీద నీ యిష్టము” అనియు గట్టిగా వక్కాణించినది.
పార్వతీ దృఢనిశ్చయమును వినినంతనే మిగుల నజచుచు కుమార్తెందగు దేహమును పట్ట
పిడికిళ్లతో గ్రుద్దచు మోచేతులతో పొడచుచు దంతములతో కొటకుచు వివశురాలే క ప
అప్పుడా భారమును హూడ్రశేక గ్లార్గగార్గి నరులు పార్వతిని మేవ కానికృంధమునుండి విడిపించి టో స |
'
అంత పూర్వాధికముగా జనులలో
మేనకంజేరి “ప్రియురాలా? నీవిట్లు విలపించుట
ణా
ళ్‌
ల
య్‌
ఎ
న
aA
5
ర్‌
న్య
ర్త
త్తే
1
ళో
క్ర
ల
|
||
i
(t
|
గ్‌
1
గీ శ్రీ శివ మహో పురాణము
(కన్నవారు. వాహనమైనను సమంజసమైనది కాదు. ప్రాయమా! అంతకులేదు ధనమా శూన్యము;
ననిత్రతగాని పాండిత్యము గాని మృగ్యములై యున్నవి. మరియు నాతని శరీరంబును మలినముగా
కన్నట్టును. ఆతని యొద్ద యేదేనొక విశేషము లేదు కావున పార్వతి నీయ” నని పెద్దగాపలుకుచు
నెలుగెత్తి యేడ్చుచుండెను. .
ఆ సమయమున బ్రహ్మదేవుండు వడిగా మేనకను సమీపించి విపరీతబుద్ధిని పోనాడు నుపదేశము
నిట్లు చేసెను. మేనకా! నామాట నాలకించి నీ దురాలోచనమును విడనాడుము! శంకరుండు సామాన్యుడని
భావిపకుము! జగమును నిర్మించువాడు. రక్షించువాడు హరించువాడు నాతడేను, పలురూపములు
నానావిధ నామధేయంబులును కలిగి యనేక లీలలను చూపెట్టుచుండును. సర్వస్వతంటత్రుండై చేయు
నాని చేస్టితముల నెవరును తెలుసుకొనంజాలరు. మాయను లోబల్లచుకొనినవాడై యెట్టి వికారముం
కెందకుండు. పరమేశ్వరుని స్వరూపమును గుర్తెరుగంజాలక దుఃఖించుచున్నావు. సర్వకార్యములను
కగొట్ట మొండితనమును దూర మొనర్చుకొని పార్వతిని శంకరునకు సమర్పింపుము!
అంత మేనక - స్త్రీ సహజమగు సిగ్గును కొద్దిగా విడనాడి “దేవా! నీ కొక నమస్కారము. ఈ నా
కుళ్తెదగు సౌందర్యము' నెందులకు వ్యర్థముం జేయంజూచుచున్నావు? దీని నొకేమారు చంపిన
కొగండును, ద్రీనినా భూతపతి కీయుమని చెప్పవలదు. ప్రాణములకంటె మిన్నయగు నాపుత్రిక
"టికీయంజాలను” అని వచింపగా సనకసనందనాది సిద్ధలేతెంచి “అమ్మా! మేనకా! పరమ సుఖమును
సాగించు శంకరుండు మీ భాగ్యవశమున పార్వతీదేవికి సాక్షాత్మరించి పరిగ్రహింప నున్నవాడు.
శేకిపవలా దని |ప్రార్థించిరి.
అంత వారికిని మేనక “మీరందరు గూడి నా కుమార్తె జీవితమును గంగపాలు చేయందలచితిరా?
సీనీ దెకనన భయంకరస్వరూపుడగు నా పశుపతికి పార్వతి నీయంజాల” నని నుడువగా బ్రహ్మయు
సిద్ధులు బుషులును మనస్సులో వెజగందు నాశ్చర్యముగా విచారపడుచుండిరి.
'వేనకాదేవి యివ్విధము నందరిని తిరస్మరించుచు తన హఠాత్మారమును సడలింపని యంశమును
హూ శివ ప్రియుడైన నారాయణుడు వేగమే నరుదెంచి దిగువవిధము వాకక్రుచ్చెను.
మేనకా పితృదేవతల మానసవుత్రికవు, గుణవంతురాలవు, హిమవంతుని పట్టమహిషిని, నీ
న బ్రహ్మదేవు ఆపంమూఖము గావన పని[తకుళీన్తురాలవన్ని దైన్నవ | నీ 3
జే కల
పువలెను? ధర్మమున
లోకములో నెన్నందగినవారు. ధన్యురాలవు. ఇట్టి నీకేమని చెప్పున ్మ కాత్రయమగురాన్మ
ధర్మమును నిరాకరించుచున్నా వెందులకు? దేవతలుగాని బుషులుగాని బ్రహ్మదేవుండు గాని నేన్స గ
నికు విరుధముగ చెప్పువారమా? బాగుగా విచారింపుము! శివుని తత్త్వమును తెలియకు
ఆతండు ప్రాకృతగుణములు లేనివాడై సర్వజ్ఞత మున్నగు దివ్యగుణములు గలవాడు. కరచరణాదుల్నక్మి
జ్యోతిర్లింగ స్వరూపము కలవాడైనను గంగాధర చంద్రశేఖర నీలకంఠాది విశేషములు గల దివ్యరూష్త
గలీగియుండును. సత్పురుషులందరు నాతనినే సేవింతురు. మూల్రకృతిని ఆదిపూరుషుని అనం
పురుషోత్తము నాతడే పుట్టించెను. ఆ ప్రకృతిపురుషులు నన్ను చతర్ముఖుని జనింపంజేయగా క
యుభయులకు బాసటగా నుండుటకు రుద్రుడై యవతరించినవాడు శివుండు; ఆ పిమ్మట వేదముల
దేవతలు చరాచరమంత యాతని వలననే యావిర్భవించినది. పరమేశ్వరుని మహిమను పూర్తిగా వర్ణ
నెవరితరము గాదు. ఒకప్పుడు నేను బ్రహ్మదేవుండు నాతని జ్యోతిర్లింగ స్వరూపముందగు నాద్యంతముల్న
కనుగొనకుంటిమి.
శ్లో॥ అ బ్రహ్మస్తంబ పర్యంతం - యత్కించి దృశ్యతే జగత్‌,
తత్సర్వంచ శివం విద్ధి - నాత్రకార్యా విచారణా ॥ an
బ్రహ్మదేవుడు మొదలుకొని గడ్డిపఅకవరకు గల జగమునంతటి నంతర్యామిగా శివుడ
నుండువాడు గావున సమస్తంబును శివమయంబని భావింపుము! అట్టివాడే నీ పుత్రిక గావించిన
తపంబున' ప్రసన్నుండై మా యందరిని వెంటనిడుకొని నీ గృహద్వారమునకు వేంచేసి యున్నవాడ.
అందువలన నోమేనకా! పరితాపమును బోకార్చి శివు నభినందింతువేని యిడుములన్నియు దూరమగును
అమితమైన ఆనందము నొనంగూరును. క
అంత మేనకాదేవి విష్ణువాక్యశ్రవణమున కొద్దిగా మనుస్సు మార్చుకొనినను శివమాయః
మోహవశమున పార్వతిని శంకరునకు నమర్పించుటను మాత్ర మంగీకరింవనిదై “ఒకే
మహేశ్చరుండు మనోహరము సుందరము నగు రూపముగల వాడయ్యెనేని నా కుమూర్తె నాతని కొసగుడో
లేనిచో కోట్లకొలది నుపాయములకు నొప్పుకొనుదానను కాను. నా దృఢ నిశ్చయ మియ్యదియే. *
కంఠములో ప్రాణములుండగా నీ నిశ్చయమునకు మార్చుండంజాలదు” అని. పలికి యూరకుండెను
ఈ సందర్భమున కంతకు శివేచ్చయే కారణము; శివమాయా ప్రభావము ఎంతటివారినైన మొహ
జేయును గదా!
అని సూతుండు శౌనకాది మహర్షులకు వచించెను.
ఇయ్యది “శివవిజ్ఞాన సర్వస్తూ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
వ్రవచనముతో నలుబదినాలుగవ యధ్యాయము.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
అ
న) లన్‌
మునే
కీ శ్రీ శివ మనో థరాణనం
(శివుండు సుందరస్వరూపుండగుట, పురవాసుల సముత్తాహము)
తరువాత నారదమహర్షి - పుండరీకాక్టునిచే ్రేరేపింపంబడి శంకరుని యనేక స్తోత్రములతో
సన్నని జేయగా పరమేశ్వరుండు సంతసించి దయంగలవాడై అద్భుతము లోకోత్తరంబు నగు దివ్వస దర
టసముందాల్చి కనుపడుచుండెను. అట్టి మన్మథాతీత శివరూపము నపూర్వముగా నం
డు “ఆహా! ఏమి లావణ్య మిదియని మురియుచు మరల నొకమారు నానావిధముల శివుని
స్ర్యోంచి వడివడిగా మేనకాదేవిచెంత కరుదెంచి యచటి వారందరు వినుచుండగా నిట్లు వక్కాణించెను.
“విశాలనేత్రములు గలదానా! మేనకా! ఉత్తమోత్తమంబగు శివుని రూపము నిపుడు చూడుము!
గయాకువై శంకరుండు మన నందరి ననుగ్రహించినవాడు.”
అంత మేనక నారదవాక్యము నాకర్ణించి విసయముంజెందుచు పరమానందము నొదవంజేయు
శరూపమును కనులార గాంచుచుండెను. అప్పుడా శివరూపము కోటిసూర్యులతో సమానముగా
వెలగందుచు నవయవములన్నియు సుందరములుగా కలిగియుండెను. విచిత్రమైన పట్టుధోవతిని మేలిమి
సకరీయము నువయోగించి వల్లురకముల సొమ్ములందాల్చియుండెను. . ప్రసన్నముఖముతో
శికనగవుతోడను శుద్ధస్ఫటిక వర్ణముతోడను చంద్రరేఖతోడను విరాజిల్లుచుండెను.
అట్టీతథి విష్ణుమూర్తి మున్నగు దివిషదులు పరివేష్టింపగా సూర్యుడు గొడుగుగాను చంద్రుండు
భకముందగు దండముగా నమరియుండెను. వేయేల? అన్ని విధములుగా శంకరుని రూపము
కషకీయముగా నుండెను. ఇంక నాతని వాహనముందగు శోభను వర్ణింప నలవి గాదు. గంగాయమునలు
ఉని యిరుపార్భ్వములందు చామరములంబట్టుకొనిరి. అష్టసిద్ధులాతని ముందు నాట్యమాడుచుండెను.
కహ్మిష్టువులు ఇంద్రాద్యమరులును తమతమ వేషముల నలంకరించుకొని శివునిచెంత నలరారుచుండిరి.
ప్రమధులనంబడు శివభక్తుల సమూహము (గణము) లు నలంకరించుకొని సౌమ్య రూపములతో
అజయ ధ్యానము జేయుచు శంకరునిముందు పచారుచేయుచుండిరి. సిద్ధులు నుపదేవతలు మునులును
కిశరులందరును సంతోషాతిశయమున పరమాత్మయగు శంకరుని కొనియాడుచు తమతమ
ొర్యలక్రముందు నడచుచుండిరి. విశ్వావసువు మున్నగు గంధర్వులు నప్పరసలును శంకరుని దివ్యకీర్తిని
యు చుండిరి. . /
ఇట్టి సమయమున హిమవంతుని యాస్థానమునకు నీశ్వరుండు వెళ్లుచుండ నాతని కరచరణాది
గగూషముందగు లావణ్యకాంతి నెంతటివారికైనను వర్ణింపనలవి గాకుండెను. అట్టి యద్భుత
) గహర లోక్రోత్తర శివరూపము నవలోకించి మేనక - క్షణకాలము చిత్తరువువలె నిశ్చేష్టురాలై కొంత
కు నిట్లు మాటలాడెను.
“మహేశ్వరా! నా సుత ధన్యురాలు. గొప్ప తపస్సు నాచరించినది. గావుననే నీవీ విధము నా
, కరుదెంచిత్రివి. నేనింతకుముందు చేసిన నీ తిరస్మారమును క్షమింపుము. సుప్రసన్నుడవు
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
|e
i
షే
|
271
నీ శీ శివ మనో పరా
పణామంబాచరించి తనయపచారమున
మరియు నామేనక దోసిలొగ్గినదై శివునకు (బ్రణాబిం FO క్ట తానే |
వాసులైన తరుణులు తమతమ గృహకార్యములను విసర్జించి టి
చ రూపమును గాంచుటకు వచ్చుచుండిరి.. ఒకరు - స్నానమాదుచు సుగంధ లేపనవ్వుశ్న
సుం a sno భర్తను సేవించుటను మటచి చెలికత్తెను వెంటనిడుక్సా &
హమ స్‌ ౦క నొకనామె - చనుబాలు త్రాగుచున్న కుమారునికి క్క
ను. ఇ
హస్తమున చామరముండగానే వచ్చె క
స్తన్యము నీయకయే నేగుదెంచెను. ఒక తరుణి మొలనూలు కట్టుకొనుచునే తారసిల్లినది. మరిమ్నై
వనిత .బీరె నొడిదుడుకులుగా కట్టుకొని వచ్చినది. ఇంక నొక కాంత భోజనమునకు కూర్చుండియ్య
తన కాంతుని పరిహరించి వడిగా నేగుదెంచినది.
ఒకానొక రమణి కాటుకపుడుకను చేతంబట్టుకొనియే ఒక కన్నునకు మాత్రము కాటుకను
సంప్రాస్తరాలయ్యెను. మరియొక కామిని పావురాణిని పాదములకు పూయుచు నద్ది ముగియకవ్ను
పరుగిడుచు వచ్చెను. ఇవ్విధము వనితలందరు నేతెంచి శంకరుని సుందర స్వరూపమును కన
గాంచుచు మోహితురాండ్రగుచుండిరి మరియు నా శివరూపమును మనుస్సునందిడుకొని వేష!
యుబికిరాగా దిగువవిధము వాక్రుచ్చుచుండిరి.
హిమవంతుని పట్టణమున నివసించువారిలో నెవరెవరీ శివరూపమును చూచుచున్నారో వారవ
నేత్రములు సార్థకము లగుచున్నవి. పాపముల నన్నిటిని బోకార్చు శంకరుని గాంచు వారి జన్మః
సఫలంబైనది. ఇట్టి యపూర్వసుందరుడగు శివునికై తపించిన పార్వతి కడుంగడు ధన్యురాలు, కృతార్శూాళ
యున్నది. ఒకవేళ బ్రహ్మదేవుండీ జంట నొనంగూర్చ కుండినచో నాతని సృష్టికార్యమంతయు నిర్ణ
బనియే చెప్పవచ్చును. ఇందువలన దేవమానవాదులందరి సదభీష్టము లన్నియు సిద్ధించును. తాహా
నలవిగాని యీశ్వరదర్శనము నొందు భాగ్యము మాకే సమకూరినది. పూర్వము లక్ష్మీదేవి నారాయణో
నీ పార్వతీదేవి శంకరుని పొంది విరాజిల్లుచున్నయది. మనమే గాక పురుషులు నీ శంకరరూపవో
గాంచుచు మరియుచున్నవారు కావున మిగుల ధన్యులమైతిమి.
ఇట్లు మాటలాడి పురంధ్రీలందరును చందనాక్షతలను లాజలను శివునిపై చల్లి మేనకాహిమవణో
సుదైవమును కొనియాడుచు నచట నుండిరి మరియు వారు చెప్పు ఆ యా వినోద వృత్తాంఠహో
వినుచు శివుండు విష్ట్వాదుల గూడి సంతసించుచుండెను.
ఇయ్యది “శివవిజ్ఞాన సర్వస్వ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
ప్రవచనముతో నలుబదియైెదవ యధ్యాయము.
జెందుచుండెను. అప్పుడు పట్టణా
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
నం!
(వరాగమనాది వర్ణనము)
అటుపిమ్మట శంకరుండు ప్రసన్నుడై తన గణముల తోడను నిఖిల బృందారకుల తోడను
ప్రకూహలముతో హిమవంతుని యాస్థానమునకు బయలుదేరెను. 'మేనకాదేవియు నటనుండి లేచి
ట్రంతపురములోనికి వెళ్ళినదై శంకరునకు మంగళహారతి నిచ్చుటకు దీపపాత్రను కరమునందిడుకొని
గ్వారము చెంత కరుదెంచియు సురలందరు సేవించుచుండగా వేంచేసియున్న శంకరుని దివ్య మనోహర
థాపమును కనులార గాంచుచుండెను.
(1 4 చారుచంపకవర్ణాభ - మేకవక్రం త్రిలోచనం ।
| ఈషద్ధాస్య ప్రసన్నాన్యం - రత్న స్వర్గాది భూషితమ్‌ ॥ గ
+ ఇ
మాలతీ మాల సంయుక్తం - సద్రత్నముకుటోజ్ఞ్యలం ।
సత్కంఠాభరణం చారు - వలయాంగద భూషితమ్‌ ॥ ౬
వహ్నిశౌచే నాకులేన - త్వతిసూక్ష్మేణ చారుణా |
అమూల్యవస్త్ర యుగ్మేన - విచిత్రేణాతిరాజితమ్‌ ॥ జ్ర
చందనాగరుకస్తూరీ - చారుకుంకుమ భూషితం ।
రత్నదర్పణ హస్తంచ - కజ్జలోజ్ఞ్యల లోచనం ॥ ౮
సర్వస్వ ప్రభయా2_9_చృన్న - మతీవ సుమనోహరం ।
అతీవ తరుణం రమ్యం - భూషితాంగైశ్చ భూషితమ్‌ ॥ ౯
కొమినీకాంత మవ్యగ్రం - కోటిచంద్రాననాంబుజం ।
కోటి స్మరాధికతను - చృవిం సర్వాంగనుందరమ్‌ ॥ ౦
ఇంపైన చంపక పుష్పముందగు వన్నెగలవాడు నొక్కముఖము మూడుకన్నులు (రెండు వికసించిన
కులన్సులంబ్రోల్రినవియు మూడవది ముకుళించిన పుండరీకము వంటిదియు) గలవాడును చిరునగవుతో
శాంతమైన వదనము గలవాడును రత్నములతో గూడిన సువర్ణాలంకారములు గలవాడును
గజిహూదండను మెడందాల్చినవాడును మేలిమిమణులతో చెక్కంబడిన కిరీటముతో ప్రకాశించువాడును
పనోహఠమ్సగ్స క్రంఠహారముతోడను కడియముల తోడను సందికడియముల (అంగదముల) తోడ
) 1రకరింపంబడినవాడును అగ్నిపూతము నద్వితీయము మిగుల సూక్ష్మము 'మనోహరమునగు
ేరువస్తద్వయము (పట్టుధోవతి పట్టుత్తరీయము) తో మిక్కిలి విరాజిల్లువాడును శ్రీ గంధము, అగరు
హరితో కన కుంకుమతిలకముం బెట్టుకొనినవాడును రత్నదర్పణము (అద్దము) ను కేలం
ెట్టకొనినవాడ్రును కాటుకతో వెలుగొందు కన్నులుగలవాడును ప్రపంచముంజెందిన సూర్యచంధ్రాది
| సు నంబు నాకర్షించు యౌవనము
| య వస్తువుల నతిక్రమింరు,, కంకి, గరిజాగు, నత్యంతము దునంలు న
273
ట్రీ శ్రీ శివ మహా పర్వా
గలవాడును సింగారింపబడిన యవయవములతో శోభించువాడును తరుణుల చిత్తములను రంల
ముండును కోటిచంద్రులతో సమానమగు ముఖకమలము గలప్య్యా
జేయువాడును స్టిరగంభీరహృద ఆ
కోటిమన్మధులను మించిన శరీరకాంతి గలవాడును సర్వాంగసుందకుండు. నగు మహాదేవుని తన మృ
చూచి మేనక - పూర్వపరితాపమును విడనాడి మిగుల ముతియుచుండెను. మరియు క
పూర్వసుకృతవిశేషమును (తన) యనుంగుకూతురును (తన) పతిని కులమును ప్రశంసించుకాన్స్య
తనను కృతార్థురాలుగా భావించుచు మాటిమాటికి యానందపడుచుండెను. ముఖమును విష్పారుక్ష్యా
యల్లుని చూచుచు నీరాజనము నొసగుచుండెను. పూర్వము పార్వతి చెప్పినదంతయు నిజమని భావించు
లోలోన విస్మితురాలగుచుండెను. పార్వతి నుడివినదాని కన్న నెక్కుడు రూపలావణ్యములను శంకర్న
యందు గాంచుచుండెను. “ఆహా! మహేశ్వరుని సౌందర్యము వర్ణనాతీతము గదా” అని మ్మే
చింతించుచు స్వగృహములోనికేతెంచినది. “గిరిజాదేవి ధన్యురాలు ధన్యురాలు” అనియు “ఈమెశే
సాక్షాద్భగవతి దుర్గ యనియు ఇట్టవరు నెప్పుడును చూడలేద” నియు యువతులు కన్యలును నుడువుచుండిః,
గంధర్వశేష్ణులు గానముంజేయుచుండిరి. అప్పరసాంగనలు నాడుచుండిరి. అమరులందరును
శంకరుని లోకోత్తర సుందరరూపమునుగాంచి సంతసించుచుండిరి. మంగళవాదకులు పలురకముల
వాద్యములను మధురాక్షరములు వినఐడునట్లు అనేక వివిధ భంగిమలతో (మోగించుచుండిరి.
అట్టితతి నగాధిరాజు - ముదితాంతరంగుడై గృహద్వారముచెంత చేయందగు వేడుకను గావింన
మేనకాదేవియు నిండుమనంబున గృహిణులనందరిని మర్యాదగా పలుకరించి లోనికేగియుండెను.
శంకరుండును హిమవంతునిచే నివేదింవంబడిన స్థానమునకు తన యనుచరులకో
వెళ్ళియున్నవాడు.
ఇంతలో కులదేవతను పూజింప పరిచారికలు పార్వతీదేవి నంతఃపురము నుండి తీసుకొనిరాగొ
దేవతలు రెప్పపాటు లేకుండ నామెను చూచుచుండిరి. ఆ దివ్యమోహనరూపమును వరిం
నలవిగాకుండెను.
నల్లని కాటుకవన్నె గలదియు తన శరీరముందగు నవయవములతో భూవణములనే
మెలుగుపణచునదియు శంకరునిచేమాత్రము గారవింపంబడు కనుకొసలుగలదియు ఇతరులచూసో
తొలగించు నేత్రములుగలదియు ఇసుమంత చిరునగవుతో (ప్రసన్నంబగు ముఖముగలదిలో
క్రేగంటిచూపులు గలదియు ప్రేక్షకుల మనంబులను రంజిలంజేయునదియు మిక్కిలి మనోహరంబో
కేశపాశము (సిగముడి) కలదియు అందమైన పత్రముల నలంకరించుకొనినదియు కస్తూరితో
సింధూరతిలకముం దాలల్చినదియు వక్షస్థలమున విరాజిల్లు రత్నహారము గలదియు మణులతో కూడ్‌
భుజకీర్తులు కడియములును కలదియు రత్న కంకణములను ధరించినదియు రత్నకుండములో ర
కాంతులతో (ప్రకాశించు నింపైన చెక్కిళులు గలదియు మణిరత్నములందగు కాంతుల పుం
బోలిన పలువరుసతో శోభించునదియు తియ్యని దొండపండువంటి యధరోషము (కిందిపెదవి) గలదో |
రత్నకాంతిని వెదజల్లు పావురాణిం బూసుకొనినదియు రత్నములతో కూడిన దర్పణము (అద్దము స
స
GRE mY అగరు, కసూరి, ah
కీ శ్రీ శన నునో ప్రరాణనం
గ మ. లేపనముంజేసుకొనినదియు ధ్వనించు నండెలను పొాదములందాభ్సినడియు
టీ అదియు పప ద ప
నో నథికాళ్ళు జగమునకు మూలమైనదియు (ప్రపంచము నావిర్భవింపంజేయునడియు
ఫేనూదేవిలో కూడియుండునదియు నగు అమ్మవారిని బృందారకులు నవలోకించుచు భక్తిప్రపత్తులతో
స్రుకఖ్రిడుచుండిరి. స్ట
శంకరుండు సంతోషసముత్సాహము లుప్పతిలగా గిరిజాదేవిని ప్రక్కనుండి చూచుచు విరహ
శాపమును" విడనాడుచుండెను. మరియు నామెయందే తనచూపు నిలిపినవాడై గగుర్పాటులొందుచు
సమస్తంబును మజచుచుండెను; ఖ్‌
అంత కాళికాదేవి నగరము వెలుపలి ప్రదేశమున కులదేవతను పూజించి (బ్రాహ్మణ స్రీలు వెంటరాగా
శండ్రిగొరియిల్లుం బ్రవేశించినది. శంకరుండును తనకొరకై ఏర్పరుపంబడిన స్వసానమునకు
చ్‌ ®
బ్రహ్మవిష్పాదులతోం గూడి వెళ్ళియుండగా సురల నందరిని హిమవంతుండు యధోచితముగా సత్కరించి
వసతుల యందు సౌకర్యమును కల్పించెను.
ఇయ్యది “ఢితవిజ్ఞార నర్వన్వముూ ఆను శాంకరీయ ఈఆంధ్రానులాద
వ్రతచనముతో నలుబది యారవయదధ్యాయము.
(హిమవంతుని యింటిలోనికి శంకరు(డు వెళ్లు మహోత్సవము)
తరువాత హిమవంతుండు గిరిజాదేవికి శంకరునకును వేద మంత్రములతోస్వస్తి వాచనములం
ముంచి ప్రార్థింపగా శంకరుండు బ్రహ్మవిష్ట్వాదులను లోనికి నరుదెంచుచుండిరి. వైదిక లౌకికాచారముల
ననుసరించి మహేశ్వరుండొసంగిన సువర్ణాభరణములతో మహేశ్వరి నలంకరించి విప్రవనితలు
సఖరాండ్రును మంగళహారతుల నిచ్చుచుండిరి. అలంకారమునకు ముందు మంగళస్నానమును =
కంచరి. చీరంగట్టుకొని వల్లెవాటువేసుకొని నానావిధరత్నములతో కూడిన రవికెను తొడుగుకొనియు
" కము మున్నగు నాభరణములను ధరించియు మనస్సులో శివునినే స్మరించుచును త్రిజగన్మాతయగు
యలరారుచుండెను.
ఆ సంతోష సమయమున వధూవర పక్షముల వారిద్దరును బ్రాహ్మణులకు అనేక దానముల
గొసర్చుదుండిరి. బ్రాహ్మణేతరులకును పలురకముల పారితోషికము లొసగంబడుచుండెను. గీతవాద్య
| “దంబు సంఘటించుచుండెను.
._ అట్టితశ్రి విధివిష్ణుమహేంద్రాది దేవతలు వసిష్టాదిమహర్నులును తదితర ప్రేక్షనలును హిమవంతునిచే
పండిన స్థలములయందు నాసీనులగుచు గౌరీశంకరులకు వందనమును సమర్చించిరి.
అంత దైవ శిఖామణియగు గర్గాచార్యులు “పాణిగ్రహణమునకై శంకరుని యిచ్చోటికి గొనిరమ్ము”
| _ గామవంతునకు చేప్పుగాసాతరడు మహీధరులనువిప్రులను:శథితర్రప్రస్సుఖ్లుల్త
2/5
వచ్చుటకు పంపినవాడు. అంత నవ్వారు మంగళ ద్రవ్యములను హస్తములయందిడుకొని మహేశ్చర
నివాసమునకుంజని మంగళవాద్యములు మైగుచుండగా వేదఘోషము గీతనృత్యకాలాహలంబును వ్య
బడు చుండగాను శంకరుని సన్నిధికి నేగుచుండిరి.
ఇంక శివగణంబులు దేవర్నులును వధూపక్షమువారి రాకను గుర్తించి సంబరముట్టి పడుమేండ్థ
పాణిగ్రహణకాలము సమీపించినదని యువ్విళ్లూరు చుండిరి. లోకములకు మంగళము నొదవంకు
శివకల్యాణమును కనులార చూడగలుగుచున్నందులకు ధన్యులమైతిమని లోలోన మురియుచుండి6.
ఇంతలో పర్వతులు సమీపించి శంకరుని విష్ట్వాదులను “కన్యాదాన సమయమాసన్నమైనది క్యా
నచ్చోటికి రండ” ని ప్రార్థింపగా నమరులందరు నుత్సాహమతిశయింప జయజయధ్వానముల,
జేయుచుండిరి. శంకరుండును పార్వతీదర్శనలాలసుండై లోనుండి యుబికి వచ్చుచున్న సంబరమృన్స
మజుగుపజచుచు బయలుదేర నుద్యుక్తుడగుచుండెను.
లోకానుగ్రహతత్సరుండగు పరమాత్మ - మంగళస్నానము నాచరించి మేలివస్రములందాల్చియ
లోకపాలురు సేవించుచుండగా వృషభముందగు మూపుపై నెక్కి మంగళ వాద్యములతో సురలందరును
వెంటరాగా హిమవంతుని గృహముంజేరుచుండెను. హిమవంతుండంపిన విప్రులు పర్వత ్రేష్టులును
కుతూహలముతో శంకరుని ముందు నడచుచుండిరి.
అట్టితణి మహేశ్వరుండు - శ్వేతచ్ళత్రము క్రింద నలరారుచు చామరములత్తో వీవయిడుచుండెను.
బ్రహ్మదేవుండు విష్ణుమూర్తియు దేవేంద్రుండును లోకపాలురు నగ్రేసరులై మిగుల రాణించుచుండిరి.
శంఖములు, దుందుభులు, తప్పెటలు, మద్దెలలు, గోముఖములును మాటిమాటికి మోగింపబడుచుండెను.
గాయకులు మధురసంగీతములను పాడుచుండిరి. అప్సరసలు నాట్యమాడుచుండిరి.
జగదేక బాంధవుండగు నా భగవానుండు లోకాతీతమగు వర్చస్సుతో శోభించుచు దివ్యమందార
. పుష్పములు వర్షించుచుండగా భక్తులు నానావిధస్తోత్రములతో ప్రార్థించుచుండగాను కల్యాణమంటపమున?
(బివేశించినవాడు.
ఆ సమయమున హిమవంతుని పార్షదులు శంకరుని వృషభముపై నుండి దింపి లోనికి గొంపోవగో
హిమవంతుడు సమీపించి ప్రణమిల్లియు మంగళహారతి నిప్పించెను.
అటులే దేవతలందరిని సత్మరించుచు తనదైవమును (ప్రశంసించుకొనుచుండెను. మరి”
నర్హ్యపాద్యముల నొసగి శంకరుని బ్రహ్మవిష్టాదులతో గూడ లోనికి గొనిపోయి సమున్నత రత్సవీళమలే
నాసీనులంజేసినవాడు. £ ప J
మేనకాదేవియు బ్రాహ్మణస్రీలును తదితరవనితలును నీరాజనముల నొనగుచుంీ*
పురోహితుడు శంకరునకు మధుపర్మాదికమును సమర్పించెను. శంకరుని వివాహా వేదిక
కూర్చుండంజేసి పార్వతి నచ్చోటికి గొనితేగా ముహూర్తము సమీపించుచుండగా ప్రణవము నుచ్వ |
గర్గాదార్యులు పుణ్యాహవాచనము నొనర్సెన్సు,
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 216 |.
"oe
శీ శ్రీ శిన మహో ప్రరాణను
అప్పుడు పార్వతీదేవి శంకరునిపై మంగల్తా
ద్ర మై త లె
ప్రసన్నముఖమును వీక్షీంచుచుండెను. న సంతుష్టముఖియె ఆతనని
కాచారము న
సుంగళాక్షతలంజల్లుచు కృపావీక్షణములం బజపుచుండెను. నుసరించి పార్వతిపై
ఇట్లు పార్వతీపరమేశ్వరులు ఒండొరులను గారవించుచు పర చూచుకొనుచుండగా లక్ష్మీదేవి
మున్నగువారు నవ్వారికి హారతుల నిచ్చుచుండిరి. అటులే వివాహమున కరుదెంచిన సువాసినులందరును
గారీశంకరులను కనులార గాంచుచు నీరాజనముల నొసగుచుండిం.
ణెయ్యది “శివనిజ్ఞాన సర్వస్వ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
ప్రవచనముతో నలుబదియేడవ యభ్యాయము,
టో
అప్పచీత్చారింశాధ్యాయము
(కన్యాదాన వర్ణనము)
గర్గాచార్యులు (ప్రేరేపింపగా హిమవంతుండు మేనకతోకూడి కన్యాదానము నొనర్చ బంగారుచెంబు
, పట్టుకొని వస్రాభరణముల నలంకరించుకొని వరుని వస్త్రచందనాదులతోడను పాద్యము మున్నగువానితోడను
సత్కరించెను. దైవజ్ఞులైన (బ్రాహ్మణులు తిధివారనక్షత్రాదుల నుగ్గడించుచుండిరి. శివేచ్భావశమున
హీమవంతుండు గోత్రప్రవరలను కులమును నామధేయమును వేదమును శాఖను త్వరగా చెప్పుమని
శంకరు నడుగగా నాతడు సుముఖుడైనను విముఖుడై విచారపరుండయ్యెను. - '
అట్టితటి నమరులు మునులు గంధర్వులు యక్షులు సిద్ధులును శంకరుని ముఖమును చూచుచుండగా
భగవానుండు నిరుత్తరుండగుచున్న సందర్భమును నారదుండు కనుగొని, పెద్దగా నవ్వుచు శివ(ప్రేరితుదై
వీణను మీటుచుండెను.
ఎడతెటిపిలేకుండా వాయింపంబడుచున్న వీణనాపుమని నారాయణుండు, పంకజాసనుండు, దేవతలు
మనులును చెప్పినను విననందున హిమవంతుండు బలాత్మానముగా నివారింపగా నారదుండు మహేశ్వరుని
సరించి యిట్లు వచించెను.
గిరీంద్రా! మూఢుడవై బహిర్ముఖదృష్టితో మహేశ్వరుని గురుతెజగకున్నావు. ప్రస్తుతము
పలగోక్రాదులను విచారించుట పాడిగాదు.
శ అస్యగోత్రం కులం నామ - నైవజానంతి పర్వత |
విష్ణు బ్రహ్మాదయో9 పీహ - పరేషాం కా కథా స్మృతాం ॥
యస్వైకదివసే శైల! - బ్రహ్మకోటి రయం గతా |
పఎవ శంకరస్తే2 ద్య - దృష్టః కాలీతపో బలాత్‌ ॥
శంకరుని కుల మెద్దియో గోత్రమేదో పేరేమిటో (బ్రహ్మదేవుడు విష్ణుమూర్తి మున్నగువారే
కిలసుకొనంజాలరు. తదితరులకు: తెలియదని వేరుగా.వెప్పనవసరములేదు1141,6
16
17
277
శివ
ఆతని యొక్కదినముననే కోటి బ్రహ్మలు గతింతురు. అట్టి కాలాతీతుండగు మహేశ్వరు _
పార్వతీదేవిందగు తపోబలమున నిప్పుడిట్లు కనబడుచున్నవాడు.
పరబ్రహ్మము, నిరాకారుడు, నిర్గుణుడు, ప్రకృతినిమించినవాడు, నిర్వికారుడు, మా
పరాత్పరుడు, గోత్రకులనామములు లేనివాడు, స్వతంత్రుడు, భక్తవత్సలుడు నగు
రీరముగలవాడై యనేక నామధేయములతో విరాజిల్లు చుండ
స్వేచ్చావిలాసమున దివ్యశ
వన సుకృతమునంజేసి నీకు నల్లుడు కాబోవుచున్నవాడు.
ఈతడు తన లీలావిహారముతో చరాచరము నంతయు మోహింప జేయును. ప్రాజ్ఞ
శివుని పూర్తిగా తెలుసుకొనంజాలదు. పూర్వకాలమున శంకరుడు లింగాకారమున నావిర్భవింపూ
బ్రహ్మదేవుడు అంతరిక్షమున పైపైకివెళ్ళియు లింగోపరిభాగమును, విష్ణుదేవుడు పాతాళమునకు వెళ్ళిర్ను
లింగము దగు చివరిభాగమును కనుగొనంజాలకుండిరి.
వేయేల? పర్వతరాజా! శివమాయా ప్రభావము అమోఘమైనది. హరి(బ్రహ్మాదులు నద్దా
లొంగియుండవలసినదేను; కావున నిట్టి మహామహుని విషయమై కులగోత్రాదులను పరామర్శించుట
యోగ్యముకాదు.
వెండియు నారదమహర్శి - లీలారూపధారియగు సదాశివుని కులము గోత్రంబును నాదమనియే
గ్రహింపుము!
శ్లో! శివో నాదమయః సత్యం - నాదః శివమాయస్తథా !
ఉభయో రంతరంనాస్తి - నాదన్యచ శివన్యచ ॥ 28
శివుడు నాదము అనగా ధ్వని స్వరూపుండు. నాదము శివాత్మకము; శివునికిని నాదమునకును
భేద మిసుమంతయులేదు. లీలావిలాసచతురుండగు శివునినుండి సృస్టియందు ్రప్రధమముగా నాదము
పుట్టుటచే నాదమే యన్నిటికన్న మిన్నయైనది. కావున సర్వేశ్వరుడు మానసికముగా (ప్రేరేపించినందున
వీణానాదము ంజేసితిని - అని వచించెను.
అంత హిమవంతుడు సంతసించి సంశయమును పోగొట్టుకొనెను. హరిబ్రహ్మాదులును నారద
“సాధు, సాధ” అని మెచ్చుకొనిరి. బుద్ధిమంతులు మహేశ్వరుని గాంభీర్యమును పరికించుచు విస
పరస్పరము దిగువవిధము సంభాషించుకొనుచుండిరి.
పరాత్పరుడు నిజబోధస్వరూపుండునగు శంకరుని యానతివలన, విశ్వము విశాలముగా నేర్పడిన
స్వతంత్రగతికలవాడు ఏకాంత భక్తిగమ్యుడు. బ్రహ్మాండాధిపతియు నగు మహేశ్వరుని మా భా
ప్రస్తుతము చూడగలుగుచున్నాము. తరువాత మేరువు మున్నగు పర్వత ్రేష్టములు నిండు వేస
నొక్కుమ్మడిగా “శైలరాజా! ప్రస్తుత మెట్టి విమర్శలకు నవకాశము. లేదు. పార్వతిని ప్రభవ
నశంకముగా నొసగవలెననియే మా యఖిప్రాయ” మని నివేదింపగా హిమవంతుడు
హర్షపూర్వకముగా శివునకు యధావిధిని “తస్మైరుద్రాయ మహతే” అను మంత్రమును దిగువ థా
నుచ్చరించుచు కన్యాదానము నొనర్చెను.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
గ్‌
థీ ఖీ శవ మనో పురాణము
ఇమాం కన్యాం తుభ్య మహం - దదామి ప
ర
భార్యార్థం పరిగృహ్లీష్య _ ప్రపీద సకలేశ్వర ॥
| "38
శ్లోకార్థము - పరమేశ్వరా! ఈ నా కూతురును వీ న
నీకు సమర్చించుచున్నాను. భార్యగా పరిగ్రహింపుము!
ఇట్లు పార్వతీదేవిదగు హస్తమును శంకరుని కరము న వంతుడు
సముద్రమును దాటినట్లు సంతుష్టాంతరంగుడయ్యెను. Pes పటు
శంకరుడును లోకరీతిబట్టి “కోల దాత్రొ
ఇత్యాది మంత్రములను పరి
ము వాసర త్యా చుచు భూమినిస్ప ఎ్రశించి
స్వర్గ మర్త్యలోకములలో ఆకసమునందును శివకల్యాణవశమున గొప్పయుత్సవముగానుండెను.
జయశబ్దమును నమఃపదమనంనతట నుచ్చరించుచుండిరి. గంధర్వులగానము అప్సరసల నాట్యంబు
ద్రవర్తించుచుండెను. ఓషధీప్రస్థపురంబున నాగరికులందరును మిగుల సంబరపడుచుండిరి. ఎటజూచినను
వాతావరణము శభమయముగా నుండెను. హరిబ్రహ్మ దేవేంద్రాదులు కడుంగడు హర్షించుచుండిరి.
ఇక శైలరాజు - వివాహోచితముగా శివునకు పారితోషికములను సమర్పించెను. బంధువులు *
, పార్వతీ శంకరులను పూజించి నానావిధములగు కనకరత్నమణిమయవస్తువుల నొసగుచుండిరి.
గౌరశంకరుల (ప్రీత్యర్థము పిమవంతుడు' పలురకములైన రత్నములను మనోహర రత్నపాత్రలను
_ సపర్చించెను. ఇంకను లక్ష ఆవులను నూరు మంచి గుజ్జములను లక్ష దాసీలను కోటి యేనుగులను
సువర్గరత్న నిర్మితములగు కోటి రథములనొసగి కృతార్థుండయ్యెను. పిమ్మట కొండలరాయడు
మధ్యాహ్నసమయోచితములైన స్తోత్రములతో శివునిం (బ్రార్ధింపగా మునులందరును పార్వతీదేవికి
గగ్గాచార్యానుమతిని వేదమంత్రములతో నభిషేకమును గావించిరి. మరియు
దేవాఖిధానము నుచ్చరించి వర్యుక్షణవిధి నాచరించిరి. ఇత్యాది సందర్భమునంజేసి
హోహస్థలమంతయు ఆనందమయముగా నుండెను.
|, అిహ్మదేవుండు చెప్పుటంబట్టి పరమేశ్వరుండు - బ్రాహ్మణులచే రగులుకొలుపంబడిన నగ్నిని తన
డస గ నొసగుచుండెను.
వి పార్వతిని కూర్చుండపెట్టుకొని బుగ్యజుఃసామమంత్రముల నాహుతుల
సరీ సవిత నగ్రజుండగు మైనాకుండు పేలాలదోసిలింబట్టుచుండెను. లోకాచారము నమస్కరించి
కరులు వహ్ష్నిప్రదక్షీణమును చేయుచుండిరి.
శ వినుండు!
అట్టితజి చం ద్రశేర్లుని ల్లీల్లాన్లిల్లాస మ్లైన్వి్గమ్లు, వర్తిణమించినదో చెప్పెదను, వినుం
lection, Varanasi. An eGangotri Initiative
279
సీ శ్రీ శివ మనో ఫ్రర్మా
బ్రహ్మదేవుండు శివమాయామోహితుడై అగ్ని ప్రదక్షిణమును చేయుచున్న పార్వతీదేవిందగు చర్ష్య
వంటి గోరుకాంతిని పరికించినందున కామవికారముంజెంది మాటిమాటికి న
య్యెను. అట్లు తననుండి రేతస్సు పడుచుండగా బ్రహ.
మిగుల సిగ్గుంజెంది స్వవీర్యమును నేలపైన రాచుచుండెను. మహాదేవుండద్దానిని కనుగొని |
కాముమోహితుండగు బ్రహ్మను వధింప నుద్యుక్తుడై నందున జనులలో హాహాకారము ఉప్పతిల్లెన్సు,
భయపడుచుండెను. అందువలన తేజస్సుతో ప్రజ్వలించుచున్న శంకరుని విష్ణ్వాద్యమరులు గ్య
విధమును స్తుతింపదొండగిరి.
దేవదేవా! పరమేశ్వరా! జగన్మయా! జగదీశ్వరా! కరుణింపుము! సర్వాంతర్యామివగ్సట్య
భావముల కన్నిటికిని కారుకుండవు నీవేయని భావింతుము. నిర్వికారుండవు; అవ్యయుడవు నిత్యుగ్య
నిర్వికల్పుడవు; ఆక్షరుండవు; పరుండవు; నీ స్వరూపముందగు నాద్యంతములు అగమ్యములై యన్ని
కనంబడుచున్న విశ్వమంతయు నీ స్వరూపమున మధ్య బాగంబగునని తోచెడిని, అహంపదాభిమానియ్య
జీవుండు మాత్రము నీ రూపమును కనుగొనంజాలక బహిర్భూతునివలె సతమతమగుచుండును. పృథివ్యా
తత్త్వములు నీవు కావని వేదములు నిరూపించుచున్నందున నవ్వానిని మించిన సత్యము నీవై పృధివ్యాదులు
వ్యాపించి బ్రహ్మ మనంబజగుచున్నావు. పూర్ణబ్రహ్మంబు అమృతంబు శోకరహితంబు ఆనంద మాత్రంబుసగ
వస్తువు నీవేయని మా దృఢ నిశ్చయము.
ప్రపంచముంజెందిన సృష్టిస్థితిలయములను చేయుచుందువుగాన నప్వానిసంబంధము కలవానిమి
కనుపడుచుందువు. నిజముగా విచారించినచో ఎట్టి ప్రమేయము లేనివాడవనియే చెప్పవచ్చును. నీవొక్కడే
సత్తుగా నసత్తుగా పరిణమించితివి. ఐనను అద్వయుడవనియే చెప్పుదురు. సువర్ణయైక్కటియే అద్దా
వికారములు భిన్నములగునట్లు నీ వొక్కడవే నీ శక్తులవలన భిన్న భిన్న రూపములు కలవాడ వగుచున్నాప
శ్లో! తవైవ చరణాంభోజం - ముక్తికామా దృఢవ్రతాః
విసృజ్యోభయతః సంగం - మునయః సముపాసతే ॥ i ౧౫
మౌనము అనంగా మునిధర్మముగల మహానుభావులు శాంభవ మనంబడు దృఢమైన వ్రళమ
గలవారై రాగద్వేషాది ద్వంద్వవికారములులేనివారై మోక్షము (పునరావృత్తి రహిత శాశ్వత శివసాయుణ్యమ)
కొరకు నీ పాదకమలమునే ఆరాధించుచున్నవారు. నీవే పూర్ణస్వరూపుడవు : అమృతుండవు, శోకమోనో
ప్రాకృత గుణములేనివాడవు. ఆనంద మాత్రుడవ్వు జీవాత్శభిన్నుడవై విశ్వము దగు సృష్టిస్థితి సంహరమళ
జేయుటకు జీవాత్మలో ప్రవేశించువాడవు; వాస్తవముగా ఎట్లి ఆపేక్షలేనివాడవననియే చెప్పవచ్చును
సదసత్తుల నతిక్రమించి యుండువాడవు గాన వస్తువులోని భేదమేగాని వస్తుభేదము లేదు. బీవీ
అజ్ఞానవశమున నిన్ను గురుతెజుగక నానావిధ వికల్చ్పములంజెంది భ్రమ ప్రమాదములకు లోనగు
a అ విడగొట్టుకొనువారికి ఎట్టి బాధలుండజాలవు. శంకరా! నిన్ను పట
ందుల ము క్‌
జేయువాడవ్యు గాన EE కా అహ.
నందలి చంద్రుని
శరీరమునంతయు గాంచుచు స్థలితవీర్యుండ
వచాను ర
నకు మొదటివాడవు. నీకు మాత్ర మాద్యంతములు లేవు. (కృతిని మో
పురుషోత్తముండవు 1 విశ్వేశ్వరుండవు పరాత్పరుండవు; బ్ర దేవుండు ర జోగుణసంబంధము si
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
కేయుచున్నొను; త... సదాశివుడవు; మహతత్త్వము పంచతన్మాత్రలు, పంచభూతములు
సకర్మేం[ది Et చే నధిష్టింవంబుడియే వ్యక్తములగుచున్నవి. అనగా ఉపయోగము.
ఇందుచున్నవి. ప్‌ వా! పరమేశ్వరా! అనుగ్రహింపుము! పురుషోత్తమా! కనికరింపుము!
=a నద్ర దశదిశలు భుజములుగాను స్వర్గము శిరస్సుగాను అంతరిక్షము నాభిగాను
వాయువు గై సూర్యచంద్రాగ్నులు మూడు నేత్రములుగాను మేఘములు వెంట్రుకలుగాను
నక్షళములు గ్రహములు మున్నగు ఖేచరములన్నియు అలంకారములుగాను విశ్వరూపుడవై విరాజిల్లు
నిన్ను పార్షించుటకు నెవరి తరంబగును? మనోవాచామ గోచరుంరుడవు; |]
శః పంచస్యాయ చ రుద్రాయ - పంచాశత్‌ కోటి మూర్తయే ।
త్రథధిపాయ వరిష్టాయ - విద్యాతత్వాయ తే నమః ॥ ఎ౨౯ా
సద్యోజాత వామదేవ అఘోర తత్పురుష ఈశానము లనబండు ఐదు ముఖములు గలవాడును
భర్తల సంసారదుఃఖమును పోగొట్టువాడును ఏబదికోట్ల స్వరూపములు గలవాడును (బ్రహ్మవిష్ణురు[ద్రులకు
మించినవాడును (్రేష్టుండును జ్ఞానాత్మకుండు నగు శివునకు నమస్మారము. 3
ఇదమిళ్ధమని నిర్దేశింపవలనుగాని నిత్యస్వరూపము గలవాడును మెజుపువంటి ప్రకాశము అగ్నిం
బోలిన వన్నెయుగల' శంకరునకు నమస్కారము.
బట్టి స్తోత్రము నాకర్ణించి ప్రసన్నుడై శివుండు బ్రహ్మదేవునకు నభయము నొసగెను. అంతకేశవాది
లృందారకులు మిగుల సంతృప్తింజెంది సంబరపడుచుండరి.
బ్రహ్మదేవుండు తన వీర్యమును నేలపై బాగుగా రాచినందున నేర్చడిన కణముల వలన వేలకొలది
వాలభిల్య బుషులు జన్మించి “జనకా!. జనకా!” యని యనురాగమున పలుకుచు బ్రహ్మను సమీపింపగా
నారద మహర్షి - మీరందరుకూడి గంధమాదనపర్వతమునకుంజని తపంబు గావింపుడు!
హరునకు శిష్యులగుదురు! ఇట నుండినచో మీ కేమియు ప్రయోజన ముండంజాలదు” అని వక్కాణించెను.
అంత'నవ్వారు శంకరునకు నమస్కరించి గంధమాదనమునకు వెళ్లగా నమరులు పంకజాసనుని
నూజడింప నాతండు “దుర్మార్గుల గర్వము నణచు భక్తవత్సలుడు సర్వకార్యకర్తయు శంకరుడే
యని మది నిశ్చయించుకొని, '
దేవదేవా! మహాదేవా! కరుణాసాగరా! (ప్రభో! సమస్తమునకు కర్తవు భర్తవు హర్తవు నీవేను;
హొశరవుంత్రయు నీ యిష్టము ననుసరించియే ప్రవర్తించునది.
జ అని ప్రార్థించి కరముల ననుసంధించి శివునకు మొక్కులిడగా విష్ట్వాదులును మరల నొకతడవ
చేని. అంత శంకరుండు ప్రసన్నుడై యభయ మొసగినందున బ్రహ్మాదిదేవతలు సంతుష్టాంతరంగులై
ఇయ్యది “శివవిజ్ఞాన సర్వస్తూ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
౧ప్రవకనమాుతో నణణరి తొమిదన తురాయము, Initiative
281
,! శీ శవ మహా ప్రర్మా
లా కా
(పరిహానమును వల్లించుట)
అటుపిమ్మట బ్రహ్మదేవుడు - గౌరీశంకర వివాహ సందర్భమున Mag జెండ
శేషకృత్యమును దంపతులకు శిరః స్నానమును ధ్రువదర్శనమును హృదయాలంభనమను క
శ మునిగణములతో గావింపంజేసెను. తరువాత శంకరుండు బ్రాహ్మణానుమతిని పార్షక్ర్షే
శిరముపై సింధూరము నలందెను. అట్టితటీ యామె యద్భుతమైన శరీరముఖకాంతులు గల్బ్గ
కన్పట్టుచుండుటయేగాక దంపతులు నొకే పీఠముపై నాసీనులైనందున భక్తులకు సుఖము నొదవంక్ష్నే
పరమ శోభతో రాణించుచుండిరి. ఇట్లు వివాహయజ్ఞము ముగియగా శంకరుండు బ్రహ్మదేవ్యన్ష
ప్రూరపొత్రమును గోదానమును మంగళప్రదములైన మహాదానములను సమర్చించుటయేగాక బ్రాహ్మణుల్య
నూరు సువర్ణ ముద్రికలను కోట్లకొలది రత్నములను నానావిధ వస్తువులను దానము నొనర్చెను. 6
సమయమున దేవతలు నిఖిల ప్రాణులును జయ శబ్ధము నుచ్చరించుచు సంతోషించుచుండి,
మంగళవాద్యములు మైగింపంబడుచుండెను. సంగీతములు శ్రవణ పేయము లగుచుండెను. విష్ణ్రబ్రహ్మల
ఇంద్రాద్యమరులు మునులు తదితరులందరును హిమవంతుని సంప్రదించి తమ తమ నివాసస్థలములక
వెళ్లియుండిరి.
అంత పర్వతరాజు పట్టణమునందలి ముఖ్య సువాసినులు పార్వతీపరమేశ్వరులను శయనాగారమ
నకు గొంపోయి లౌకికాచారముల నన్నిటి నొనర్చుచుండిరి. తాంబూలదానాది మంగళ కార్యము
నెరవేర్చి లోనికి (ప్రవేశింపంజేసి యందరును చిరునగవుతో (క్రేగంటి చూవులతోడను దంపతు?
నవలోకించుచు గగ్గుర్చాటులంజెందుచు తమ పరమేశ్వర సందర్శన భాగ్యమును ప్రశంసించుకొనుచుండిర
అట్టితజి సుందర తమ వేషముతో సర్వవిధ లావణ్యముతోడను నవయౌవనము తోడను కామి
మనంబులను మోహింపంజేయువాడై ఇంచుక నగవుతో ప్రసన్నమైన ముఖకమలముతో కటావీక్షణములో
నలరారుచు సూక్ష్మమైన పట్టధోవతిం గట్టుకొని యున్న శంకరుని కనులార చూచుటకు పదునాలుగరే
నమరనారీమణులు గొప్ప వేడుకతో నరుదెంచినవారు. సరస్వతీదేవియు లక్ష్మీదేవియు సావితిణ
జాహ్నవియు అదితియు శబీదేవియు లోపాముద్రయు అరుంధతియు అహల్యయు తులనీదేవియే
స్వాహాదేవియు రోహిణియు వసుంధరయు శతరూపయు సంజ్ఞాదేవియు రతీదేవియు దేవకేస్తో
నాగకన్యకలు మునికన్యలు నేందరెందరో లెక్కింపనలవిగానివారు నచటికి నేతెంచిరి.
ఆ ముత్తైదువలు - రత్నపీఠముపై కూర్చున్న శంకరు నుద్దేశించి మధురమైన
కూడిన వినోద వాక్యములను దిగువ విధము పలుకుచుండిరి.
సరస్వతీదేవి - మహాదేవా! (ప్రాణ ప్రియురాలైన మా కాళిని పరిగ్రహించితివి. చంద్రునిలోకో
ప్రియురాలి ముఖమును గాంచుచు సతీవియోగదుఃఖమును తొలగించుకొనుము! కాలకాలుడౌ! పార్ల
కౌగలించుకొని యామెను సుఖపెట్టుచు కాలముం గడుపుము! మీ దంపతులకు నెల్లకాలనా న్‌ |
కలుగకుండుగాక! |
#|
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
|
y
చ
గంంజేర్చుకొని సుఖింపుము! + ఇంక సిగ్గెందులకు?
సావిత్రీదేవి - శంభో! గరిజాదేవికి ఫలాదికమును తినిపించి వడిగా
నీ
శచమనముంజేసి కర్పూర తాంబూలమును పార్వతి కీయుము! వు భక్షించుము! వెనువెంటనే
విచారపడెద వెందులకు?
జాహ్నవిదేవి - బంగారు దువ్వెనతో ప్రియురాలి వెంట్రుకలను దూయుము!
సతియనురాగము ంబడయుటకన్న నెక్కువ సౌభాగ్యం బెద్దికలదు.
ద
r
సాధ్వికి
అదితీదేవి - శంకరా! దంపతులు మీరు కూడ భుజించున
[ ప్పుడు భోజనాంతమున ముఖశుద్ధి
కాకు పార్వతికి జలమునొసగుము! లోకమున దంపతుల పరస్పరానురాగమే మిన్నయినది.
శబీదేవి - సతీదేవిని విడనాడజాలక నామెను భుజముపై మోయుచు ప్రపంచమున పరిభ్రమించిన
[కు పార్వతిని సమీపించుటకై బిడియ మెందులకు?
లోపాముద్రాదేవి - అంతః పురమున క్లీరముంధ్రావి ఫలములను మధురపదార్థములను తాను
8ని ప్రియురాలికి తినిపించియు తాంబూలము నొసగుట లోకాచారమై యున్నది. అట్లు గావించి
ర8ిసుఖములం బడయుము!
అరుంధతీదేవి - పార్వతి నొసగుట కియ్యకొనిన మేనకాదేవిని పలువిధముల మెప్పించి నీ
ట్పించితిని గాన నీమెన బుజ్జగించి సురతము నొనర్చుము!
అహల్యాదేవి - పరమేశ్వరా! సనాతనుడ నని యిప్పుడు గూడ ముదుసలివి కావలదు. మేనకాదేవికి
మరిపెముంగొలిపిన యౌవనము తోడనే ఏకాంత సుఖముల దేలుము!
తులసీదేవి - మహేశ్వరా! సతీదేవిని విడనాడితివి. మన్మధుని కాల్చితివి. ఐన నీ పార్వతీదేవిం
ఒయుటకై హిమవంతునిసన్నిధికి వసిష్టమహర్షి నేల పంపితివి?
స్వాహాదేవి - తరుణుల నర్మవాక్యములకు తబ్బిబ్బుగాకుము! వివాహమున వనితలు ప్రగల్భముగా
మాటలాడుట _ లోకాచారముగా నున్నయది.
రోహిణీదేవి - కామశాస్త్రవిశారదుడవు; పార్వతీదేవిందగు కోరిక నెరవేర్చుము! కామినుల
"ము సమ ద్రమువంటిది; అట్టి సముద్రముందగు తీరమును చేర్చుము!
వసుంధరాదేవి - కామార్తులగు తరుణుల మనోభావమును కనిపెట్టువాడవు; సర్వవిధభావములు
“కైనను ఇట్టి శృంగార సమయమున రతిభావము నిన్నుగూడ విడువంజాలదు.
* అటులే నీ సుఖసమయమున ప్రియురాలికి సంతసమొదవునట్లు ప్రవర్తించుము!
._ సంజ్ఞాదేవి - సువాసినులారా! ఏకాంతస్థలమున పడకనమర్చి రత్నదీపమును తాంబూలాదికమును
_ లిపి పఫంపుడు
యు పార్వతీదేవిశ్షో గూడ్ల శంకర్లుని డిగా పంపుదు! An eGangotri Initiative 283
శతరూపాదేవి - ఆకలింగొన్నవాడు కడుపునిండ రుచికరపదార్థములను తిననిది తృప్తింబొందం
జే శ్రీ శివ మహా ఘా
సీశ్వరులకు నాచార్యుండు నిర్వికారుండునగు భగవానుండు సురనారీమణుల విలాసవచ్ము.
మనసార నాలకించి “అమ్మలారా! మీరందరు జగన్మాతలు; కుమారునిం బోలు నాయెడ నిట్టి
యెందులకు?” అని వక్కాణింప నవ్వారు సిగ్గుంజెంది చిత్తరులవలె నిశ్చేష్పురాండ్రగుచుండిరి.
మహేశ్వరుడు సంబరపడుచు మిష్టాన్నములను పార్వతీదేవితో గూడభుజించి కర్పూరవిడియన్న్య
పరిగ్రహించెను.
ఇయ్యది “శివనిజ్ఞాన నర్వస్తూ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
(మన్మధుని బ్రతికించుటు)
అట్టి అనుకూల సమయమున దీనవత్సలుండగు శంకరుని రతీదేవి ఇట్లు ప్రార్ధించెను. '
భక్తవశంకరా! పార్వతిని పరిగ్రహించి మిక్కిలి దుర్లభంబగు సౌభాగ్యమును లోకమునకు న్య
గూర్చితివి కావున నా పతియగు కాముని దహించుట నిరర్ధకంబని తోచెడిని. ఇప్పుడు నాపతిని బ్రతికించిడే |
పార్వతిదేవితో సరసముగా విహరించుమని ప్రార్థించుచున్నాను. యువతీయువకుల యెడంబాటు వళ /
కలుగు సంతాపమును తొలగింపుము! ఈ నీ వివాహసమయమున జనులందరును సుఖసంతోషము॥
జెందుచుండగా నేనొక్కతెనే దుఖింపవలెనా? దీనబాంధవా! శంకరా! నన్ను నాధునితో కూడియు(డ
దానిగా నొనర్చుము! చరాచరప్రపంచమున నాదుఃఖమును నివారించుటకు నీవు దక్క మరియొక
సమర్భుండుకాడు. నాభర్తను జీవింపంజేసితివేని పార్వతీదేవితో నీవు పరిపూర్ణముగా సుఖింపంజాలుడ$
సమస్తంబు చేయుటకు సమర్థుడవు నీవేను; వేయేల? నా పతిని త్వరలో (బ్రతికించుమని ముమ్లో
వేదుచున్నాను.
ఇంతమాత్రము వచించి రతీదేవి తన కొంగున ముడిచియున్న భస్మను నాధా! నాధా! కో
వగచుచు శంకరుని ముందు నునిచెను. రతీదేవిదగురోదనమును సరస్వతీదేవి మున్నగువారు ౫ |
దుభించుచు దీనవదనలై “పరమేశ్వరా! భక్తవత్సలుండను పేరు నీకు ప్రసిద్ధమైయున్నది. కావున కరుణ
మన్మధుని జీవింపంజేసి రతీదేవిని సనాథగా గావింపుము అని ప్రార్ధింప శంకరుండు నవ్వారి వినన
నాలకించి భస్మపై యమృతవీక్షములను ప్రసరింపంజేయగా నా విభూతినుండి మన్మధుడు - హరో
సొందర్యములతో బయలు వెడలి కనుపడగా రతీదేవి తనభర్తనుగాంచి మహేశ్వరునకుళర్తో
ప్రణామమునాచరించెను.
మరియు నంజలింఘటించి తన పతితోకూడ శంకరుని విధ తములతో ప్రార్ధింప శో
న్యం నీవ చేసన సోత్రమున మిగుల సంయసందుద టు. నమ నకానము అక |
యపరాధమును ధు శీ
పెరివమ! నీళక్తుల యెడ ననురాగమ్లన్లు న్నీ ఛర్గణకమలహోో” ఇ |
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Var
ఖీ శీ శివ మనో ప్రరాణను
సాధింపుము! నన్నెలకాలము కృషాద్భష్టితో నన్నుగ్రహైయ్యెన్ను!
భా! ఇకముందు నీకు ఎట్టి భయంబు నుండజాలద్లు. వె ము! విష్ణుమూర్తి
ఇంత నుండుము!” అని వక్కాణింపగా మన్మధుడు శంకరునకు య న a
ఇలపలికి వచ్చినవాడై నారాయణుడు మొదలగు వారికి యొక్కులిడి Fa a
పలుకరించి శుభాశీర్వాదముల నొసగుటయేగాక్ర “మన్మధా! శంకరుడు - సహజ స క అ
నిన్ను జీవింపజేసినవాడు! ఇకముందు స్వార్థపరులమాటలను. నమ్మి ees
జాగ్రత్తగా లోకోపకారమును చేయుచు సుఖముగా జీవించుము! ము
సఖమునుగాని దుఃఖమునుగాని కలుగజేయువాడు తానేయని భావింపుము! ప్రతిజీవియు తాజేసిన
క్ష్మదగు ఫలము ననుభవించునుగదా!
(1 కాలే రక్షా వివాహశ్చ - ని'షేకః కేన వార్యతే
అని యాచింప శంకరుడు వల్లెయని
సమయాను సారముగా ప్రతి ప్రాణిని కాపాడుటను వివాహమును ఏకాంతసుఖమును ఎంతటి వారైన
నాపజాలరు” అని సంభాషించి మిన్నకుండిరి. మన్మధుడును దేవతలచెంత నిశ్చింతగానుండెను.
అట్టితణి గౌరీనాధుడు లోకాచారము ననుసరించి మేనకాదేవి ననుమతిని జనావాసమునకు మరల
| నొకసారి వెళ్ళగా వేదధ్వనియు మంగళవాద్యధ్వనియు చెలరేగుచుండెను. జయశబ్దము నుచ్చరించుచు
లిష్ణబ్రహ్మాదులు దిగువవిధము శంకరుని నుతించుచుండిరి.
శంభో! అఖిలాధారా! మహేశ్వరా! మహాదేవా! రుద్రా! విశ్వంభరా! వృద్ధి నొందుము!
కోతే! త్యంబకేశ్వరా! మాయాధీశ్వరా! ఆనందమయా! మాకానందము నొనగూర్చుము. నిర్గుణుడవు;
-శష్యామండవ్యు సర్వవ్యాపకుండవు. అభిలాధారుడ వయ్యును లీలారూపమును ధరించియుండువాడవు;
ఇ్టీ!ీకు నమస్కారము. భక్తుల మనోరధంబుల నీడేర్చుటకై కొన్ని ప్రదేశములయందు జ్యోతిర్లిగరూపమున
ససీంచు కరుణాసముద్రుడవు; సర్వాంతర్యామివై దీనులనుకాపాడుచుందువు; ఆవాబ్మానసగోచరంబగు
సళ్చిదానంద విగ్రహము కలవాడవు; మమ్ము సర్వదా రక్షించుము!
ఆంత శంకరుండు నవ్వారి నుతుల నభినందించి యధోచితము సత్మరింపగా నమరులు మిగుల
లమని భావించుచు తమతమ నివాసములకుంజని విశ్రాంతింజెందుచుండిరి.
ఇయ్యది “శివనిజ్ఞాన సర్వస్తూ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద |
త్రవచనముతో వబదియికటవ యధ్యాయము.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative "
285
హిమవానుండు వియ్యాలవారి విందునకై విశాలప్రదేశము నేర్చఅచి యక్ష
చాన్సు చల్లించి అలికించియు ముగ్గులు వేయించియు పరిమళముగల పలువస్తువుల నమర్శ్వె
అమరులను తదితరులందరిని కుమారులతోడను తనవారితోడను భోజనార్థము విలిపించ్వై
శంకరుండు కేశవుండు పద్మజుండు దేవేంద్రుడు సురలును హిమవంతుని పిలుపు ననుసరించి భోజనశ్య్యా
వెళ్ళుచుండిరి. అట ప్రభువును బృందారకులనందరిని నగరాజు యధోచితముగా సత్కరించి మంచిపీట్మ్మ
కూర్చుండంజేసెను. అనేకవిధములైన రుచికర మధురపదార్థములను పిండివంటలను పాత్ర లయ
వడ్డింపంజేసి భుజింపుడని విన్నవింపగా విష్ణుమూర్తిమున్నగు నమరులు సదాశివుని పురస్మరించుక్లా
మిగుల సంబరమున పంక్తిభోజనమును చేయుచుండిరి. నంది భృంగి వీరభద్రాది గణాధిపకుల
ప్రమధగణంబులును నిండువేడుకతో మిష్టాన్నములను మెక్కుచుండిరి. భృగువుమొదలగు బుషల
మునులు సిద్ధులు సాధ్యులు కిన్నరకింపురుష యక్షగంధర్వాదులును వేరు వేరు వరుసలలో ప్రేమ
రాగములు ఉట్టిపడుచుండగా కుడుచుచుండిరి. చండీగణంబులును బహువిధములైన చమక! |
వాక్యములంబలుకుచు కుతూహలములను వెదంజల్లుచు కడుపునిండ తినుచుండిరి. భక్ష్యముణ
అప్పడములు కూరగాయలు వివిధమధురసపానీయములు వ్యంజనములు (పచ్చడలు) మొదలగ
నపూర్వమైన అద్వితీయమగు గట్టురేడు విందును పసందుగా నారగించి విష్ట్వాది దేవతలు తమ శవ
నెలవులకుంజని విశ్రమించుచుండిరి. .
పతివ్రతామతల్లులందరును మేనకాదేవి యనుమతిని శంకరుని సుఖవాసమనంబఅగు మనోహో
భవనములోనికి గొంపోవగా నట రత్నసింహాసనము నందాసీనుండై వాసమందిరమును శివుడే
గాంచుచుండెను. అందు -చేందలకొలది రతృదీపములు వెలుగుచుండినవి. అటనట రతృకలక
లమర్చంబడియుండెను. ముక్తామణులతోడను రత్నద్రరణములతోడను శ్వేత చామరములతోడను నానో!
చిత్ర విచిత్ర నిర్మాణములతోడను విరాజిల్లు నా మందిరము శివలోకమనంబజగినదై శంకరుని ప్రభామ
యిట్లు పరిణమించినదా యన్నట్లు గోచరించుచుండెను.
మజియు నచట పలురకములగు పరిమళద్రవ్యములు, పువ్వుల పాన్పు, మొదలగునవి చిత్రమో
రంజిలంజేయుచుండెను. ఒకచో వైకుంఠము మరియొకచో (బ్రహ్మలోకము ఇంక నొకచో
నివాసంబులును మరియొకచో స్వర్గంబును ఒకానొక సముచిత స్థలమున కైలాసంబును మే
మహోన్నత ప్రదేశమున సర్వోపరి విరాజితంబగు శివలోకంబును విశ్వకర్మచే నేర్బరుపయిడియులో
ప ఇట్టి యద్భుతద్భశ్యములు గల విశ్రాంతిమందిరమును శంకరుండు కనులార గాంచి తుల |
తస కొనియాడుచు రత్నపర్యంకము (పాను) నందు లీలగా శయనించినవాడు. హొ మ
తన వారికి తదితరులకును భోజనంబునిడి నినవాడు
CC-0. Jangamwadi Wer నిడి అనాట్లి క్లార్తమునంతయు, మ్లుగ్రించుకొ జ
భాగ్యవంతుడైన
నానావిధ మంగళవాద్యములను (మోగించు
నితమ యిష్టదైవమగు శంకరుని స్మరించి
వాహనముల నాయత్త పఅచు కొనుచుండిరి.
అప్పుడు ధర్మదేవత - కేశవుని యానతిని శంకరుని నివాస గృహమునకుంజని యిట్లు ప్రార్థించెను.
శ ఉత్తిస్లో త్తిష్ట భద్రంతే - భవ! నః ప్రమథాధిప | 3
జనావాసం సమాగచ్చ - కృతార్థాన్‌ కురు తత్ర తాన్‌ ॥
శంకరా! లెమ్ము! నీకు శుభమగు గాక! ప్రమధాధిపతీ! మాకును మంగళము నొనంగూర్చుము!
జనావాసమునకు అనంగా విడిదిచోటునకు నేతెంచి యచటివారందరిని ధన్యుల జేయుము!
మహేశ్వరుండు ధర్ముని ప్రార్ధనము నాలకించి చిరునగవుతో మేలుకొని కృపాదృష్టి నవలోకించియు
ఫొన్సుడిగ్గియు ధర్మా! నీవు మొదట వెళ్లుము! తరువాత నే వేగమే వచ్చెదనని వచింపగా ధర్మదేవత
మందు వెళ్ళెను. పిమ్మట నాతడు బయలుదేరుచుండగా నాడవారు గొప్ప వేడుకతో మంగళగీతములను
పాడుచు శంకరుని పాదకమలములను చూచుచుండిరి.
భిళృత్యమలందర్చుకొని కైలాసమున కేగుటక్తు కు
ఆట్లు నా మహానుభావుండు వారిచే సత్మరింపంబడి ప్రాతఃకృత్యమును ముగించుకొని మేనకా
హీమవంతులను సంప్రదించియు జనావాసమునకుంజనినవాడు. అట వేదనాదంబును చతుర్విధ
వాద్యఫుట్టనంబును చెలరేగగా శంకరుండు హరిబ్రహ్మాదుల వందనముల నందుకొని సుఖాసీనుండయ్యెను.
అట్టీ మహోత్సవము వర్ణనాతీతము గదా!
ఇయ్యది “శివవిజ్ఞాన సర్వస్వ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
' ప్రవచనముతో వబదిరెండవ యధ్యాయము.
ధా
త్రపంచాశాధ్యాయము
(శంకరుని ప్రయాణమును వర్ణించుట)
అటుపిమ్మట హరిబ్రహ్మాది బృందారకులు తపోధనులైన మునులును కాలకృత్యములందీర్చుకొని
మునుండి బయలుదేర నుద్యుక్తులగుచుండగా హిమవంతుండు ప్రాతఃస్నానము నాచరించి
వందన శివారాధనములను నెరవేర్చుకొనియు, పుర[పముఖులతోడను సన్నిహితబంధ్గువులతోడను
' చొవిసన్సునక్తు వెళ్ళి శంకరుని దర్శించి ప్రణమిల్లియు “దేవా! కొన్ని దినములు న్హాగ్భహమున
తో గూడ నివసింపుమనియు నీ దర్శనము చేతనే కృతార్థుడ నగుదుననియు దేవతలందరిని;
ీనిద్పష్తన్స వేంచేసిన నీ యనుగ్రహమునకు పాత్రుడనై ధన్యుడనైతి ననియు” విన్నవించి యంజలిం
ఇచి నారాయణుండు మున్నగువారి నాహ్వానించెను. అంత నవ్వారు శంకరుండు హిమవంతుని
1 ( r a ed క్రీర్తి మిగుల
సగము నంగికరించినట్లు కనుగాని*నంతుష్ణారతరంగుతైశగరాజా; ధన్యుడను Is
Dm ంతంం eye
ర్డీ శీ శివ మహా ప్రర్మా |
విశాలమైనది. పరమాత్మయు సత్పురుషప్రాప్యుండు నగు శంకరుండు తన యనుచరులతో నీ
నుండుటంజేసి నీతో సరిందూగు పుణ్యాత్ముండు ముల్లోకములయందు లేడని చెప్పవచ్చును. విడి
మిక్కిలి మనోరంజకముగా సమర్చితివి. సత్మారమును బాగుగా కసత. నీ విడిన భోజనన్షుీ
నపూర్వములై వర్ణింపనలవింగానివి. జగదంబయగు పరాశక్తి పార్వతీరూపమున నీ యింట నివసించ్ని
కావున నీ సమృద్ధియంతయు చిత్రముకాదు. ఇట్టి గౌరీశంకర కల్యాణమునకు వచ్చినందున మేన
ధన్యులమైతిమి” అని వచింపగా హిమవంతుండును తదీయులును మునిదేవతాగంధర్వాడ్స్యు
ప్రశంసించిరి.
ఇట్లు వారు నొండొరులను బాగుగా మందలించుకొనుచుండగా గొప్ప వేడుకయు వేదధ్వనన్న
జయధ్వానంబును చెలరేగినవి. మరియు మంగళగానము నృత్యంబు వందిమాగధ స్తోత్రంబులన
బ్రాహ్మణులకు వివిధ దానంబులును నెరవేర్పంబడుచుండెను.
అంత గిరిరాజు మహాదేవు ననుమతిని స్వనివాసమునకుంజని నానావిధములగు ఏర్పాట్టకో
భోజనప్రబంధమును చేయుచుండెను. తదర్థము సర్వేశ్వరుండు తన వారందరితో వేంచేయగా మొద
శంకరుని పాదములను కడిగి తరువాత హరిబ్రహ్మల యొక్కయు ఇంద్రాద్యమరుల యొక్కయు మును
యొక్కయు చరణములను ్రక్షాళించియు నందరిని భోజనమండపమున వారి వారికిందగిన |
పీఠములయందు నాసీనులంజేసినవాడు.
పలురకముల పక్వాన్నములను వడ్డింపంజేయగా మహేశ్వరుండు విష్ణుబ్రవ్మాదులును సంబరమన
మెక్కుదుందిరి. అట్టితజి సువాసినులు భుజించుచున్నవారి నవలోకించుచు మృదుమధుర సరసవాక్యములో
చమత్మరించుచుండిరి. అట్లు వారు కడుపునిండ తిని తాంబూలముంగైకొనియు హిమవంతుని పలుకరిల
తమతమ నెలవులకేగి విశ్రమించియుండిరి.
ఇట్లు మూడవనాడు నాలుగవనాడును యధావిధిగా గట్టురేడు వివాహోచిత కృత్యములను నెరవేర్చిన
యనేక దానముల నొనర్చినవాడు. వివాహము నాలుగవ దినముతోడనే పూర్తియగును గదా! ఐదవనాడే
వెళ్ళుదుమని యమరులనంగా, ఇంక కొన్నిదినములు నివసింపుడని హిమవంతుండు కోరినండో
నవ్వారటులే సముచిత మర్యాదల నందుకొనుచు బహుదినములంగడిపి సప్తర్నులను పొమవంటో
చెంతనంపగా నవ్వారు మేనకాహిమవంతులకు శివతత్త్వమును ప్రశంసించి సమయోచితముగా శంకో
(ప్రయాణమును గురించి సంభాషించిరి. అంత పిమవంతుండంగీకరింసగా శంకరుండు సపరివారమో
కైలాసమునకు బయలుదేర నుద్యుక్తుడయ్యెను.
అట్టితజి మేనకాదేవి మిగుల దుఃఖించుచు దిగువవిధము విన్నవించినది. దేవా! దయగలకో్‌ (
పార్వతి నేలుకొనుము! వేయితప్పులైనను క్షమింపుము! ' ఆశుతోషుడవు గదా! నాయనో నితో
యీ. జన్మలోనే గాక ప్రతిజన్మయందును నీ పాదాంబుజములను సేవించినదై మహాదేవని రీ
స్వప్నమున జాగరూకతయందును స్మరింపజాలదు. మరియు నీ గొప్పదనమును విన్నంతమో |
CC-0. Jangamwadi MatftCollection, Var
గీ శ్రీ శవ మనో ప్రరాణనం
ఇంతమాత్రము వచించి పార్వతిని శంకరున ;
దు మూర్భితురాలయ్యెను. అంత హిమవం
గూడ శంకరుని పయనమునకై వలయు సన్నాహములజేయుచుండెను. అ
సప్తర్షులు - ప్రస్తుతమునకుదగు ప్రయాణమును పార్వతీదేవిచే చేయించుమని హిమవంతునకు
శెపగా నాతడు పార్వతి యెడబాటు నోర్వలేక కొంతకాలము బాధపడి యెట్టకేలకు నూఅటజెందియు
ఫార్వతిని సాగనంపుమని మేనకాదేవికి చెప్పిపంపెను. అంత నామె విరహబాధ ననుభవించుచు నొకవంక
సంబరపడుచున్నదై (శుతిస్మృతి సమ్మతమగు కులాచారము నాచరించియు పండైం[డ్రు విధములగు
శృంగార ఆభరణములతో పార్వతీదేవి నలంకరించెను. .
మునులారా! శంకరుని కల్యాణప్రయాణమును సంగ్రహముగా వివరించితిని. ఇక తల్లిదండ్రుల
నెడభాసి బయలుదేరు పార్వతీదేవిదగు ప్రయాణమును చెప్పెదను. వినుడు! అని సూతమహర్షి
శౌెనకాదులకు వచించినవాడు.
ఇయ్యది “శివవిజ్ఞాన నర్వస్పూ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
_చతుఃపంబాశాధ్యాయము )
(పతివ్రతాధర్మ వర్ణనము)
మజియు సూతుడు చెప్పందొడగెను.
సప్తర్షులు - ప్రస్తుతమునకుందగు ప్రయాణమును పార్వతీదేవిచే చేయించుమని హిమవంతునకు
చప్పగా నాతడు పార్వతియెడబాటు నోర్వలేక కొంతకాలము బాధబడి యెట్టకేలకు నూఅటంజెందియు
సార్వకిని సాగనంపుమని మేనకాదేవికి చెప్పిపంపెను. అంత నామె విరహబాధ ననుభవించుచు నొకవంక
సంిరబడుచున్నదై (శ్రుతిస్మృతి సమ్మతమగు కులాచారము నాచరించియు పండ్రెండ్రు విధములగు
ఛంగార ఆభరణములతో పార్వతీదేవి నలంకరించెను.
అట్టితథి నొక బ్రాహ్మణసువాసినీవనిత - మేనకాదేవి (దగు హృద్గతమును గుర్తెరిగి పార్వతీదేవికి
8 నక్రాధర్మముల నిట్లు నుపదేశించెను.
|. పార్వతీ! ధర్మమును పెంపొందించు నా మాటలు వినుము! ఈ నా ప్రబోధము ఇహపర
౦దు ఆనందము నొనంగూర్చును. నీకేగాక నిద్దానిని వినువారికిని మేలు నొదవంజేయును.
లోకమున పతివ్రతయే ధన్యురాలు, మరియొకర్తునెంతటి యోగ్యతకలదైనను గౌరవింపందగినది
"గ. పతివ్రత _ లోకముల నన్నిటిని పవిత్రములం జేయుటేగాక భక్తితో తనను చూచువారి'కల్మషముల
ని
| పోగొట్టును. CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An 620001 Initiative
S ఇ 289
1
(నీ శీ శవ మనో పరా.
శ్లః సేవలే యా వతిం ప్రేమా - పరమేశ్వర వచ్చివే !
ఇహ భుక్వా౭_ఖిలాన్‌ భోగొ - నంతే పత్యాళివం వ్రజేత్‌ ॥ క
భర్తను భగవంతునివలె ననురాగముచే సేవించు సాధ్వీమణి - జీవితమును సమస్త స్ఫస్ట్య
విహిత హు ననుభవించి జీవితాంతమునందు భర్తతో గూడ జన్మరాహిత్యమును పొందున్న
అనంగా శివసాయుజ్యము6 జెందునని భావము.
సావిత్రి, లోపాముద్ర, అరుంధతి, శాండిల్య, శతరూప, అనసూయ, లక్ష్మీదేవి, స్వధ, సతి, స
సుమతి, (శ్రద్ద, మేనక, స్వాహాదేవి, ఇత్యాది సాధ్వీమణులందరును పాతివ్రత్యము వలననే అనరా
పతిసేవనమే వ్రతముగా గలిగియుండుటచేతనే లోకమున సత్పురుషులచే పూజింపంబడుచున్నవార్స,
ఇంతియేగాక బ్రహ్మవిష్ణుమహేశ్వరులు నవ్వారి నాదరింతురు.
ఇంక నీ భర్త యన్ననో సామాన్యుండుగాడు. దీనులపాలిటి పెన్నిధియు భక్తులచే సేవింప
బడువాడును సత్పురుషులకు ప్రాప్యుండునై యున్నవాడు. మతియు భక్తులకుసుఖమును ఆనందమును
కలుగంజేయువాడును పరమాత్మయు నగు శంకరుని నిరంతర మారాధింపుము!
శృతిస్మృతులయందు వతివ్రతాధర్మము ్రేష్టంబని వర్ణింపంబడినది. అదెట్లనంగా? పతివ్రక -
భర్త భుజించిన తరువాతనే భుజింపవలెను. ఆతండు నిలచియున్నదో తానును నిలుపంబడవలెను. భక |
నిద్రించిన పిమ్మట తాను శయనింపవలెను. 'ఆతండు మేలుకొనక ముందు తాను నిద్రనుండిలేవవలెన. |
ఎట్టిదావరికము లేనిదై ఎల్లకాలము భర్తకు పొతము నాచరింపవలెను. సాధ్వీవనిత -
తానలంకరించుకొనియే భర్తకు కనుబడవలెను. ఆతండు గ్రామాంతరము వెళ్ళినపుడు మాత్రము కుంకువ
మొదలగు మంగళద్రవ్యముల నుపయోగించి యలంకారమును మానవలెను. భర్త పేరు తానెప్పుడ
నుచ్చరింపరాదు. ఒకవేళ నాతడు తీక్టముగా మాటలాడినను శిక్షించినను తాను మరల నాక్రోశమ
జెందరాదు. భర్తపిలచినపుడు ఇంటిపనులను విడచి వెళ్ళి నమస్కరించి స్వామీ! ఏమిటి! అని వినయమళో
ప్రశ్నించి యాతండు చెప్పినకార్యమును ప్రసన్నమనంబున గావింపవలెను.
ఇంటివాకిలిని చాలకాలము తాను నిలువంబడరాదు. పరగృహమునకు భర్తయనుమతి లేని
పోకూడదు. భర్త నుడివిన రహస్యవృత్తాంతము నితరులకు చెప్పవలదు. భర్త దేవుని పూజించుటో
వలయు పత్రపుష్పాదులను చెప్పకమునుపే నమర్చియుంచవలెను. .
భర్తకు ఎప్పుడెప్పుడు ఏమేమి కావలెనో అట్టి అవసరములం దీర్చుటకై పతివ్రత - సంసిద్గురో
యుండవలెను. పతి - యభిమతము లేనిది కాశీరామేశ్వరాది తీర్థక్షేతములకు వెళ్ళకూడదు. ఊోరేగిసో
సమాజములు మున్నగు వానిలో పాలుగొనరాదు. ఒకవేళ పుణ్యతీర్థములందు గ్రుంకులిడవలో"
కోర్కెగలిగినచో భర్తగారి పాదోదకమును చల్లుకొని పుచ్చుకొనవలెను. ఎందుకనంగా? గంగోరీ
వుణ్యతీర్థములు కాశ్యాదిపుణ్యక్షేత్రములును పతిచరణజోదకమునందు కలవని పతి[వలౌధర్యో
చెప్పుచున్నది. కావున సంశయింపరాదు. భర్త తినగా మిగిలినది ప్రసాదమని భావించి
ఎర గహింపవలెను. దేవతానివేదనమును చేయకుండా పితృదినమునాడు పెద్దలకు సమఖి
అతిధులకు పరిచారకులకు స
పశువులకు బిచ్చగాండ్రకు నొసగకుండను
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative జో |
|
|
భర్త యాజ్ఞలేనిది యుపవాసమును చేయరాదు.
ఒకవేళ గా నుపవాస
అట్టి వనితకు ఉపవాసఫలము సమకూరుకుండుట యే స్వేచ్చ పవాసము నాచరించినచో
గాక నరకంబు నొనంగూరును.
ప్రాణనాధుడు సుఖముగా నిశ్చింతగా నున్నపుడు యధేష్టము విహరించు నపుడు ఆటంకములను
కల్చించరాదు. భర్తబలహీనుడైనను కష్టాలపాలైనను రోగగ్రస్తుడైనను ముదుసలియైనను సంతోష
స్వాంతుడైనను మిడుకువాడైనను ఆతనిని తిరస్మరింపరాదు. రజస్వలగా నున్నతతి మూడుదినములు
భర్తకు కనుపడనిదైఈనమాటను వినుపింపంగూడదు. నాలుగవనాడు సుస్నాతయై మొట్టమొదట భర్త
ముఖమునుచూడవలెను. వీలులేనిచో పతిని మదిని తలచుకొని సూర్యునవలోకింపవలెను.
శ! హరిద్రాకుంకుమంచైవ - సింధూరం కజ్జతాదికం
కుర్పొసకంచ తాంబూలం - మాంగల్యాభరణాధికమ్‌ ॥ శల
కేశసంస్కారకబరీ - కర కర్ణాది భూషణం
భర్తు రాయుష్య మిచృంతీ - దూరయే న్న పతివ్రతా ॥ 3౫
పసుపు, కుంకుమలు, సింధూరము, కాటుక, రవిక, తాంబూలము, మంగళసూత్రము, మెట్టెలు,
గాజులు, కమ్మలు, మొదలగు మాంగల్యవస్తువులను పతివ్రతయగు వనిత దూరము చేయరాదు.
అనంగా ఎల్లకాలము ధరించియుండవలెనని భావము మరియు తలవెంట్రుకలను దూసుకొని
కొప్ప్టునమర్చుట నేమజరాదు. వీని నన్నిటిని విడువకుండు సువాసిని - తన భర్త చిరకాలము
జీవింపవలెనని యపేక్షించు సాధ్విగా గుర్తింపంబడునని సారాంశము.
చాకలిదానితోడను అంకులాడితోడను సన్యాసురాలితోడను నిర్నిమిత్తముగా ద్వేషించుదానితోడను
ఒకప్పుడైనను చెలిమింజేయరాదు. భర్తను బాధించు నామెతో మాటలాండగూడదు. ఒంటరిగా
సండకూడదు. దిసమొలతో జలక మాడరాదు (చిన్న వస్త్రమునైన ధరించి స్నానముంజేయవలెనని
భావమ్స,
రోలుపైనను రోకలి పైననుమూకుడు పైనను బండపైననుకడపపైనను తిరుగలి (విసుర్రాయిపైనను
కూర్చుండరాదు. ఏకాంతమున భర్తతో సుఖించునపుడుదక్క నితరసమయములలో స్వతంత్రించి
సంభాషింపక్రూడదు. భర్తకు నిష్టమైన వస్తువుల యందు పనుల యందు తాను గూడ (ప్రేమ
గలిగియుండవలెను.
భర్త సంతోషముతో నున్నతణి (పతివ్రత) తాను సంబరముతో నుండవలెను. ఏదేనొక సంకటమున
. బాధపడుచు విచారపడుచుండినచో తానును ఖిన్నురాలుగ నుండవలెను. సంపదలయందు
సదలయందు నొకేవిధముగా నుంటూ ధైర్యముగలదై సంతోషాతిశయమును గాని దుఃఖాడంబరమును
గని చూపరాదు, ఇంటియందు నెయ్యి లవణము (ఉప్పు) మంచినూనె మున్నగునవి లేనపుడు భర్తకు
సుద తెలుపవలెను గూని .హాతాత్తుగాజెప్పియాతనిని బాధింపకూడధ్సుం! Initiative
291
స్రీ శీ శివ మనో పర్వా
శ్లో విధే ర్విష్లోర్హరొ ద్యాపి - పతిరేకోజ_ధికో మతః |
పతివ్రతాయా దేవేశి - స్వవతిః శివ వివచ ॥ క
పార్వతీదేవీ! నిజముగా విచారింప పతివ్రతకు భర్త - బ్రహ్మవిష్ణు మహేశ్వర్గుల కన్న నధిక్వ
తేటపడును. అనంగా ప్రతి సాధ్వీమణి - తన పతి సాక్షాత్‌ శివుడనియే భావింపవలెనని నె a
వ్రతములను ఉపవాసములను భర్తను నిరాకరించి చేయునామె పతిందగు ఆయుష్యమ్వు
హరించును. మరియు మరణించిన తరువాత నరకదుఃఖము ననుభవించును.
భర్త యెద్దియేని కఠినముగా చెప్పినపుడు తాను క్రోధముతో సమాధానము నిచ్చునెడ (గ్రామమ్వు
ఆడుకుక్కయెగాని అరణ్యమున ఆడునక్కయెగాని జన్మించును. భర్తకూర్చుండు దానికన్న నెత్తిన పీళమునంప
తాను కూర్చుండరాదు. దుర్మార్గుల చెంతకు వెళ్ళకూడదు. భర్త నుద్దేశించి నిందావాక్యములుగాని ఫ్రీ
గొలుపుమాటలను గాని యాడరాదు. ఒకరిని నిందింపం గూడదు. పోట్లాటను దూరమొనర్చవలెన్న,
అనంగా తానెప్పుడును కలహింపరాదని భావము. పెద్దలముందు హెచ్చుగా మాటిలాడరాదు. హెచ్చుగా
నవ్వకూడదు.
భర్త బయటనుండి వచ్చుటను గమనించి మందస్మితముతో నెదుర్మొని ఆహార పానీయములను
తాంబూలాదుల నొసగి పాదసేవంజేయుచు మార్జాయాసమును పోగొట్టు సంతోష మనోహర వచనముల |
బలుకుచు నాతని రంజిలంజేయుసాధ్వీమణి - ముల్లోకములను సంతసింపంజేశినదగును.
శ్లో! మితం దదాతి జనకో - మితం భ్రాతా మితం నుతః ।
అమితస్యహి దాతారం - భర్తారం పూజయే త్సదా ॥ “౫౦
తండ్రిగాని అన్నదమ్ములుగాని కుమారుండు గాని కలుగంజేయు సుఖము లేక ఆదరము
పరిమితమైయుండును. . భర్తవలననేర్చడు శరీరసుఖముగాని మానసిక ఆనందముగాని యపరిమితవై
ఇహపరముల రెంటికిని సాఫ్‌నమగును. కావున నట్టి భర్త నెల్లకాలము గౌరవింపవలెను. ఎప్పుడీ
నవమానింపరాదు. తన మాంగళ్యజీవనమునకు కీర్తిప్రతిష్టలకును భర్తయే కారణమగుటచే నాతేనో
దైవముగాభావింపవలెను. భర్తయే దేవుండు భర్తయే గురువు. పతియే ధర్మము పుణ్యతీర్థములు వ్రతమణి
నగువాడు. అందువలన |ప్రతోపవాసాది నియమములను విడనాడి భర్తనే సేవింపవలెను. భర్తు
నిరాకరించి రహస్యముగా ప్రవర్తించు వనిత - చెట్టు తొజ్టయందు నివసించు పెద్ద ఫిట్టయె
భర్త దండింపగా తాను నాతనిని కొట్టందలచిన యామె - ఆడుపెద్దపులిగా జన్మించును. పరప
కడకంటిచూపులతో గాంచునది - మెల్లకన్నుగలదగును. భర్తకు పెట్టకుండా తాను మిలో
భుజించునెడ ఊరపంధియై గాని ఆడుమేకయె గాని జన్మించును. ప్రియుని నీవు అని పలుకరొ
మూగదై పుట్టును. సవతినెల్ల కాలము ద్వేషించు వనిత - ప్రతిజన్మయందును దౌర్భాగథరో
భర్త చూపు తప్పించి పరపురుషుని మోహముతో గాంచు భార్య - ఒకకన్ను గ్రఢిదే పెదమాహో
కురూపిగా జన్మించును.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
గ '
క శ్రీ శీవ నునో ప్రరాణషం
జీవహీనో యధా దేహః - క్షణా దశచితాం వ్రజేత్‌ ।
భర హా తథా యోషిక్ర్‌ _ సుస్నాతాల_ప్యశుచి; సదా ॥
పతివ్రతయొక్క పాదము స్పృశించు ప్రదేశము పవిత్రమై సంచరించువారి పాపములను పోగొట్టును.
సూర్యభగవానుండు చంద్రుండు వాయుదేవుండును సాధ్విందగు చరణమును స్పృశించి తమకు
పావనత్వము నొదవంజేసుకొందురు. ఉదకములు పతివ్రతను తాకి “ఇప్పుడుగదా మా కల్మషమును
శొలగించుకొంటి” మని భావించును.
ఐతే భర్తయే పరమదైవమని భావించి ప్రవర్తించు సాధ్వీమణులను పురుషులు చులకన జేయరాదని
* డిగువ సందర్భమున గాననగును. అమర
ఆ
శీ భార్యామూలం గృహస్థన్య - భార్యామూలం సుఖన్యచ
భార్యా థర్మఫలావా షై - భార్యా సంతానవృద్ధయే ॥ er
గృహస్థుని సంసారము చక్కగా సాగుటకు ఇల్లాలే మూలము; శారీరక వాచిక మానసిక సుఖములం
రిడయుటకు ధర్మపత్నియే నిదానము; ధర్మార్థకామ మోక్షఫలముల నొందుటకును భార్యయే భర్తకు
సహకరించును. మంచి సంతానమును బడసి వంశవృద్ధి గలుగంజేయుటకును సతియే కావలెను.
సౌందర్యము అంగసొష్టవముగల. తరుణీమణులు సర్వసాధారణముగా గృహముల యందు
సందువారు కాని పూర్వజన్మమున గావింపంబడిన శివారాధనము వలనను ఈజన్మ యందలి శివభక్తిచేతను
సరషనకు పతివ్రతయగు భార్యలభించును. సాధ్విని పత్నిగా 'పొందినవాడు ఇహపరలోకముల రెంటిని
ంవంజాలును. భార్యలేనివాడు దేవతాకార్యమును వితృకర్మను అతిథి నత్మారమును
మజ్ధయాగవ్రతములను చేయుటకు తగినవాడుకాడు. పతివ్రత యగుభార్య తనయింట గల భర్తయే
ఎహస్థుడని చెప్పవచ్చును. అట్లుకానిచో ముదుసలి తనము శరీరమును క్షీణింపంజేయునట్లు రాక్షసి
యెదుటనున్నవారిని మింగునట్లును దుర్మార్గురాలగుభార్య - భర్తను పీడించుచు క్రుంగదీయును.
గంగాస్నానముతో దేహము పవిత్రమగునట్లు పతివ్రతాదర్శనమువలన సమస్త చరాచరము
|. గును. గంగానదికిని పతివ్రతకు నెట్టి భేదములేదు. అందువలన పతివ్రతయు తత్పతియు
0కరులనియే భావింపవలెను. (ప్రణవము పతిగాను శ్రుతి భార్యగాను; క్షమ భార్యగాను తపస్సు
"గు; విహితమైన మంచిపని - భార్యగాను ఆపనికిందగిన ఫలము భర్తగా నుండును కావున
సణ్యదంపశులు ధన్యురనీ CRM Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
| |
293
1, శీ శివ మహా ఫరాల
అమ్మా గిరి జాదేవీ; పతివ్రతాధర్మము నిట్లు వర్ణించితిని. ఇంక నాధర్మముందగు భేదముల్వ
నుడువుచున్నాను. సావధానముగా వినుము! .
పతివ్రతలు - ఉత్తమురాలు మధ్యమురాలు కనిష్టురాలు మిక్కిలి నికృష్టురాలునని నాలుగు ఇ
గులుందురు. .
స్వప్నమునంగూడ తన యంతఃకరణమున భర్తనే గాంచుచు పరపురుషుని కలలోనైన భావి
వనిత - ఉత్తమపతివ్రత యనంబజగును.
పరపురుషుని తండ్రివలెగాని సహోదరునివలెగాని కుమారునివలెగాని చూచెడు బుద్ధిమంతురా
మధ్యమ పతివ్రత యనబడును.
స్వధర్మము కాదని గుర్తెరిగి వ్యభిచరింపని మగువ - కనిష్ట పతివ్రత యగును. భర్తకుభయపడిగ్సి
తనవారికి వెజచిగాని బ్రష్టురాలుకానట్టి తరుణి - అతినికృష్ణయగు పతివ్రతయని [గ్రహింపనగును.
ఈనాలుగువిధములవారును పాపములను పోగొట్టు పతివ్రతలనియే చెప్పవచ్చును. మరియు
వీరు నిహపరలోకములయందును సంతృప్తింజెందువారై లోకములను పవిత్రముం జేయుదురు.
పూర్వము అత్రిమహర్షిభార్యయగు అనసూయాదేవి - (బ్రహ్మవిష్ణుమహేశ్వరుల కోర్కె ననుసరింి
శాపవశమున మరణించిన బ్రాహ్మణుని పాతివ్రత్యప్రభావముచే జీవింపజేసినది. 3
హైమవతీదేవీ! పతివ్రతాధర్మమును నే చెప్పినట్లు గ్రహించి సర్వకామ'ప్రదుడైన నీ పతిని సేవింపుమ!
నీవేమో జగదంబవు; సాక్షాత్‌ శివుడే నీభర్తగదా! నిన్ను స్మరించు నారీమణులే పతి'వ్రతలగుదుగ.
ఇట్టి నీకు పతివ్రతాధర్మమును బోధించుటలో ప్రయోజనము లేదు. ఐనను లోకాచారము ననుసరింి
చెప్పవలసివచ్చినది.
ఇవ్విధ మా బ్రాహ్మణసువాసిని చెప్పి పార్వతీదేవికి ప్రణామంబు లిడి తన సంభాషణమును చాలింపో
నా దేవి మిగుల సంతసించిన దయ్యెను.
ఇయ్యది “శిత విజ్ఞాన సర్వస్వ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానులాద
వ్రవచనముతో లీబదినాలుగవ యధ్యాయము.
పంచ వీంచాశాధ్యాయ్‌ము _
(శంకరుండు హిమాలయమునుండి కైలాసమునకు వెళ్ళుట)
సూతుండు చెప్పందొడగెను.
కంక Fees పార్వతిదేవికి పతివ్రతమును గురించి పైవిధము వక్కాణించి “కో స్‌
మాటిమాటికి స బక లోనిదుఃఖము నాపుకొనంజాలక మిగుల హెచ్చుగొ
-0. కౌగలిణుకొనుచుండెను..... An eGangotri Initiative 3; oh |
దుఃఖమయముగా నుండెను.
యోగీశ్వరుండగు శంకరుండును పయనించుచు నత్తవారిదుః
వివారపదెను.. ఐతే నిట ప్రభువు సర్వసమర్థండునగు సదాశివడే 2.
సామాన్యులను గురించి చెప్పవలసిన యవసరములేదు.
ఇంతలో హిమవంతుండు - కుమారులతోడను మంత్రులతోడను బ్రాహ్మణులతోడ నచ్చటికరుదెంచి
సందర్భమునుగాంచి పార్వతిని సమీపించి “అమ్మా! ఎక్కడికివెళ్ళుచున్నా” వని హెచ్చుగాపలుకుచు
రోదనముంజేయగా పురోహితుండు నచటివారందరికి వివేకము కలుగుటకై ఆధ్యాత్మవిద్యను ప్రబోధించి
నందున నందరును దుఃఖమునుండి తేరుకొనిరి.
ఖమును చూడలేక నించుక
చారపడుచుండగా నితరులైన
అంత పార్వతీదేవి - లోకాచారము ననుసరించి జననీజనకులకు గురువునకు నమస్కరించెను.
కాని దుఃఖము పొలి పొలి వచ్చుచున్నందున మరల హెచ్చుగా నేడ్చుచుండెను. అట్టిరోదనమునం
జేసి బంధుస్తీలును సోదరులును తల్లిదండ్రులును మరల దుఃఖించుచుండిరి.
|
/|
(|
అట్టితతి “ప్రయాణసుముహూర్తము సమీపించిన” దని బ్రాహ్మణులు చెప్పగా హిమవంతుండు
మేనకను మందలించి పల్లకిని తెప్పించెను. విప్రసువాసినులు పార్వతీదేవిని పల్లకియందు నెక్కింపగా
వేనకాహిమవంతులు తదితరులు నాశీర్వదించిరి. మరియు రాజోపచారముల నొసగిరి. ఇతరులకు
లభింపని వస్తువులను ద్రవ్యరాశులను సమర్పించిరి. అంత నా పార్వతీదేవి - పెద్దలకు తల్లిదండ్రులకు
ట్రాహ్మజ. ౨కు కులస్త్రీలకు పురోహితునకు ఇతర వృద్ధసువాసినులకును మజల నొకమారు నమస్కరించి
బియలుదేరినది. హిమవంతుండును తన కుమారులను వెంటనిడుకొని స్నేహవశమున పార్వతి
సీనుసరించుచు శంకరుండు దేవతలతో గూడ నుండు స్థలమున కరుదెంచెను. అచట నందరును
గీమిగూడి తమ యుత్సాహమును ప్రదర్శించుచు మహాదేవునకు సాష్టాంగము నిడుచుండిరి.
అంత నవకాశమును దొరికించుకొని శంకరుడు “పార్వతీ! నీ పూర్వజన్మను గుర్తుకు
కషుకొనుము! లీలావినోదముంజూపుటకై ఇట నవతరించితివి గదా! ఏల బాధపడుచున్నా” వని
- రశీంషగా పార్వతీదేవి చిరునగవుతో “ప్రాణేశ్వరా! అంతయు తెలిసియున్నాను. ప్రస్తుతము మాత్రము
హొనన్సు వహింపుము! సమయోచిత ప్రయత్నమును గావింపుము! నీకు నమస్కారము” అని ప్రార్థింపగా
' పృుతారాశ్రంబునుంబోలు పార్వతీ వాక్యము నాలకించ్లి శంకరుడు మిగుల నానందపరవశుండయ్యెను.
అంత శంకరుడు కైలాసముంజేరి యచట మణిమయ సౌధంబున నమరులకు వివాహమునకై
వారందరికిని షడ్రసోపేతములగు రుచికర పదార్థములతో భోజనము పెట్టింపగా నందరును
గా భుజించి నానావిధరత్నాలంకారములందాల్చియు తమ కళత్ర పుత్రాది పరివారముతో గూడ
గక్కేర్సనక్సు సాగిలంబడుచుండిరి. మరియు వైదిక లౌకిక స్తోత్రములతో ప్రార్థించుచు పార్వతీపరమేశ్వర
మును ప్రశంసించుచు తిమ'తమి' లోకిములికుం. పనుచుండిర 620901 1౧1246 సా
జీ ఖీ శిన మహా ఫ్రర్మ్యా,
ద సమయమున హరిబ్రహ్మలు సమీపించి పార్వతీశంకరులను భక్త్యానురాగ్వ
షించి శంకరు ననుమతిని వైకుంఠ సత్యలోకములకు సపరివారముగా వెళ్ళినా
కైలాసనిజధామమున పార్వతిదేవితో విహరించుచు నానందసాగరడ్లోలిక్ట
అట్టి ఆనం
నుప్పతిలగా సంభా
మహేశ్వరుండును
దేలుచుండెను.
నందీశ్వరాది ప్రమథగణంబులు పార్వతీపరమేశ్వరులను యథావకాశము సేవించుచు సుఖమ్సు
నుండిరి.
“మంగళప్రదమైన పార్వతీకల్యాణము నిట్లు చెప్పితిని. ఇద్ది వినువారికి దుఃఖమును పోగొట్టున్న
సంతోషము నొదవంజేయును. ఆయుష్యమును పెంపొందించును. సంపదను ప్రసాదించును. ఇం
నీశుభచరిత్రమును పరిశుభ్రులై భక్తి పారవశ్యమున నియమముగా వినువారికి వినుపించు వారికి నిహల్రో
సుఖము చేకూరుటయే గాక దేహాంతమున శివలోక శాశ్వత నివాసంబును సమకూరును. మరియ
శౌనకాది మహర్షులారా? ఈ గౌరీశంకర వివాహ చరితము సామాన్యముగా లభించునది కాదు,
విఘ్నములను పారద్రోలి శుభములను కలుంగ జేయునట్టిది ఇంతియే గాక గొప్పవ్యాధులను గూఢ
నివారించి కీర్తిప్రతిష్టల నినుమడింపంజేయును. స్వర్గాది పుణ్యలోక సుఖముల ననుగ్రహించును.
పుత్రపొత్రాది వంశవృద్ధి నొసగును. వేయేల? జీవితమున కోరికల నన్నిటిని ఫలింపంజేయుచు భక్తి
ముక్తులను ప్రసాదించును. మరియు నపమృత్యువును శమింపంజేయును. గొప్ప శాంతి విధానమనియే
ఇద్దానిని గురించి చెప్పవచ్చును. . సర్వవిధ దుఃస్వప్నదోషములను పరిహరించి బుద్ధిబలమును కలుగ
జేయును. .
శుభముంగోరువారు శివప్రీత్యర్థము శివునికి చెందిన మహాకార్యములయందు నీ చరిత్రమును
తప్పక పఠింపవలెను. దేవతలను ప్రతిష్టించు సమయమునను శివకార్యములను ప్రారంభించునపుడు
నీ కల్యాణమును ప్రత్యేకించి చదువవలెను.
స్వయముగా చదివి యర్ధముంజేసుకొనినవారు ఇద్దానిని భక్తిశ్రద్ధలతో నాకర్ణించు నెడల వార
మనోరథములన్నియు సిద్ధించును. ఇద్దిముమ్మాటికి నిజంబనియు ఇందెంతమాత్రము సంశయింపనక్కక
లేదనియు” సూతమహర్షి వక్కాణించెను.
ఇయ్యది శివ మహాప్రరాణంబున రుద్రసంహాతయందు మూడవదగు
పార్వకీఖిండమున “శివ నిజ్ఞాన సర్వస్వ మను శాంకరీయ
ఆంధ్రానువాద ప్రవచనముతో వీబదియైదవ యభ్యాయము
పౌర్వతీఖండము సర్వంబు సమాప్తము,
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
IT 0 Wns
గఆఆాాాయిట. రెరసంహిత
క్రనూర ఖండము ప్రారంభము పథమాధ్యాయము
శః వందే వందనతుష్ట మానన మతిపేమప్రియం (పేమదం
పూర్ణం పూర్ణకరం ప్రపూర్ణనిఖిలైశ్వర్యైకవానం శివమ్‌ |
సత్యం సత్యమయం త్రిసత్యవిభవం నత్యప్రియం సత్యదం
విష్ణబ్రహ్మనుతం స్వకీయకృపయోపాత్తాకృతిం శంకరమ్‌ ॥ ౧
నమస్మారముచే సంతసించు స్వభావము గలవాడును “శివుండే పరమదైవ” మని దృఢముగా
భావించి నిరంతర సాహచర్యముతో తన్నారాధించువారి ననుగ్రహించు వాడును సామాన్య భక్తిగలవారికి
కోషభక్తిని కలిగించువాడును పరిపూర్ణస్వరూపుండును తన నుపాసించువారికి పరిపూర్ణత నాసగువాడును
' సృ స్థితిలయ తిరోధాన అనుగ్రహాత్మకమగు సమస్త పరిపూర్ణ ఐశ్వర్యమునకు నిలయమగువాడును
నిిభాంగళ్య గుణరత్నా కరుండును సత్యస్వరూపుండును జీవాంతర్యామియు భూతభవిష్యద్వర్తమాన
.కాలత్రయమున బాధింపంబడని యథార్థమైన వైభవముగలవాడును సత్యవాక్యసంభాషణ పరులకు
స్నిహితుండును హరిబ్రహ్మలచే కీర్తింపంబడు వాడును నిజభక్తులనుద్ధరించు కరుణతో నొకానొక దివ్య
స్వరూపముందాల్చినవాడు నగు శంకరుని నమస్మరించుచున్నాను.
ఇట్లు భగవానుని ప్రార్థించి సూతుంగు శౌనకాదులకు దిగువ విధము చెప్పందొడంగెను.
శంకరుండు పార్వతిని వివాహమాడి కైలాసముంజేరిన పిదప జరిగిన సమాచారమును చెప్పుచున్నాను.
కుమారస్వామి జన్మించి తారకాసురుని సంహరించుట యీ కుమారఖండమున ముఖ్యముగా
హిపబడినది. ఈ కథావృత్తాంతము - వినువారి పాపములను బోకార్చును. ఇద్ది పవిత్రమైనదియు
కహస్యమైనదియు అద్భుతమైనదియు సంతాపమును హరించునదియు విఘ్నములనన్నిటిని పారద్రోలు
శయ సమస్త శుభములను కలుగంజేయునదియు వినసాం పైనదియు కర్మమూలమును తీసివేయునదియు
*కమక్టలనాసగునదియునైయుండును.
శంకరుండు పార్వతీదేవితో కూడ కైలాసములోని నిజధామమునకు వేంచేసి యమరులను
| గొకాసరుండు బాధించుటను గురించి విచారించుచు పాణిగ్రహణమువలన నగు శోభతో నలరారు
వాడు. అట్టితటి ప్రమథగణములు మిగుల సంబరముతో పలురకముల వేడుకలను చూపుచుండిరి.
మహాదేవ్యండు గిరిజాదేవిని తోడ్కొని మనోహరమైన ఏకాంతస్థలమునకు వెళ్ళి యచట సుగంధ
ల నిండియుండునదియు శ్రీగంధము చల్లినదియు నానావిధభోగవస్తువులతో కూడినదియు
. కనువైనదియు-న గూశయ్యాఫల కము చేర్పరుపంజేసెను, eGangotri Initiative
| 297
1, : ఖీ శవ మహా ప్రర్మ
అదాానిపై పార్వతీశంకరులు దేవతాప్రమాణమున వేయివత్సరములు రతి. సుఖంబులం విడ
(a)
చుండిరి. శివుండు శక్తిశరీరమును తాకినంతమాత్రమున మూర్చితుడగుచుండెను. అమ్మవారు వ్వ
స్పృశించినంతనే తెలివిందప్పుచుండెను. అట్టి ఆనంద భోగసమయమున ఆది దంపతులు -
పగలని రాత్రియని గుర్తింపకుండిరి. ఇవ్విధము గౌరీశంకరుల విహారమున చాలకాలము గడ
వారి కయ్యది క్షణము వలె తోచుచుండెను.
ఇంక నింద్రాదిదేవతలు మేరు నగరమున సమావేశమై “ఈశ్వరుడు మన కార్యమును సాధించ
వివాహము నొనర్చుకొనెను. ఆతడు నిజముగా యోగీశ్వరుడై ఎట్టి వికారముంజెందక పుణ్యప్వాత్య
రహితుడై తనయందు తాను తృప్తింజెందువాడునై యుండును. ఇట్టి పరమేశ్వరుండు పార్వతీదేవి
మోహముంజెంది కుమారుని కనునో లేదో; ఒకవేళ ముగ్గుడై రతి సుఖము ననుభవించ్వని
కుమారజననమునకు ఆలస్యమగుచున్న దెందులకు?” అని విచారించి నారద మహర్షిని పురస్కరించ్షక్షా
బ్రహ్మదేవునితో కూడ నారాయణుని సమీపించి నమస్మరింపగా బ్రహ్మదేవుండు “దేవా! శంకరుండు -
వేయివత్సరములు గడచిన నేకాంతసుఖమును విరమించుటలేదు. కావున కుమారుని యశ
యెప్పుడగునో యని గుందుచున్నాము” అని విన్నవించెను.
అంత భగవానుడు దిగువవిధము (బ్రహ్మోదిదేవతలకు సమాధానము నొసగెను.
పంకజాసనా! చింతింపకుము! అంతయు శుభంబేను; మహాప్రభువగు శంకరుని శరణము |
నొందుము!
శ్లో! మహేశశరణాపన్నా - యే జనా మనసా ముదా ।
తేషాం ప్రజేశ ! భక్తానాం - న కుతళ్చి దృయం క్వచిత్‌ ॥ ౨౬
శంకరునికి మనఃపూర్వకముగా శరణాగతులగు భక్తులకు ఎప్పుడును ఎట్టి భయంబన
సంభవింపదు. ప్రస్తుతము పార్వతీశంకరుల శృంగారవిహారము భంగపడుసమయము కాడ
కాలక్రమమున మీ కార్యము సిద్ధించును. శంకరుని శృంగారభోగమును విరమింపంజేయ నెవరి&ి
తఅము కాదు. సహస్రవర్షములు నిండగానే ఆపరాత్పరుండే రతిసుఖమును చాలించును.
పూర్వము దుర్వాసమహర్షి - రంభతో కూడియుండు దేవేంద్రుని విడిపించినందున భారీ
పోగొట్టుకొని కొంతకాలమునకు మరియొక రమణిని పరిగ్రహించి తన విరహతాపమును చల్లార్చుకొనో
ఇంకను చెప్పెదను వినుండు ! |
ళో! స్రీపృుంసో రతివిచ్చేద - ముపాయేన కరోతి యః ।
తన్య ప్రీపుత్రయో ర్ఫేదో - భవేజ్ఞన్మని జన్మని ॥ భో
భ్రష్టజ్ఞానో నష్టకీర్తి - రలక్ష్మీకో భవే దిహ |
ప్రత్యాష్యకే కాలసూత్రం - వర్షలక్షం న పాత్రక్తీ | : ష్‌ ను
భార్యాభర్తల రతి సుఖమునకు నుపాయముతో భంగమునాదవంజేయువాడు - aes.
ఛార్యావియోగమును కుమారులతో నెడబాటును ఫ్రాంద్లును. వర్వియ్లు న్లట్టిన్లార్లు లోకజ్ఞానదో ణో
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varana
గీ శ్రీ శివ మహో ప్రరాణము
డై అపకీర్తిపాలగుటయే గాక దరిద్రుండగును
మరియు కాలసూ[త్రమ
ల సూత్రమను నరకమున లక్షవత్సరముల
ఘృతాచితో సుఖించు మన్మథుని బృహస్పతి తొలగించినందున తనభార్య యగు తారాదేవిని
ఛంద్రుందపహరింపవలసివచ్చెను. అందువలనే బృమస్పతి శంకరుని పూజించి యాతని యనుగ్రహమునం
శస మరల భార్యా సుఖమును పొందంగలిగెను.
మోహినీదేవితో రమించు చంద్రుని గౌతముండు నివారించినందున అహల్యాదేవి నెడంబాసెను.
. హారిశ్చంద్రుండు - తన భార్యతో విహరించు నొకానొక వాలికు (పొలము దున్నువాని) ని భయపెట్లి
దూరమొనర్చినందున విశ్వామిత్రునిచే బాధింపంబడి స్రీపుత్రులను రాజ్యమును పోగొట్టుకొనినవాడు క
వురల నవ్వారిని పొందుటకు శంకరు నారాధించి విగత కల్మషుండయ్యెను. అజామిళుండను బ్రాహ్మణుడు
శూద్రవనినతతోసంభోగించుచున్నను దేవతలు నివారింపంజాలకుండిరి.
శః సర్వం నిషేకసాధ్యంచ - నిషేకో బలవాన్‌ విధే | |
నిషేక ఫలదో వైస - నిషేకః కేన వార్యతే ॥ . ౩౯
బ్రహ్మదేవా ! ప్రపంచమున ప్రతిప్రాణియు స్రీపురుషసంగమముతోడనే ఆవిర్భవించునని నీకును
/ అిసియే యుండును. స్రీయోనియందు పురుషుడు తన రేతస్సును విడనాడుట బలవత్తరమైన విధానంబని
కెలియుము ! పరమేశ్వరుండును దంపతుల సమాగమము వలననే సంతానఫలము నిచ్చువాడు అట్టి
స్త్రీ పురుషసాంగత్యమును భంగపరుపనెవరికి నలవిం గాదు. కావున వేయి వత్సరముల తరువాత
మీరందరు కూడి కైలాసమునకుంజని యా మహామహుని రేతస్సు (క్రిందపడునట్లు చేయుండు!
అట్టివీర్యము నుండి స్మందుండను కుమారుండు ఉదయించును. కావున నిప్పుడు చేయునదేమియు
లేదు
ఇట్లు నారాయణుడు నుడువగానే బ్రహ్మాదులు మిన్నకొని తమతమ నివాసములకుం జనిరి.
అట కైలాస శిఖర దివ్యమణిమయ సౌధాంతఃపురహంసతూలికాతల్పమున శక్తి శివులు శృంగార సుఖము
బిడయుచుండగా సమస్త లోకములు తల్లడిల్లుటయే గాక భూమి - ఆది శేషునితోడ భారముచే క్రుంగుచు
కపించుచుండెను.. కూర్మమునకు గూడ భారమగుటచే సర్వాధారమగు వాయువును స్తంభించెను.
అంత నింద్రాద్యమరులు బ్రహ్మదేవుని పురస్కరించుకొని హరిని శరణము నొంది దీనమానసులై
₹1 దేవదేవ రమానాథ - సర్వావనకర ప్రభో
రక్ష నః శరణాపన్నాన్‌ - భయవ్యాకులమానసాన్‌ ॥ 47
| ప్రభో లక్ష్మీపతే! దేవతలలో ్రకాశించువాడవు, సర్వరక్షకుడవు; అకాల ప్రళయ భయముచే
' శిబ్బపడుచు శరణాగతులమైతిమి. మమ్ము కాపాడుము! (బ్రహ్మాండములో ఆయా లోకముల
హాస్థానములయందు నిలుపునట్టి వాయువు గూడ స్తంభించుటకు గతంబేమి? చరాచరమున సప్తర్షులు
సేన్నగువారందరును కళవళపడుచున్నవారు” అని నివేదించి భగవానుని ముందు మౌనముగా నిలువం
యుండిరి, CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
299
{
సీ . శీశనమహా ఫరా
అంత నారాయణుండు వైకుంఠము నుండి బ్రవ్మాదులను వెంటనిడుకొని వేగమే బ
శివప్రియంబగు కైలాసమున శంకరుని దివ్య స్థానమునకుంజని యట మహాదేవుండు లేనందున విస
శివగణముల నిట్లు వినయముతో ప్రశ్నించెను. x
ప్రమథగణములారా? సర్వేశ్వరుండైన శంకరుండెచ్చోట నున్ననాడు? దుఃఖితుల మగు మాయు
దయగలవారై త్వరగా చెప్పుడు!
అంత నందికేశ్వరుడు మున్నగువారు “దేవా! శంకరుండు మమ్మందరి నిచ్చోట నుండల
శాసించి పార్వతీదేవిందగు నంతఃపురమున కేగినవాడు. ఇప్పటికిని పెక్కు వత్సరములు గడచిని
లీలా విశారదుని కృత్యమును మేమెరుంగము” అని వాక్రుచ్చిరి.
తరువాత భగవానుండు దేవతలనందరిని తోడ్కొని శివాంతఃపురద్వారము కడకుం జని ఆర్త నాదము
హెచ్చుకంఠముతో శంకరుని ప్రార్థించుచు బిగ్గజగా శంభో! మహాదేవ! ఇత్యాది నామముల నుచ్చరించ్వు
తారకాసురుని బాధలం గుందుచున్న నమరులను కాపాడునుద్దేశముతో మిగుల నేడ్చుచున్నంగున
బృందారకులందరును శివస్తుతింజేయుచు రోదనముం గావించుచుండిరి.
అంత నా రోదనధ్వని కోలాహలము నొక్కున్మడిగా మిన్నుముట్టి సుదీర్మపదేశమునకు గా!
వినంబడుచుండెను. ప్‌ స్ట
ల్లో
ఇత్యాది “శివనిజ్ఞాన సర్వస్వ మను శాంకరీయ శాంధ్రానువాద
ప్రవచనముతో ప్రధమాధ్యాయము. -'
| శ్నితీయాధ్యాయము |
(కుమారస్వామి జన్మించుట)
మహాదేవుండు సురల యార్తనాదమును విని యేకాంత సుఖమును 'విరమింపందలచిన వాడైననే
పార్వతీదేవి సమ్మతించునో లేదో యను సందేహమునే సంభోగమును చాలింపకుండెను. ' ఐననీ
భక్తవత్సలుడగుటచే “అమరులు తారకాసురునిచే పీడింపంబడుచున్నార”ని దయగలవాడై యంశే
పురద్వారముకడకు నేతెంచి కనుపడగా హరిబ్రహ్మాదులు నూజటంజెంది మిగుల భక్తి శ్రద్ధలతో ప్రణమ్మో :
“దేవదేవా! కరుణాసాగరా! శంకరా! ప్రభో! (ప్రాణులనంతర్యామివై సర్వంబును గుర్తెరుగు వానే |
తారకాసురుండు మున్నగు రాక్షసులను వధింపంజేసి మమ్ము కాపాడుము!” అని ప్రార్థించిరి.
/
అంత శంకరుండు నవ్వారి విన్నపము నాలకించి విచారహృదయముతో “హరి (బ్రహ్‌
యాతి త్వరపడి యిట్లు కలవరపెట్టందగునా? మరికొంత కాలము మిన్నకుండినచో వ
సమంజసముగా జరిగియుండెడిది. ఐతే కానున్న దాని నెవరును నివారింపంజాలరు గదా! జ
విచారింపక ప్రకృతమును చెప్పుచున్నాను వినుండు! ఇప్పుడు నా రేతస్సు స్టలితమైనది. ఆడని నవ
ఆళి 5 ఖ (2
స్వీకరింపవలసి యుండును" అని నుడువగా నిర్ణరులందరిచే ప్రేరేపింపంబడిన అగ్నిదేవుండు -
తన ముక్కుతో శివవీర్యము నంతయు భ
CC-0. Jangamwadi Math క్తించ్లైన్లు. Varanasi. An eGangotri Initiative 300
A శ్రీ శివ మహా ప్రరాణమం
ఇంతలో పార్వతీదేవి - యంతఃపురమునుండి యేతెంచ్చి
కుండుటకు గల కారణంబజయంగోరి యమరులను గాంచి జ
క్రోధమున హరిబ్రహ్మోదిదేవతలను గురించి యిట్లు పలికెను.
“దేవతలారా? మీరు దుర్చుద్ధితో స్వార్థమును సాధించుకొనువారు, ఇతరులకు దుః
డ్రేయువారు; మీ పనిని సాధించుటకే శంకరునారాధించితిరి; కానినా
ఇందుమూలముగా గొడ్రాలనైతిని. అమరులారా?
“శివుండు మరల వేగమే లోనికి
రిగినదంతయు తెలిసికొని నిండు
ఖము నొదవం
శృంగార సుఖమును భంగపఅచితిరి;
ఒక్కమాట చెప్పుచున్నాను. వినుండు! నన్ను
మీకు ప్రస్తుతము దుఃఖమే సంభవించును.
ఐడుచు సర్వభక్షివి కమ్ము! మూర్భడవై శివమహిమను కనుగొనంజాలకుండుటయేగాక్ర శివరేతస్సును
మంగి శివాపచారము నొనర్చితివి”,
ఇవ్విధము సురలను అగ్నిని శపించి పార్వతీదేవి శంకరుని తోడ్కొని లోనికి వెళ్ళి తన యసంతృప్తిని
వెలిబజచి యాత్మశాంతికై మరియొక కుమారుని (గణపతిని) పుట్టించెను. ఇక్కథను ముందు వర్ణించెను. '
ఇప్పడీ కుమారస్వామి జననమును వినుండు! అని సూతమహర్షి చెప్పందొడరిగెను.
ఐతే శౌనకాదులారా? అగ్నిహోత్రుడు స్వీకరించిన ఆహారమునంతయు దేవతలు భుజింతురని
' వీరు విని యుందురు. వేదంబు నట్లు శాసించుచున్నది. కావున నమరులందరును నగ్ని శివరేతస్సును
భక్షించిన కారణముగా క్షణకాలములోనే గర్భముగలవారైరి. అందువలన విష్ట్వాదులును శివతేజంబును
భరింపంజాలనివారై శివాపచారవశమున తెలివిందప్పియు శీఘ్రముగా శంకరునకు శరణాగతులై
శాలయద్వారముచెంతకుంజని నములై చేతులుజోడించి యిట్లు మరలంట్రార్థించిర. _
మహాదేవా! ఏమిటిది? నీమాయ నేరికిని తలియందరముకాదు. నీ ఇంద్రియ తేజస్సు
మమ్ముదహించుచున్నది. కరుణించి మా బాధను దూర మొనర్చుము!
శంకరుండది విని దేవతలుండు చోటునకు విచ్చేసినంత నమరులు మరల నొకమారు నుతించి
పీమ్మకాపాడుముని. వేడుకొనంగా నాతడు మందస్మితమున “దేవతలారా? నా వీర్యమును మీ మీ
కపపలలోనుండి వమనముంజేయుండు! అప్పుడుగాని మీకు సుఖము చేకూరదు. ఇది నా శాసనంబని
నడవగా నవ్వారు శివాజ్ఞను శిరసావహించి శివవీర్యము నంతయు వెడలంగ్రక్మిరి. . అంత నయ్యది
'నగారువన్నెకలదై పర్వతాకారముగా పరిణమించి మిన్నుముట్టుచుండెను. శివవీర్యత్యాగము వలన
నూజటంజెంది భక్తవత్సలుడగు పరమేశ్వరుని పలువిధములం బ్రార్థించుచుండిరి. అగ్ని
సక్రమ స్వయముగా శివవీర్యమును భక్షించినందున నద్దానిని విడువంజాలక శివాజ్ఞకై వేచియుండెను.
| య్‌ ంకరుని పదేపదే వేడుకొనుచు “మహేశ్వరా! మూఢుడనై శివాపచారము నొనర్చితిని. భక్తుడనైన
మును మన్నించి యీ వేడిని చల్లార్చుము! దీనులయందు దయగలవాడవు గదా!” అని
. నృింపగా శంకరుండు ప్రసన్నుడై “వైశ్వానరా! నా రేతస్సును భక్షించినందున మిగుల పాపమునొడిం
“పంటిని, అందువలన నీ దాహము శమింపకున్నది. శరణాగతుడవైతివి గావున str
+ ఒకానొక రమణింధ్రగు, గర్భ నునంగీరే కన్నును నైలక్షుల్లుప్తున్లు; క్లవ్లుడు నీకు ప్రశాం
301
i శ్రీ శనీ 4
8 a
చేకూరును” అని యాదేశింపగా అగ్ని - దేవా నీ తేజస్సును భరింప ముల్లోకములలో నే వనిశ్వ్య
శక్యము కాదు - అని మిన్నకుండునంత నారదమహర్షి - శివాజ్ఞావశమున దిగువవిధము వాక్రష్ణై
వీతిహోత్రా! నీ మంటంజల్లార్చుకొను నుపాయమును తెలుపుచున్నాను. శీతకాలమున వేస
జామున స్నానముంజేయు వనితలకు నీ శివరేతస్సును చెందంజేయుము!
ఆంత నారదుని వాక్యము ననుసరించి యగ్ని - సప్తర్షుల భార్యలు ్రతిదిన నియమస్రక్య్యా
ఆనాడును ప్రాతఃస్నానార్థము నరుదెంచి గంగయందు జలకమాడి మిగుల శీతము బాధించుటచే తన్న
సమీపింపగా నరుంధతీదేవి వలదని నిషేధించుచున్నను మిగత నారుగురు బుషుల ప
శివమాయామోపొతలై అగ్నిజ్వాలలను కాపుకొనుచుండిరి. అంత నగ్నిదేవుండు తనమంటల
నవ్వారిరోమకూపముల గుండా రేతఃకణములను ప్రవేశింపంజేసి తన దాహమునంతయు తీర్చళ్లా
"శంకరుని స్మరించుచు నిజలోకమున కేగినవాడు.
అంత నా కృత్తికలు సద్యోగర్భవతులై గృహములకుం జనినపిదప నవ్వారిని భర్తలు శంకిి
దూరమొనర్చిరి. అందువలన వారు భర్తల నెడబాసి శివరేతస్సును భరింపంజాలనివారై హిమాలయమ్మ
తమ గర్భములను విడనాడిరి. హిమవంతుండు నద్దానిని మోయంజాలనివాడై గడగడ వడక
గంగానదియందు పడవేయగా గంగాదేవియు శివ వీర్యమును భరింప శక్యము కానిదై తన తరంగము
ద్వారా రేలుగడ్డియందు నెలకొలిపెను. /
మొదట నగ్ని తరువాత షట్‌కృత్తికలు, అనంతరము హిమవంతుండు, పిదప గంగానది, ఆవెనః
శరస్తంబము; ఇట్లు పంచస్థానములయందు పరిపక్వమైన శివవీర్యము - రేలుగడ్డియందు సుందరుడి
సుభగుండు తేజఃశాలియు సమస్త ప్రాణిప్రేమవర్థనుండు నగు బాలుడుగా పరిణమించెను.
శ్లో! మార్గమాసే సికేపక్షే - తిథౌ షష్ట్యాం మునీశ్వర !
పాద్రుర్భావోల భవత్తన్య - శివపుత్రస్య భూతలే ॥
మార్గశీర్షమాసమున శుక్లపక్షమున షష్టీతిథియందు శివకుమారుండు భూలోకమున జన్మించో
ఆ సమయమున కైలాసముపై గిరిజాశంకరులు తలవనితలంపుగా సుఖవిశ్రాంతులు గలవారగుచుంక |
పార్వతీదేవిందగు స్తనములనుండి ఆనందామృతరసముంబోలిన పాలు కారుచుండెను. చ
మందంతటను సత్పురుషులకు నమితానంద మొదవుచుండెను. దుర్మార్గులైన రాక్షసులకు గొప్ప
వాటిల్లైను. ఆకసమున దేవదుందుభులు ఆకస్మికముగా (మోగుచుండినవి. పిల్లవానిప సే
కురియుచుండెను. హరి (బ్రహ్మాదిదేవతలకు హఠాత్తుగా పరమానందము సమకూరుచుండెను.
ఇయ్యది “ివవిజ్ఞాన సర్హస్త” మను శాంకరీయ ఆం(ధ్రానువాద
(ప్రవచనముతో ద్వితీయాధ్యాయము.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative ఖీ
నీ శ్రీ శన మహో ప్రరాణను
=
(కుమారస్వామి బాల్యక్రీడలు)
ఆ పిమ్మట నచ్చోటికి విశ్వామిత్రమహర్షి - దైవప్రేరితుడై యేతెంచి లోకోత్తర తేజోవిరాజితుండెన
బాలుని గాంచి నిండు ఆనందమున (మొక్కులిడెను. మరియు నానావిధ స్తోత్రములతో ప్రార్లించెను
ర్థించెను.
అట్టితజీ కుమారుండు ప్రసన్నుడై చిరునగవున “మహర్షే శివేచ్భావశమున నరుదెంచితివి. కావున
నాకు వైదిక సంస్కారములను గావింపుము! ఇప్పటినుండి నీవు నాకు పురోహితుడవె లోకపూజ్యత
శొందుము!” అని యాదేశింపగా విశ్వామిత్రుడు “నేను (బ్రాహ్మణుడను కాను, గాధియను క్షత్రియుని
ప్రమారుండను నీవెవరో వివరింపుము! నిన్ను చూచిననుండి నాకాశ్చర్యము పాడముచున్నది.” అని
నలించెను.
అంత కార్తికేయుండు “విశ్వామిత్రా! నా యనుగ్రహమున నీవు బ్రహ్మర్షివైతివి వసిష్టాదిమహర్షులు
నిన్నిస్పటినుండి గౌరవింతురు. ఇంక నా పుట్టుకను గురించి తరువాత నీకే తెలియును. (ప్రస్తుతము
హాత్రము నా చరితమును రహస్యముగా కాపాడుచుండుము! ఏరికిని చెప్పరాదు” అని నుడువగా
+ విశ్నామిత్రుండు వేదోక్తవిధిని జాతకర్మ మొదలగు సంస్మారముల నొనర్చెను. అప్పటినుండి యా మహర్షి
- కుమారస్వామికి పురోహితుడై లోకమున తన మహిమలను చాటుచుండెను. మరియు స్వా
థనుగ్రహమున దివ్యజ్ఞానముంబడసెను. ,
ఇట్లు శివకుమారుండు గావించిన బాల్యలీలలు అనేకములు కలవు. కొన్నిటిని మాత్ర మిట
సరహరించుచున్నాను. ;
ఆ తరువాత నగ్నిదేవుండరుదెంచి కుమారుని కౌగలించుకొని ముద్దిడుకొని పుత్రా! అని పలుకుచు
కన శక్తి అను ఆయుధము నొసంగెను. అట్టి శక్తిని పరిగ్రహించి కుమారుండు పర్వతముపై నెక్కి
మర్గాని శిరమును కొట్టగా నద్ది (క్రిందంబడెను. కుమారుని సంహరించుటకు తారకాసురునిచే పంపం
శన పదిపద్మముల రాక్షసులు ఆ శిఖరము క్రిందపడి నలిగి జచ్చినవారు. ఇందువలన హాహాకారము
యే గాక భూమి - పర్వతములతో గూడ కంపించినందున నట్టి కలవరమును గమనించి
గుండు నచ్చోటి కరుదెంచి వజ్రాయుధముతో కుమారుని కుడిభాగమున కొట్టంగా శాఖుండను
డుదయించెను. మటల నింద్రుండు కుమారుని యెడమవైపున వజ్రాయుధమున ప్రహరింపగా
డను మరియొక బలవంతుండు జన్మించెను తరువాత నమరేశ్వరుండు కుమారుని హృదయమును
నైగముండనంబడు మహాపురుషుడావిర్భవించెను.
_ అట్టితథి స్మందుండు మున్నగు నలుగురు మహావీరులు దేవేంద్రునింబట్టి వధింప నుంకించుచుందగా
స చదు కుమారుని శాంతింపుమని ప్రార్థించెను. ఇంద్రుండును వెజగంది స్వర్ణలోకమునకు వెళ్లెను
. * చొలుని స్వరూపమును యథారముగా కనుగొనంజాలకుండెను.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
303.
క్ట శీ శవ మసాస్ట్య్య్యు |
కుమారస్వామి మాత్రము తన యనుచరులతో నచ్చోటనే పలురకముల బాల్యక్రీడలయ్య్యా
నందముగా నివసించెను. ఆ సమయమున ఆరుగురు మునిపత్నులు గంగాస్నానమున కర్న
wa కొనుటకు “నేను ముందు నేను ముందూ” అని' వివో
ముహాప్ర దరింజేర్చు
మహాప్రభువగు కుమారుని ం
జేయుచుండిరి. అట్టి వివాదమును శాంతంపంజేయుటకు కుమారుండు నారు ముఖములుగ్సు
యారుగురి పాలు త్రాగినందున నవ్వారు మిగుల సంతృప్తింజెందిరి. మరియు కుమారుని యభిప్రా్య్యు
కనిపెట్టి తమ లోకమునకు గొంపోయిరి. సూర్యుని మించిన' తేజస్సు గల బాలుని తమ చన్ను!
స్రోషించుచుండిరి. (ప్రాణములకన్న నధికముగా కాపాడుచు కుమారుని యెల్లకాలము గమనించుచ్చు
మూడులోకములయందును పొందనలనిం గాని వస్త్రములను భూషణములను సంపాదించి |ప్రేవ్యు
రాగమున బాలున కొసగుచుండిరి. స్వచ్భములు రుచికరములు నగు ఆహారములను తినిపించుచుం్న
ఇట్లుండగా నొకనాడు కుమారస్వామి స్వర్గమున నమరావతిని దేవసభకుంజని శ
దివ్యరూపవిలాసములను హరి బ్రహ్మేంద్రాది దేవతలకు ప్రదర్శించియు “నీవెవరని” వారు ప్రశ్నించిన
బదులుంజెప్పక నిజనివాసమున కరుదెంచి గుప్తముగా గుండు
| ఇయ్యది “శివ విజ్ఞాన నర్హస్త” మను శాంకరీయ ఆం(ధ్రానువాద
(ప్రవచనముతో తృతీయాధ్యాయము.
తరువాతి వృత్తాంతమును వివరింపుమని శౌనకాదులు ప్రశ్నింపగా సూతుండు చెప్పందొడంనే
అవ్విధము కృత్తికలు కుమారస్వామిని గొంపోయి తమ చెంత పోషించుచుండగా నాతని జాడ తెలియనందో
పార్వతీదేవి యొకనానీడు మందస్మితమున శంకరునిట్లు ప్రశ్నించెను.
మహాదేవా! నా పూర్వపుణ్యములందగు బలమున నిన్ను పతిగా బడయంగలిగితిని. యోగీశ్వో
డవైనను నాయందలి కరుణచే నాతో శృంగారసుఖముంబడయునపుడు స్థలితంబగు నీ వీర్యము 2
పరిణామముంజెందినది? అద్దానివలన శిశువు జన్మించినాడా? అని విన్నవింప భగవానుండు చిరునో
జెంది విష్ట్వాదిదేవతలను పిలిపించి “అమరులారా? అమోఘంబగు నా వీర్యమేమైనది?
విధముగా నద్దానిని వహించినవారు? త్వరగా సమాధానముంజెప్పు నెడ ఎట్టిభయంబు మ్‌
లేనియెడల శిక్షార్హులగుదురు; సమర్థుడైన ప్రభువు అపరాధులను దండింపకుండునెడ ప్రజలచే స
బడి ఇడుములం బడయును కావున శీఘ్రమే నేనడిగిన విషయమును వివరింపుడు” అని
అంత నమరులు శంకరుని శాసనము నాకర్ణించి గడగడ వడంకుచు నొక్కొక్కరు ది
విన్నవించుకొనినవారు.
శిశక్ళ
బ్ర పెడ్గో
విష్ణుమూర్తి - శంకరా! నీ వీర్యము నపహరించినవారు - అన్ఫతనంభాషకుక్‌
తూలనాడుచు భారతదేశమున గురుదారాగమనదోషము ననుభవింతురు గాక!
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
కీ శ్రీ శవ మహా వురాణనం
(బ్రహ్మదేవుడు - పరమేశ్వరా! నీ తేజస్సును దొంగిలించిన
తుండు నిన్ను పూజించుటకు సేవించుటకు నర్గులు కాకుందురు
లోకపాలురు - మహాదేవా! నీ రేత్రస్తున్తు లోటును
సణమయంబగుగాక! నిను లోపింపంజేయువారి ప్రతికార్యంబు సంతాపజనకమై
వారు భారతమున పుణ్యక్షేత్రముల
గాక!
వ్యర్థపరచినవారికి “ఒకానొక
ఫూర్తిజేయ ని” దోషము సంభవించుగాక! కానొక ప్రతిజ్ఞ నొనర్చి యద్దానిని
దేవతావనితలు - పశుపతే? నీసప య
క నీసప్తమధాతువును పోగొట్టినవారికి భర్తను తిరస్కరించి పరపురుషుని
సొందు దోషంబును తల్లి బంధువులును లేనట్టి దుఃస్థితియు నొనంగూరుగాక!
అంత శంకరుండు కర్మసాక్షిదేవతలను గురించి “మీరు సర్వకర్శసాక్షులు కావున నా వీర్యము
ఏమైనదో? అద్దానినెవరపహరించిరో చెప్పు” డని గర్జించుచు విచారింపగా బ్రహ్మాదులు వినయముతో
భయ సంభ్రమములు కలుగుచుండ నిట్లు విజ్ఞాపించుకొనిరి.
బ్రహ్మదేవుండు - శంకరుండు రతిసుఖముంబడయునపుడు విఘాతము సంభవించి నందున
నాతని వీర్యము నేల పైపడుటంజూచితిని.
భూదేవి - అట్టి వీర్యమును నేను భరింపంజాలనిదాననై అగ్నియందు పడవేసితిని కావున (ప్రభో!
నాయపరాధమును మన్నింపుము!
అగ్నీ - నేనుగూడ తమరేతస్సును కపోతమునై త్రాగినను మోయంజాలనివాడ నై కైలాసపర్వతము పై
పడవేసితిని.
కైలాసపర్వతము - దుఃసహంబగు తమ ఇందద్రియమును గంగానదియందు పడవేసితిని.
గంగాదేవి - శంకరా! నీ వీర్యము నాక్షును వహింప నలవి గానందున మిగుల తత్తజపాటుం
జెంది రేలుగడ్డియందు పడవేసితిని.
వాయువు - రేలుగడ్డియందు పడిన నీ వీర్యము - సుందరుడైన బాలుడుగా పరిణమించినది.
సూర్యుడు - ప్రభో! ఏడ్చుచున్న నా బాలుని చూచి - కాలచక్రముందగు (ప్రేరణ ననుసరించి
యస్తమించితిని. .
చంద్రుండు - కృత్తికలు బాలుని తీసికొని బదరికాశ్రమమునకు వెళ్ళినవారు.
సంధ్యాదేవి - అట్లు పెంచంబడుచున్న బాలునికి కృత్తికలు' కార్తోయుండను నామధేయము నేర్చరచిరి.
రాత్రిదేవి - కృత్తికలు నిరంతరము కుమారుని కనులారంజూచుచునేయున్నవారు. లోకమున
న నెవడు పోష్షించునో నటన్టివానికే తాను కుమారుండగును గదా! ..
దివసము - షట్‌కృత్తికలు పిల్లవానిని పోషించుచు గొప్పగొప్ప వస్త్రముల నలంకారముల నొసగుచు
“చికరపదార్థములను తనిపించుచున్నవోతు Collection, Varanasi. An 620801 Initiative
| 305
క, శ్రీ శివ మహా పుర
ఇవ్విధము (బ్రహ్మాదుల భాషితము నాలకించి సంతసించినవాడై sss దేవర్నులను రప్పి
యవ్వారికి పెక్కు దక్షిణల నాసగుటయే గాక పార్వతీదేవియు కుమారోదయ పరిజ్ఞా న వశమ్యు
సంతుష్టాంతరంగయె విప్రులకు కోటిరత్నములను బహుధనములను సమర్చించెను.
ఈ శుభవార్తను వినిన లక్ష్మీనారాయణులు సరస్వతీదేవియు మేనకాదేవియు సావి ్రీదేప ల
దేవతా వనితలందరును దేవతలున్ను బ్రాహ్మణులకు సువర్ణ దక్షిణలను సమర్పించిరి.
అంత నమరులు మునులు పర్వతములును ప్రార్థింపగా శంకరుడు కుమారునికొరకు త్వరగా
వెళ్లమని వీరభద్రుని విశాలాక్షుని శంకుకర్ణుని పరాక్రముని నందీశ్వరుని మహాకాలుని వజ్రదంస్ష్యన
మహోన్మదుని గోకర్ణాస్యుని దధిముఖుని మరియు లక్షక్షేతపాలురను మూడు లక్షల భూతములను శివతుల్య
పరాక్రమము గల రుద్రులను ఖైరవులను తదితర అసంఖ్యాక వీరులను పంపెను. అంత నా శివదూశల
నానావిధములైన శస్త్రాస్తములను పట్టుకొని కృత్తికలు నివసించు స్థానమున కరుదెంచగా నవ్వారు వెజగండి
బ్రహ్మతేజస్సుతో (ప్రకాశించు కుమారునికి “నాయనా కుమారా! గొప్పసైన్యములు మనయింటిని
ముట్టడించినవి. మాకు భయమొదవుచున్నది. కర్తవ్యమేమిటో ఎక్కడికివెళ్ళవలెనో తోచుటలేగని
విన్నవింపగా కార్తికేయుండు - తల్లులారా! నేను మీ చెంత నుండగా ఎట్టి భయంబు సంభవింపడు.
నన్ను ఓడించువాడీ ముల్లోకముల యందును లేడని భావింపుడు! అని వాక్రుచ్చెను.
ఇంతలో శివగణములకు నధిపతియగు నందికేశ్వరుండు - కార్తి కేయుని మైల నేతెంచి నొక్కవో
కూర్చుండి దిగువవిధము సంభాషించెను.
సోదరా! కార్తికేయా! తల్లులారా? శంకరునిచే పంపంబడితిని. నే చెప్పునది గమనింపుడ!
కైలాసమున శంకరు నాస్థానమునందు హరిబ్రహ్మాద్యమరులు నిండియుండు సమావేశమున గొప్పవేడుకగా
నుండు సమయమున పార్వతీదేవి నిన్ను గురించి ప్రస్తావింపగా శంకరుండు - (బ్రహ్మోదులను విచారించెను
అంత నవ్వారు క్రమముగా నీ యుత్పత్తిందగు పరిస్థితి నొక్కొక్కరు వివరించి కృత్తికల చెంత నీవున్నట్ల
విన్నవించిరి.
ఐతే నీవు నిజముగా కృత్తికల కుమారుడవు కావు. పార్వతీశంకరుల యనుంగు తనయుడే
కృత్తికలు దైవికముగా నిన్నుపొంది పోషించుచున్నవారు. కావున కైలాసమునకు రమ్ము! అ
దేవతలు చూచుచుండ నీకు పట్టాభిషేకము చేయంబడును. శస్త్రముల నన్నిటిని ఐదయగలనే
తారకాసురుని సంహరింప వలసియున్నది. శంకరునికుమారుడవై వీరిచెంత నుండరాదు. శుష్క (ఎండో)
వృక్షము - తనలో నగ్నిందాచు కొనంజాలనట్లు ఈ కృత్తికలు నిన్ను కాపాడంజాలరు. పక్షిరో ”
ఆకసమున శోభించును గాని బావిలో పడినచో తబ్బిబ్బు కావలసినదే గదా! అటులే వీరి సహో
నర్వడవు కావు; సూర్యుడు - తన తేజః (ప్రసారమున లోకమును ప్రకాశీతో
పుణ్యపాపముల సంబ ప ee నక యో
క వ లేనట్టి యోగీంద్రునివలెను జీవులాచరించు కర్మయోగముల క |
ఏ ్థాత్మవలెను ప్రవర్తించువాడవ్వు నిజముగా విచారింప విశముందగు నళినీ |
ఆధారపడియున్నది గ్లుణ్ణమ్లుల్లకు, లేజస్నులకును నియమ గు వాడవుం॥1211* కో |
తెలియనిదేమియు లేదు. మృత్యుంజయ
ఏయేయో
అవలెనో ఆయా స్థానములయందు జీవులు తమకరు ననున నుల యందు జననము
పార్వతీదేవికి ధర్మపుత్రుడను, కృత్తికలకు పోష్యపుతుడను, పుత్రసముడవగు నిన్ను నాకొరకు
శుకరుండు పంపినవాడు. కావున నీతో వచ్చెదను. అచ్చోటున పార్వతీ శంకరులను హరిబ్రహ్మాదిదేవతలను
చూడగలను” అని వక్కాణించి షట్‌కృత్తికలకు తన ప్రయాణమును గురించి తెలిపినవాడె శివగణముల
నైట బయలుదేర నుద్యుక్తుడగుచుండెను. g
ఇయ్యది “శివవిజ్ఞానసర్హస్త” మను శాంకరీయ ఆం(ధ్రానువార
"__ ధ్రవచనముతో నాలుగవ అధ్యాయము."
(కుమారస్వామికి పట్టాభిషేకము)
ఇంతలో విశ్వకర్మ నిర్మించిన నద్భుతంబగు రథమును పార్వతీదేవి - ప్రమథ గణములతో నచ్చోటికి
ఘుపెను. అద్దానికి నూరుచక్రములు నమర్పంబడియుండెను. మనోవేగము గలదై మనోహరముగా
సండు రథముపై. - తల్లులనెడబాయవలసివచ్చినదని లోలోన గుందుచు కార్తికేయుండు సమాసీ
నుండయ్యెను.
'అల్టితటి కృత్తికలు వెంట్రుకలు విజబోసుకొని రోదనముంజేయుచు పిచ్చివారి వలె నిట్లు మాటలాడిరి.
కరుణాసముద్రా! కుమారా! మాయందు దయలేనివాడవై మమ్ము విడచివెళ్ళందగునా? పోషించిన
కర్గను విడనాడుట కుమారునకు ధర్మము కాదు. నిన్ను స్నేహముతో పెంచితిమి. ధర్మమునుబట్టి
మాకు పృుత్రుడవైతివి. - ఇప్పుడు నీకు దూరమై మేమేమి చేయవలెను? ఎక్కడికి వెళ్లవలెను?
అంత నా కృత్తికలు కుమారుని దరింజేర్చుకొని పుత్రవియోగకారణమున మూర్భంజెంది కొంత
సేనకు మేలుకొనంగా నవ్వారిని జ్ఞానవైరాగ్య వచనములతో సంబోధించి శివపార్షదులు వెంటరాగా
ఉనక్రకథ్సుపై నధిష్టించి శుభమంగళ శకునములు తారసిల్లు చుండగా కైలాసముంజేరినవాడయ్యెను.
కైలాసమున నొకానొక దివ్యప్రదేశమున విరాజిల్లు వటవృక్షముచెంత కుమారుండు నివసింపగా
మునులు సిద్ధులు నవలోకించి కుమారుని రాకను పార్వతీశంకరులకు నివేదించిరి.
అంత గంగాధరుడు నారాయణుని పరమేస్టిని ఇం[ద్రాదిదేవతలను వెంటనిడుకొని సంతోష
“మన కుమారునెదు రోసు టకు 'బియలుదేరగూ శఠఖములుపూరంపంబడ్రుచుంజెనుం భేరి మొదలగు
307 *
ఖీ శీ శివమహా పర్యా
. అమరులు గొప్పవేడుకతో చెలరేగుచుండిరి. మరియు
ధ్వనులం జేయుచు బృందారకులననుసరించిరి. న్‌
లీలావెభవమును కొనియాడుచు కార్తికేయుని ప్రశంసించుచుండిరి. జయశబ్బము నుచ్చరిర్య్య
నమస్కారములతో కుమారుని గాంచుటకు కుతూహలపడుచుండిరి. పార్వతీదేవియు మంగళప్రదన్న్యు
ఆచారముల నన్నిటినొనరింపంజేయుచు శంకరుని సహచారిణి యయ్యెను. రాజమార్గమంశర్న
పద్మరాగాది మణులతో నలంకరింపంబడెను. కైలాసమునంగల శివపురమంతయు సంస్మక్మ్యి
బడియుండెను. లక్ష్మీదేవి మొదలగు ముప్పదుగురు దేవతారమణులు పతిపుత్రవంతుర్య్యా
సాధ్వీమణులతో కూడి కుమారానయన మహోత్సవమున పాలుగొనిరి. రంభ మున్నగు నప్లక్మ్ష
సింగారించుకొని మందస్మితవదనారవిందలై సంగీత నృత్యములను సలుపుచుండిరి. గాంగేయుని చు
వారందరికి లోకాతీతమైన తేజస్సు గోచరించుచుండెను. ' అట్టి ప్రతిభతో నలరారు బాలుంద.
అగ్నితప్తమగు కాంచనముంబోలిన వన్నెయు సూర్యవర్చస్సును గలిగి కన్నుల పండువుగా నుండె
కుమారుని వామదక్షిణభాగములందు హరి బ్రహ్మాద్యమరులు గుమిగూడి తలలువంచి సాష్టాంగమ?
మొక్కులిడుచుండిరి. - ఇంతలో గిరిజాశంకరులు మహోత్సవమున ముందు కేతెంచి తనయ
నవలోకించుచుండిరి. జగదేకబంధువగు పరాత్పరుండు భవానితో గూడ పరమానందభరితుడై నిం
స్నేహమున కార్తికేయుని కనులార చూచుచుండగా ప్రమథగణములు శంకరుని ముట్టడించి వేడ!
జూపుచుండిరి.
శ్లో। అధ శక్తిధరః స్కందో - దృష్ట్వా తౌ పార్వతీశివౌ 1
అవరుహ్య రధాత్తూర్ణం - శిరసా ప్రణనామ హ ॥ ౨౭
శక్తిని కేలందాల్బు కుమారస్వామి - పార్వతీశంకరులను దర్శించి రథమునుండి డిగ్గి శీఘ్రమూ
నభివాదముంజేసెను. శంకరుండు కుమారునక్కునంజేర్చుకొని యత్యంతాను రాగము ఉట్టిపడునక
శిరముపై నాఘ్రాణించెను. పార్వతియు కుమారుని చంకలో నిడుకొని మిక్కిలి స్నేహముగ!
స్తనములనుండి స్రవించుచున్న సరసమధుర క్షీరములను త్రాగించుచుండెను.
అంత దేవతలు - అమరనారీమణులతో కుమారునకు మంగళనీరాజనములను సమర్చించుతో'
జయశబ్దము మిన్నుముట్టుచుండెను. బుషులొకవంక వేదమంత్రముల నుచ్చరించుచుండిరి. గంధర్లో
మరియొకవంక సంగీతముల నాలషించుచుండిరి. తదితరులు నానావిధవాద్యములను మైగించుచుటీ
మహేశ్వరుండు - కాంతిపుంజమో యనునట్లు ప్రకాశించు కుమారుని తన తొడపై నెక
మిగుల శోభించుచు పుత్రవంతులలో (భ్రేష్టండనంబఅగుచుండెను.
గో ॥
అంత కుమారస్వామి - శివాజ్ఞననుసరించి గొప్పయుత్సాహముగల సరివారములో
శివవురమునంబ్రవేశించెను. అట్టితజి పురాణదంపతులు - మునులచేతను బృందారకో
నమస్మరింపంబడుచు కుమారుని పొందిన కారణముగా ఏకకాలమున విరాజిల్లుచుంరిగి' me
ms అ - శివాంకమునందాసీనుండై శంకరుని మెడంజుట్టుకొని యున్న. వాసుకో
త్తిపట్టగా నట్టి విప్తయ్లన్లున్లు గమ్లీనింది, శంకరణండు ఫంతపింయుచుం పార్వతీదేవి చేసో |
ములు మోగింప
మొదలగు గణాధీశ్వరులు పలురకముల
నీ | శీ శివ మనో పురాణము
భువనముల నేకైకకర్తృకముగా పాలించువా
[ంజాసమేతముగా పరమనిర్వృతినొందుచు మందస్మిత
కుమారునకు రత్నములమర్చంబడిన కిరీటమును వైజయంతి యనంబడు కంఠహారమును
నారాయణుం డొసగెను. . శివుడు - ట్రిశూలమును పినాకధనుస్సును గొడ్డలిని శక్త్యాయుధమును
ఫాపసత మనంబడు సంహారాస్త్రమును శాంభవీవిద్య ననుగ్రహించెను. బ్రహ్మదేవుడు - యజ్ఞోపవీతమును
గాయత్రీమంత్రమును వేదములను కమండలమును (బ్రవ్మాస్తమును సమర్పించెను. దేవేద్రుండు -
ఇ౮వతమును వజ్రాయుధమును; వరుణదేవుండు - శ్వేతచ్చత్రమును రత్నమాలికను; సూర్యుడు -
వనోవేగముగల రథమును కవచమును, యమధర్మరాజు - యమదండమును; చంద్రుండు - అమృత
కుశమును; అగ్నిదేవుండు - మహాశక్తినిి నిరతి - స్వతీయాయుధమున్సు వాయువు - వాయవ్యాస్తమును;
ప్రబేరుండు - గదను; ఈశానుండు - ్రిశూలమును; తదితర దేవతలు - నానావిధశస్త్రాస్తములను;
వన్మథుండు - కామాస్త్రమును కామవిద్యను; పాలసముద్రము - అమూల్యరత్నములను ఎన్నందగిన
? రశ్శపుఅందెలను; హిమవంతుండు - దివ్యభూషణమును పట్టు వస్త్రములను సమర్పించిరి. గరుత్మంతుం
ఏ - చిత్రబర్హణుండను తన కుమారునొసగెను. అరుణుండు - తామ్రచూడుడను కోడి నిచ్చెను.
పార్వశీదేవి చిరునగవుంజెందుచు గొప్పబశ్వర్యమును చిరంజీవిత్వమును ప్రసాదించెను.
లక్ష్మీదేవి తజగని సంపదను మనోహర కంఠహారమును; సావిత్రీదేవి - సమస్త సిద్ధవిద్యను
సమర్చించిరి. తదితర దేవతారమణులు - తమతమ యభఖీష్ట వస్తువుల నొనగిరి. అట్టి
పకోవహోత్స వమున హరిబ్రహ్మాదులు సంతృప్తింజెందుచుండిరి. ముఖ్యముగా పార్వతీ పరమేశ్వరులు
పరమానంద భరితులగుచుండిరి.
అంత శంకరుండు ప్రసన్నుడై హరిబ్రవ్మాదులంగూర్చి “మీ మీ. యభీష్టవరముల నర్ధించుడు!
సాదించెదను” అని సెలవీయగా నవ్వారు “ప్రభో! శంకరా! ఈ నీ కుమారునిచే తారకాసురుండు
సంపనిడుగాక! అందుకొరకే నీ లీలాచరిత్రము సాగుచున్నయది. కావున తారకుని సంహరింప
హరుని యాజ్ఞాపింపుము! మేము కుమారు ననుసరింతుము” అని ప్రార్ధింప మహాదేవుండు వల్లెయని
క్యూ హరిబ్రహ్మాదులకు నొప్పంజెప్పెను.
అట్టిత్రత్రి నమరులు కుమారస్వామిని తోడ్కొని కైలాసము నుండి బయలుదేరి క్రిందికి రాగా
ననుమతిని విశ్వకర్మ - కైలాసగిరి చేరువ నొక రమ్యమైన పట్టణమును నిర్మించెను. .అందు
సరం నివసించుటకు ఒకానొక దివ్య అద్భుత భవనమును అందు రతృపీఠమును కల్పింపగా
డు - కుమారస్వామి నా పీఠముపై నాసీనుంజేసి భక్తి శ్రద్ధలతో మంగళధ్వాన పూర్వకముగా
స పుజ్యత్యజలములనభి షేకమును చేయించెను. మరియు నివాసగృహమున సర్వవిధవస్తుపులను
“పంపి “మారా! ంఈ వేళటినుంది బన్యండాధినతిని నీవని, న్రాధినరము నాలను
| 309
| శీ శవ మహా స్య
తిలకము నలంది యమరులతో గూడ విధివిధానముగ పూజించ్చు శై
ని నొసట కస్తూరీ
ప యు కుమారుని నాన యేయని ప్రశంసించెను.
గాక ప్రణమిల్లినవాడై సనాతన శివరూప మిద్ది
ల బ్రహ్మోండాధిపతియై సురలు మునులు చూచుచు ధన్యులగుచ్చ్యు.
ర్రికేయుండు
కై న మిగుల రాణించుచుండెను.
నిజరూపమహిమనొంది వరసింహాసనము
“్రివవిబ్ఞాన నర్పన్వ” మను శాంకరీయ ఆ(ధానువాద
(ప్రవచనముతో ఐదవ యధ్యాయము.
హాము
(కుమారస్వామి - తన ప్రభావమును చూపుట)
సూతుడు చెప్పందొడగెను.
శౌనకాది మహర్షులారా? బ్రహ్మదేవుండు నారదమహర్షికి ప్రబోధించిన విధముగా వేదవ్యాసులవా
నాకు నుపదేశించినట్లు నేను మీకు కుమారచరిత ప్రభావములను వివరించుచున్నాను.
నారదుండను బ్రాహ్మణుడు కుమారుని చెంత కరుదెంచి తాను చేయుచున్న యజ్ఞమును రక్షించష |
యనేక స్తోత్రములతో ప్రార్థించి నమస్కరించెను. మరియు నిట్లు విన్నవించుకొనెను.
స్వామీ! నామాట నాలకించి ప్రస్తుతము సంభవించిన ఇబ్బందిని తొలగించుము! సమో
బ్రహ్మాండమున కధిపతివి గావున నిన్ను శరణుంబొందితిని. అజమేధమను యజ్ఞమును ప్రారంభించి8్న
అందలి మేషము (మేక) తనుగుం (దెంచుకొని నాయింటినుండి పారిపోయినది. ఎంతవెదికిన
దొరుకుటలేదు. ఇకముందు గూడ మేషము దొరుకనియెడల నా యజ్ఞభంగమగును. నీవుబ్రహ్మోో
qe యుండగా యజ్ఞము భంగపడరాదు. కావున గమనించి నా యభ్యర్థనమును ఫలియ
యుము!
నిన్ను విడిచి యితరులను వేడుకొనంజాలను. దీన బాంధవుడవు; దయాసముద్రుడవు; వో
బ్రహ్మాదులచే సేవింపంబడువాడవ్వు పార్వతీనందనుడవు: స్మందుండను పేరు నీకే చెల్లును. శరణాగత
సత్పురుషుల కాశ్రయమిచ్చువాడవు; అనాథనాధథుడవు: శంకరుని ప్రియతనయుడవు; మాయో
వశపణచుకొనినవాడవ్వు విప్రులను కాపాడువాడవు; నమ్రులైన వారి మనోగతములను గర్తెరుగు
నీ భక్తుల కెల్లకాలము సుఖమునొనగూర్చువాడవు; మరియు భక్షోత్తముల ప్రాణములను రక్ష
నవ్వారి సద్గుణములను పెంపొందించువాడవు; సత్త్వరజస్తమోగుణములచే భిన్నభిన్నస్వరూహమో
దాల్చువాడవు; సర్వదా ప్రసన్నుడవై సచ్చిదానందమయుడవై యుందువు;
సర్వజ్ఞా! ్రిపురములను దహించిన పరమేశ్వరుని కుమారా! సదృక్తిచే స్వాధీన ముగో
ఆరుముఖములతో విరాజిల్లు సర్వేశ్వరా! సజ్జనులకు ప్రియము చేకూర్చువాడా! దుర్దనుల శిక్షిం చో
శంకరుండే పరమాచార్యుడుగా కలవాడా! ఇంద్రాదిబ్బందారక వందిత పదారవిందో! నన్నురక్లి a
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
ఇయ్యది
ఖీ శ్రీ శివ మనో ప్రరాణను
ను భయె ప
esa we నీ పాదపద్మములకు యొక్కులిడుచున్నాను. నా విజ్ఞాపనమును చెవి
నిడుకొని ర్తవ్య ౦పుము! భక్త జనుల మనంబులందు నీ భక్తినతిశయింపంజేయుము!
సమర్థుడైన ప్రభువు నండ నుండగా పగవాడు బలవంతుడైనను ఏమియు చేయంజాలడు. త
బృహస్పతియైనను నిన్ను పూర్తిగా పొగడంజాలడు;. నేనైతే మందబుద్ధిగలవాడను; పవిత్రుడనో
అపవిత్రుడనో ఎట్టివాడనైనను నీ చరణకమలముందగు పరాగమును (పుప్పొడిని) ప్రార్థించుచూన్నాను.
భక్తవత్సలా! నీవాడను; నీ సేవకుండు నూరుతప్పులు చేసినను మన్నించువాడవు; ఏకొద్ది భక్తిని
నీయందు నేను చూపియుండిన నట్టి భక్తిని కనుగొనియే యుండువాడవు; నిన్నుమించిన రక్షకుడు
గాని నావంటి పామరుడు గాని ప్రపంచమున లేరనియే చెప్పవచ్చును.
కలికల్మమును పోగొట్టువాడా? కల్యాణప్రదా! కుబేరుని చెలికాడా! కరుణారసముచే మృదువైన
అంతఃకరణము గలవాడా! అష్టాదశ నేత్రములతో ఆరుముఖములతో విరాజిల్లు దివ్యస్వరూపము గలవాడా!
నా యజ్ఞమును సంపూర్ణ మొనరింపుము!
శరణాగతవత్సలా! యజ్ఞమును చేయించువాడవు నీవేను, యజ్ఞమునకు విఘ్నముం జేయువారిని
హరించి కాపాడువాడవు నీవేను;, సామగానముల సంతోషించువాడవు; వేదమంత్ర స్వాహాకారములచే
ప్రసన్నుడగువాడవు; దేవదేవుడవు; జ్ఞానస్వరూపుడవు; స్వప్రకాశుడవు; ధ్యానింపందగినవాడవు;
ధ్యానస్వరూపుడవు; పితరులకు పితయగువాడవు; జీవాత్మలందరి (ప్రాదుర్భావమునకు కారకుండవు;
ఇట్టి నీకు నభివాదముంజేయుచున్నాను.. పాహిమమ యజ్ఞమ్‌, అని యా నారదుడు ప్రార్ధింప
కుమారస్వామి సంతుష్టాంతరంగుడై తన వీరబాహువును యజ్ఞరక్షణార్థము ఆజ్ఞాపింపగా నాతండు యజ్ఞ
పశువును వెదకుటకై వడివడిగా బయలుదేరెను.
అట్లు వీరబాహుండు వెదకుచు బ్రహ్మాండమునందెచ్చటను గానక వైకుంఠమున కేగి చూడగా నా
యజ్జమేషము మెడకు వ్రేలాడుచున్న యూపస్తంభముతో గొప్పబలము గలదిగా కన్నట్టైను. గొప్ప వికారధ్వనిం
కేయుచున్న నామేకను వీరబాహుడు కొమ్ములయందు పట్టి లాగుచు వేగముగా స్వామినన్నిధిం
దెళ్చినవాడాయెను.
మేషమును గాంచి కార్తికేయుండు అద్దానిపై నెక్కికూర్చుండగా నద్ది ముహూర్తకాలముననే
థిహ్గండమునంతయు సంచరించి మరల కుమారుని నివాసస్థానమున కరుదెంచెను. అంత నా
వేషమునుండి డిగ్గి స్మందుండు నిజ సింహాసనము నందాసీనుడు 'కాగా నదియు నచ్చోట నిలువం
విడియుందెను. ఆ
తతి నారదుందు - స్వామీ! నా మేషమును నాకు ప్రసాదింపుము! సంతోషమున నిద్దానితో
యజ్ఞమును పూర్తింజేయుడును. ఇప్పటినుండి నన్ను సఖనిగా నొనర్చుకొనుము! నీకు నమస్మారమగు
గాక! - అని ప్రార్ధింప నా ప్రభువు కరుణించి “బ్రాహ్మణా! ఈ మేషమును చంపవలదు! అస సార
లేకయే సా యనుగ్రహమువలన నీ యజమేధ యజ్ఞము పరిపూర్ణంబగుగాక” అని సెలలయగా
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 311
క ఖీ శీ శివ నుహా ఫ్రరాలన్ష
నారదుండు సంతసించి మేషమును వెంట నిడుకొని కుమారస్వామికి శుభాభినందనములం బల్సుక్ష్వ
నిజస్థానమునకు వెళ్ళిననాడు.
ఇయ్యది “శన విజ్ఞాన సర్వస్వ
ప్రనచనముతో ఆరన యధ్యాయము.
యు.
ళో
సప్తమాధ్యాయము |
(యుద్దారంభమును వర్ణించుట)
అంత హరి బ్రహ్మాది దేవతలు కుమారుని ప్రభావమును గమనించి “ఈతడు తప్పక తారకాసురుని
ముందిడుకొని తారకాసురునితో పోరాడుటకు బయలుదేరినవారు.
తారకాసురుండు నమరుల యుద్దోద్యమమును కనుగొని గొప్పసైన్యముతో నరుదెంచి యవ్వారిశో
పోరు సలుప నుద్యుక్తుండగుచుండగా దేవతలు తారకుని గాంచి సింహనాదములంజేయుచుండిరి.
అట్టితణి ఆకాశవాణి - శంకరునిచే (ప్రేరేపింపంబడి “అమరులారా? మీరు కార్తికేయు నాశ్రయింి
యుద్ధమునకు సన్నద్ధులైతిరి గావున రాక్షసులనోడించి విజయమును పొందగలరని” వక్కాణింపగా దేవతల |
నిండు వేడుకతో వీరశబ్దముల నుచ్చరించుచు ఎట్టి భయములేక ధైర్యము గలిగియుండిరి. మరియు
మహీసాగర సంగమమను స్థలమునకు పోరుసలుపనేగిరి.
అట్టితటి ప్రళభయకాలమేఘములం బోలిన రణదుందుభులు తదితరవాద్యములన్నియు (మోగింపం
బడుచుండెను. తారాకాసురునివెంట నేతెంచిన రాక్షస్రయోధులందరు నడుగుల పూనికతో నేలంగదిలించుచు
భయంకరముగా నజచుచుండిరి. అట్టి ధ్వని నాలకించిన సురలు నొక్కుమ్మడిగా యుద్ధమునకు
తలపడుచుండిరి.
అంత దేవేంద్రుడు కుమారస్వామి నైరావత గజముపై నెక్కించి లోకపాలురను వెంటనిడుకొని
ముందు నడచుచుండెను. అమరులును యుద్ధభేరీలను యోగించుటయే గాక గంధర్వులు వీణావేణు
మృదంగనాదములంజేయుచుండిరి. కార్తికేయుడు గజమునింద్రున కొసంగి పలువిధముళి
నాశ్చర్యములతోకూడియుండునదియు నానాప్రకారములైన రత్నముల నలరారుచున్నదియు నగు విమౌనదో
పై నధిష్టించి గొప్పవిలువగల చామరములతో వీవంబడుచు శోభించుచుండెను. ఆతనిపై వరుణదేనీ
ఛత్రము దేవదూతలచే పట్టుకొనంబడెను.
అవ్విధము నమరులు తమ తమ పరివారములతో యుద్ధసన్నద్ధులై యుండగా దేవరాక్షససైన్యమో
- ఒండొరులను సంహరించు నుద్దేశముతో గర్జించుచు శతృవులకు భయముంగొలుపునవియె చూపరు
వినోదము నాదవంజేయుచుండెను. ఇంతలో దేవతలు రాక్షసులు నొకరినొకరు తలపడి క్రోధ
పోరు
వి ుంఅ భయంకరయుద్ధమున మొండెములు తలకాయలు పడుటయే గాక కొ
యుద్ధరంగము రక్తమాంస పరిపూర్ణంబయ్యెను.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 312
౯ మను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
క
ఇండములు 'ప్రాణముపోవునపుడు గట్టిగా అరచు
చుచున్నందున నద్దానిగ్రోల్పుటక్తు
లన న క ప్రేతపిశాచములు వేలకొలది తారసిల్లుచుండినవి. నక్కలు,
గలు, డేగలు, ప ణించినవారి మాంసములను తినుచుండెను.
ఇంతలో గొప్పబలము కలిగిన తారకాసురుండు దేవతలతో యుద్ద
శ్రంచగా ఇంధ్రాదులును సన్నద్ధులై యుండిరి. అట్లితణి సైన్యముల as
IE ప్ప కలకల
ఘప్పశిల్లైను. జంటజంటగా దేవాసురురలు పోరుచుండగా వీరులు సంతసించుచుండిరి. పిరికివారు
భయపడుచుండిరి. |;
తారకునితో దేవేంద్రుండును సంప్రోదునితో నగ్నిదేవుండును జంభునితో యమధర్మరాజు,
సవాప్రభువుతో నైబితుండును బలునితో వరుణుండును సువీరునితో వాయువు, పవమానునితో కుబేరుం
డను శంభునితో ఈశానుండును శుంభునితో శేషుండును, కుంభునితో చంద్రుండును కుంజరునితో
సూర్యుండును తలపడి తమతమ బలపరాక్రమములంజూపుచు నొండొరులను బాధించుచు గెలువనలవి
, గాకుండిరి,
ఇవ్విధము సురాసురుల యుద్ధము మహాభయంకరమై ఖేచరులకు వినోదముంగొలుపుచుండెను.
ఇయ్యది “ివవిజ్ఞాన సర్వస్వ” మను శాంకరీయ ఆం(ధ్రానువాద
(ప్రవచనముతో వీడవ యధ్యాయము.
( అష్టమాధ్యాయము |
\
(దేవరాక్షసాథిప యుద్ధమును వర్ణించుట
సూతుడు చెప్పదొడంగెను.
దేవదానవసైన్యముల ఘోరయుద్ధమును వర్ణించితిని. ఇంక నా ప్రభువుల పోరాటమును
గొకచ్చెడన్న,
ఇట్లు పోరు జరుగుచుండగా తారకాసురుండు శక్తి యను ఆయుధముతో కొట్టినందున
పేర్స తెలివిందప్పి ఐరావతగజము పైనుండి క్రిందపడినవాడు. అటులే లోకపాలురును రణమున
గల రాక్షసులచే పరాజయమును పొందుచుండిరి. ఇతర దేవతలును తారాకాసురుని
గకమమ్హునంద్ద వెనుకంబడసాగిరి. “అసురులు విజయోత్సాహమున కలవరముంజేయుచు
ల నొనర్చుచుండిరి.
ఇంతలో వీరభద్రుడు వీరులైన గణములతో నమరులను కాపాడందలచి a
పమథగ్యాము ప్రడినందున నవ్వారితో
మక లన్నియు యుద్ధమున | 1 త్లలప్రడ్రినంద Varanasi. An eGangotri Initiative
313
స్రీ శీ 4వ మహో ఫరా
స్వామి క్రోధమున (త్రిశూలముతో పొడువగా నాతండు క్షణకా
తెలివిగలవాడై శక్తితో వీరభద్రుని వేధింపగా వీరభద్రుడు
మరల వీరభద్రుని శక్త్యాయుధముతో ప్రహరించెను. ఇట్లు
ద్వంద్వ యుద్ధమును చేయుచుండగా చూచువారికి పులత్వాన
లు గోముఖములును భయంకరములుగా మోగి
అంత తారకుని వీరభద్ర
డై నేలంబడెను. వెంటనే
త్రిశూలముతో కొట్టెను. తారకుండు
నానావిధశస్తాస్త్రముల కొంతతడవు
లొదవుచుండెను, అట్టితజి మద్దెలలు తప్పెట
బడుచుండినవి.
" తారక వీరభద్రులు - బుధాంగారకులవలె శోభించుచు నొకరినొకరు కొట్టుకొనుచు మల్లయ్సు
జేయుచుండగా నారదమహర్షి - శివప్రేరితుడై “స్వామీ! వీరభద్రా! ప్రస్తుతము యుద్ధమును విరమియ్మ
తారాకాసురుని నీవు వధింపగూడదు” అని ప్రార్థించెను.
అంత వీరభద్రస్వామి మిగుల నలుకంజెంది “నారదమునీంద్రా! నేనే తారకుని సంహరించెక్న
రణరంగమున (ప్రభువును రప్పించి తాము వెనుకాడినచో నట్టివారు పిరికివారగుటయే గాక
పాలగుదురు. ఈ వీరభద్రుని గురించి శంకింప నవసరము లేదు. శ'స్తాస్తములచే కొట్టంబడిన్న
భయపడక పోరాడువారు ఇహపరలోకములయందు ప్రశంసింపం బడుటయేగాక నుత్తమ స్వ
ననుభవింతురు. విష్టాద్యమరులారా? నామాటలను గమనింపుడు! కుమారస్వామి రణరంగమః
రానవసరములేకయే లోకమును తారాకాసురుండు లేనిదిగా లేనిదనిగా నొనర్తును” అని వటి!
త్రిశూలమును కేలందాల్చి శంకరుని స్మరించియు తారాకాసురునితో ఘోరముగా పోరాడుచుంగెనీ
అట్టియదనున గణాధిపతుల వృషభములపై నధిరోహించి త్రిశూలములను ధరించి కోలాహలముంజేయో
యుద్ధము నొనర్చుచుండగా నసురులును తారకుని పురస్కరించుకొని గణములను బాధించుచుండీ
గణములును మహాపరాక్రమమున రాక్షసులను వేధింపగా నవ్వారు గణముల తాకిడికి తా
పరుగెత్తుచుండిరి. ఇట్లు తన పరివారము పరాజయముంజెందుటను గాంచి తారాకాసురుండు క్రజ్లీ
పదివేలచేతులందెచ్చుకొని సింహముపై నెక్కి దేవతలను పడగొట్టుచున్నందున వీరభద్రుండు మిగ
క్రోధమున తారకుని మరణమునకై శివపాదపంజకములను ప్రార్థించి త్రిశూలమును చేతంబట్టగా దళ
అంతరిక్షంబు నాతని తేజస్సుతో వెలుగొందుచుండెను. ఇంతలో కార్తికేయుండు గొప్పవేడుకీ
యుద్ధరంగమధ్యమునకేతెంచి వారింపగా వీరభద్రస్వామి యుద్ధమును చాలించెను.
తారకాసురుండు దేవతలపై శరవర్షమును కురిపించుచు నందరిని భయపెట్టుచున్నందున నారాహో
డు సుదర్శనచక్రమును శార్ణమను ధనుస్సును (గ్రహించి తారకునితో తలపడగా నవ్వారికి 3
పోరాటము సంభవించెను.
తో
హరి గదతో తారకుని కొట్టగా తారకాసురుండద్దానిని త్రిశూలముతో ఖండించెను. వ్‌
విష్ణుదేవుడు తారకునిపై శార్థబాణములను పెక్కిటిని పడవేయగా తారుకుండు తన బాణములకో అ
ఛేదించెను. తరువాత తారకాసురుడు శక్తితో మురారిని వేధింపగా నాతండు మౌళిక ఘీ
లే తెలివిందెచ్చుకొని సింహనాదము నొనర్చుచు మంటలతో చెలరేగుచున్న సుద
'ట్రయోగింపగా నట్టిదెబ్బకు తాళలేక తారకుడు క్రిందపడి మరల లేచియు స్వశీయ*కల్‌ |
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
శ్రీ శ్రీ శివ మనో ప్రరాణమం
/
డించెను
| చక్రమును ఖం - అంత నచ్యుతుండు నందకమను ముతో
| వరల 'విష్ణవును వేధించుటయు విష్ణువు తార ఖడ్గ తారకుని కొట్టగా తారకుండు
కుని
సమానఐలవిక్రమములతో పోరాడ్షుచ్చుండ్రిరి, బాధించుటయు ఇవ్విధము వారిరువురును
య C3
ఇయ్యది శివవిజ్ఞాన సర్వన్వము” అను శాంకరీయ ఆం(ధానువాద
(ప్రవచనముతో ఎనిమిదన యధ్యాయము.
నవమాధ్యాయము |
(తారకాసురుని వాక్యము, వానితో ఇంద్రదిష్లు వీరభద్ర యుద్ధము)
అ (బ్రహ్మదేవుడు “దేవదేవా! పార్వతీసుతా! విష్ణువునకు తారాకాసురునకును జరుగుచున్న
యుద్ధము సముచితము కాదు. తారకుండు మిక్కిలి బలవంతుడగుటచే విష్ణుమూర్తిచే వధింపందగినవాడు
కాడని నేను వరమిచ్చితిని. నీవుదక్కనితరుండు వానిని చంపంజాలరు. కావున నా వరమును సారకముం
జేయుము! తారకుని వధింపుము! శంకరుని కుమారుడవై ఇందుకే జన్నించితివి. ఇంతవరకు యుద్ధమున
సలసియున్న దేవతలను కాపాడుము! నిజముగా విచారించి చూచినచో నీవు పిల్లవాడవు కావు
యువకుడవు కావు, సర్వేశ్వరుడవని చెప్పవచ్చును.
ఇంద్రుడు, నారాయణుండు, అమరులు నేవిధముగా రణమున బాధపడుచున్నారో గమనించి
యిష్పటికైనను కరుణంబూని తారకాసురుని వధించి ముల్లోకములకు సుఖము నొనంగూర్చుము! ఈ
రైళ్యుడు తపోబలమున దేవేంద్రుని లోకపాలురను నారాయణుని సయితము ఈవరకెన్నియో పర్యాయములు
ఓడించినవాడు. మరియు లోకత్రయమును స్వాధీనముంజేసుకొనినవాడు. మరల నిప్పుడు నీ
శేరువనుండుటంబట్టి యమరులు యుద్ధమునకు పాల్పడినవారు. కావున దేవా! పాపాత్ముండగు తారకుని
నీవే సంహరింపవలెను. ఇతరులకు వధ్యుండు కాడీతడు” అని ప్రార్ధింప కుమారస్వామి ప్రసన్నుడై
చిరునగవుంజెంది “తథాస్తు” అని యంగీకరించెను.
అంత నా ప్రభువు విమానమునుండి డిగ్గి కాలినడకతో నుజుకుచు మండుచున్న కొణ్టాయివలె
గొప్పకాంత్రి గల శక్తిని కేలందాల్చి విరాజిల్లుచుండెను.
అప్రమేయుండు అతిప్రచండుడు ధైర్యవీర్యాదిసద్దుణసంపన్నుండు నగు షణ్ముఖుని తారకాసురుం
గవలోకించి తన రాక్షసులను గురించి “ఈతడే శతృవులంబరిమార్చు కుమారుండనియు,, ఈతనితో
ప్రోరాడి వీరులందరిని గణములను హరిదేవేంద్రాదులను వధింతు” ననియు వచించి శక్తియను
ఆయరమ్షుంబట్టుకొని కుమారస్వామితో తలపడుచు నమరులను గురించి యిట్లు వక్కాణించెను.
సురలారా? నాముందొక పిల్లవానిని నిలువంబెట్టితిరి. ఇవ్విషయమున మీరును విశేషించి
కమరాధిపతియు నారాయణుండును.. సిగ్గులేనివారని చెప్పవచ్చును. ఈయిరువురుమున్ను చేసిన
రోసములను వెలడింతును. వినుండు! వీరుగావించిన దంతయు వేదవిరుద్ధము; వీరిలో విష్ణువు -
టస్వభ్య్వ్వా గలిగి వ్నివేక్ళమ్లుంగ్లోల్లుషోల్లునవాడు. బిలిచక్రవర్తిని మోసగించి పాతాళమున బంధించెను.
. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 315
|e
ఇ
కస్ట శీ శివ మనో ఫ్రర్య్యూ,
చెను. దేవాసురులు అమృతమును క్రాగ్సనః
త్పూర్వము మధుకైటభుల నుపాయమున వధిం తాగునప్య
మోహినీరూపముందాల్చి పంక్తి
వాలిని మోసమున సంహరించెను. మరియు రావణుండు బ్రాహ్మణుండని తెలిసి యవ్వానిని వగ
బ్రహ్మహత్యాపాపము నొడిగట్టుకొనుటయే గాక తన భార్యయగు సీతను నిష్కారణముగా విడనాగెన్న
పరశురాముడై తల్లింజంపెను. గురుపుత్రునవమానించెను. కృష్ణస్వరూపమున పరస్త్రీ
మోహించి యవ్వారితో రమించెను. బుద్ధావతారమున వేదమార్గమును నిందించుచు నాస్తికమశమ్హ్య
నెలకొలిపెను. ఇట్లు నానావిధ పాపములచే కలుషితుడై యున్న కేశవునకు విజయంబెట్లు చేకూర్చు?
ఇంక నీతని జ్యేష్టభాతయగు నింద్రుండు స్వార్థమునకై పలుదురితముల నొనర్చిన వాడు దితీదేవింద్య
గర్భమును ఛేదించినవాడు. గౌతముని భార్యయగు అహల్యను పొందెను. వృత్రాసురుని సంహరింి
బ్రహ్మహత్యాపాత్రుడయ్యెను. విశ్వరూపుండను బ్రాహ్మణుని శిరంబుల ఖండించినవాడు.
హరీంద్రులు ఇట్టి పాపములనేకములనొనర్చి తమ ప్రభావమును పోగొట్టుకొనినవారు గాన వీని
విశ్వసించి మీరు సంగరమున విజయము నెట్లు బడయుదురు? మూఢులై ఎందులకు (ప్రాణములను
విసర్జింతురు? వీరు స్వార్థపరులై ధర్మమును గుర్తెరుగకున్నవారు. ధర్మమునవలంబింపనిది కార్యష్మ
కానేరదు. గొప్పధూర్తులగు వీరు శిశువును ముందునిడినవారు. అందువలన బాలుని వధించి వీరిని
గూడ సంహరింతును. కాని కుమారా! ప్రాణములను కాపాడుకొనందలచితివేని రణరంగమునుండి
తొలగుము!
ఇంక వీరభద్రా! దక్షయజ్ఞమున బ్రాహ్మణులను వధించిన పాపమునకు ఫలము నిప్పుడు
చూపెట్టుదును.
ఇవ్విధము హరీంద్రవీరభద్రులను తూలనాడి తన పుణ్యమును క్షీణింపంజేసుకొని
తారకాసురుడు కుమారునిపైకి వచ్చుచుండగా దేవేంద్రుండు (కుమారుని) ముందున కేతెంీ
వజ్రాయుధముతో కొట్టినందున తారకుడు క్రిందపడి లేచినవాడై శక్యాయుధమున నింద్రుని ఐరావళే
గజముపైనుండి పడగొట్టెను. అందువలన నమరులు హాహాకారముల నొనర్చిరి. తారకాసురుండింకన
ధర్మవిరుద్ధమగు కార్యమును గావించి స్వవినాశమును సమీపింపంజేసుకొనెను. పతితుడైన దేవేంధో
కాలితో త్రొక్కుచు వ జ్రాయుధమున వేధింపగా విష్ణుభగవానుడు సుదర్శనచక్రముతో తారకుని వేధించెన
అంత నసురుండు క్రిందంబడి లేచియు శక్తితో విష్ణువును కొట్టగా నాతండు నేలంబడినండో
నిర్ణరులు హాహాకారముంజేయుచు నజచుచుండిరి. నిమేషమాత్రమున విష్ణుమూర్తి లేచి సన్నద్దుడగున
వీరభద్రస్వామి త్రిశూలమును కేలందాల్చి తారకుని ప్రహరింపగా నాతడు నేలకొటిగి మరల నుక
మహాక్రోధమున శక్త్యాయుధమున వీరభద్రుని కొట్టినందున నా స్వామి క్షణకాలము. తెలి విందప్పిన
అందువలన ప్రమథగణములు గంధర్వోరగరాక్షసులు ఆర్తనాదములంజేయుచుండిరి.
అంత వీరభద్రస్వామి - రెప్పపాటుకాలమున జాగరూకుండై (త్రిశూలమును వేతయట్టిసో
ఆ సమయమున నా త్రిశూలము - మెరుపువలె మెబయుచు మ్‌ టల్లతో వైల్లుగొందుచు దిగు 316 |
మ
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An స9ల
నీ శ్రీ శివ మహో ప్రరాణనం
తో ప్రకాశింపంజేయుచు స
రన కొంకి “యలు సూర్యచంద్రాగ్ని మండలములతో సమానము
ఛయంకరమై మృత్యుస్వరూపమై కన్పట్టుచుండినది వదా లుకు
ఇట్లు అప్రతిహతంబగు త్రిశూలమున తారకాసురుని సంహరి
ప్రమారస్వామి నివారించెను, i
ఇయ్యది “ినవిజ్ఞాన సర్వన్వ” మను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
ప్రనచనముతో తొమ్మిదన యరధ్యాయము.
_దశేమాధ్యాయము |
(కుమారస్వామి తారకాసురుని సంహరించుట)
(అమరుల యుత్సాహము)
పగవారి పొగరు నణచు కార్తికేయుండు శంకరుని పాదకమలములను తలచుకొని తారకాసురుని
శప్పక వధింతునని నిశ్చయించి పెక్కు సైన్యము వెంటరాగా గొప్ప ప్రభావముతో సింహనాదముం
, శేయుచుండెను. 1
అట్టితణి బృందారకులు జయజయధ్వానముల నొనర్చుచుండిరి. దేవర్నులు వైదిక
లౌకికస్తోతములతో కుమారస్వామిని ప్రార్థించుచుండిరి. తారకకుమారుల యుద్ధము - సామాన్యులకు
సహింపనలవిగానిదై సర్వప్రాణిభయంకరముగా కన్పట్టుచుండెను. ఇరువురును శక్తిని కేలందాల్చి పోరాడుచు
ఒండొరుల నొడలులను కొట్టుచుండిరి. వనమున గొప్ప బలముగల రెండు సింహములవలె నొకరి
నొకరు మోసగించుచుండిరి. వైతాలిక భేచరాది యుద్ధరీతులను పోరాడుచు పరస్పరము సంహరించు
నర్గేశముతో శిరస్సు, కంఠము, తొడలు, మోకాలులు, నడుము, వక్షస్థలము, వెన్ను, అనువానిపై
ప్రహారముంజేయుచుండిరి.
ఈ ద్వంద్వయుద్ధమున విజయమును పొందువారెవరని (ప్రేక్షకులైన దేవగంధర్వకిన్నరులు
శమలోత్రాము చింతించుచుండిరి. ఇంతలో నాకాశవాణి “అమరులారా! కుమారస్వామి తారకాసురుని
తప్పక సంహరించును. ఇవ్విషయమున మీరెంతమాత్రము సందేహింపకుడు! నిశ్చింతగా నుండుడు!
ఇ్పట్టన వీ కొరకు శంకరుండే కుమారరూపమున నావిర్భవించిన వాడని తెలియుండు!” అని వక్యాశింపగా
'. వరినిన్ని షబ్ముఖుండు విని రెట్టింపు నుత్సాహము గలవాడై తారకుని ఛాతిని శక్త్యాయుధముతో కొట్టెను.
అంత శారక్రుండు నట్టి శక్తి ప్రహారమును సరకుసేయక కుమారుని తన శక్తితో వేధించెను. అందువలన
'. సత్త్వ మ్వుహ్రభార్త కాలము మూర్చితుడై మహర్షులు నుతించుచుండగా నుక్ధితుడై మదించిన సింహమువలె
నాక్రోశమ్సంజైంది తారకాసురుని శక్త్యాయుధమున ప్రహరించెను. ఇట్లు వారు తమ యుద్ధ నైపుణ్యమును
సదర్శించుచు ఒకరినొకరు గెలువవలెనని నేలపై మల్లయుద్ధమును గూడ చేయుచుండిరి. దేవగంధర్వ
పందలచిన వీరభద్ర స్వామిని
317
ళీ శీ శివ మహా ఫ్రర్య్యూ
ఆ సమయమున గాలి వీచుట లేకుండెను. సూర్యుడు క్రాంతిం గోలుపోయెను. భూన్చి_ |
కొండలతో అడవులతోడను కదలుచుండినది. ఇంతలో హిమవంతుండు మున్నగు పర్వతపురుష్ణ
స్నేహవశమున కుమారుని గాంచుటకు నచ్చోటికి వచ్చి జడియుచుండగా నవ్వారిని గ్య్యు
కారికేయుండు “మహాభాగులారా? చింతింపకుడు! మీరందరు చూచుచుండగా నీ పాపాత్ముని చయ,
నని యూరడించి గిరిజాశంకరుల నొకమారు నమస్కరించి శక్తిని హస్తమునందు ధరించి విరాజిల్లు
తారకాసురుని యొక్క వ్రేటున కొట్టగా నాతండు నేలంగూలి ప్రాణములను విడనాడెను. అట్లు క్రింద
తారకుని యుద్ధధర్మము ననుసరించి కుమారుండు మరల చందు, అది యదనుగా నమర్హు
రాక్షసులను దునుముచుండిరి. అవ్వారిలో కొందరసురులు నంజలిం ఘటించిరి. మరికొందరు వేలక్రాల్న
మరణించిరి. ఇంక కొందరు స్వామిని శరణువేడుకొనిరి. మరికొందరు పారిపోయిరి. తదితరుల
కొందరు పరుగెత్తుచుండగా దేవతలచే వధింపంబడిరి. మరికొందరు పాతాళముం జొచ్చిరి.
ఇటు కుమారుని తారకవిజయమును గాంచి హరిబ్రహ్మోదిసురలు లోకత్రయవాసులందక
నేకకాలముననే సంతుష్టాంతరంగులైనవారు. ఇట్టి కుమారుని విజయమును గమనించి మహాదేవుంద
జగదంబతో కూడ సపరివారముగా నచ్చోటికి వేంచేసి యాత్మజుని సాంకమున కూర్చుండంజేసి గారవించెన్న
పార్వతీదేవియు మిగుల నభినందించెను.
హిమవంతుండును తన కుమారులను వెంటనిడుకొని యేతెంచి కుమారస్వామిని పార్యకీ |
పరమేశ్వరులను కొనియాడుచుండెను. దేవగణములు మునులు సిద్ధులు చారణులు మిగుల సంతృప్తి,
జెంది కుమారుని ప్రశంసించుచుండిరి.
ఉపదేవతలు కుమారునిపై పుష్పవృష్టింగురిపించిరి. గంధర్వులు పాటలుపాడిరి. అప్పరసల
ఆటలాడిరి. నానావిధ మంగళవాద్యములు మోగింపంబడెను. ఎటుజూచినను జయశబ్ధము నమః
శబ్దంబు వినంబడుచుండెను.
అట్టితజి నారాయణుడు బ్రహ్మదేవుండును సంతసించి పార్వతీదేవిని శంకరుని కుమారస్వామిని
ప్రార్థించుచు నొకానొక పీఠముపై నవ్వారి నాసీనులంజేసి నీరాజనముల నొసగుచుండిరి. సంగీతములి
వాద్యములు వేదధ్వనియు మారుమోగుచుండెను. గొప్ప పండగవలె నుండెను.
ఇట్లు హరిబ్రహ్మాదుల పొగడ్తల నందుకొని ప్రసన్నుడై శంకరుండు పార్వతి తోడను పరివారమో
తోడను బయలుదేరి తన కైలాసమును చేరుకొనిన వాడయ్యెను.'
ఇయ్యది “శిననిజ్ఞాన సర్వస్వ” మను శాంకరీయ ఆం(ధ్రానువాద
ప్రవచనముతో పదియన యధ్యాయము.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 318 |
§ శ్రీ శివ మహా ప్రరాణనం
_కికాశాధ్యాయము
(కుమారస్వామి బాణప్రలంబాసురులను వధించుట)
తరువాత క్రౌంచమను పర్వతుండు బాణాసురునిచే బాధింపంబడి
కుమార స్వామి
శ్రణమును వేడినవాడు. తత్పూర్వము బాణాసురుడు పదివేలకోట్ల mee;
శ్రాంచాచలుని వేధించియుండెను. క్రౌంచుండు భక్తిచే కుమారుని చరణకమలమునకు
యూసర్తీతో నిట్లు ప్రార్థించెను.
గ్ల కుమార స్కంద దేవేశ - తారకానురనాశక |
పాహిమాం శరణాపన్నం - బాజానురనిపీడితమ్‌ ॥ ౪
నిభిలలోకకలంటకుండగు తారకాసురుని సంహరించిన స్వామీ! కుమారా! నన్ను రక్షించుము!
ఇబరాక్షసుని బాధకు తాళలేక నిన్ను శరణము నొందితిని. నీ యుద్ధమున నిలువంజాలక పరుగెత్తివచ్చి
సన్ను పీడించుచున్ననాడు. అందువలన దయందలచి నన్ను కాపాడుము! బాణాసురుని సంహరించి
గేమానవాది ప్రపంచమునకు సుఖము నొనంగూర్చుము! "
అంత కుమారస్వామి ప్రసన్నుండై తన శక్త్యాయుధమును చేతంబట్టి మనమున శివుని స్మరించి
బాజాసురు నుద్దేశించి ప్రయోగింపగా' నద్ది మంటలతో పది దిశలను వెలిగింపంజేయుచు నా రాక్షసుని
ఫరివారముతో గూడ భస్మముంజేసి మరల కార్తికేయుని చెంత కరుదెంచెను.
పిదప కుమారుండు “నీవు నిర్భయముగా గృహముంజేరియుండు” మని క్రౌంచునాదేశింపగా
నాఠడు మిగుల సంతసించి గుహు ననేకవిధముల కొనియాడియు తన నివాసమున కేగినవాడు.
అట్టి సమయమున నచ్చోట మూడు శివలింగములను కుమారస్వామి ప్రతిష్టించెను.
11 ప్రతిజ్టేశ్వర నామాదౌ - కపాలేశ్వర మాదరాత్‌ |
కుమారేశ్వర మేవాథ - సర్వసిద్ధి ప్రదం త్రయమ్‌ ॥ ౧౪
ప్రతిజ్ఞేశ్వరుండు కపాలేశ్వరుండు, కుమారేశ్వరుండు నను లింగత్రయము - భక్తుల పాపములను
కోర్చునదియై మనోరథములను ఫలింపంజేయునదియునై యున్నయది.
శారకబాణాద్యసురవిజయచిహ్నముగా జయస్తంభము నొకదానిని నెలకొలిపి యద్దాని చేరువను
డను పేరుగల శివలింగమును కార్తికేయుండు స్థాపించెను.
hss సర్వేసురా స్తత్ర - విష్ణుప్రభృతయో ముదా |
లింగం స్థాపితవంతస్తే - దేవదేవన్య శూలినః ॥ ౧౬
అంత హరిబ్రహ్మాది బృందారకులందరు నచ్చోట నొక్కొక్క శివలింగమును ప్రతిష్టించుటచే నా
[సంకయ శివలింగములతో నిండినదై గొప్ప మహిమగల క్షేత్రంబునై చూపరుల కోర్కెల
| ర్చునద్ష। స
సన్నిధికేతెంచి
తో కూడుకొని
న్యముడై మిగుల
దయ్యెన్స; CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
1 319
ళీ జీ శవ మవో ప్రా
అట్టితటీ హరి(బ్రహ్మాదులు కుమారుని తోడ్మొని కైలాసమునకు వెళ్లనుంకించు చుండగా ఆ
ఏమారుడైన కుముదుండు - రాక్షసులచే పీడింపంబడియున్నందున నచటి కేతెంచి స్వామిని త్ను
వాడ కుమారయుద్ధమున భయముచే పారిపోయిన ప్రలంబాసురుండు పాత్రాళ్వ్వు శ
వడు రాల కుముదుండు - దేవ దేవా! మహాదేవాత్సజా! ప్ర |
యచటివారిని బాధించుచుండెను. అందువలన న జా! ప్రల
వెతలంజెందితిని. రక్షించుము! దీనబాంధవుడవు; కరుణాసముద్రుండవు; శరణాగతులను
దుష్టులను శిక్షించువాడవు; - అని ప్రార్థంప కుమారుండు శంకరుని పాదకమలములను తలచ్నక్ట
శకిని కేలంబూని ప్రలంబాసురు నుద్దేశించి ప్రయోగింపగా నది గొప్పధ్వనింజేయుచు రగులుచ్వు
యా రాక్షసుననుచరులతో గూడ దహించి మరల కుమారుం జేరియుండెను.
“ఇంక నీవు ఎట్టి వెజంగందక నీ నివాసమున కేగియుండుము! ప్రలంబాసురుండు సపరివార్ను
నశించినవాడు” అని స్వామి వచింపగా కుముదుండు విని కుమారుని పలువిధముల '్రశంస్సి
సంబరమున పాతాళముద్రవేశించి నిజనివాసము నందుండెను.
సూతుండు చెప్పందొడగెను. .
శౌనకాది మహర్షులారా? తారకాసురుని సంహరించుట మున్నగు కుమారవిజయము గ!
చరిత్రము - సర్వపాపహరము, సర్వకామప్రదంబు, ధన్యంబు, కీర్తికరము, దీర్థాయుః కారకము, భక్తిన
(ప్రదంబునై యున్నది.
ఇద్దానిని పఠించువారు వినువారును గొప్ప పలుకుబడితో నధికభాగ్యముతోడను జీషి)
యవసానమున శివలోకముం జెందుదురు. గాన నియ్యది పరమ పావనంబైనది.
ఇయ్యది “8ివవిజ్ఞాన సర్వస్వ” నును శాంకరీయ అం(ధ్రానువాద
ప్రనచనముతో వదునొకండన యధ్యాయము.
(కుమారస్వామి - దేవతల ప్రశంసల నందుకొని కై లాసము(జేరుట)
తారకాసురుని కుమారుండు సంహరించుటతోడనే విష్ణు బ్రహ్మాదిసురలు తదితరులును పో
సంతసించి దిగువవిధము నుతించిరి.
కల్యాణస్వరూపుడు, విశ్వమునకు శుభమునొనంగూర్చువాడును, జగద్చాంధవుండు, నిఖిల |
ప్రాణులు పెంపొందవలెనని భావించువాడునగు కుమారునకు నమస్కారము.
లిన వాడో
తారకబాణప్రలంభాసురులను పరివారముతో గూడ వధించి ధర్మమును నెలకొ
జగమునకు కర్తయు రక్షకుండును హరించువాడును, ప్రపంచము తన విశాల రూపముగా గల
దేవతలను ఆపదలనుండి
క CC-0. ండి కాపాడువాడు, నగ్గుదేశ్సున్లక్లు, (మైక్ముల్సిధుచ్చువ్నాము. లో
నీవు కైలాసమునకేగి పార్వతీశంకరులను
పవలెనని ప్రార్థించి నిండువేడుకతో కుమారస్వామిని వెంటనిడుకొని కైలాసమునకు వెళ్ళుచుండగా
జయశబ్దము నమస్మారంబు నొనర్బంబడుచుండెను. ఎటంజూచినను మహోత్సవముగా కన్సట్టుచుండెను.
అట్టితటీ కార్తికేయుడు - బాగుగా నలంకరింపబడినదియు మహోన్నతంబు గొప్ప సమృద్ధికలదియునగు
విమానము నధిష్టింపగా (బ్రహ్మవిష్ణువులు నిరుపార్వములయందు చామరములందాల్చి నిలువంబడిరి.
ఇంద్రాది సురలందరును నలుదిసలయందు కుమారు ననుసరించుచుండిరి. మరియు “శంకరునకు
జయ మగుగాక!” అని యుచ్చరించుచు కైలాసగిరింజేరి గౌరీశంకరులను దర్శించి యంజలిం ఘటించియు
నమస్కరించిరి.
కుమారస్వామియు విమానమునుండి డిగ్గి సింహాసనముపై వేంచేసియున్న పార్వతీ పరమేశ్వరులకు
నభివాదము నొనర్చగా నా పురాణదంపతులు కుమారు నేకాగ్రముగా ముదమునం జూచుచుండిరి. అంత
మహాదేవుండు - స్నేవపరిపూర్ణుండై కుమారుని తన తొడపై కూర్చుండంజేసి యమృతహస్తమున పునుకుచు
నిండు ననురాగమున ముద్దిడు కొనంగా అమ్మవారును (ప్రేమనిర్భరమానసయై కుమారుని ధరింజేర్చుకొని
శిరము నాఘ్రాణించి కమలము వంటి నాతని ముఖమును ముద్దిడుకొనెను. అట్లు వారు కుమారస్వామిని
లాలనముంజేయుచుండగా నాప్రదేశమున గొప్ప యానందము నుప్పతిల్లుచుండెను. గౌరీశంకరుల
సంబరమునకు మేఅయే లేకుండెడిది. మజియు జయ నమస్కారములతో కైలాసము మారుమోగుచుండెను.
అట్టి నిరతిశయానందసమయమున నారాయణుండు మున్నగు ప్రముఖులు నిట్లు శంభుదేవుని కొనియాడిరి.
మహాదేవా! భక్తులకు నభయము నొసగువాడవు; కృపాసాగురుండవు; నీ లీలలు సత్పురుషులకు
గూడ నద్భుతములుగా గోచరించును. మూఢులము కావున నిన్నారాధింప నావాహనముమున్నగు
కమమును గుర్తెరుగకున్నాము.
శే గంగా సలిలధారాయ - హ్యాధారాయ గుణాత్మనే |
నమస్తే త్రిదశేశాయ - శంకరాయ నమోనమః ॥
గంగాజలము నీపైనుండి (ప్రవహించుచుండును. (అనం౭గా హిమాలయమున జన్మించిన
గంగాజలమును శంకరుండు భగీరథుని ప్రార్థన ననుసరించి తన శిరమునం దాల్చెననియు య.
హరదార్థము కాదనియు వామనావతారమున బ్రహ్మదేవుడు తన కమండలువు నందలి యుదకము
విష్టపాదమును కడిగినపుండ బయలుదేరిన ప్రవాహము స్వర్గమువరకే హ్యూష్తమయ్యెననియు తత్సూర్వే
మపదము అన్రండు ఆకాశమునందు త్రిపథగయైన గంగానది యుండెననియు శ్రీమదప్పయదీక్షికేం( న్‌
నిరూపించి హా దనియు వివేకము.
గావున చదువరులు ఎటీ నన రాగనూ చేయుల్లాడిన హలా అ | నల
321.
ఖీ శ్రీ శివ మహా ప్రర్య్యా
సర్వజ్ఞత మున్నగు దివ్యగుణముల నిండియుండువ్యా
SL AAA చమునకు ఆధారమగువాడవు, ఎ
సమస్తప్రపం నగు నోశంకరా! నమస్మరించుచున్నాము.
దేవమానవాది చరాచరమును శాసించువాడవు
వృషభమును ధ్వజముపై నిలిపినవాడును, ప్రమథగణముల కధిపతియు, సర్వేశ్వరుషు
బ్రహ్మాండమును ప్రళభయమున సంహరించువాడును సృష్టికాలమున (కిం వాడును సత్త్వ రజస్ట్స
గుణముల నధిష్టించువాడును సంగరహితుండును శుద్ధ సత్త్వ గుణ సంపన్నుండును పరమాత్మయ న
శివునకు నమస్మారము.
పాశదండములను కేలందాల్చిన కాలస్వరూపుండును వేదమంత్ర ప్రతిపాద్యుండును భూత
ద్వర్తమాన జగమునంతయు తన దేహమునుండి యుద్భవింపంజేయువాడునగు పరమాత్మకు నభివాగన్న,
ప్రభో! మమ్ము సర్వదాకాపాడుము! శరణాగతులమగు మాపై ప్రసన్నతను ప్రదర్శించున్న!
నీలకంఠా! ప్రాకృతరూపములేనివాడవై దివ్యరూపము కలిగియుందువు; ప్రాకృతమైన విశ్వంబు నొకప్ప్య
నీ రూపమనియే చెప్పవచ్చును.
మహాప్రళయమున ప్రపంచమును ఫాలాగ్నిచే దహించి యట్టిభస్మను ధరించువాడవు; విషష
సమయమున విష్ణువు త్వర పెట్టుటయు పార్వతి వలదనుటయు అను రెంటి మధ్య నొక్కింత నాలోచింి
నపుడు సంభవించిన శోభ కంఠమునందుండుటచే శ్రీకంఠుండంనబజగితివ్వి భక్తులందరును నీ దివ్యలింగ
స్వరూపమునకు నిఃస్వార్థబుద్ధిని మైొక్కుచుందురు. మరియు నదే లింగస్వరూపమును కరచరణాి
విశిష్టమూర్తులకన్న నుత్కృష్టముగా భావించి పూజించుచుందురు. కర్మజ్ఞానేంద్రియములను నియమిం€
యాత్మావలోకనముం జేయువారును తమలో నిన్ను గాంచుటకు ప్రార్థించుచుందురు.
శ్లో! త్వంబ్రహ్మా సర్వదేవానాం - రుద్రరాణాం నీలలోహితః
ఆత్మాచ సర్వభూతానాం - సాంఖ్యైః పురుష ఉచ్యసే ॥ ఈవి
దేవతలందరిలో [బ్రహ్మదేవుడవు నీవేను, రుద్రులలో కైలాసవాసియగు నీలలోహిత రుద్రుడష
ప్రాణులలో జీవాత్మవ్యు సాంఖ్యులు నిన్ను పురుషుండందురు. పర్వతములలో మేరువువు; నక్షతములో
చంద్రుండవ్వు బుషులలో వసిష్ణుండవు; అమరులలో నింద్రుండవ్వు వేదములలో నోంకారమపు
లోకహితమునకై ప్రాణులను రంజిలంజేయుదువు. జీవులాచరించు పుణ్యపాపములకు సాక్షిమాక్రుణి
యుందువు. సర్వదా నీ యానతింబాటించు మమ్ము కటాక్షించుము!
కోటి సహస్రంబులు కోటి శతంబులునగు నీరూపముల 'మేజను కనుగొనంజాలము కావో
మమ్మనుగ్రహింపుమనియే ప్రార్థించువారము.
ఇవ్విధము దివిషదులు ప్రశంసించి కుమారస్వామిని పురస్కరించుకొని శంకరుని ముందు విన |
నిలువంబడియుండగా ఈశానుడు ప్రసన్నుడై “విధికేశవులారా? ఇంద్రాద్యమరులారా? గొ
నాకర్ణింపుడు! మిమ్ము మరియు పుణ్యాత్ముల నన్ని విధముల రక్షించువాడనని తెలియుండు!
మీకు సంకటము తారసిల్లునో అప్పుడప్పుడు నన్ను ప్రార్థించుడు!” అని వచింపగా నదర ్ట
శంకరులకు మరల నొకతడవ నమస్కరించి కుమారవిజయముతో కూడిన పార్వతీపరమేశుకో ష్‌
గానముంజేయుచు పరమానంద భరితులె తమ లోకములకు చ్రనిననారు.
౧ eGangotr Initiative
CC-0. Jangamwadi Math Callection, Varanasi.
uy
లో
ఖీ శ్రీ శివ మనో ప్రరాణను
కరుండు -
ఇంక త పార్వతీదేవితోడను కుమార వీరభద్ర గణేశులతోడను నందీశ్వరాది ప్రమ
గజాధిపతుల చ్‌ వెండికొండపై దివ్యమణిమయ సౌధమున వారివారికి తగు స.
క్రర్రవ్యములను నిర్దిశించి సంతోషసముత్సాహములు విలసిల్లుచుండ నివసించెను
శివసంబంధమగుకుమారచరితము నిట్లు వర్ణించితిని. వినువారికి నిత్యనూత్నముగా సంత్సపిని
కలంగజేయు నీ సందర్భము యథార్థంబనియు ఇంక నెద్దానిని వినంగోరుదురో న
సూతమహార్షి-శౌనకాది మహర్షులకు నైమిషారమున ప్రబోధించి వి ee
ర్ణ శ్రాంతుడయ్యెను.
ఇయ్యది “ళినవిజ్ఞాన సర్హస్త” మను శాంకరీయ ఆంధ(ధ్రానువాద
(పనచనముతో పండెండన యధ్యాయము,
(గణపతి ప్రాదుర్భావము)
కార్తికేయుని సచ్చరిత్రమును విని యమృతముం [గ్రోలుటకన్న నెక్కువ సంతృప్తింజెందితిమి.
ఇంక గణేశుని యుత్పత్తిని గురించి తెలుసుకొన కుతూహలము కలుగుచున్నయది. సర్వమంగళాస్పదంబగు
నాచరిత్రమును వినిపింపుమని శౌనకాదులు (ప్రశింపగా
సూతమహర్షి - చెప్పందొడంగెను
కల్పముల భేదము ననుసరించి గణపతి యుదయించుట మరియొక విధముగా చెప్పబడినది.
గణపతి పుట్టగానే శని చూచినందున నాతని శిరస్సు తెగిపడుటచే గజముఖము తగిలింపంబడెనవి
పూర్వ కల్పవృత్రాంతము కలదు. ప్రస్తుతము శ్వేతకల్పమునందు జరిగిన సమాచారమును చెప్పెదను.
దయామయుడైన శంకరుడు - గణేశుని శిరంబు ఖండించెననునంశమున సందేహ మిసు
మంశయులేదు. పరాత్సరుండు నిర్వికారుడైనను సర్వంబు శాసించువాడగుటచే నవ్విధము చేయవలసి
వచ్చెను. సృష్టి స్థితిలయములు మూడు నాతని, లీలావిలాసములని తెలియుండు!
ఇంక ్రకృతము నవధరింపుడు! శంకరుండు పార్వతీదేవిని వివాహమాడి కైలాసముంజేరి సుఖముగా
నన్నపిదప కొంతకాలమునకు గణపతి యుదయించినవాడు.
కైలాసమున ఒకానొకసమయమున జయ, విజయ అను చెలికత్తెలు - పార్వతీ దేవితో “అమ్మా!
సరి భృంగీశ్వరాది ప్రమథగణములు మనవారైనను శంకరుని యాదేశమును ముఖ్యముగా పాటించు
సరుర్కు ద్వారమున పరమేశ్వరుని యాజ్ఞకై వేచియుందురు. మన శాసనమునే ప్రధానముగా
గొవించువాడు ఒక్కడైనను గానరాడు. అందువలన నట్టివాని నొకనిని పుట్టించుము!” అని విన్నవింపగా
. ష్య వచనమును హితముగా భావించి యట్టి పురుషుని జన్మింపంజేయుదుననిపార్వతీదేవి మది
ంచియుండైను. CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
LP
323
షీ అల
దేవి స్నానముంజేయుచుండగా శంకరుండు ' ద్వారపాలక్ష్య్య
నందికేశ్వరుని తిరస్కరించి లోనికి వెళ్లెను. అట్టితణి దేవి శంకరునిగాంచి సిగ్గుంజెంది తన స్నాన్వ్య
అంత నొక్కనాడు పార్వతీ
మించి వస్త్రమును ధరించి జయవిజయులు చెప్పినమాట తన కనుకూలించునని భావి ంశెన్న
మం నొక్కనాడు - నాయాజ్ఞందక్క నితరులవాక్యము నాదరింపని వానినిప్పుడే నిర్మింతునని దృఢన్న్సు
వో ఆజ్‌ అగ నా లో
సంకల్పించి తనమేనుందగు మైలనొకచో ముద్దగాజేసి సర్వలక్షణసంపన్నుడైన యొకానొక పర్వ
పుట్టించెను.
వురుషుడు - అన్ని యవయవముల నెట్టి లోటు లేనివాడై నర్వాంగసుందర్మ
విశాలఫాలముతోడను మహాబలపరాక్రమముల తోడను గొప్ప కాంతితోడను కన్పట్టుచుండెను. జి
పురుషునకు వివిధములైన మేలివస్త్రములను పలురకములైన అలంకారముల నొసగి పార్వతీదేవి య
శుభాశీస్సుల ననుగ్రహించెను. మరియు నా కుమారుడవు. నీయంతటి (పేమపాత్రుట
మరియొకడిచ్చోటలేడు అని వచింపగా నాతడు ప్రణమిల్లి యమ్మవారిని “దేవీ! నేను చేయవలసి
పనియేమిటో నిర్దేశింపు” మని ప్రశ్నింప నామె నాయనా! నాగ్భహముందగు ద్వారమునుండుము!” నా
వాడవుగాన చెప్పుచున్నాను. నా యనుమతి లేనిది లోనికి ఎట్టివాడైనను ఎవడైనను హఠాత్తుగా రాకూక్షద'
అని వక్కాణించి మిగుల గట్టిదైన బెత్తపు కజ్బనొకదాని నొసగి యాతని మనోహరమగు చక్కని రూపమన
గాంచి సంబరపడినదయ్యెను. మరియు నాబాలుని ముద్దిడి యనురాగవశమున కౌగిలించుకొనియ ,
తన యంతఃపురద్వారమున నియమింప నాతడు దేవికి మేలుంజేయంగోరినవాడై దండమును కేలంగాళ్ళి
గృహద్వారముచెంత నుండెను. అంత నమ్మవారు నిశ్చింతగా సఖురాండ్రతోగూడి జలకమాడుచుం
శంకరుండు - తన లీలావిలాసమును చూపందలచినవాడై వేడుకతో ద్వారముచెంతకు రాగా నాతయ
శివుందని తెలియనట్టి బాలుండు “మాతల్లి యాజ్ఞలేనిది లోనికి నీవు వెళ్ళగూడదు. (ప్రస్తుతము డే
స్నానముం జేయుచున్నది గానపొమ్ము” అని ద్వారమునకు నడ్డముగా తన దండమును పెట్టెను. ఆ౫
మహాదేవుండు “బాలుడా! మూర్చుడవై నన్ను గుర్తెరుగకున్నావు; గిరిజాపతియగు శివుండను,
స్వగ్భహములోనికే వెళ్ళుచున్నాను. ఎందుకు నన్నిట్లు వారించెదవు?” ' అని వక్కాణించి -లోనికేగు
కుద్యుక్తుండగుచుండగా మరలనొకసారి యా బాలుడు దండము నవరోధించెను.
అందువలన శివుండు క్రుద్ధడై “గణములారా? ఎవడోవీడు విపరీతముగా ప్రవర్తించుచున్ననో
వీనిని చూడుడు!” అని ప్రమథులను శాసించి యచ్చోటనకు చేరువగా లోకాచారరీతి నుండెను.
ఇయ్యది “శినవిజ్ఞాన నర్వన్వ” నుమ శాంకరీయ ఆంధధ్రానువాద
ప్రవచనముతో పదిమూడవ యధ్యాయము.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative |
లీ శ్రీ శివ మహో ప్రరాణమం
డా
(ప్రమథగణములతో గణపతికి వివాదము)
శన నా =పార్చకదైి కుమారుడైన గణపతిని “నీవెవడవు? ఎక్కడినుండి
వబ్బినాడవు; చేయదలచి దెద్ది! ఒకవేళ బ్రతుకదలచితివేని యిక్కడి నుండి దూరము వె
ళ్లుము!” అని
ఫచింపగా నా బాలుండు ఎట్టి భయములేనివాడై “మీరెవరు! ఎక్కడినుండి వచ్చినారు? విరో
ఎండుకిచ్చోట నున్నారు?” అని వాక్రుచ్చెను, స.
అంత వారు పరిహసించుచు “మేము ద్వారపాలురమగు శివగణులము; శంకరుని యానతి
ననుసరించి నిన్ను తొలగించుటకు వచ్చినవారము. నీవు గణములలో చేరినవాడవని సంహరింపకున్నాము.
కానిబో నిప్పటికే వధించుచుంటిమి. దూరముండుము! మరణము నెందులకు తెచ్చుకొనెదవు? అని
వచించినను బాలుండు నవ్వారిని, తిరస్మరించి ద్వారమును విడువకుండెను.
అట్టితటి ప్రమథులు చేయునదేమియు లేనందున శివునింజేరి బాలుని చేష్టితమును విన్నవింపగా
శంకరు(డు “పగవానివలె గర్వితుడై ప్రలపించు నీ బాలుడు తన మృత్యువు సమీపించినదని.
| తిలియకున్నవాడు. కావున బలాత్మారముగ నైనను వీనిని తొలగింపుడు! పిరికివారివలె మాటలాడు
చున్నారెందులకు!” అని శాసించెను.
చూచువారికి వినువారికి' నాశ్చర్యముగా నుండు లీలను చూపెట్టు భగవానుండిట్లు నుడివినంత
ప్రమథగణములు మరల నొక్కపర్యాయము బాలుని సమీపించి “అరేద్వారపాలుడా? ఎవరు నిన్నిక్మడ
నియమించినారు? మమ్ము గమనించుట లేదు కావున నీవు జీవింతువెట్లు? జంబుకము సింహాసనముపై
సధిస్టించి గౌరవము న పేక్షించుటవలె నీ వైఖరి కనబడుచున్నది. మా పరాక్రమమును ప్రదర్శించువరకే
నీ పాపము ఉపయోగించును, అని వచించిరి.
అంత నా బాలుండు కోపము జెంది రెండు చేతులతో కజ్దంబట్టుకొని యవ్వారిని బలముగా
కొట్టును నిర్భయుండై “టనుండి దూరము కండు! లేనిచో నా తాకిడికి తాళలేక పరిహాసపాత్రులగుదురుగొ
లని వాక్రుచ్చెను.
అంత నా శివగణములు “చేయవలయునదేమిటి! ఎక్కడికి వెళ్లవలెను? ఈ బాలుండెద్దియెన
కేషీజాలును. ఐనను వీని మర్యాదను కాపాడుచున్నాము. లేనిచో వీని గతి యేమయ్యెడిదో” అని
కించి కైలాసమునుండి (క్రోశమాత్రము వెళ్లియుండు. శంకరుని చెంతంజని జరిగిన సమాచారమును
నిేదింపగా. నా మహాదేవుండు నవ్వినవాడై “గణములారా! మీరందరు వీరులని భావించితిని కాని,
దలని చెప్పవచ్చును. నాముందు నిలచుటకుంగూడ దగినవారుకారు వెళ్లుడు! బాలుని
జంపు! అన్ని విధముల యత్నించి వాని నచ్చోటునుండి తొలగింపుడు!” అని శాసించెను.
శివగణములు మరల నొకసారి వెళ్ళి “అరే! బాలకా! హఠాత్మారముం జెందకుము! అపర
సధాషణమును విరమించి యిక్కడినుండి దూరముగా నుండుము! లేని యెడల మరణము తప్పదు
ఠి
పలుకగ్గా విచార పరుండ ను.
పార్వతీపుత్తుండు, విని, కూచ్లుక్ల ollection, Varanasi" An eGangotri Initiative
325
స. కలు
ఇంతలో నమ్మవారు-ద్వారముకడ నెద్దియో కలవరము జరుగుచున్నట్లు కనుగొని చెలిక్మి
చూడుమనంగా నామె నచ్చోటికేతెంచి సమాచారము మం తెలుసుకొని లోలోన మురియుచు ర్న
జేరి సమస్తంబును విన్నవించెను. ఇంక నిట్లు వచించెను. “అమ్మా! మన బాలుడు ద్వారమునంగృ్య
యెవరిని లోనికి రానీయనందున శివగణములు వానిని తిరస్మరించుచున్నవి. నాకు నిద్దియ
తోచెడిని. అవసరములేనిది శంకరుండుగాని గణములు గాని లోనికిప్రవేశింతురెట్లు? ఇంత్ర వక
నెవరిని రానీయని బాలుని చేస్టితము బాగుగా కనుపడుచున్నది. ఐనను బాలునకు నవ్వారివలన
బాధలు కలిగినవి. ఇకముందు బాలుని మాటలతో భయపెట్టి లోన నవ్వారు '్రవేశించకుండున్వు
బెన్‌ లు! ఒకవేళ వారు రాదలచినచో బాలు నోడించియే మన గృహములోనికి వత్తురుగాక! ప్రస్తుత
నీ పట్టుదలను సడలింపకుము!”
అంత పార్వతీదేవి క్షణకాలము మిన్నకొని “ఇప్పట్టున విధేయురాలనై వినయము!జూపుదునా?
సంతమును సాగింతునా? కానున్నది కాకమానదు. ప్రియురాలి మాటను పాటింతునుగాక!” జ
మది నిశ్చయించి తన యభీష్టమును తెలుపుటకు సఖిని పంపగా నామె బాలునింజేరి “నీవు చేసినదంతయు
సమంజసంబేను; బలాత్మారముగా నెవరును లోనరబ్రవేశింపకుందురుగాక!.. నీ ముందీ గణము
లెంతటివారు? నీయట్టివారిని వీరు జయింపంజాలరు. ఒకవేళ యుద్ధము నొనర్చవలసివచ్చినశో
జడియకుము! ఓడినవారు మరల వైరముంబూనంజాలరు గాన జాగరూకుడవై మెలంగుము!” లగి
వచింప నాతండు తల్లి మాటల నాలకించి గొప్పయానందమును .సమున్నతి నొందినవాడై చంకల |
కొట్టుకొనుచు తలపాగం జుట్టుకొని పిక్కలను తొడలందాకుచు ఎట్టి వెఖగందక నిల్లు పలికెను.
నేను పార్వతీదేవి కుమారుడను; మీరు శివుని గణములు; ద్వారపాలురు, నేనును ద్వారపొలుడను;
పరిపాలనము మీకవశ్య కర్తవ్యమైనట్లు నాకు నమ్మవారి యానతిని పాలించుట తప్పనిసరియైనడి.
కావున నో శివగణములారా? బలాత్మారముగానైనను నమ్రతతోనైనను నా తల్లియింటిలోనికి రాకూడదు.
అంత నవ్వారు బాలుని మాటలకు సిగ్గుంజెంది శంకరునిచేరువను నములై చేతులు జోడింి
వర్తమానము నంతయు నివేదింపగా పరాత్పరుండు - పామరలోకపు రీతిని నటించుచు “గణముల!
నేను విచారపూర్వకముగా చెప్పెడుమాటను పాటింపుడు! ఇప్పట్టున యుద్ధము యోగ్యముగా కన
బడుటలేదు. మీరందరు మాగణములు; ఆ బాలుడైతేనో పార్వతీదేవిందగు భృత్యుడుగా ను
కావున వినయముతో ప్రవర్తించిన యెడల “శంకరుండు దేవికి విధేయుండు” అను నపకీర్తిపౌలు కావలే
వచ్చును. అందువలన నా నిశ్చయమును గమనింపుడు! “కృతే కర్తవ్యమ్‌” అను న్యాయముననుసరొ
యెంతటి ఆత్మీయులైనను తనతో విరోధముం బెట్టుకొనునెడ నట్టివారికి విరోధబావమునే చూపవలో,
కావున నీ ఏకాకియైన బాలునితో పోరాటము నొనర్చుటయే సమంజసంబని తోచెడిని.
సమరమున నారి తేరినవారుగదా! అందువలన యుద్ధముం జేయకుండినచో లోకమున గౌరవమా
గోలుపోవుదురు! “సర్వలోకాధిపతియగు స్వప్రాణనాథునితో వైరముంబూనుట విహితముకొగ
పార్వతీదేవియు గుత్తెరుగకున్నందున నిట్టి యపచారమునకు (ప్రతిఫలము నొందగలదు. అందున
మీరందరు యుద్ధసన్నద్ధులై బాలు నోడింపుడు! కానున్నది కాకమానదు” అని వచించి యాలకుల
ఇయ్యది “ఢివవిజ్ఞాన సర్వవ్వూ మను శాంకరీయ ఆం(ధ్రానువాద
CcC-0. 00= వ గనములో ప్రధునాల్తుగవయదధ్యాయముంం 308
ళ్‌
Fp ————
హాకా
(గణవతితో ప్రమథగణములు మున్నగువారు తలపడి పరాజింతులగుట)
అవ్విధము శివాజ్ఞాబలము గలవారై ప్రమథులు దేవీమందిరము కడ
pe PM వ న. 0 కుంజనియుండగా నవ్వారి
న్నారు, నేనొంటరివాడను. ఐన నమ దయం
డ్డి నా బిలపరాక్రమములను మీరు నా శంకరుండును చూఅగొందురుగాక! కష సస
కణములయందు పాలుగొనిన మీకు నీ యుద్ధము అద్భుతముగా నగుపడును. నేనైతే
నింతకు మున్నెప్పుడు
ననరితోడను పోరాడలేదు. బాలుడనైనను ధైర్యముతో పోరాడెదను. “ఆసంఖ్యాకులైన శైవులు నొక్క
శక్తేయునిపై దండెత్తినవారు” అని లోకమున నవమాన పాత్రులగుదురు! ఇందు నపజయము నొందినను
నాకెట్టి యపఖ్యాతి యుండంజాలదు. దేవీ పక్షమున నేను శివుని వంక మీరును పోరాడుదుము కావున
జయాపజయముులు పార్వాతీశంకరులవనియే భావింపవచ్చును. నే చెప్పినదంతయు బాగుగా పరిశీలించి
యుద్ధమునకు సన్నద్ధులగుదురుగాక! ఐన నిప్పట్టున విచారమున కవకాశము లేదు. భవితవ్యము
శప్పక నగును కావున నద్దాని నెవరును ముల్లోకములయందు నాపంజాలరు.” అని వక్కాణింపగా
శవగణములు (క్రుద్ధులై పండ్లుకొటికుచు హుంకారములంజేయుచు “చూడుము! "చూడుము! అని
భయపెట్టుచు ముందునకు నేతెంచిరి. అంతలో నందికేశ్వరుడు భృంగీశ్వరుండును గణేశుని పాదములను
చెరియొకటింబట్టి లాగుచుండగా గణేశుండు తన చేతితో వారి హస్తములయందు కొట్టి తన పాదములను
విడిపించుకొనెను. తరువాత నా వీరుండు బెత్తపు కజ్జను కేలందాల్చి దేవీ మందిర ద్వారములో నున్నవాడై
| ను సమీపించిన వారి నందరిని గట్టిగా కొట్టుచుండెను.
అందువలన' కొందరి చేతులు విరుగుచుండెను. మరికొందరి వీపులు బ్రద్ధలగుచుండెను.
ఇ0కకొందరి తలకాయలు పగులుచుండెను. మరికొందరి మోకాలులు భిన్నములగుచుండెను. కొందరి
| ములు ఖండింపంబడుచుండెను. ఎదుటికి వచ్చినవారు హృదయస్థలమున వేధింపంబిడుచుండిరి.
కొందరు నేలం గూలుచుండిరి. మరికొందరు పారిపోవుచుండిరి. కొందరి పాదములు తెగుచుండినవి.
మరికొందరు శంకరు నాశ్రయించిరి. సింహముంజూచి మృగములన్నియు పరుగెత్తునట్లు నా.
ఉగణములలో నొక్కడు నాతని ముందు నిలువంజాలకుండెను.
ఇట్లు వారి నందరిని పాజగొట్టి గణేశుండు ద్వారమును కాచుచు ప్రళకయకాలరుద్రునివలె
చూపరులకు భయముం గొలుపుచుండెను. ఇంతలో నారదునిచే (ప్రేరేపింపంబడినవారై నారాయణదేవేంద్రాది
రలు నచ్చో చ్రట్రికేతించి శివునకు నమస్కరించి “భగవానుడవైన నీకు మేము కింకరులము! సృష్టి
లను గొప్ప లీలలను నెరవేర్చుట చాలక నీ యవాంతర లీలలను చూపెట్టదలచితివా?
శ్వశమోగుణములు నీ మాయాప్రభావములు గదా!” అని ప్రార్థింపగా గిరిజాపతి యించుక
గవుంజెంది గణముల పరిస్థితి మున్నగు వృత్తాంతమును బ్రహ్మదేవునితో నిట్లు వచించెను.
పంకజాసనా! బలవంతుడైన నొక్కబాలుండు నా గృహద్వారముచెంత నా
యకున్నవాధు... ఇంియేగాక్స,న్చా గణములను పల్లువి్ధములుగా బా
327
గ శ్రీ శవ మహా పురాణం
ఖీ శ్రీశ నుహో ఫరా్ష
వాని తాకిడికి తాళలేక గణులందరు వెతలంజెందియున్నవారు. కావున నీవు వెళ్ళి పిల్లవానిని ము
ప్రసన్నుంజేయుము!”
అంత బ్రహ్మదేవుండు-తత్త్వజ్ఞానము లేనివాడై మోహవశమున :ముములంచరు వెంటరాగా
బాలుని సమీపింపగా నాతండు నావేశపూరితుదై సురజ్యేష్టని గడ్డమును మీసము నూడంబెజకెను. క
క్షమింపుము! నేనుయుద్ధమునకు రాలేదు. (బ్రాప్తాణుదను, యుద్ధశాంతిని కోరి వచ్చినవాడ్న్న
బ్రహ్మప్రార్థించినను వినక నా బాలుడు దండముంబట్టుకొని పైపైకి రాగా నాతడు వెజగంది పరుగెశ్తై్న్న
బుషులందరు దండితులై పాజంజోొచ్చిరి. ఇదియంతయు గమనించి శంకరుండు మిగుల నలుకంక్మ
"ఇంద్రాది లోకపాలురను కార్తికేయుడు మొదలగు ఆత్మీయులను భూత(ప్రేతపిశాచాదుల నాదేశిర్చ
యుదమునకు పంపగా నవ్వారు తమతమ ఆయుధములను బాలునిపై ప్రయోగించినందున ముల్లోకమ్సుకో
క మగునని జనులు శంకించుచుండిరి. భయోత్సాతము లధికమగుచుండెను.. ఇంక
“బ్రహ్మదేవుని ఆయుష్యము ముగియును. బ్రహ్మాండము క్షీణించునేమో” అని చింతించుచుండిరి.
కుమారస్వామి మున్నగువారు తమ ఆయుధములు రిత్తంబోయినవని యాశ్చర్యచకితులగుచుండిి
ఇంతలో నమ్మవారు జరిగినదంతయు కనుగొని యపారక్రోధముతో తన బాలుని సహాయమునకై రెంప
శక్తులను పుట్టించెను. - అందు నొక్కతె ప్రచండభయంకర రూపముగలదై శ్యామవర్ణముతో నోగుం
దెజచియుండెను. మరియొకర్తు-పెక్కు చేతులు గలదై మెరుపురూపముతో శోభించుచుండెను.
అట్టితజి నమరులు నా శక్తిద్యయముపై ఆయుధములను ప్రయోగింపగా నవ్వానిని స్వీకరింి
శక్తులు మింగుచుండినవి. ఇట్లు సురల పరికరములు మాయమగుచున్నను బాలుని దండము మాత్రమ
వారి చుట్టు తిరుగుచుండెను.
పర్వతము సాగరమును కళవళపడంజేయునట్లు బాలుడొక్కడే దేవసైన్యము నంతటిని బాధించు
చున్నందున నందరును గుమిగూడి “కర్తవ్యము తోచుటలేదు. దిశలు తెలియుటలేదు. ఈతయ
త్రిప్పుచున్నదండము భయంకరముగా నున్నయది” అని విచారపడుచుండిరి.
ఇంతలో కదనముంజూడ నుత్సుకత నప్పరసలు - పుష్పచందనములను హస్తములందిడుకో
యాకసమున వేచియుండిరి. అటులే నారదాది మహర్షులరుదెంచి యంతరిక్షమున నిండియుండీ
వారందరు గణేశప్రమథుల యుద్ధముంగాంచుచు ఇట్టిదాని నెప్పుడును గననైతి మని యచ్చెర
నందుచుండిరి.
అట్టితజి సముద్రములతో గూడ - భూమి కంపించినది. పర్వతములు నేలంగూలు చుండిన |
ఆకాశమున నక్షతగణములు తబ్బిబ్బులగుచుండెను. అమరులు శంకరకింకరులును భయగ్రసుల పో
జొచ్చిరి. ఒకృషణ్ముఖుండు మాత్రము యుద్ధరంగమున ధైర్యముతో నిలువంబడియుండేను. అమ్మో”
పుట్టించిన రెండు శక్తుల ముందు నందరి పరాక్రమము వ్యర్థంబగుచుండెను. అమరుల ది
నిరుపయోగములగుచుండెను. అట్లు యుద్ధమున పరాజితులైన సురలు గణములును చూడలేదు
(ప్రణమిల్లియు “దేవా! ఈ గణుండు సామాన్యుండుకాడు ప్పుః
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eఅangot@ Initiative 3
ఖ్జీ శ్రీ శివ మహా ప్రరాణమం
ననలేదు. Ep రక్షించువాడవు నీవే కావున నిప్పట్టున నెద్దియోగ్యమో బాగుగా విచారించుము!”
శంకరయ్య మిగుల కోపముంజెంది తనగణములతో నచ్చోటికేగగా దేవతలు విష్ణమూర్తిని
ప్రర్మరించుకొని గొప్పవేడుకతో శంకరుననుసరించిరి, |
ఇంతలో నారదమహర్షి - భక్తినమ్రుడై యంజలింఘటించి “మహాదేవా! ;
సన్యాసిని హ్‌ ప్రస్తుతమొకానొక లీలావిలాసముతో ప్రమథగణముల గర్వము నణచితివి;
| బ్రాలున స గి యమరుల యహంకారముం బాజద్రోలితివి! స్వతంత్రుడవై నీ
యఫ్టానుసారము (ప్రవర్తించువాడవ్వు ఇంక నట్టి లీలా విలాసముంజూపక నీ గణముల నమరుల
సభినందించి బాలునాడింపక జయించుము!” అని ప్రార్థించి యటనుండి వెళ్లినవాడు.
ఇయ్యది “ివనిజ్ఞాన సర్పన్వ” మను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
ప్రవచనముతో పదునైదవ యధ్యాయము.
మచవూ
(యుద్ధమున గణేశుని శిరశ్చేదనము)
ఇట్టి నారదుని వాక్యము నాలకించి శంకరుడు భక్తానుగ్రహబుద్ధి గలవాడై బాలునితో యుద్ధము
కేయదలచి నారాయణునితో సంప్రదించియు గొప్ప దేవతాగణసైన్య బలముతో కూడుకొని (బాలుని)
ముందునకేతెంచెను.. అమరులును శివుని కటాక్షమున నధికోత్సాహము గలవారై శంకరుని పద _
పంకజములను స్మరించుచు పోరాటమునకు సిద్ధముగా నుండిరి.
అంత కేశవుండు మిగుల ధైర్యముతో ముందునకు రాగా రెండవ శివుండనందగు నాబాలుడు
శ్తిపదక్త మహాబలుడగుటంజేసి తన దండముతో నాతనిని కొట్టుటయే గాక నమరులను గూడ దండించెను ,
. కిట్టి యష్టిప్రహారమును సహింపంజాలక నందరును యుద్ధపరాజ్ముఖులు కాజొచ్చిరి.
శంకరుండును చాలకాలము బాలునితో పోరాడిన నాతడు వరాజితుండు కానందున
సక్యంకాశ్ళర్యము నొందుచు “వీనిని కపటముగానే సంహరింపవలె” నను తలంపుతో రణరంగమున
సళ్టి యవకాశమునకై నిరీక్షించుచుండెను. అంత విష్ణువు గణేశుని మోహింపం జేయు నుద్దేశముతో
శన మాయా ప్రభావమును ప్రసరింపంజేయగా అమ్మవారు కల్పించిన శక్తిద్వయము తమ బలమును
కొలునకొసగి యంతర్భానముంజెందెను.
అంత నా బాలుడు రెట్టింపు బలము గలవాడై పరిఘమను ఆయుధమును త్రిప్పుచు దేవతలను
కొధిషగా నవ్వారు వెజంగంది దశదిశలకు పరుగెత్తిరి. “ఈతండు ధన్యుండు, గొప్పబలముకలవాడు,
చవోస క్వ్య్యపుంగవుందును, యుద్దోత్సాహము కలవాడును; ఈ వరకు శూరులనెందరనో
ని యిట్టి పురుషశిఖామజణితో: సరిదూగువాడు దేవదానవ దైత్య యక్ష గంధర్వ రాక్షసులలో
ల్లకముల యందును. లేడని' చెప్పవచ్చును.” 'అని (ప్రశంసించు హరిపై బాలుండు వరిఘను
నాతడు శివస్కరణమూరుక నగా చ్లక్షమున్లుపయ్లోగ్గచ్చి యర్గానిని శ్రండింట.
స కేటా
ఇవ్విధము మహావీరులగు విష్ణుగణేశులు ఘెరముగా పోరాడుచుండగా గణేశుడు జగర్భ్యు
స్మరించి మరల నొక్కపర్యాయము కేశవుని దండముతో కొట్టినందున నాతండు నేలంగూలి క్షఇకాల్వ్య్య
లేచినవాడై పార్వతీకుమారునితో కదనముంజేయుచుండెను.
ఇంతలో శంకరుండు నుత్తరమువైపునుండి త్రిశూలమును వేయగా నద్ది గణేశుని తలకాయ్య
(ద్రుంచి క్రిందంబడవైచెను. అంత నమరులు ప్రమధులు నట్టి దృశ్యమును గాంచి యేమియు చే
జాలక మిన్నకుండిరి. తరువాత నారదమహర్షి దేవికడకుంజని జరిగిన దంతయు నివేదించియు “అమ్మ
ఇప్పట్టున నీ పంతమును సడలింపరాదు” అని మాత్రము చెప్పి వెళ్లెను.
ఇయ్యది “ినవిజ్ఞాన సర్వస్వ" మను శాంకరీయ ఆం(ధ్రానువాద
(సవచనముతో పదునారన యధ్యాయము.
సవ్తదశాధ్యాయము
(గణపతిని మరల. భబ్రతికించుట)
సూతుడు శౌనకాది మహర్షులకు బ్రహ్మనారద సంవాదముగా వ్యాసప్రోక్తమైన అనంతరవృత్తాంతమ
నిట్లు చెప్పందొడంగెను.
జగదంబాదేవిందగు చిద్విలాసమును వినుండ్తు!
బాలుడు మరణించుట తోడనే ప్రమథగణములు మిగుల సంబరమున మద్దెలలు తప్పెటలున
(మోగింపంజొచ్చిరి. శంకరుండు గణేశుని శిరస్సును ఛేదించినను తద్వియోగమునకు వగచుచుండగ
నమ్మవారు లోనినుండి యేతెంచి మండిపడుచు “ఏమిచేయుదును? ఎక్కడికి వెళ్లుదును? హాహా! కే
దుఃఖము భరింపరానిది! నా ప్రియ కుమారు నమరులు గణములు కూడి సంహరింపంజేసిరి కావ
వీరినందరిని నశింపంజేయుదును. అకాలప్రళయమును చేయుదును” అని ఛింతించి వేలకొలది శక్తులు
పుట్టించి యవ్వారిని దిగువ విధము శాసించెను.
శక్తులారా! దేవతలను బుషులను యక్షులను రాక్షసులను మనవారు ఇతరులు అని విచారింహో
నందరిని భక్షించుడు! అకాల ప్రళభయమును గావింపుడు!
అంత దేవీశక్తులు - అమ్మవారి యానతిని తలందాల్చి “అగ్ని - గడ్డిపకల నవలీలగా కాలో |
G |
కనుపడు వారి నందరిని మింగుచుండినవి.
కరాళి, కుబ్దిక, ఖంజ, లంబశీర్ష , మొదలగు శక్తులు నొక్కక్కరిని పట్టుకొని నోటంబడవేటో |
చుండినవి. ఇట్టి సంహారమును బ్రహ్మవిష్ణుమహేశ్వరులు ఇంద్రాది దేవతలు నందీశ్వేరొది గో స
సనకసనందనాది మహర్షలును గాంచుచు “అమ్మవారు ఇకముందేమిచేయునో” యని సండేహింళోోో
(బ్రహ్మాండమున జీవించు నుద్దేశము ఏరికిని లేనిదయ్యెను. ;
Vafanasi. An eGangotri Initiative ఖీ |
CC-0. Jangamwadi Math Collection,
గ్జీ శ్రీ శివ మహా పురాణము
క్రొంత న న గుమిగూడి “దేవిప్రసన్నురాలైచో నీ సంకటము నివారించును.” అని
ంచిరి. 6 లోకరీతిని నటించుచు మిగుల విచారపడుచుండెను. తనవాడైనను
వాదేనను అమ్మవారి ముండునకెవరును పోజాలకుండిరి. అప
డ . నామె ముఖము స
ప్ర్యూలించుచు దశదిశలను దహించునట్లుండెను. 3 f=
ఇంతలో నారదుండు నచ్చోటికేతెంచి త్రిమూర్తులకు నమస్కరించి యుండగా “అమ్మవారిని
ఇంఠింపంజేయుటకు నీవు మొదలగు మునులందరు వెళ్ళి స్తోతములంజేయుడు!” అని సురలు నివేదింప
నవ్వారు జగదంబను సమీపించి యిట్లు ప్రార్థించిరి.
శ జగదంబ నమస్తుభ్యం - శివాయై చ నమో౭_స్తుతే ।
చండికొయై నమస్తుభ్యం - కల్యాజ్యెచ నమో౭_స్తుతే ॥ 32
అమ్మా! చండికా! జగత్మల్యాణము నొనగూర్చుదానవగుటచే కల్యాణి యనంబఖగుచున్నావు;
అడ్టీ నీక నమస్మారములను సమర్పించుచున్నాము. ఆదిశక్తివి నీవేను, సృష్టిస్థితి సంహారములు మూడును
గీమాలముననే గదా ప్రవర్తించును, ప్రసన్నురాలవు కమ్ము! నీ క్రోధమున ముల్లోకములు తల్లడిల్లుచున్నవి
కావున తల్లీ శాంతించుము!
ఇవ్విధము నారదాదులు వేడుకొనినను క్రోధవశమున పార్వతీదేవి యేమియు మాటలాడకుండెను.
అంత నవ్వారు “మా యవరాధమును క్షమింపుము! నీ ప్రాణనాథుడైనళశంకరుండు
భన్నుడగుచున్నవాడు. హరిబ్రహ్మాద్యమరులు మేమును సకల జీవులును నీవారేగదా! అంజలుల ఘటించి
మొక్కులిడుచున్నాము. దీనులమై నిన్నాశ్రయించితిమి” అని నుతింపగా నమ్మవారు దయగలదై “నా
ఏమారుండు జీవించినచో నేనీ సంహారము నుపసంహరింతును. మరియు నా పుత్రుడే మీ యందరికిని
హజ్యడగుటయే గాక సర్వాధ్యక్షుండును కావలెను” అని యాదేశించెను.
అంత వారు శంకరునకు దేవీ మనోరథమును తెలుపగా నామహాదేవుండు “ఉత్తర దిశకు మొదట
లభించిన జంతువు తలకాయను తీసుకొని రండు” అని యాజ్ఞాపింప కొందరు గణేశుని మొండెమును
కొగుగా కడిగి పూజించి యొకచో పెట్టి యుత్తరదిశనుండి యొకానొక నేనుంగు శిరస్సును కొని తెచ్చి
నిర్ణయ
మెండెమునకు త్రగిలించిరి.
పిదప హరిబ్రహ్మాదులు శంకరుని గురించి “ఏ నీ తేజస్సువలన మేమందరము జన్మించితిమో
కి శేజస్సు ఈ బాలుని శరీరములో (ప్రవేశించుగాక!” అని ప్రార్థించి జలము నభిమంత్రించి చల్లగా నా
. రొలుండు జీవకళతో కూడిన వాడయ్యెను. .
అట్టితథి బాలుని రూపము సర్వాంగ సుందరమై మనోహరముగా నుండెను. గజవదనముతోడను
. ర్టమ్సుత్రిడ్షన్సు శోభించుచుండెను. అట్టి బాలునిచూచి సురముని గంధర్వాదులు సంతసించి యమ్మవారికి
సేవగా నా జగదంబ తనయనుంగు కొమరు నవలోకించి యానందపరవశురాలయ్యెను.
ఇయ్యది “ఢివవిజ్ఞాన నర్హ్యస్త” నును శాంకరీయ ఆం(ధ్రానువాద '
00+ ప్రభచనములో వదువేఢన, యధ్యాయుమ 01 Initiative
331
!
|
1 సీ శవ మహా ఫ్రర్య్యా
| అష్టాద శాధ్యాయము
(విఘ్నేశ్వరునకు గణాధిపతిత్వము నొనగుట)
తరువాత జరిగిన వృత్తాంతమును వివరింపుమని శౌనకాదులు (ప్రశ్నింపగా సూతుండు మ
దొడంగెను. 5
పార్వతీనందనుండు జీవించిన పిమ్మట గొప్పవేడుకతో ప్రమథగణములు దేవతలును గణాధిస్మ
నాతనికి పట్టాభిషేకమును గావింపందలచిరి. అమ్మవారు బాలుని చేతులతో పరిగ్రహించి కౌగలించుక్స్యా
మజియు పలురకముల వస్త్రముల నలంకారముల నొసగుటయే గాక తన యమృతహస్తముతో దిష్టి
నానావిధసిద్ధుల నొదవంజేసెను. “నాయనా? నీవు పుట్టుటతోడనే దుఃఖము ననుభవించితివి” అన్ను
బాలుని ముఖమును ముద్దిడుకొనెను. మరల జీవించి ధన్యుడవైతివి. అమరులందరిలో మెడ్మ
పూజనీయుడవై ఎట్టి భయము లేకుందువు గాక! ప్రస్తుతము నీముఖమున సిందూరము కనంబడుచున్న
కావున సిందూరముతో పూజింపబడుదువుగాక! శ్రీగంధము పుష్పములు మంచిపక్వాన్నములు తాంబూలము
నీరాజనము ప్రదక్షిణములు నమస్కారములు 'అనువానితో నిన్ను పూజించువారికి విఘ్నములన్నియ
దూరమగుటయేగాక సిద్ధలన్నియు నొనగూరుగాక!” అని వరములను ప్రసాదించి మరల నొకమాథ
మేలివస్తువులతో బాలు నభినందించెను. [
అట్టితజి జగదంబ ప్రసన్నురాలై కనుపడినందున దేవమానవాది జగమంతయు ఎట్టి దిగుణ
లేనిదయ్యెను. ఇంతలోనింద్రాదిదేవతలు శంకరుని ప్రార్థించి బాలుని తోడ్కొని శివుని తొడపై కూర్చుండ
జేయగా నా కరుణామయుండు బాలుని శిరముపై తన కరకమలము నునిచి “ఈతండు నా
కుమారుండు” అని వాక్రుచ్చెను. అంత బాలుండు లేచి శంకరునకు పార్వతీదేవికి హరిబ్రహ్మలకీ
నారదుండు మున్నగు మహర్షులకును నమస్కరించి జీవులకుగల యభిమానము ఇట్టిదేగదా! నౌ
యపరాధమును మన్నింపుడు!” అని ప్రార్ధింప (బ్రహ్మవిష్ణుమహేశ్వరులు “మావలె నీవును సర్వ
పూజ్యడవగుదువ్వ, మమ్ముపూజించి నిన్ను పూజింప కుండినచో మమ్ము పూజించినపుణ్యము వ్యర్థమగును
మొదట నిన్ను పూజించినయెడల విఘ్నము లన్నియు తొలగును.” అని వరముల నొసగి బాబి
ననుగ్రహించిరి. తరువాత నమరులు గణేశుని నానావిధ ఉఫీచారములతో నారాధించిరి. అంత శంకరో
డు ప్రసన్నుండై “గిరిజా కుమారా! నీవిషయమున సంతసించితిని. నేను సంతసించినచో జగమంతటో
సంతసించును. పిల్లతనముననే గొప్ప పరాక్రమమును చూపితివి కావున మున్ముందెట్టి యుపద్రనవో
నీకుండంజాలదు. నీనామమును స్మరించువారికి సంకటములు నివారించును. నౌ గణమూరకో
నధ్యక్షుడవగుదువుగాక!” అని యాశీర్వదించెను.
క క ద తలు గీతవాద్యనృత్యముల నొనరింపంజేసిరి. మరల శంకరుండు కో
వ కృష్ణపక్షమున చతుర్థినాడు చం ద్రోదయసమయమున మొదటి జామున నుదో
కావున ఆనాటినుండి ప్రతి కృష్ణచతుర్ధి నొక్కసంవత్స రమువరకు నిన్ను పూజించువారికీ సంసారసళో
సర్వంబు నొనంగూరును.” అని వక్కాణించెను, i :
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 332
ట్జీ శ్రీ శవ మనో ప్రరాణనం
లా. వచ్చు చవితి - రమాచతుర్థియనంబడును. ఆనాడు ప్రాతస్నానముంజేసి
గజేతుని గటీకలల పూజించి యట్టి వ్రతమును (బ్రాహ్మణులకు నివేదింపవలెను. ఉపవాసము
శానర్బవపలెను. మరియు నా రాత్రిని మొదటిజామున స్నాతుడై చంద్రోదయ సమయమున గణేశః
నారాధింపవలెను.
ఇత్తడిరాగిమున్నగు ధాతువులతో చేయంబడినమూర్తినిగాని పగడములంగావింపబడిన విగ్రహము
ఫగాని తెల్లజిల్లేడుందగు మూర్తినికాని మట్టిబొమ్మనుగాని నిర్మించి ప్రాణ ప్రతిష్టతో నెలకొలిపి
నానావిధసుగంధద్రవ్యములతో పుష్పములతోడను విఘ్నేశ్వరుని పూజింపవలెను.
గజక - పంద్రెండ్రునంగుళముల పొడవుతో మూడుదళములుగా మొదలుత్రైంపినదిగా నుండవలెను.
ఇ్టీగజీకలను నూటనొక్మసంఖ్యనుగాని ఇరువదియొకసంఖ్యనుగాని సమర్చింపవలెను. ధూపదీషనైవేద్యము
లను తాంబూలము మున్నగువానిని సమర్పించి బాలచంద్రుని వేరుగా పూజింపవలెను. తరువాత
బ్రాహ్మణులను పూజించి మధురపదార్థములతో నవ్వారికి భోజనంబిడియు తాను లవణము లేకుండా
తియ్యని వంటకములను తినవలెనుంపిమ్మట గణేశుని విసర్జించి వ్రతము సంపూర్ణమగుగాక! అని
భావించి ముగింపవలెను.
ఇట్లు నొక్క సంవత్సరము పూర్తికాగానే వ్రత సంపూర్ణఫల ప్రాప్తికై ఉద్యాపనను గావింపవలెను.
ఒకానొక కలశముపై గణపతిని నెలకొలిపి పూజించియు నేలపైనలుచదరముగా స్థండిలముం
గావించి యద్ధాని నష్టదళపద్మమునువ్రాశి గణేశమంత్రముతో హవనముంజేయవలెను. ఇందు లోభగుణము
కూడదు.
ఇద్దరు ముత్తైదువలను బ్రహ్మచారులిద్దరిని గణేశునిముందు పూజించి యవ్వారికి. భోజనంబు
నొసగి దక్షిణాతాంబూలములను సమర్చింపవలెను. ఆనాడురాత్రి జాగరణము జేసి మరునాడు ఉదయము
స్నానసంధ్యానంతరము గణేశుని పూజించి విసర్జనము నొనర్చవలెను. మరియు నుద్యాపనదినమున
పంగెండ్రుగురు బ్రాహ్మణులకు మధుర స్వాదు భోజనపానీయములను దక్షిణాతాంబూలములను సమర్చింప
వ్‌లెన్సు
బాలునివలన నాశీర్వాదములంబడసి స్వస్తివాచనములమధ్య పుష్పాంజలినాసగవలెను.
సమస్మారన్సులను సమర్పించి భజనగీతాదికము నొనరింపంజేయవలెను.
ఇన్విధము గణేశుని పూజించువారికి మనోభీష్టములు తప్పక సిద్ధించుటయేగాక నరిష్టములన్నియు
శొలగుచ్చుండును. ప్రతిదినము భక్తిశ్రద్ధలతో గణపతిని పూజించుటయు శ్రేయస్మరమగును. అన్నివర్ణముల
నౌరు సీ ల్పన్సు గణపతిని పూజింపవచ్చును. అభివృద్ధినికోరురాజులును గజాననుని తప్పక
గాధింపవలసియుండును.
ఇట్లు శంకరుని యనుశాసనము నాలకించి యమరులు మునులును శివ ప్రీత్యర్థము గణేశుని
సలవిధముల. నర్చింపగా ప్రమథగణంబులును శివాజ్ఞను శిరసావహించి నానా ప్రకారక దివ్య
సపచారములతో పూజించిరి. అట్టి సమయమున పార్వతీదేవికి కలుగు సంబరమును బ్రహ్మదేవుం
గ్య నాలుగ ముఖముల ణైనను జెప్పుజాణకు౭డెనుం, Varanasi. An eGangotri Initiative
స్రీ శ్రీ శివ నుహా పర్వా
దేవతలు దుందుభులను మోగించిరి.' అప్సరసలు నాట్యమాడిరి. గంధర్వులుగా నమత్ష్మ
పుష్పవర్షము కురియుచుండెను. (
పార్వతీనందనుండు గణములకధిపతిగా నెన్నుకొపంబడినపుడు చరాచరప్రపంచ మంత
సము నంది గొప్ప వేడుక గలదయ్యెను. దుఃఖమంతయు నివారించెను. విశేషించి సా
శంకరులు మురియుచుండిరి. జీవకోటికంతయు సుఖం బొదవుచుండెను.
అంత నమరులు బుషులును శంకరు ననుమతిని తమ తమ నివాసములకుం జనుచు పార్య్మ
శంకరులను గణపతిని (ప్రశంసించుచుండిరి.
పార్వతీదేవి శాంతించిన యంశమును కనుగొని పరమేశ్వరుడు పూర్వము వలె న్నా
పలువిధముల సుఖింపంజేసినవాడు. వస్తుతః భగవానుడు తనయందు తానే క్రీడించుచు రెండు
వస్తువు నపేక్షించువాడు కాకున్నను భక్తుల కార్యములను సాధించుటకు లోకకల్యాణమునకును నానాన్షి
లీలావిహారముల ంజీయుచుండును.
హరిబ్రహ్మలును పార్వతీ శంకరులను సేవించి వారియనుమతింబడసియు వైకుంఠసత్యలోకములవ
నేతెంచిరి. నారదమహర్షియు శివాజ్ఞ నొంది తన నివాసమునకుం జనినవాడు.
శౌనకాది మహర్షులారా? మీరడిగిన విఘ్నేశ్వర జననముతో కూడిన పార్వతీ పరమేశ్వర మహిమను ,
వివరించితిని ఇక్కథను భక్తిశద్ధలతో నాకర్ణించినయెడల శుభములన్నియు సమకూరును. పుత్రసంతానంజ
సంప్రాప్తమగును. దరిద్రుడు సంపన్నుండగును. అపత్నీకుడు యోగ్యురాలైన భార్యను బడయున
నిస్సంతానునకు సంతానము సంభవించును. రోగి ఆరోగ్యము నందును. అదృ్భష్టహీనుండు సౌభాగ్య
కలవాడగును. పుత్రులంగోలుపోయిన వనిత సత్పుత్రవతియగును. సంపాదించిన డబ్బు నష్టమైనవాడీ
ధనవనంతుండగును. ప్రవాసమునగల భర్త శీఘ్రముగా భార్యకడకు వచ్చును. దుఃఖముల పాలైనవాష
బొత్తుగా దుఃఖము లేనివాడగును. _
ఈ విఘ్నేశ్వర కథాప్రబంధముగల గృహము మంగళముల కన్నిటికి నిలయందబిగునః
తెలియుండు! ప్రయాణ సమయమున పుణ్యదినమున నీ యుపాఖ్యానమును వినినచో విఘ్నములన్నిటే
దూరమగుటయేగాక నభీష్టంబును సిద్ధించును. అని సూతుండు చెప్పి విరమించినవాడయ్యెను.
ఇయ్యది “వనిజ్ఞాన సర్వస్వ మను శాంకరీయ ఆం(ధ్రానువాద '
ప్రవచనముతో పదునెనిమిదన యధ్యాయము.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
[8 ట్‌ శీ శివ మహా పురాణము
వఠోనవింశాధ్యాయము
(గణపతి వివాహ నిర్ణయము)
శానకాదు లిట్లనిరి. .
సూతమహర్షి చంద్రమా! దివ్యము ఉత్తమంబు పరా
క్రాంతమును వినిపించితివి. తరువాత నేమి జరిగినదో
ధుఖార్థశుభ సమాచారమును వక్కాణింపుమ!
సూతుండు చెప్పందొడంగెను.
'క్రమసహితంబునగు గణపతిందగు జన్నాది
అట్టి శక్తిశివుల యశశ్చంద్రికలతో కూడిన
విని మహానందసంభరితుల మయ్యెదము.
కరుణాళువులై మీరు (ప్రశ్నించినదానికి సమాధానమును చెప్పుచున్నాను. . సావధానముగా
నారికింపుడు !
పార్వతీపరమేశ్వరులు - కుమార గణపతు లిరువురి యాటపాటల నవలోకించుచు తమ
థనురాగమును దినదిన ప్రవర్ధమాన మొనర్చిరి. తల్లిదండ్రుల గారాబమును పాటించుచు వారు మిగుల
సుళ్ళప్తిని పెద్దవారగుచుండిరి. తమయందు గొప్ప పూజ్యభావముగల వారిరువురిపై పున్నమ చంద్రునివలె
సార్యతీశంకరుల యనుగ్రహము పరిపూర్ణంబయ్యెను.
ఒకనాడు గౌరీశంకరులు ఏకాంతమున “కుమారులిరువురును వివాహమునకు తగిన ప్రాయము
గలి వారైనారు. ఇద్దరును ప్రియతములేను; ఎవరికి ముందు? ఎవరికి తరువాత?” అని విచారించుకొని
మిన్నకుండిరి. అంత శివేచ్చావశమున కుమార గణపతులు మాతాపితారుల యభిమతమును గుర్తెరిగి
“నాకు ముందు పెండ్లి, నాకు మొదట వివాహము” అని యిరువురును గోలపెట్టిరి.
అందువలన వారు కొంతతడవు విచారించి యొక నుపాయమును కనిపెట్టి మరల నొకప్పుడు
నిరువ్పరిని పిలచి “పూర్వము మేమొక నియమము నేర్పరచుకుంటిమి. మీ రిద్దరును సమాన ప్రేమపాత్రులే
గద! ఇందెంతమాత్రము తారతమ్యము లేదు. భూమినంతయు ప్రదక్షిణము చేసి ముందు వచ్చినవానికి
మెదట వివాహమును చేయవలసియున్నది.” అని వక్మాణించిరి.
అంత నవ్వారి మాట వినుటతోడనే మహాబలశాలియగు కార్తికేయుండు పృథివీప్రదక్షిణమునకై
తొసమున్సుండి వడిగా బయలుదేరెను. గణేశుండుమాత్రము అచ్చోటనే విచారించుచు తన బుద్ధికౌశలము
సపమోగించైను. మరియు “ఇప్పట్టున నేమిచేయవలెను? ఎక్కడికి వెళ్ళవలెను? స్ఫూలకాయుడ
కోశమాత్రమైనను త్రోవ నడువంజాలను. ఒకవేళ సాహసించి పృథివింజుట్టి రాగల ననుకున్న
చి కష్టసాధ్యముగా కనంబడుచున్నది.” అని చింతించి యాకాశగంగయందు స్నానమాడి లోనికేతెంచి
కులారా? మీ కొరకు నొక పీఠమును నెలకొలిపితిని. అందు మీ రిరువురు ఆసీనులై నా
“నోరథమును ఫలింపంజేయుండు!” అని ప్రార్థించెను.
J అంత నా పార్వతీపరమేశ్వరులు - గణేశుని ప్రార్థనము నంగీకరించి పీఠముపై EE
ప పదక్షిణములంజెసి
స్వారిని గణేశుండు షోడశోపద్దార్లన్లులల్లో, ప్లూజించి యేడు, తడవలు ప్రదక్షిణ బుద్ధి
PES en rn YT hn Tn RT GT ననా నాకనా నునా నతన నమన
|
|
1
|
]
ection, Varanasi. An eGangotri Initiative
335
సాగరుడైనందున నంజటింఘటించి యనేకవిధముల నుతించి “శీఘ్రముగా నా వివాహమ్నున్స క్వ
డు!” అని నుడివెను.
అంత నా యాదిదంపతులు “పర్వతారణ్యములతో కూడిన భూమిని ప్రదక్షిణము కారు
ధర్మస్వరూపులైన మీరు సర్వజ్ఞులు; నా వినయముతో కూడిన ధర్మవాక్యము నాలకింపుడు! నేన్స ప
నొక్కసారికాదు. ఏడు పర్యాయములు ప్రదక్షిణము చేసితిని” అని నివేదించెను.
అందుకు వారు లౌకికరీతి నాశ్రయించి “నాయనా! గణపతీ! భూమియన స్పా
దనుకుంటివా? ఏడు ద్వీపములతో నాలుగు సముద్రములు పొలిమేజగా కలిగియుండుటయే గ్య
గహనములైన పర్వతములతో నరణ్యములతోడను కూడియుండును. ఇట్టి నేలంజుట్టి వత్తువేని క
ముందు పెండ్లింజేయగలము” అని వచించిరి.
అంత గణేశుండు “మిమ్ము పూజించి నేను భూప్రదక్షిణఫలము నొందితిని. తల్లి దండ
నారాధించుట భూప్రదక్షిణఫలప్రదంబని వేదశాస్తములయందు చెప్పంబడిన వాక్యము నిజమగునా? కా?
శ్లో! పిశ్రోశ్చ వూజనం కృత్వా - ప్రక్రాంతించ కరోతి యః |
తస్య వై సృథివీజన్యం - ఫలం భవతి నిశ్చితమ్‌ ॥ _ 9౯
పుత్రుండు మాతాపితరులను పూజించి ప్రదక్షిణముంజేసిన యెడల భూప్రదక్షిణమును గావింగో
సుకృతముందగు ఫలమును పొందును. ఇద్ది ముమ్మాటికి నిశ్చయము.
ళీ॥ అపహాయ గృహే యోవై - పితరౌ తీర్థ మావ్రజేత్‌ !
తస్య పాపం తథా ప్రోక్తం - హననేచ తయో ర్యథా ॥ : ఇం
ఎవండు స్వగృహమందు గల తల్లిదండ్రులను తిరస్కరించి పుణ్యక్షేత్రమునకు వెళ్లునో నట్టివానీ
పుణ్యక్షేత్రఫలము రాకుండటయేగాక నవ్వారింజంపినపాపము సమకూరును.
కుమారునకు జననీజనకుల చరణపంకజములే గొప్ప తీర్గంబని భావింపవలెను. ఇతర తీర్థమో
దూరము నందుండునవి. సులభముగా సమీప
. సుల ధర్మమును సాధించుటకు సమీప తీర్థము మాతాపిత్ళ
అటులే భార్యకు భర్తయే పరమతీర్థము, మరియు అత్తమామల నుపచరించుటయు గృహిణికి ముళ్యగో
ఇట్లు చెప్పుచున్న వేదములను శాస్త్రముల నసత్యములంగావింపుడు! అయ్యవి యథార్థమో
గాకుండినచో అందు ప్రతిపాదింపంబడిన మీ యీ దివ్యరూపంబులును సత్యములు కాకుండ
అందువలన నేను విన్నవించునదేమనంగా? నా వివాహమును త్వరలో గావింపుండు! త
వేదాదివాజ్బయమును రిత్తంజేయుడు! ఈ రెంటిలో నెద్ది సమంజసమో అద్దానిని ఫ్‌ |
న ద్ది యుక్తమో సమంజ ది
అని వ ౦పగా సరస దుచు గతో!
కాణీ ¥ an పార్వతీపరమేశ్వరులు విస్మయముంజేం ంతేలో
యుద్దేశమును మెచ్చుకా ! నీకు సమయమున మంచిబుద్ధి కలిగినందుల రంల
- కురా బుద్ధిశ్రాలివి; నీవ పతిపాధించిన్ల వేధశ్చాస్తప్రమ్ముళ విషయము నంగీక ఖో |
ఖీ శ్రీ శివ నునో ప్రరాణనం
fr సముత్సన్నేచ దుఃఖేచ - యజ్య బుద్ధి ర్విశిష్యతే |
తన్య దుఃఖం వినశ్యేత స్‌ సూర్యే దృష్టే యథా తమౌ ॥
౫౧“
సంకట సమయమున బుద్ధిబలము నుపయోగించువానికి సూర్యుడు నుదయించినచో చీకటి
వమ్మగునట్లు దుఃఖము తప్పక నివారించును. :
“ఎవనికి బుద్ధి యుపయోగించునో వానికే బలము చేకూర్చును. బుద్దిహీనునకు శరీర బలము
పరివారాది బిలంబు నిరర్థకములగును. మదముతో నున్మాదముంజెందిన సింహమును కుందేలు బావిలో
నడవేయునుగదా! బాలుడవైనను వేదశాస్త్ర సమ్మతంబు శిష్టజన(గ్రాహ్యంబునగు నుపాయము
నాలోచించితివి. బాగుగా బుద్ధివిశాలత నుపయోగించితివి. మేమిరువురము నీ మాట పాటించుచున్నాము.
ఇందుకు వ్యతిరేకము ఎంతమాత్రము జరుగంజాలదు.”
అని సంభాషించి గణేశు నూజడించి యాతని వివాహమును చేయవలెనని యమ్మవారు
సయ్యవారును సంకల్పించిరి. .
ఇయ్యది “ివవిజ్ఞాన సర్వస్వ” నును శాంకరీయ ఆంధధ్రానువాద
ప్రనచనముతో పదితొమ్మిదన యధ్యాయము.
((శాధ్యానుము |
(గణపతికి వివాహము(జేయుట)
ఇంతలో విశ్వరూప ప్రజాపతి - పార్వతీపరమేశ్వరుల నిశ్చయమును విని యచ్చోటునకేతెంచి
వినయమున “శంకరా! నాకు సిద్దిబుద్ధియును నిరువురు కుమార్తెలు కలరు. అవ్వారిని తమగణేశునకు
సమర్పించి వివాహమును జరిపింతు” నని ప్రార్థింపగా నాజగన్మాతా పితరులంగీకరించినందున సర్వాంగ
సుందరులగు నా కన్యకలను విశ్వరూపుండు యథోక్త విధానమున గణపతికి ఇచ్చి పెండ్లి నొనరింపం
జేసినవాడు,
పార్వతీశంకరుల మనోభీష్టము ననుసరించి యమరులు మునులును వివాహమహోత్సవమున
కేకెంచి యందు పాలుగొని సంబరమున తమతమ 'నివాసములకుయనిరి. గణపతి సిద్ధిబుద్ధులతో
గడిపిన సమయమున ఆనందమునకు మేజయే లేకుండెను. కొంతకాలమున వారిరువురియందు నిరువురు
కమార్సుల్స జన్మించిరి.
f ను కుమారుడును
గణపతికి సిదియందు క్షేముండను కుమారుండును, బుద్ధియందు లాభుండ
ఇట్లు చెప్పనలవిగాని సుఖమును గణేశుండనుభవించుచుండగా కుమారస్వామి భూప్రదక్షంముం
కైలాసమందలి తన నివాసముంజేరుకొనెను. అంత నారదమహర్షి కుమారుంజేరి న
ప ఈర్శకవలనంగాని చెప .
"కోయ! యథార్థవ్వన్లు చెస్తుత్లున్నాన్లు _ క్షపటమ్నున గాని కర్తనంనరాన పుట
ollection, Varanasi. An eGangotri Initiative
337
ష్ట్ర జీ శివ మహా స్ర్య్యూ
తలిదండ్రులు చేసిన పని నితరులెవరును చేయంజాలరు. భూప్రదక్షిణమను మిషతో నిన్ను ప్‌
గణపతికి వివాహము నొనర్చినవారు. గణేశుండు భార్యల నిద్దరింబడసి పుత్రద్వయము కల
నీవేమో సముద్రములు నరణ్యములు ననువానితో కూడియున్న భూమిని చుట్టివచ్చితివి. అందుక్స స్థ
మీ విధముగా సంభవించినది.
జననీజనకు లెక్కడైన నివ్విధము చేయుదురా? మాతాపితరులే మోసముంగావించినచ్రో పరు
దేమేమి చేయకుండును? నీ తల్లిదండ్రు లొనర్చిన కృత్యము నాకైతే బాగుగా కనుపసించుటక్వ్వే
నీవుంగూడ పదిలముగా విచారించుకొనుము!
శ్లోః దద్యా ద్యది గరం మాతా - విక్రీజీయాత్‌ పితా యది |
రాజా హరతి సర్వస్వం - కస్మై కించ బ్రవీతు వై ॥ రై
తల్లి విషముపెట్టునెడ, తండ్రి కుమారుని విక్రయించినచో, రాజు తన ఆస్తినంత యపహరిం్వ
నెడల నట్టితతి నేరికి నేమని చెప్పుకొనవలెను? అనంగా తనను రక్షించువారు ప్రపంచమున నుండగ
భావము. |
శ్లః యేనైవేదం కృతం స్యాద్వై - కర్మానర్థకరం పరమ్‌ |
శాంతికొమః సుధీ స్తాత - తన్ముఖం నవ్యలోకయేత్‌ ॥ 90
“ఎవండు మనకు నపకారముంజేయునో బుద్ధిమంతుండైనవాడు శాంతింగోరి యట్టివాని ముఖమును
చూడంగూడదు. అని వేదశాస్తములయందు నీతి చెప్పంబడినది. అట్టి న్యాయమును నీకు తెలిపిశిగి
నీ యిష్టప్రకారము నడచుకొనుము!”
ఇవ్విధము నారదుడు - మహేశ్వరుని సంకల్పమున కనుకూలముగా సంభాషించి మిన్నకుండెను
అంత స్మందుండు కోపాగ్నిజ్వలితమానసుడై జననీజనకులకు నమస్కరించి వారు వలదనుచున్నన
“మీవద్ద క్షణకాలము గూడ నుండజాలను. నాయందు (ప్రేమలేనివారై కపటము నాచరించితిరి!” ఈ
మాత్రము వచించి కైలాసమునుండి క్రౌంచపర్వతమునకుంజని యిప్పటికి నచ్చోటనే నివసించుచు తననే
దర్శించు భక్తుల పాపముల? బోగొట్టుచున్నవాడు. ఆ దినమునుండి కార్తికేయునకు కుమారభామే
శాశ్వతముగా నేర్పడెను. కార్తికేయుని శుభనామము ముల్లోకములయందు ప్రసిద్ధమై సమస్త దురితమళ
బోకార్చుచు పావనంనబై బ్రహ్మచర్య ప్రదంబునై యున్నయది.
కార్తికమాసమున దేవతలు బుషులు పుణ్యతీర్థములును కుమారస్వామిని దర్శించుట |
(కౌంచపర్వతమునకు వెళ్లుచుందురు.
ళ్లో॥ కా ర్తిక్యాం కృత్తికానంగే - కుర్యా ద్యః స్వామిదర్శనమ్‌
తన్య పాపం దహే త్సర్వం - చిక్తేప్పిత ఫలం లభేత్‌ ॥ 30
కార్తికమాసమున కృత్తికా నక్షత్రముగల పున్నమనాడు కుమారస్వామి నవలోకించు బో
"పాపమంతయు నశించుటేగాక కోరినఫలంబు సమకూరును. ఇట్లుండగా పార్వతీదేవి ట్ర
యెడబాటు సహింపలే క్త శంకర్‌
నిదె యాతనిని చూచుటకు వెళ్లుదమని దీనముగా వేడుకొననట్లేయేని లో.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
ఖ్జీ శ్రీ శివ నునో ప్రరాణనం
సళ్వకిలో dpe చెంతకుంజని తనయంశమున మల్లికార్జునుడను పేరుతో జ్యోతిర్లింగముగా
వలసేను. వ రే కుమారానురాగవశమున నివసించిరి. ఇప్పటికిని సత్సురుషప్రాప్యండగు
శంకరుండు నమ్మవారితొ గూడ శ్రీశైలమున నిజ భక్తుల మనోరథముల నీడేరు a
చున్నవాడు.
అట్టి సాంబిశివుని విడనాడి యెంతోదూరము పోవనుద్యుక్తుడగుచున్న కుమారునమరులు మునులు
ప్రార్ధింప నిరువదినాలుగు మైళ్ళదూరము మాత్రము వెళ్ళి కుమారస్వామి నివసించెను. ఐనను
త్రస్నేహవశమున అమావాస్యనాడు శంకరుండు, పున్నమనాడు పార్వతియు కుమారుని చూచుటకు
శ్ర్రశిలమునుండి క్రౌంచ పర్వతమునకు వెళ్ళుచుందురు.
శౌనకాదిమహర్షులారా? మీరు కోరినదంతయు చెప్పితిని. కుమారస్వామిచరితమును గణేశుని
వృత్తాంతమును వింటిరిగదా! ఇద్దానిని విను మానవుడు పాపవిముక్తుడగుటయేగాక విహితములైన
మనోరథములను పొందంజాలును. స
ఇద్దానిని చదువువారు చదివించువారు వినువారు వినిపించువారును కామ్యముల నన్నిటిం
జెందుదురు. (బ్రాహ్మణుండు (బ్రహ్మవర్చస్వియగును. క్షత్రియునకు విజయము లభించును. వైశ్యుండు
శ్రీమంతుడగును. శూద్రుడు సత్రృవర్తనము గలవాడగును. రోగి ఆరోగ్యముగలవాడగును. భయపడువాడు
నిర్భయుండగును. భూత(ప్రేతపిశాచాది బాధలకు గురియైనవారు అట్టి బాధలను తొలగించుకుందురు.
శ ఏతదాఖ్యాన మనఘం - యశన్యం నుఖవర్ధనం ।
ఆయుష్యం స్వర్య్య మతులం - పుత్రపొత్రాదికారకమ్‌ ॥ 43
శ్లో! అపవర్గప్రదం చాపి - శీవజ్ఞాన ప్రదం పరం |
శివాశివప్రీతికరం - శివభక్తి వివర్ధనమ్‌ ॥ 44
ళీ శ్రవణీయం నదాభక్తెః - నిష్కామైశ్చ ముముక్షుఖిః ।
శివాద్వైత ప్రదంచైత - త్సదౌశివమయం శివమ్‌ ॥ 45
కుమార ఖండమునందలి చరితము పావనంబై కీర్తిని సుఖమును పెంపొందించు నట్టిది, మరియు
నిద్ది పూర్ధాయుష్యము నొసగును. స్వర్గమును అపవర్గమును ప్రసాదించును. పుత్రపౌత్రాది వం శవృద్ధిని
వర్తింజేయును. శివజ్ఞానమును కలుగంజేయును. శక్తివిశిష్ట్ర శివానుగ్రహమునకు నిదానంబగును
సామాన్యులకు శివభక్తి నొదవంజేయును. ' మోక్షాపేక్షగల భక్తులు నిష్మామబుద్ధి నెల్లకాలము నిద్దానిని
' వినుచుండవలెను. ఏత చ్రవణములవలన ద్వైతమునందు నద్వైతమునందును భావము కలుగక శక్తివిశిష్ట
చెత్త సిద్ధాంతము నందభిరుచియు దృఢవిశ్వాసంబు సంభవించును. ఇయ్యది సదాశివ స్వరూపమై
, “కల శ్రేయస్సులకు నాటపట్టగునది యని భావింపుడు!
ఇవ్విధము శివమహావురాణములోని రెండవదైన
ఖండమును సూతుండు ప్రబోధించి విరమించినవాడు.
ఇయ్యదె “ఢినవిజ్ఞాన సర్హస్త” మను శాంకరీయ ఆం(ధ్రోనువాద
3 . సమాప్తము.
ప్రవచవన్లుతో ఇరున దయను, య్యా యణ, ఛర్తంబ్లు కుమార ఖ్రండంబు నమస
రుదనంహిత యందలి నాలుగవదైన
339
ఖీ శ్రీ శివ మనో ఫురాణన్య
శ్రీ మహాగణాధిపతయే నమః
యుద్ద ఖండము ప్రారంభము __ ఉగమాధ్యాయము
(త్రిపురాసుర తపోవర్ణనము)
శంకరుండు గ్వహస్థుడై గణేశకుమారులంబడసిన చరితము ఉత్తమంబైనదనియు ఆనందదాయకం
బనియు భావించుచున్నాము. ఇంక నా పరాత్పరుండు లోకమున విహరించువాడై దుర్మార్గులను శిక్షించిన
విధమును వివరింపుము! త్రిపురాసురుల మూడుపట్టణముల నొకే బాణము నొకేమారు నెట్లు దహించెను?
మాయావిహారము గలదియు దేవర్షిసుఖప్రదంబునగు త్రిపురసంహారాది శివచరితమును బాగుగా
ప్రతిపాదించుము! అని శౌనకాదులు ప్రశ్ళింపగా సూతమహాముని చెప్పందొడంగెను.
ఇవ్విషయమునే పూర్వము వ్యాసుండు నడుగగా సనత్ముమారుండు నుడివినట్లే నేను మీకు
వివరించెదను.
శివకుమారుండైన కార్తికేయుండు తారకాసురుని సంహరింప నవ్వాని ముగ్గురు తనయులు మిగుల
పరితపించిరి. వారిలో పెద్దవాడు తారకుండనియు రెండవవాడు విద్యున్మాలియనియు చిన్నవాడు కమలాక్షం
దనియు పేర్కొనంబడుచు మువ్వురును సమానబలపరాక్రమములు కలిగియుండుటయేగాక జితేంద్రియులై
సత్యవ్రతులై దృఢచిత్తముగల మహావీరులుగానుండిరి.
కాని వారి మనంబున దేవద్వేషము రగుల్మొనియుండుటంజేశి మేరుపర్వతగుహనాశ్షయించి
మనోహరభోగములను విడనాడనియు తపమును ప్రారంభించిరి.
తారకాసురుని కుమారులు వసంతకాలమున సంగీతములను మంగళవాద్యధ్వనులను విననొల్లక
గొప్ప వేడుకతో తపించుచుండిరి. (గ్రీష్మకాలమున సూర్యకాంతి నవనలోకించుచు నలుుదిశలయందు
నాలుగు నగ్నుల రగుల్మొలిపి యవ్వాని నడుమ నిలువంబడి హవనముం జేయుచుండిరి. ఆ యగ్గుల
వేడిమికి నప్పుడప్పుడు వారికి తెలివిందప్పుచున్నను కఠినదీక్షతో తపస్సు సాగించుచుండిరి.
ఇంక వర్షకాలమున నేలపై పరుండి వర్షధారలం దడియుచుండిరి. శరత్మాలమున సంభవించు
కందమూలఫల పానీయముల నాకలిదప్పుల నోర్చుకొని యితరుల కొసగుచు నిశ్చల పాషాణములవలి
నుండిరి. అట్టితటి నవ్వారికి నలుదిశల యందు నెట్టియాలంబనము లేకుండెడిది. హేమంతకాలమునే
కొండపై మంచుధారలందడియుచును శిశిరకాలమున తడిసిన పట్టువస్తములను ధరించి నీటినడును
నివసించుచునుతపించుచుండిరి. ఇట్లు ఘోరముగాతపించుచున్నను వారు ఎటి నిరాశను చెందక
క్రమముగా తపమును పెంపొందించుచుండిరి. .వారి యనుష్టానము బ్రహ్మదేవు నుద్దేశించి ప్రవర్తిం a
చుండెను. కఠోరనియమములతో తమ దేహములను కృశింపంజేయుచుండిగ్లి, క
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Vafanasi. An eGangotri
340
ళీ శీ శివ మనో ప్రరాణను
ఒక్క నూరువత్సరములు నేలపై నొంటికాలుపై నిలువంబడియు మరి వేయేండు గాలిమాత్రము
క్రబ్బుచును ఇంక వేయి వత్సరములు తలకాయను క్రింద నునిచియు మరి నొక్క వంద వత్సరములు
ఫో చేతులెత్తియు తపించుచు రేయింబవళ్ళు విశ్రాంతిలేకనుండిరి.
ఇవ్విధము తారకతనయులు ధర్మముందప్పక తపించుచుండగా చాలాకాలము గడచినది.
అప్పుడు సురాసురగురువగు (బ్రహ్మదేవుడు సాక్షాత్మరించి వారి తపస్సునకు ప్రసన్నుడై
“అసురులారా? మీరుకోరిన వరంబుల నిచ్చెదను. సృష్టికర్తనగుటచే తాపసులందరి మనో౨£.
నీడేర్చువాడను వ తెలియుడు!” అని వచింప నా దైత్యులు పితామహునకు ప్రణమిల్లి యంజలిం
ఫటించి తమమనసునందున్న కోర్కెలనిట్లువెలిబుచ్చిరి. |
దేవా! నీవు ప్రసన్నుడవైనచో మేము వరయోగ్యుల మగదుమేని ప్రాణులలో ఎవరి చేతను మాకు
మృత్యువు కలుగకుండుగాక! మమ్ము శాశ్వతముగా నుండంజేయుము! శతృవులను నశింపంజేయుము!
ముసలితనము గాని రోగములు గాని మృత్యువు గాని మమ్ము చేరకుండుగాక! జరామరణములు
లేనివారమై చిరకాలము జీవించుచు ముల్లోకములయందు గల వ్యక్తుల నందరిని మృత్యువునకు గురిం
జేయుదుముగాక! . 3
కొద్దికాలము జీవించువారికి నెడతెగని సంపద యెందులకు? మహానగరము లుండినను
| ప్రయోజనము లేదు. నానావిధ సుఖభోగములును నిరుపయోగములే గదా! ఒకానొక లోకమునకు
దేశమునకు రాష్ట్రమునకు నాధిపత్యమున్నను వ్యర్థంబగును.
కావున. మేమడిగిన వరముల ననుగ్రహించి మమ్ము కృతార్థులంజేయుము! ఇట్లు వారి
యభ్యర్థనమును బ్రహ్మదేవుండాలకించి తన ప్రభువగు మహేశ్వరుని స్మరించి “తారకాత్మజులారా? సర్వదా
మరణము లేకుండుట యేరికిని సంభవింపదు. మరియొక వరముంగోరుకొనుడు! ' ప్రతిప్రాణజి పుట్టటయు .
గట్టటయు సృష్టిధర్మములు. జరామరణరహితుండై (ప్రపంచమున నెవడు నుండంజాలడు. కాలకాలుడైన
మహేశ్చరుండు మహేశ్వర సంపూర్ణానుగ్రహపాత్రుడైన హరియు దక్క నందరును మరణధర్మము గలవారే;
వారిరువురు మాత్రము ధర్మాధర్మముల నేర్పరచుచు నవ్యక్తులైనను వ్యక్తిత్వమును పొందుచుందురు.
మీ తపంబు జగమును పీడించుటకై పరిణమించునని తోచెడిని. కావునబుద్ధిబలముచే
బొగుగావిచారించుకొని మృత్యువు దుఃసాధ్యమగునట్లు యాచింపుండు!” అని వచింపగా నా మువ్వురు
| రాక్షసులు నించుక నాలోచించుకొని పితామహు నిట్లు యాచించిరి.
దేవా! మేము పరాక్రమవంతులమైనను పగతుజకు చొజనలవింగాని నివాసము లేకనున్నాము. =
| కద్భుకములైన మూడు పట్టణములను నిర్మింపజేసి యొసగుము! అయ్యవి సర్వసంపదలతో తులం
| గూగ్వ నన్వరులకు స్వాధీనములు గాకుండ నుండవలెను. అట్టి పట్టణము లందుండియే బ్రహ్మాండమున
సంచరింతుము గాక!
అవ్వారిలో తారకాక్షుండు - విశ్వకర్మ నిర్మించు సువర్ణమయ నగరము కావలెననియు
“కవ లి - వజ్రమువలె సుద్భఢంబగు నినుముచే
| శీషలాక్ష్యండ్తు _ రజతమయనగరము కావలెననియు విద్యున్మా
| నీర్మింపంబ డ్డ పట్టణము తావలెవనియు !శోరిక్సి;00100. Varahasi. An 620801 Initiative
341
జీ శీ శివ మనో ఫురాణష
మరియు నిట్లు బ్రహ్మదేవుని త్రిపురాసురులు నభ్యర్థించిరి.
ధ్యాహ్నసమయమున అభిజిన్ముహూర్తమునందు చందద్రుండ్స
పుష్యనక్షత్రము నందుండగా నీలాకాశమునందు పుష్పక ఆ వర్త నామధేయములు గల కాలమేఘముల్స'
ఘోరముగా వర్షించుచుండ నంతరిక్షముపై నుండు నక్షత్రాదులు నదృశ్యములగుచుండగా
సహ(్రదివ్యవర్ష్నముల కాలము గడచిన తరువాత నొక్కచోటునకు వచ్చి _యున్నపుడు సర్వదేవతా
సార్వభౌముడైనవాడు పూర్వము లేనట్టి రథము నధిష్టించి సర్వ విధములగు నుపకరణములతో కూడుక్రాగ
యపూర్వబాణము నొక్కదానితోడనే మమ్ము వధించుగాక!
“శంకరుండైతే దేవమానవాది ప్రవంచమును' సమానముగా చూచువాడు. ఆతనిన్త
నమస్మరించువారము, పూజించువారము, ధ్యానించువారము.
అట్టి మహనీయుండు మమ్మెట్లు దహించును? ఇంక నితరుండా? అట్టివాడీ లోకమున నుండం
జాలడు” అనియు త్రిపురాసురులు మది నిశ్చయించుకొనిరి.
సృష్టికర్తయగు పంకజాసనుండు మదిని శివుని స్మరించుచు “అసురులారా? మీరు కోరిన వరముల
నొసగితిని. అట్లే యగుగాక!” అని వక్కాణించి మయుని రప్పించి కాంచన ర్లజత ఆయస నగరములను
నిర్మించి యొసగుమని యాజ్ఞాపించియు వారు చూచుచుండగానే నిజధామమునకుంజనియెను.
అంత మయుండు (విశ్వకర్మ) తపోబలమున పట్టణత్రయమును కల్పించి తారకాక్షకమలాక్ష
విద్యున్మాలులకు నిచ్చినవాడు. కాంచన నగరము - స్వర్గ ప్రదేశమునందును రజత నగరము -
ఆకాశమునందును ఆయసనగరము - భూమిపైన నుండునట్లు గావించి మయుండు త్రిపురాసురుల
హితముంగోరినవాడై ఆ పట్టణములలో తానును నివసించెను.
తారకతనయు లెట్లు పట్టణత్రయమును బడసి తమ బలపరాక్రమములు సార్థకము లగుచుండగా
సర్వవిధభోగముల ననుభవించుచుండిరి.
ఆ నగరములలో వీధివీధులలో కల్పవృక్షములును గజాశ్వసముదాయంబులును సమున్నత
సౌధములును మణితోరణమండిత ద్వారములు గల గృహంబులును సూర్యప్రకాశము చంద్రప్రసన్నతయు
గల పద్మరాగమణిమయ గోపురంబులును దివ్యతరుణీలలామలును గంధర్వులును సిద్ధులును చారణులు
నుండుటయే గాక దివ్యశోభానమన్విత శివాలయములు నెలకొనియుండెను. ప్రతియింట నగ్నిహోత్రములు
వెలుగుచుండెడివి. శాస్త్రవేత్తలు శివభక్తులు నగు బ్రాహ్మణోత్తములు నివసించుచుండిరి.
నడబావులు, చేదబావులు, కోనేజులు నందందు రుచిరమధురపానీయ జలములు కలిగియుండెను.
స్వర్గమునందు గల గుణములతో రాణించు ఉద్యానవనంబులును నదీనదంబులును సర్వవిధ ఫలంబుల
నొసగు వృక్షరాజంబులు నొప్పారుచుండెడివి. మదపుటేనుంగులతోడను జవనాశ్వములతోడను చిత్రవిచిల
రథములతోడను పల్లకులతోడను విహారప్రదేశములతోడను వేదశాస్రాగ్ధయనము గల పాఠశాలలలో డే
విరాజిల్లు నా నగరత్రయము పాపాత్ములకు మనోవాచా మగోచరంబై సత్రృవర్తనము గల పుజ్యోశేకో
వీక్షణీయంబై కుత్సితధర్మమును విడినాడి పతియే నిలయంలై
యుండెడిది. జ దైవమా భావించు సాధ్వీమతరులికు
మూడు పట్టణములు - మ
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative. 342
4
fp శ్రీ శివ మనో ప్రరాణను
అందు రుల దైత్యులు స్వధర్మము నాచరించుచు (శ్రౌత
మ్‌ గ్లానినవారై కళ(త్రపుత్రాది కుటుంబములతో కూడి నివసించు
పురుషులు విశాల వక్షస్థలము వృషభముందగు మూపువంటి భుజాగ్రములును గలవారై శాంతి
ముగొ గంధము. కడంగువారును ఎల్లకాలము ప్రసన్నమైన మనస్సు గలవారును సకారణముగా
శ్రపమును చూపువారును మజుగుజ్జువారును పొట్టివారును నల్లకలువరేకులంబోలిన వన్నెగలవారును
ఫలములు వంకరలునగు వెంట్రుకలుగలవారును మయునిచే యుద్దవిద్వ నే
యుర్ధలాలసులునై యుండిరి. ద్ధవిద్య నెర్చంబడినవారును
స్మార్తకర్మలందగు యథార్థరూపమును
చుండిరి.
మరియు నిత్యము శివునారాధించుటంజేసి పరిశుద్ధమైన మనోబలము గలవారును సూర్యునివలె
ప్రకాళించువారును వాయువువలె దృఢకాయులును మహేంద్రునివలె వైభవము గలవారునె దేవతలను
పీడించు సామర్థ్యముకలిగి యుండిరి. వేదశాస్త్ర పురాణములయందు బాగుగా నిరూపింపంబడిన
సోమవారవ్రతాది శివధర్మములను చక్కగా నడచుచు శివభక్తుడైన మయు నాశ్రయించి ముల్లోకవాసులను
ఫీడించుచు తమ పట్టణములం (బ్రవేశించుచుండిరి.
ఇట్లు వారు పుణ్యముల నాచరించుచు సుఖముగ రాజ్యముంజేయుచుండ చాల కాలము గడచెను.
ఇయ్యది “శివవిజ్ఞాన సర్వస్వ” మను శాంకరీయ ఆం(ధ్రానువాధ
(ప్రనచనముతో ప్రథనూధ్యాయము.
రితయాధ్యాయము
(దేవతలు శంకరుని ప్రార్థించుట)
అట్టితజి నింద్రాదిదేవతలు త్రిపురాసురుల తాకిడిని సహింపంజాలనివారై ఒకచోట సమావేశమై
రిష్మదేవుని శరణముగా వేడుచు సమీపించి నమస్మరించియు కొంత తడవు మిన్నకుండిరి. తరువాత
సవకాశముం బడిసి యిట్లు విన్నవించిరి.
దేవా! (త్రిపురములను నిర్మించిన మయుండు తారకాసురుని కుమారుల బలమున మమ్మందరిని
కౌధించ్సచ్చున్నవాడు. కావున నవ్వారిని వధింప నుపాయము నను[గ్రహింపుము!
అంత (బ్రహ్మదేవుండు “సురలారా? (త్రిపురదానవులవలన భయపడవలసిన సమయము
మీగిష్సుచ్చన్నది, వారిని సంహరించుటకు శంకరుడే సమర్భండు. కావున నా పరాత్పరుని ప్రార్థింపుడు!
వారిని వరములతో పెంపొందించితిని. అందువలన నేను సంహరింపంజేయంగూడదు. ఐనను
కసరాసురులు పుణ్యముల నాచరించుచు పుణ్యముల నాచరించుచు తమ శక్తిని పెంచుకొనినవారు.
"డు ప్రసన్నుడగునేని మీ యభీష్టము నీడేర్చును” అని వచింపగా ఇంద్రుండు మున్నగువారు
వగచుచు శంకరుని సన్నిధానమునకు వెళ్లి చేతులు జోడించి తలలు వంచియు దిగువవిధము
యాడ, CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
343
నీ శ్రీ శివ మనో ఫ్రరాఖ్య్య
ప్రపంచమునంతయు సృజించు హిరణ్యగర్భుడవు నీవేను, సమస్త జగమును రక్షించు నారాయణుడ్వ్య
నీవేను; (ప్రాణులందరిని సంహరించు రుద్రస్వరూపంబు నీయదియే, ఆకలిదప్పి మొదలగు ్రాక్మ్య
గుణములు లేనివాడవై అపరిమిత తేజంబున (ప్రకాశించువాడవు; ga అవస్థలు నిన్నంట,
రాగద్వేషాదివికారముల నతిక్రమించువాడవు; _వరివాటి పంచమహాభూతముల నంతర్యావి
పుణ్యపాపలేపరహితుడవుగా నుందువు; భూత(ప్రెతపిశాచాది దుష్టశక్తులు నీకు లొంగియుండున్న
బ్రహ్మాండమను మహాభారమును మోయువాడవు. దురాశను పోగొట్టువాడవు, ఎవరియందు నెట్టి
ఎరము లేనివాడవు; లోకకంటకులైన రాక్షసులనెడు మహారణ్యమును దహించువాడవు; పార్వతీపత్తి
నీవేను పాశుపతము మున్నగు సర్వాస్తములను ధరించువాడవు; భక్తులు కాని వారికి భయంకర
తో కనయిడువాడవు; దేవదానవుల సముద్రమథనమున సంభవించిన హాలాహల విషమున్స
మింగిలోనికి పోనీయక కంఠమునందే నిలిపితివి కావున నీలకంఠుండవైతివి. నిన్ను గుర్తెరుగుటకు
వేదవేధాంతముల నభ్యసింపవలెను. సత్త్వరజస్తమోగుణములకు నతీతుడవై శుద్ధసత్త్వగుణము
కలిగియుండువాడవు.
మహాదేవా! ముల్లోకములు నీవలననే సంతృప్తిజెందుచుండును. ప్రద్యుమ్న అనిరుద్ద వాసుదేవ
సంకర్షణ కంసారి చాణూరమర్దన దామోదర హృషీకేశ అచ్యుత అధోక్షజ నారాయణాది నామధేయముల
పర్యవసితార్థము నీయందే పరిణమించును.
గజాసురుని సంహరించితివి; మన్మథుని దహించితివి; నారాయణుని నీ వామాంగమునుండి
యుదయింపంజేసితివి; సర్వాంతర్యామివి; పాపభోగనిలయములగు మహానరకములను హరించువాడవు;
నందికేశ్వరునిపై నధిష్టించి భక్తుల యోగక్షేమములను పాటించుటకు సంచరించువాడవు; క్షణము
ముహూర్తము మున్నగు కాలనిర్దేశములు నీవలన నేర్చడినవియే, నీ భక్తులకు శరీర వాబ్మనోబలములను
ప్రసాదించువాడేవు; అనేక లీలారూపములను ధరించి దుష్టులను శిక్షించుచుందువు; వేదశాస్త్రరక్షకుం
డవై గోబ్రాహ్మణులద్వారా ధర్మమును కాపాడుచుందువు. '
నీ మూర్తులసంఖ్యాకములు. సహ్రశీర్షుడవై సహ(స్రనయనములతో విరాజిల్లు వాడవు; ధర్మము
నీదగు రూపంబు; వేదములను నిట్టూర్పుతో వెలువడంజేసినవాడవు సదాచారము గలవారి సన్నిహితుః
డవు, సత్యస్వరూపుడవ్యు సత్యప్రియుడవు సత్యముందప్పక నడచువారిచే పొందందగినవాడవు, మాయను
నీ యధీనమునందుంచుకొనువాడవు; వేదధర్శ్మముననుసరించుచు వేదవేద్యుడవగువాడవు, తపోరూపుడవై
తపః ఫలంబుల నొసగు చుందువు; నుతింపందగినవాడవై స్తుతిచే నసంతసించుచుందువు;
- వైదికాచారప్రియుడవై స్మార్తాచారపరాయణుల ననుగ్రహించుచుందువు. ం
జలమునంబుట్టు రూపములు స్థలమున నావిర్భవించు రూపములు స్వేదమున జన్మించు రూపములు
అండమునుండి బయలువెడలు రూపంబులు నీయవియే.
ఖః దేవానా మింద్రరూపోజ సి గ్రహాణాం త్వం రవి ర్మతః ।
నత్యలోకోలి సి లోకానాం - సరితాం ద్యుసరిద్భవాన్‌ ॥ 3
అమరులలో దేవేంద్రుడవ్వు = గ్రహములలో సూర్యుడవ్వ, పదునాలుగు లోకములలో నే
లోకమవ్వు రంగులలో తెలుపు రంగువాడవు; సరోవరములలో మానససరోవరము నీవే. పర్వ
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 1 34h
8 శ్రీ శివ మహా ప్రరాణషం
వు; ధేనువులలో కామధేనువు నీవే
3 ను, సముద్రములలో క్షీర సముద్రమవు:
సవర్జమనీ) నా. మానవులలో క్షత్రియుడవు; మాతికత జలా స
గ్ర తీర్ధమవు; నదులలో గంగానదివి; మణులన్నిటిలో స్పటికమునీవే శ వ
మవు; వ్యవహారములలో వాక్కువు, కవులలో శుక్రా త్త
సృగములలో సింహమువు; పాషాణములలో శాలగ్రామశిలవు;
లాభములలో పుత్రలాభమవు, వేగము గలవానిలో వాయువగుదువు: స
స్నరూపుడవు; క్రతువులలో అశ్వమేధ యాగంబగుదువు. యుగములలో he
ఫవ్యనక్షతమగుదువు; తిథులలో నమావాస్యవు; బుతువులలో వసంత బుతువువు పర్వకాలములలో
సుక్రాంతివి తృణములలో దర్భవు; పెద్దచెట్లలో వటవృక్ష మగుదువు; యోగములలో వ్యతీపాతవు;
| [లలో సోమలతవు; బుద్దులలో ధర్మబుద్ధివి, స్నేహితులలో భార్యవంటివాడవు; విహిత సాధనములలో
ఫ్రాణాయామం బగుదువు; జ్యోతిర్లింగములలో విశ్వేశ్వరుండవు; బంధువులలో ధర్మంబవు; ఆశ్రమములలో
గృహస్థాశ్రమంబవు, పురుషార్థములలో మోక్షమవు; రుద్రులలో నీలలోహితుడవు; ఆదిత్యులలో వాసుదేవుం
గవ) వానరములలో హనుమంతుడవు. యజ్ఞములలో జపయజ్ఞమవు. శస్త్రధారులలో శ్రీరాముడవు;
గధర్వులలో చిత్రరథుడవు, వసువులలో పావకుండవు; మాసములలో అధికమాసంబవ్వు వ్రతములలో
శకర్టీశీవతమవు; గజేంద్రములలో ఐరావతమవ్వు సిద్ధలలో కపిలుడవు; నాగులలో అనంతుడవు;
షరులలో ఆర్యముండవు; జగమును ప్రవర్తింపంజేయువానిలో కాలమగుదువు; దైత్యులలో బలిచక్రవర్తివి.
వేయేల! నీదగు నొక్కనంశముతో సమస్త జగమును వ్యాపించియు జగము నతిక్రమించి యుందువు;
వహేవా! 'మా మొజాలకింపుము! అని (ప్రార్థించి “తారకాసురుని కుమారులైన త్రిపురాసురులు పెట్టు
కాలను సహింపంజాలకున్నాము. మూడు లోకములను వారు స్వాధీనపజచుకొని సిద్ధులను మునులను
ూళ్ములను పీడించుచున్నవారు. ఆ మువ్వురిలో పెద్దయగు తారకాసురుండు యజ్ఞభాగములను
సషనుగా స్వీకరింపుచు బుషులు ఆచరించు ధర్మమును నిరాకరించి బ్రహ్మాండము నంతయు కలవర
హచుచున్న వాడ్డ,
శ్రిపురాసురులను సంహరింప నేరికిని శక్యముగాదు. వారియభీష్టము ననుసరించియే మానవులు
కల నాచరించుచున్నవారు. కావున త్రిపురాసురులు ఏ విధముగా మరణింతురో అట్టి యుపాయమును
ఆక [౫
అని విన్నవింపగా శంకరుండు ఆలకించి యమరులకు దిగువవిధము సమాధానము నొసగెను.
ఇయ్యది “శివవిజ్ఞాన నర్వన్వ” మను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
Sey [చనచనములో కెండవ యదధ్యాయనంంం!! Initiative
345
స్రీ శ్రీ శివ మహో పురాణ
' తృతీయాధ్యాయము
(త్రిపురాసురుల ధర్మ ప్రవర్తనము)
దేవతలారా! నా మాట వినుండు!
ఈ త్రిపురాసురులు ప్రస్తుతము పుణ్యము నాచరించుచున్నవారు. కావున నట్టివారిని వధింప్ల
" గూడదు. మీ కష్టంబును నాకు తెలియును. వారేమో బలాధ్యులై సురాసురులకు సంహరింప
నలవిగానివారు; తారకాసురుని కుమారులు మయునితో కూడి సుకృతాత్ములై యున్నవారు. అట్టివారిని
వధించుట సులభము కాజాలదు. నాకు వారు సుహృత్తులై యున్నవారు కావున వారిని చంపుటకు నా
మనస్సాప్పుట లేదు. భక్తులను వధించుట న్యాయముకాదు. మీరు గూడ ధర్మజ్ఞాలు కావున బాగుగా
విచారింపుడు! నా యందు భక్తి కలిగియుండు వరకు వారిని సంహరింపరాదు. ఒకవేళ (త్రిపురాసురు
లెటులెన మడియవలె నందురేని యిందుకు తగిన సందర్భమును కల్పించుమని విష్ణుమూర్తికి నివేదింపుడు!”
అంత నమరులు మొదట బ్రహ్మదేవుని చెంతకుంజని యాతనికి ఈశ్వర భాషితమును తెలిపి
యాతనిని పురస్కరించుకొని వైకుంఠమునకు వెడలి యచ్చోట హరి నవలోకించి కృతాంజలిపుటులై
పలువిధముల ప్రార్ధింప నా భగీవానుండు టత్రిపురాసురుల (త్రికాలసంధ్యావందన శివారాధనాది
పుణ్యసంచయమును గమనించి “అమరులారా! సనాతన ధర్మముగల స్థలమున దుఃఖము సూర్యుం
డున్నచో చీకటివలె సంభవింపదు” అని సంభాషించెను.
అంత నవ్వారు దీనవదనులై “ఇప్పుడేమి చేయవలెను! ఎట్లు మా కష్టము నివారించును? ఎట్లు
సుఖపడుదుము? ఏ విధముగా మేమీ జగమున నుండవలెను! త్రిపురాసురులు బ్రతికియుండగా
ధర్మములెట్లు ప్రవర్తించును? |త్రిపురములలో నివసించు దైత్యులందరును దేవతలనుబాధించువారేగదా!
ఐతే త్రిపురాసురులను వధించుట కై శంకరుని ప్రేరేపించుము! లేదా దేవతల నకాలమున సంహరించుము!”
అని మరల విన్నవించి మిగుల దుఃఖించుచు నారాయణుని ముందు నిలువలేకయు అటనుండి వెళ్లలేకయ
నుండిరి.
అట్లు వినయముతో వగచుచున్న ఇంద్రాదులను గాంచి నారాయణుండు మనంబున “దేవతలను
రక్షించు భారము నాదే. ఐనను త్రిపురాసురులు, అఖండశివపూజాధురంధరులై యజేయులై యున్నవార"
అని విచారించి పురాణ పురుషోత్తముండగు యజ్లేశ్వరుని స్మరింపగా యజ్ఞములన్నియు మూర్తిమంతమాలే
యేతెంచి యంజలి ంఘటించియు నారాయణుని ప్రార్థించెను. యజ్ఞేశ్వరుండును విధేయుండై నిలో |
అంత విష్ణువు ఇంద్రాదిదేవతలను కటాక్షించుచు నిట్లు పలికెను.
ళ్లో॥ అనేనైవ సదా దేవా - యజధ్యం పరమేశ్వరమ్‌ ।
వురత్రయ వినాశాయ - జగత్రయవిభూతయే ॥
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
fg శీ శవ మహా ఫురాణమం
గా యజ్ఞేశ్వరుని పురస్కరించుకొని నానావిధ యజములతో ప
ధ జ్జ పరమేశ్వరు నారాధింపుడు! అందువలన
శ్రణాసురులు మడియుటయేగాక ముల్లోకములకు క. సాం. శ్ర
నమరులు
అంతే = ms యొక్కులిడి యజ్జేశ్వరుని ప్రసన్నుంజేసుకాని యథోక్తవిధానమున
ల నాచరింపగా యజ్ఞకుండమునుండి వేలకొలది భూతసంఘములు శూలశక్తిగదలను దండ
(లను ధరించి బయలు వెడలి నమస్మరించియు ముంధు నిలచెను, న
శివాజ్ఞాపరిపాలకుండగు యజ్ఞేశ్వరుండు నవ్వారిని గాంచి “భూతములారా? మీరు త్రిపురములం
బ్రశించి యచటివారిని దహింపుడు! ఛేదింపుడు! పురత్రయమును పాడుచేసిరండు అని వచింపగా
ఇభూతగణములువెళ్ళి పురత్రయమున ప్రవేశించినంతమాత్రమున (తిపురాసురుల తేజస్సునందు “ఆగ్ని
థందుమిడుతలవలౌ భస్మముకాజొచ్చిరి. మరణింపగామిగిలిన భూతములు భయముచే పరుగెతి హరిని
“ీపీంపగా విష్ణువు వారివలన జరిగినదంతయు తెలుసుకొని యిట్లు విచారించెను. స్ట
త్రిపురాసురులను సంహరించుటయెట్లు? ఇంద్రాద్యమరులను రక్షించుటయెట్లు?
(1 నాళో2 భిచారతో నాస్తి - ధర్మిష్టానాం స నసంశయః ।
ఇతిప్రాహ స్వయం చేశః - శ్రుత్యాచార ప్రమాణకృత్‌ ॥ అం
మంత్రప్రయోగము ధర్మాత్ములను నశింపంజేయంజాలదు. ఇందెంతమాత్రము సంశయములేదు.
ఖ్లు వైదికాచారమును నెలకొలిపిన పరమేశ్వరుండు స్వయముగా వక్కాణించినవాడు.
అమరులారా? త్రిపురాసురులు ధర్మాత్ములగుటంజేసి యవధ్యులైయున్నవారు.
f1 కృత్వా తు సుమహత్స్పొపం - రుద్ర మభ్యర్పయంతియే |
ముచ్యంతే పొతకైః సర్వైః - పద్మపత్రమివాంభసా ॥ ళం
గతజన్మలయందు నీజన్మయందును గొప్ప గొప్ప పాపములంజేసి పశ్చాత్తప్తులై శంకరుని
శొకిచువారిని పాపములన్నియు తామరాకును నీటిచుక్కవలె నంటకుండును. [
fi పద్రాభ్యర్బనతో దేవాః - సర్వేకామా భవంతిహి | '
వానోపబ్లోగసంపత్తి: - వశ్యతాం యాతి వైభువి ॥ ౪౩
శీవారాధనమువలన కోరికలన్నియు నెరవేరుటయేగాక స్వర్గాదిపుణ్యలో కసుఖానుభవము లొనం
"ను మరియు ప్రపంచము స్వాధీనంబగును.
తిపురదైత్యులు శివలింగము నర్చించుచు ననేకభోగముల ననుభవించుచున్నవారు. మరియు
'ూమములకేగాక మోక్షమునకుగూడ నర్హులైయున్నవారు. కావున నవ్వారి ధర్మమునకు విఘ్నమును
|హీయ్వాలమున కల్పించి క్రమముగా వారిని ధర్మభ్రప్టల నొనర్చి దేవతలకు విజయమును
నుగ్గాక్ష! లం
ఇవ్విధము. భగవానుండు తనలో విచారించి (త్రిపురానురుల వుణ్యమును క్షీణింపంజేయ
| దుక్రానన, CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
347
కీ జీ శవ మనో ఫరా
ఖీ; యావచ్చ వేదధర్మాను - యావట్వె శంకరార్పనమ్‌ !
యావచ్చశుచికృత్యాది - తొవన్నాశో భవే న్నహి ॥ ౪
వేదోక్తధర్మప్రవర్తన ముండువరకు శివారాధనము నెరవేరుచున్నంతవరకు పరిశుభ్రత అను
శౌచదంతధావనస్నానపాద ప్రక్షాళన ఆచమనాదులు పాటింపంబడుచున్నంత వరకును దేవమాన్న్యు
కు వినాశము సంభవింపదు. అందువలన వారికి పెడబుద్దిని కల్పింతునేని వేదధర్మమున్న
శివారాధనమును విడనాడి భ్రష్టులగుదురు. అప్పుడు వారిని జయించుట సుకరంబగును.” అనియు
నారాయణుండు చింతించి “దేవతలారా? మీ కార్యమును సాధింతును. వారిని శివభక్తి హీనులుగా
నొనర్హును. ఇంక మీ నివాసములకు నిశ్చింతగా వెళ్లుడు!” అని వక్కాణింపగా నమరులు బ్రహ్మథేవ్యం
డును సంతసించి తమ నెలవులకుంజనిరి. తరువాత దేవహితముంగోరి నారాయణుండు గావించిన
వృత్తమును వినిపింతునని సూతుండు విరమించెను.
ఇయ్యది “శిననిజ్ఞాన నర్వస్వ” మను శాంకరీయ ఆం(ధ్రానువాద
(ప్రవచనముతో మూడనయధ్యాయము.
(త్రిపురాసురులు బౌద్ధదీక్షను పరిగ్రహించుట)
త్రిపురాసురులు ధర్మభ్రష్టులగుటకు మహావిష్ణువు - మాయాయుండైన నొక పురుషుని తన శరీరము
నుండి యావిర్భవింపంజేసెను.
ఆతడు బోడితలవాడుగాను మాసిన బట్టలు కట్టుకొనిన వాడుగాను భుజములంగట్టంబడిన పానపాక
గలవాడుగాను హస్తమున పుస్తకమును పట్టుకొని మాటిమాటికి గదలించువాడుగాను ముఖముపై వస్త్రమకో
కూడ హస్తము నునిచి ధర్మము ధర్మము అని యుచ్చరించువాడుగా నుండెను. .
అట్టి పురుషుడు నారాయణుని ముందు |ప్రాంజలియె నిలువంబడి “దేవా! నేను చేయవలసీగ
కార్యము నాదేశింపుము! నా నామధేయములను నివసించు స్థానమును నిర్దేశింపుము!” అని ప్రార్థి
భగవానుండు “నా యంగమునుండి యుదృవించితివి, నేను చెప్పు కార్యమును చేయవలెను. .నా వాగే
ఎల్లకాలము లోకమున పూజింపంబడుదువు : “అరిహన్‌” అనుపేరు ముఖ్యముగా వెలయుగాక! కీ
నామధేయములను నివాసస్థలమును తరువాత చెప్పెదను. ప్రకృత మెద్ది యనంగా? పదు
శ్లోకములతో మాయాశాస్త్రమును (శ్రౌతస్మార్త విరుద్ధముగను వర్ణాశ్రమ వర్ణితంబుగను అపశేఫ్ట
నిండియుండునదిగను ప్రయత్నమే ముఖ్యమైనదని చెప్పునదిగను నిర్మించుము! తరువాత క్రమమోగో |
నద్ది విస్తరించును. ఇట్టి శాస్త్రమును నిర్మించుటకు వలయు సామర్థ్యము నొసగుచున్నాను.
విధములుగా నుండు మాయ-నీ యధీనమగును.”
అని సంభాషించెను.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
అలి
వో
థ్జీ | శ్రీ శివ మనో ప్రరాణనం
అంతే నొ నట “భవదాజ్ఞా ప్రకారము మాయాశాస్త్రమును నిర్మించి ప్రస్తుతము చేయవలసిన
మును తెలుపు” మని విన్నవింపగా విష్ణువు శివుని పాదకమలములను స్మరించి “త్రిపురములయందు
వసించు నసురులను మోహింపంజేయుము! నీ మతదీక్షను వారి కొసగి నీ శాస్తమునంతయు
ంచుము! నేనాజ్ఞాపించుచుంటిని కావున నిందెట్టిదోషంబు నీకు సంఘటిల్లదు. ఇప్పుడు వారికడ
ంచుచున్న (శౌతస్మార్త ధర్మములను నీవిద్యతో భంగపజచుము! మ వారికి
గణంప్పమ! తరువాత కలియుగము వచ్చు వరకు నిర్జనస్థలమున నివసింపుము! కలియుగమున నీ
వ్యాపింపంజేయుము! అట్టి తజి శిష్యులు ప్రశిష్యులు లభింతురు. నా యనుజ్ఞవలన నీ విట్టి
థ్రసద్దర్మమును ప్రచారము చేసినను చివరకు నా సన్నిధానమునకు రాగలుగుదువు!” అని శాసించి
థ్రంతర్జానముంజెందెను. ౨
అంత నాతండు విష్ట్వాజ్ఞను శిరసావహించి నలుగురు శిష్యులను తనవంటి వారిని పుట్టించి
థన్వారికి మాయాశాస్త్రమును బోధించెను. ఈ లోకముననేస్వర్గనరకములు గలవు. పరలోకమనునది
జు, ఇత్యాది విషయములతో మనోహరముగా నుండు మాయాశాస్త్రమును వారు బాగుగా నేర్చుకొనిరి.
ఇృడు హరి వారిని గాంచి శివస్మరణ పూర్వకముగా నిట్లు నుడివెను.
మీ గురువుగారివలె మీరును సమర్భులై పాషండ మతమును ప్రచారము చేయుండు! ఇందు దోష
ఏసమంతయు మిమ్మంటకుండును. హస్తమునందు పాత్రమునునిచి నోటిపై బట్టకప్పుకొని మలిన
శృములను ధరించి మౌనమును వహించి మిగుల సంబరమున ధర్మమే మహాలాభమని వక్కాణించుచు
ఫలికలతో కట్టంబడిన చీపిరిని చంకందాల్చి జీవహింస యగునను భయమును నటించుచు మెల్లమెల్లగా
10పై యడుగుల నిడుచు సంచరింపుడు! :
ఇత్యాది ప్రబోధము నాకర్ణించి యవ్వారు హరికి నమస్మరింపగా హరి యా నలుగురిని అరిహన్‌
కు నాతనికి నొప్పంజెప్పెను. మరియు “అరిహన్‌! నీవలె వీరును నా వారని భావింపుము! ఇందు
పెరటివాడు పూజ్యుడనియు రెండవవాడు బుషియనియు మూడవవాడు యతియనియు నాలుగవవాడు
ఏధ్యాయుడనియు పేర్కొనంబడుచు ప్రసిద్ధలగుదురు గాక! వీరు నెల్లకాలము నా రూపాంతరమగు
సేనను తలచుచుందురుగాక! లోకకల్యాణము నాశించి మీరు చేయు అధర్మ ప్రచారము మీకెంత
హక అధోగతికి కారణముకాదు.” అని కేశవుండు చెప్పగా అరిహన్‌-భగవానుని యనుమతింబడసి
(రంబుల కేగినవాడు.
తరువాత ్రిపురములలో బాహ్యోద్యానమున నివసించి తన మాయా శాస్త్రమును ప్రజలకు
| జోధిర్వగా శివారాధన (ప్రభావమువలన నా ప్రబోధము జనులలో ఫలింపకుండెను. అందువలన
నిర్విబ్టుడై విష్ణువును స్మరింపగా విష్ణువు శివుని స్మరించి నారదుని జ్ఞాపకము చేయగా నారదుం
బి ప్రాంజలియై నిలచెను. అంత నారాయణుండు “నారదా! త్రిపురాసురులను మోహింపం
అరిహన్‌బుషి వెళ్ళినాడు. నీ వచ్చోటునకు వెళ్ళి యాతనికి సహకరింపుము!” అని నుడువగా
సేయ త్రిపురంబులకు6 జని అరిహన్‌ అను నాతని శిష్యుండై త్రిపురాధీశ్వరుని చెంతంజని
పశ్నమ్వంజ్షేబ యిట్లు ప్రబోధించెను,। Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative "
FF
349
ఫ్రీ శ్రీ శివ మహో పురా
దానవేంద్రా! విద్యలన్నిటియందు. నేర్పుగలవాడు వేదపారంగతుండనగు ఒకానొక యత్తి షీ
న్నవాడు. ఈ వరకు ఎన్నియో ధర్మములను వింటిమి కాని ఈత్రన్యి గ్ర
పట్లణ[ప్రాంతమునకు వచ్చియు
క సనాతన ధర్మము సర్వోత్తరమైనదని భావించి ద్రం రర ూంచితిని. ఒకవేళ న్ని
రుచించునెడల యట్టి దీక్షను స్వీకరింపవచ్చును. ,
అట్లితతి దైత్యరాజు మోహితుడై విస్మయముంజెందుచు నారదుండంతటివాడే ఆ యతికి శ్వ
డగుచుండగా మాబోంట్లు ఆతనికి విధేయులమగుట వింత కాదని మనంబున నిశ్చయించుక్తా
“అరిహన్‌”ను సమీపించి యాతని యద్భుత రూపమున కచ్చెరువొంది ప్రణమిల్లియు “మహాశయ్య
నాకు గూడ దీక్ష నొసగుము! శిష్యుడ నగుదును. నిజముగా విన్నవించుచున్నాను, అని ప్రార్ధింప నాతం
డు “నా యానతిని పాటించునెడల దీక్ష నిచ్చెద” ననంగా రాజు నంజటిం ఘలించి “నీవు చెప్పినట్లు
ప్రవర్తింతునని” యంగీకరించెను.
. అంత నా బుషివర్యుండు తన ముఖవస్త్రమును జరుపుకొని “దైత్యాధిపా! నీకు సర్వోత్తమమైన
దీక్ష నిచ్చెదను. దానింబరిగ్రహించి కృతార్థుడ వగుదువు!” అని వచించి తన శాస్తముందగు విధానమున
త్రిపురాధీశ్వరునకు దీక్ష నొసగగా నవ్వాని సోదరులును ప్రజలును క్రమముగా దీక్షను పరిగ్రహించుచుండిర,
(త్రిపురవాసులందరును అరిహన్‌ అను నాతనికి శిష్యులైనవారు.
ఇయ్యది “శివవిజ్ఞాన సర్వస్వ” మను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద @
ప్రవచనముతో నాలుగవ యధ్యాయము. క న్న
వంచిమాధ్యాయము
(త్రిపురాసురులను మోహింపంజేయుట)
అరిహన్‌ అను నాతడు త్రిపురాసురులకు బౌద్ధదీక్ష నొసగి నారదుండు మొదలగు శిష్యులచే సేవింప
బడుచుండెను. మరియు నవ్వారి కిట్లు బోధించెను.
జ్ఞానముచే నిండియుండునదియు వేదాంతముల సారమిమిడియుండునదియు ఉత్తమ
ప్రబోధంబులలో శ్రేష్టంబునగు రహస్య విషయమును చెప్పెదను.
ఈ సంసారము అనాదికాలమ్సునుండి యేర్చడినది కావున నిద్దానికి కర్తయను వాడొకండు లేడు
కర్మయనునదియు లేదని భావింపుడు! ఇద్ది స్వయముగానే ప్రాదుర్భవించును. స్వయముగో
అంతరించును. దీనిని తొలగింప నేరికిన వలనుగాదు. (బ్రహ్మమొదలుకొని గడ్డిపజిక వరకు దేహమే
బంధింపంబడియుందురు. జీవాత్మయే, సర్వాధీశ్వరుండు; ఆతనిని శాసించువాడు లేడు.
బ్రహ్మవిష్ణురుద్రులనునవి శరీరధారుల నామధేయంబులగును. మనకు నట్టి నామరూవమో
యొప్పారును గదా!మనదేహము లెట్లు కాలవశమున నశించునో బ్రహ్మాదుల శరీరము లట్లే కాల
సమీపించినపుడు అనంతవిశ్వమున లీనంబనగును. బాగుగా విచారించి చూడగా ఆహారని!
మైథునము లందరికిని సమానములని తేటపడును కావున సంత్సషియు సమానంబే యగును
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 350
గ్జీ శ్రీ శివ నునో ప్రరాణను
న
దప్పి న సు. పానీయమును తాగుటవలన సమానముగానే సంతృప్తియేర్పడుచున్నది
మన రూపలాఐణ్య గర్వితలగు వనితలు వేలకొలది యున్నను న. త
నుభవింపంబడును. గుజ్జ్బములు పెక్కుయున్న నొక్కదానిపై స
చో
ఖీర్‌ గ్రారులందరును సమానులే యని విదితమగును కావున ప్రాణిమాత్రమును హింసింపరాదు
4వారుణ్యముతో నరిదూగు ధర్మము మరియొండులేదు. ఒకానొక ప్రాణిని రక్షించునెడ
ఘుల్లోకములనుకాపాడిన ఫలంబొనగూరును. అహింసయేపరమధర్మము. హింసయే పాపము
సూధీనుండు కాకుండుటయే ముక్తియగును. అభీష్టము ననుభవించుటయే స్వర్గము. ఇట్లు మునుపటి
చెప్పిరి కావున నరకభీరువులగు వారు ప్రాణులను హింసింపరాదు. ముల్లోకములలో హింసతో
సమానమగు పాపములలేదని తెలియుండు! హింసించువాడు నరకము నొందును భూతదయ గలవాడు
స్యర్గసుఖము ననుభవించును. లోకమున దానములనేకములు కలవు. కాని యభయదానముతో
ఫహానంబైనది లేదు. మరియు భయపడినవారికి నభయమొసగుటయు రోగులకు మందుల నిచ్చుటయు
షర్యార్జులకు విద్యంగజపుటయు, ఆకలిగొన్న వారికి అన్నంబిడుటయు అను నాలుగు దానములే
| మఖ్యములై ఇహపరసుఖములను ్రసాదించునట్టివి. ఇట్లు మహర్షులు శాన్త్రములనన్నిటిని శోధించి
రయించిరి.
మణిమం(త్రౌషధవిద్యలను. శ్రమతో సంపాదించినవారును ధనము నార్జించుటకే యవ్వాని
సపయోగించుచున్నవారు. మానవుండు పురుషార్థములను గడించి కర్మ జ్ఞానేంద్రియముల పదిటిని
సనోబుద్భుల రెంటిని మాత్రము పూజింపవలెను. స్వర్గనరకములీ లోకముననే కలవు. సుఖము
సనుభవించుండగా ప్రాణము నిష్కమించుటయే మోక్షమనంబడును. వాసనాసహిత దేహమునకు గల
కీములు శమించి యజ్ఞానము తొలగుటయే మోక్షంబని తత్త్వచింతకుల యభిప్రాయము.
. “న హింస్యాత్సర్వా భూతాని” అను [శ్రుతివాక్యమే సజ్జనులచే ప్రమాణముగా నంగీకరింపందగినది.
“గ్నిష్టీమీయంపశుమాలభేత” ఇత్యాది వాక్యములు ప్రమాణములు కానివై పశుహింసను ప్రవర్తింపం
శేయనవగుటచే దుర్దనులవ్వానిని కల్పిచిరనియు గ్రహింపుడు!
1 సక్షాంశ్ళిత్వా పశూన్‌ హత్వా - కృత్వా రుధిరకర్ణమమ్‌,
దగా వహ్నా తిలాజ్యాది - చిత్రం స్వర్గోణ_భిలష్యతే ॥ 33
చెట్లు తీగెలు నటికి పశువులం జంపి నెత్తురు - బుజదంగావించియు నువ్వులు నెయ్యి మున్నగు
పదార్థముల నగ్నింగాల్చియు స్వర్గమున పేక్షించుట చిత్రముగా నున్నయది.
ఇవ్విధము (త్రివురాసురులకు (ప్రబోధించి పురవాసులను గురించి ప్రత్యక్షగోచరములును
మేస్కుమ్హ్యు సాధనంబులు బౌద్గశాస్తవిహితంబులునగు ధర్మములనువిశదీకరించెను.
పరమాత్మందగు రూపము ఆనందము మాత్రమగుననియు భగవానుండు నానా రూపములు
గోయుండుననుట మిథ్యయనియు,ంశగీఠ ంప్యాస్ట్రముండు. వరక్షుంన్లింద్రిత్తుములు పటుత్వము
351
షీ శ్రీ శీవమవో ఫరా
కలిగియుండువరకు ముసలితనము రాకుండునంతవరకును సుఖము ననుభవింపవలెననిర్స
ఇంద్రియములు శిధిలములై ముదుసలితనము వచ్చినపుడు సుఖమెక్కడిదనియు ఇహపరసుఖమ్సన్స
కోరువారు యాచకులకు తమ శరీరమును గూడ నర్పింపవలెననియు యాచకుల మనో£_భీష్టమ్సల
నీడేర్చనివారు భూమికి భారమగుదురనియు దేహము సత్త్వరము నల కావున గృహదారద్రవ్యా
సంగ్రహములు అపాయముతో కూడినవి కావునను బుద్ధిమంతుండు శరీరసౌఖ్యమునే ముఖ్యముగా
సాధింపవలసియుండుననియు ప్రాణము గతించిన పిమ్మట నీ శరీరము శునకములకు కాకులకు
పురుగులకును భోజ్యమగుటంజేశియు దహింపంబడినచో భస్మాంత మగుననియు తెలియుడు!
బ్రాహ్మణాది వర్ణములు కల్పితములు. మానవత్వమందరికిని సమానమగుచుండ నొకరు
నుతములనియు మరియొకరు నధములనియెంచుట నవివేకంబగను. ఈ సృష్టి - (బ్రహ్మదేవుండు
మొదలుకొని ప్రవర్తించినదని పెద్దలు చెప్పుదురు. అట్టిబ్రహ్మకు దక్షుడు మరీచి యను నిరువురు
కుమారులు కలిగిరి. మరీచి కుమారుడగు కశ్యపుడు దక్షుని కుమార్తెలను పదముగ్గురిని వివాహమాడెను.
ఇట్లుండగా ఆధునికులైన అల్పబుద్ధులు ఈ వనిత పొందతగినదనియు ఈమె యగమ్యురాలనియు చెప్పట
సమంజసమేనా? (బ్రహ్మదేవుని ముఖబాహూరు పాదములనుండి బ్రాహ్మణక్షతియ వైశ్యశూద్రులు
జన్మించిరనుట సమ్మందగినది కాదు. ఒకే శరీరము నుండి పుట్టినవారు వేరువేరు వర్ణముల వారగుదురా?
కావున పొరులారా? మానవజాతి యంతయు నొక్కటేయని భావించి భేదము నిసుమంతయు పాటింపకుడ!
ఇట్లు త్రిపురవాసులందరి ప్రబోధించి యివ్వారి వైదికధర్మముల నరిహన్‌ అలను బుద్ధ సన్నాసి
నిరాకరించిననాడు. అందువలన స్త్రీలు పాతివ్రత్యధర్మమును గోలుపోయిరి. పురుషులు నింద్రియ
చాపల్యము గలవారైరి. దేవతారాధనములు కుంటుపడినవి శ్రాద్ధములు లోపించినవి. యజ్ఞయాగాది
సత్మార్యములంతరించినవి. తీర్థములయందు పుణ్య క్షేత్రములయందును తర్పణ పిండ ప్రదానాది
పుణ్యములు శూన్యములైనవి.
శివలింగము నర్చించుటయు విష్ణుసూర్యగణేశాది ముఖ్యదేవతలను పూజించుటయు పర్వ
కాలములలో ప్రాతఃస్పానాది సుకృతముల నాచరించుటయు గృహిణులు తమ పతులను సేవించుటయు
విడువంబడినవి. పురుషులు సమ్మోహన విధ్య నభ్యసించి పరాంగనల ననుభవించుచుండిరి.
బౌద్భులు - అంతఃపురవనితలను రాజకుమారులను పౌరులను పురాంగనల నందరినిమోహింపహ
జేసి ధర్మభ్రష్టుల నొనర్చినందున దుషృతము తాండవించుచుండెను.
దేవదేవుండైన నారాయణుని మాయామహిమ కారణముగా దరిద్రదేవత త్రిపురములలో ప్రవేశ
నందున త్రిపురాసురులు పూర్వము తపస్సుచే సంపాదించిన సుకృతమంతయు నశించెను. బుద్ధ
వలె నారదుడుంను ప్రజలను మోహింపంజేసినను శివానుగ్రహవశమున నెట్టి వికారము లేని?
నుండెను.
అట్టితణి (త్రిపురాసురులు మయునితో కూడ తమ సామర్థ్యమును పోగొట్టుకొనిన వారైరి
ఇయ్యది “8నవిజ్ఞాన సర్వప్పూ మను శాంకరీయ ఆంధధ్రానువాద
(ప్రవచనముతో ఐదన యధ్యాయము.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
కీ శీ శివ మనో ఫురాణనం
షీష్ణాధ్యాయము
(అమరులు అభనవుని నుతించుట)
అ (తిపురాసురులు తమ శివారాధనాది నిత్యకృత్యములు నైమిత్తిక (శశ్రాదాదులను
విడనాడుటయు ప్రిలు వ్యభిచరించుటయు దురాచారము ప్రజలలో వ్యాపించుటయు ne
లక్ష్మీని “కృతార్థుడనైతి” నని భావించుచు నమరులను వెంటనిడుకొని కైలాసముంజని శంక్రరు
(1 మహేశ్వరాయ దేవాయ - నమస్తే పరమాత్మనే |
నారాయణాయ రుద్రాయ - బ్రహ్మణే బ్రహ్మరూసిణే ॥
౬
మాయను స్వాధీనంజేసుకొనిన మహేశ్వరా! దేవా! నీకు నమస్మారము. సృష్టికి మున్ను
షద్రస్వరూపముతో నావిర్భవించి యుదకములయందు పరుండియున్న నారాయణుని నాభియందు నీ
సంకల్పమును వీర్యమును విడచుటచే నాతని నాభిలోనుండి .కమలము జనించుటయు అందునుండి
గహ్మదేవుండావిర్భవించి జగమును సృజించుటయు చూడగా (బ్రహ్మవిష్ణురుడ్ర స్వరూపములు నీవేయని
భోధపడుచున్నయది.. ఇంతియే గాక “చతుర్థం పురుషం మన్యంతే శివమద్వైతమ్‌” అను శ్రుతి ప్రమాణము
ననుసరించి (త్రిమూర్తుల నతిక్రమించిన నాలుగవ పురుషుండగు పరమాత్మయు నీవే యని
భావించుచున్నాము.
మరియు కేశవుడు సాష్టాంగప్రణామంబిడి దక్షిణామూర్తి మంత్రమును బుద్ధమతోపదేశమున
ఢిపరాసురులను ధర్మభ్రష్టుల నొనర్చిన దోషము శమించుటకై నీటియందు నిలువంబడి యొక్కకోటి
టేలదిలక్షల సంఖ్యంజపించి మనంబు నీశ్వరుని స్మరించుచుండెను.
అంత నమరులును
“సర్వాంతర్యామివై భక్తుల కష్టములను తొలగించు శంకరునకు సంసారరోగమును శమింపంజేసి
శనమును ప్రసాదించు నీలకంఠునకు నమస్మారము.
అసురులంద్రుంచుచు మా సంకటములను పోగొట్టు నీవే మాకు శరణ్యుడవు; నిన్నే ఎల్లకాలము
సెష్కదుందుము. చరాచర ప్రపంచమున విష్ణుబ్రహ్మలకన్న మొదటి వాడవు నీవేన్సు ఇక నీకు మాత్రము
కర్చే శప నీ యందు నీవే ఆనందపడుచుందువు; అనంతుడవు; హరిబ్రహ్మాదులను కూడ
"సంచపాడ్షవు; ప్రకృతిని పురుషుని నీవే పుట్టించితివి; (బ్రహ్మవిష్ణుమహేశ్వర రూపములతో సృష్టిస్థితి
“న్ను నానర్చుచుందువు; జగమునంతటను ప్రాణులను తరింపంజేయువాడవు, వరదుండప్ప;
వాక్యమ్సల్రన్నియు నీ స్వరూపములగును. నిఖలమం[త్రములచే చెప్పంబడువాడవు నీవేను; భక్తులు
| రకు నిన్ను యాచించుచుందురు. శివయోగము నభ్యసించు లింగాంగసంగులగు వారి
కమలము లయండు ఇష్ట ప్రాణభావలింరరూపమున,నివసించుాడ్రను; 10
353
క్రీ శీ శివ మనో పురాణ
దివ్యతేజస్సుల నిండియుండు నిన్ను పరమాత్మయని నిగమములు ప్రశంసించుచున్నల్ని,
చూడబడునదియు వినంబడునదియు నుతింపంబడునదియు తెలియంబడునదనియు అణువు కంటె '
నణువెనదియు మహత్తుకంటె గొప్పదియు నగు తత్త్వము నీవే యని ప్రాజ్ఞులు వక్కాణించుచుందురు
అంతట చేతులు కాళ్ళు గలవాడవు; సర్వత కన్నులు తలకాయ ముఖముకలవాడవ్వు అంతట
చెవులు ముక్కు కలవాడవు; సర్వజ్ఞుడవై సర్వవ్యాపివై సర్వేశ్వరుడవై ఎట్టి యావరణము లేనివాడై
విరూపాక్షుడవగు నీకు నమస్కారము.
బ్రహ్మాండమున కధ్యక్షుడవై కోటిసూర్యప్రకాశమానుడవై. ఆద్యంతరహితుడవై. జీవులనందరిని
కర్మలయందు ప్రవర్తింపంజేయువాడవు; ముప్పదియారవతత్త్వము నీవే యని కోవిదుల యభిప్రాయము.
ప్రకృతిని (్రేరేపించుచు జగమున జీవులకు ప్రపితామహుడ వగుచున్నావు, పూజ్యవిగ్రహములన్నియు
వీవేయనియు స్వయంభువనియు వేదముల సారమును గుర్తెరుగువాడవనియు [శ్రుతులు వేదవేత్తలును
'పేర్మొనుచున్నవారు.
లోకమున నీవు గాంచిన కృత్యమును మాబోంట్లైవరును తెలుసుకొనంజాలరు. దేవతలు రాక్షసులు
బుషులును చరాచరప్రాణులును సర్వాత్మనా నిన్నే సేవించుచున్నవారు. అనన్య భావనతో నిన్ను శరణము
నొందితిమి. (త్రిపురాసురులను క్షణములో సంహరించి మమ్ము రక్షించుము! నీ మాయాబలమున
విష్ణువుందగు యుక్తిబలమున నవ్వారు తమ వివేకమును గోలుపోయి (బౌద్ధాగమము ననుసరించి
ధర్మ(భ్రవులైనవారు ఇదియు మా భాగ్యమనియే భావింతుము. శరణాగతులమగు మాపై కరుణంజూపుము!
ఇంకమీద నీ యిష్టము!”
అని కృతాంజలురై నుతించి నిలువంబడిరి. అంత మహేశ్వరుడు సంతసించి నందివాహనముపై
నచ్చోటికేతెంచి నందికేశ్వరుని హస్తము నవలంబముగా పట్టుకొని నందిపై నుండి డిగ్గియు మున్ముందు
)మ్టమూర్తిని తరువాత నమరుల నవలోకించి యిట్లు సంభాషించెను.
“నారాయణా! దేవతలకు (ప్రస్తుతము కావలసిన కార్యమును తెలుసుకుంటిని, అధర్మవరులగు
తిపురాసురులను సంహరింపవచ్చును. కాని నా యందు భక్తి కలిగి నన్నారాధించు నవ్వారు కపటమున
ధర్మభ్రష్టులుగా చేయంబడిరి కావున వారిని నేనెట్లు చంపవలెను? నీవుగాని' యితరుండు కాని
త్రిపురాసురులను సంహరించుగాక!”
ఇట్టి శంభువాక్యమును విని యమరులు విష్ణువును ఖిన్నులైరి. అంత బ్రహ్మదేవుండు “దేవా! ;
భక్తులైనను త్రిపురాసురులు లోకకంటకు లగుటయే నవ్వారిని చంపుట యన్యాయము కాదు. ఇంక
నీవైతే సామాన్యదేవతవు కాదు. యోగేశ్వరుడవై నిరంతరము దేవతలను బుషులను కాపాడు పరమౌళేశీ'
నీ శాసనము ననుసరించియే త్రిపురాసురులు మోహితులై స్వధర్మమును విడనాడి నీ యారాధనమును
చేయుటలేదు. నీవు దక్క నితరుండెవడు నవ్వారిని సంహరింపంజాలడు.
లోకమున ర్యాష్ట్రమును పాలించు రాజు - సాధువులను భకులను కాపాడు నుడ్దేశనో
ధర్మధ్వంసకులగు క్రూరులను సంహరింపవలెనని రాజ ధర్మశాస్త్రము నుడువుచున్నది.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
కీ శ్రీ శవ మనో ఫ్రురాణవం
వేదప్రవర్తకులైన మునులు వేదోదితములగు యజ
ములు, వేదము అ
ానులును నేను హరియు అందరము నీవారమే గదా! లు, శాస్త్రములు సమస్త్రచరాచర
దేవతాసార్వభౌమస్త్యం - సమ్రాట్‌ సర్వేశ్వరః ప్రభో ।
పరివార స్తవైచేష - హర్యాది సకలం జగత్‌ ॥ అ౬.
నీవు దివిషదులలో సార్వభౌముడవు, సమస్త బ్రహ్మాండమున కధిపతివి; చరాచరమునంతయు
ఇసించువాడవు; విష్ణువు మిదలగు జగము నీ పరివారములో చేరినదే గదా! నీవు చక్రవర్తివైతే నారాయణుం
ప్ర యువరాజుగా ప్రవర్తించును. నేను పురోహితుడను; శుక్రాచార్యుడు కీయ
సరిశీలించువాడు; ఇంద్రాదిదేవతలు మేమును నీ శాసనము ననుసరి
ఫరవేర్చుచున్నవారము.”
(ప్రపంచరాజకీయ కార్యములను
ంచియే మా మా కర్తవ్యములను
అని విన్నవింపగా మహాదేవుడు ప్రసన్నుడై “చతుర్ముఖా! నేను సమాట్టునైనచో అందుకు వలయు
తము సారథియు ధనుర్చాణంబులును లేవు గదా! రథాదిపరికరములున్నచో సంగ్రామమున బలవంతులైన
రైతులను మడియంజేయనగును.” అని వచించెను.
అంత (బ్రహ్మాదులు సంతోషస్వాంతులై “దేవా! రథము మొదలగు పరికరములన్నియు
సేనుగుదుము.” అని నివేదింపగా భక్తవత్సలుండంగీకరించెను.
ఇయ్యది “శినవిజ్ఞాన సర్వన్వ” నును శాంకరీయ ఆం(ధ్రానువాద
(ప్రనచనముతో ఆరన యధ్యాయము.
| సప్తమాధ్యాయము
(దేవతలు మరల శివునుపాసించుట)
ఇంతలో నమ్మవారు గణేశకుమారు లిరువురితో కూడ నచ్చోటికి నేతెంచి శివుని ముందు నిలువగా
హరిష్మదులు జగన్మాతకు మిక్కిలివినయముతో వందనంబులనిడిరి. మరియు జయశబ్బము
సళ్ళరించుచు నమ్మవారి రాకకు కారణ మజయక విస్మయముం జెందుచు ననేకవిధ స్తోత్రములతో
ఫర్ధిపగా పార్వతీదేవి - నానాలీలావిశారదుండగు శంకరుని గురించి “స్వామీ! సొమ్ములందాల్చి
హీర్మనిశో సమానముగా వెలుగొందు మన షణ్ముఖకుమారుండు వినోదముగా నాడుచున్నవాడు అవ్వానిని
సెచుము[” అని విన్నవించెను.
అంత నా మహాదేవుండు - స్కందుని ముఖముందగు నమృతముంగ్రోలుచు సంప జందప
సషిగోలుపోయి స్వేచ్భావిహారముంజేయుచున్న త్రిపురాసురులను సంహరింపవలెనని మనస్సు వ
కార్తికేయుని కౌగలించుకొని తలపై వాసనంజూచియు మిగుల సంబరపడుచు దేవి నవ వ
్మవారితోడను కుమారస్వామితోడను నందికేశ్వరునితోడను వేల్పులు మొక్కుచుండగా సంక్‌!
ములోన్సిక్ష వెళ్ళినవాడుం-. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
355
క్రీ వస
సురలు నంతఃపురద్వారముందగు నిరుపార్వములందు నిలువంబడి ఖిన్నులై “ప్రస్తుతము కర్తవ్య
మెద్ది? ఎక్కడికి వెళ్ళవలెను? ఇప్పట్టున మాకు మేలు చేయువాడెవడు? అనుకున్నదొకటి, ఐనదొకట్రి,
ఆహా! దెవము బలవత్తరమైనది. మేమందరము ధౌర్భాగ్యులము; పాపాత్ములము, త్రిపురాసురులే సౌభాగ్య
గల వారని తోచెడిని.” అని విలపించుచు పెద్దగా నజచుచుండ నవ్వారిని కుంభోదరుండు కటశ్రో
కొట్టినందున దేవతలు వెజగంది మునులతో గూడ నేలంబడినవారు. దేవేంద్రుండైతేనో మోకాళ్ళపై .
నిలువంబడి మిగుల వగచుచుండెను.
అంత నమరులు కశ్యంపుడు మొదలగు మునులును కూడి హరిబ్రహ్మలంజేరి “విధిబలము
గొప్పదిగదా! ఇప్పుడిట్టి విఘ్నమెందుకు సంభవించినదో బోధపడుటలేదు. మా దౌర్భాగ్యవశమున
త్రిపురాసురులను మడియంజేయుట సాధ్యమగుటలేదు. అని విన్నవింప నారాయణుండు సురలను
మునులను బుజ్జగించుచు “అమరులారా? దుఃఖింతురెందులకు? గొప్పవారి నారాధించుట సుసాధ్యము
కానట్టిది మహనీయులను పూజించుటలో మొదట నిబ్బందులు కలుగుచుండును. ఇంక పరాత్చరుం
డగు శివుండు '- భక్తి దృఢముగా నున్న సంగతిని కనిపెట్టియే ప్రసన్నుడగువాడు. కావున నా
భగవానుండు కరుణించు విధానమును చెప్పుచున్నాను. వినుండు!
“ఓం నమఃశివాయ, శుభం శుభం కురు కురు! శివాయ నమ ఓమ్‌” “వింశత్యక్షరములుగల నీ"
మహామంత్రమును కోటిసంఖ్యంజపించుడు! అందువలన శివుండు ప్రసన్నుడై మన కార్యమును
సాధించును అని వివరింపగా (బ్రహ్మాదులు శంకరుని మంత్రము నుపాసించుచుండిరి. హరియు
శివునియందు అనన్యమనంబునిడి దేవకార్యము సిద్ధించుటకై శివషడక్షరీసహిత మహామం(త్రమును
కోటిసంఖ్యంజపించెను. మరియు నింద్రాదులు నొక్కొక్కరు కోటిమంత్రజపము నొనర్చిరి.
అంత మహాదేవుండు ప్రసన్నుడై చంద్రశేఖర నీలకంఠాది లక్షణములతో కూడిన రూపమున
సాక్షాత్కరించి “హరి'బ్రహ్మాదులారా! మీకేమి కావలెనో నభ్యర్థింపుడు!” అని వచించెను.
“జగదీశ్వరా! శంకరా! మమ్ము దుఃఖితులుగా గుర్తెరిగి త్రిపురాసురులను సంహరింపుమః!
ఇదియే మా కోరిన వరంబగును.” అని యవ్వారు నివేదింప శంకరుండు చిరునగవుంజెంది “హరి
బ్రహ్మలారా? త్రిపురములు నశించినవనియే విశ్వసించి నామాట నాలకింపుడు! రథము సారథి ధనుస్సు
మొదలగు పరికరములను కల్పింతుమని పూర్వమంగీకరించియుంటిరి. అదే విధముగా సాధనములను
సిదపణచుండు! అమరులకు నుపకరింప నెల్లకాలము సంసిద్ధడనని భావింపుడు! దేవతాసార్వభౌముని
మన సృష్టికిని రక్షణమునకు నధికారము కలిగియున్న మీరిరువురు నిం్రాదుల తోడ్చాటున
సృరచుడు! :
ఇంక మీరు జపించిన మహామంత్రము శివప్రీతిని కలుగంజేయునదై శైవులచే ముఖ్యముగా జపోపో
.దగినదై జపించువారికి భుక్తిముక్తుల నొసగుటయే గాక కామితముల నన్నిటిని ప్రసాదించునట్టిది. మరియు
దీర్చాయురారోగ్య భాగ్యముల నాదవంజేయును. కామ్యోపాసకులకు స్వర్లాదిభోగముల నొసగును
నిష్మామచిత్తులకు శివసాయుజ్యప్రదంబగును. న
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 356
నీ శ్రీ శవ మహా ప్రరాణము
ఈ మంత్రము నొక్కసారియైనను శుచియై
ష్టంార్థులగుదురు. అని వక్కాణింపగా సురలు
కంచి సంతుష్పులైనవారు. శీవభాషితమునాలకించి సంతసించిరి. హరి బ్రహ్మలు
అట్టితణి విశ్వకర్మ - శివాజ్ఞావశమున హరిబ్రహ్మాదులామో
దింపగా రథమొం
'| కంచి శివునకు సమర్పించెను. మ. ద
ఇయ్యది “శివవిజ్ఞాన సర్వస్వ” నును శాంకరీయ ఆంధధ్రానువాద
(ప్రనచనముతో వీడన యధ్యాయము.
ff
| అష్టీమాధ్యాయము |
(శివుడు త్రిపురాసురులను సంహరింప రథము మున్నగు రముడ్ధ్డ పరికరములు ఎర్పడుట)
సూతమహర్షి శౌనకాదులకు సనత్ముమారుండు వ్యాసభగవానునకు చెప్పినట్లు వక్మాణింపందొడం
గు.
శివుని చరణకమలములను స్మరించి చెప్పుచున్నాను. శివలీలావైభవమును చెవులార నాలకింపుడు!
విశ్వకర్మ శివునికై నిర్మించిన రథము సర్వలోకసారంబై దివ్యంబై సర్వప్రాణిమయంబై సువర్ణప్రచురంబై
పోజిల్లచుండెను. అట్టి రథమునకు సూర్యుండు దక్షిణ చక్రముగాను చంద్రుడు వామచక్రముగాను
రక్షిణచక్రమునకు పండ్రెండు అదిత్యులు ఆకులుగాను వామచక్రమునకు పదునారు చంద్రకళలు
శపలుగాను నక్షత్రములు అలంకారములుగాను వామదక్షిణ చక్రములరెంటికి నారుబుతువులు
కమ్ములుగాను ఆకాశము అవకాశముగాను మందరపర్వతము రథముందగు చోటుగాను ఉదయాచలము
ఆస్తానలంబును నొగలుగాను మేరుపర్వతము అధిష్టానముగాను కేసరపర్వతములు ఆశ్రయములుగాను
సంవత్సరములు రథవేగముగాను దక్షిణోత్తరాయణములు రథచక్రముల కూర్చులుగాను ముహూర్తములు
కథనక్రనేముల క్రిందనుండు కర్రలుగాను కళలు రథచక్రముల చీలలుగాను కాష్టలు (పదునెనిమిది
కపఫాట్ల కాలములు) ఘోణములుగాను క్షణములు రథముందగు కజ్ఞలుగాను నిమేషములు నొగలక్రింద .
నెష్తగా సంతనపజచియుండు (మ్రానితుండులుగాను అనులవములు నేడికోలలుగాను స్వర్గమోక్షములు
గజములుగాను అవ్యక్తము ఏడికోలల దండముగాను అవ్యక్తము అనగా ప్రకృతిందగు పెరుగు
కకం చార ప్రదేశముగాను అహంకారము రథకోణములు (మూలలు) గాను పంచభూతములు
రథము సత్తువగాను కర్మజ్ఞానేంద్రియములు రథాలంకారములుగాను శ్రద్ధ-రథగమనముగాను
| వేదాంగములు పురాణన్యాయమీమాంసా ధర్మశాస్త్రములు నప్రధాన భూషణములగాను మంత్రములు
కోసీంటలుగాను వర్ణములు ఆశ్రమములును తదితర పరికరములుగాను దిశలు ఉపదిశలును పాదములు
స్‌ చతుఃసముద్రములు రథమునాకర్షించు సాధనములుగా నమరియుండినవి. మరియు గంగాది
నదులు ద్రివ్య ప్రీరూపముందాల్చి సర్వాభరణాలంకృతలై చామరములను కేలందాల్సి రథము
| సే పార్ప్వపదేశముల యరదూనిలువండియుందితి. = చోవాళోకసర్వత్రనుల్నా మున్నగునవి సువర్ణ
357
యే స్మరించువాడు వినువాడు వినుపించువాడను '
|
|
పాశములుగను పాతాళ నివాసులు రథముందగు క్రింది
సోపానములుగాను వర్నాచలములు రథ
న్‌ (డు రథము క్రింది బంధముగ నేర్చడియుండిరి.
భాగములుగను వేయిపడగలుగల అనంతు
భగవానుడైన బ్రహ్మదేవుండు - రథసారధిగను; అమరులు - పగ్గములంబట్టు వారుగను; ప్రణనము
- సారధి వట్టుకొను ప్రతోదము (కొరడా)గను; ఆకారము - శ్వేతచ్భ(త్రముగను; మందరము
ఛత్రదండముగను; మేరుగిరీండ్రము ధనుస్సుగను; ఆదిశేషుండు - ఆల్లైకాడుగను, సరస్వతీదేవి _
రధముఖ్యఘంటగాను; అద్వితీయ మహిమగల మహావిష్ణువు - బాణముగాను; అగ్నిదేవుండు బాణాగ్రమ్స
గాను, నాలుగు వేదములు - రథాశ్వములుగాను; అకాశగతజ్యోతిస్సులు - అశ్వాలంకారములు గాను;
వేదవ్యాసాది మహర్షులు - రథముముందు నడచువారుగాను సిద్ధపడియుండిరి. వేయేల? బ్రహ్మాండమున
గల సర్వస్వంబును రథము నందు సమకూర్చంబడియుండెను.
ఇవ్విధము విశ్వకర్మ - (బ్రహ్మవిష్ణువుల యనుమతిని శివరథమును తత్పరికరములను
కల్పించినవాడయ్యెను.
ఇయ్యది “శినవిజ్ఞాన సర్వస్వ” మను శాంకరీయ ఆం(ధ్రానువాద
(ప్రనచనముతో ఎనిమిదన యధ్యాయము.
_నచమాధ్యాయము
(శంకరు(డు త్రివురాసురసంహారార్థము బయలుదేరుట)
నానావిధ అద్భుతదృశ్యములతో నమరియుండు దివ్యరథమునకు వేదాశ్వముల ననుసంధించి
హరిబ్రహ్మాదులు శివుననేకవిధములంబ్రార్థింపగా రధముపై సర్వదేవమయుండు దేవతాసార్వభౌముండు
తగు మహాదేవుడు ఆసీనుండాయెను.
అట్టితటి నారదాది మహర్షులు ఇంద్రాధి దేవతలు గంధర్వులు మున్నగువారు శంకరుని
ప్రశంసించుచు స్తోత్రములంజేయుచుండిరి. అప్సరసలు తమ మధురసంగీతముల నాలపించుచుండిరి.
రథము సమస్తలోకాత్మకమైనను మహాదేవుండద్దాని నారోహింపగానే గుజ్బములు పరాత్పరుని
భారమును వహింపంజాలక నేలంగూలుచుండెను. భూమి కదలుచుండెను. పర్వతములన్నియ
చలించుచుండినవి. ఆదిశేషుండును హఠాత్తుగా వణకుచుండెను. ఐతే ఆసమయమున లిక
పాను శివానుగ్రహబలమున వృషభస్వరూపముందాల్చి క్రుంగుచున్న రథమును మోయు
వనెత్తినను
ళ్లే॥ క్షణాంతరే వృషెంద్రోల పి - జానుఖ్యా మగమద్ధరామ్‌ ;
- రథారూఢమహేశన్య - నుతేజః సోఢు మక్షమః ॥ EE
వృషభరూపియగు హరియు రథారూఢుడైన మహేశ్వరుని తేజఃస్వరూప ప్రభామ
సహింప నలవిగానివాడై మోకాళ్ళతో నేలనంటుచుండెను. అప్పుడు ప డే పగ్గములంట్లో |
ప్పుడు పరమేశ్వరుం a
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
b శ్రీ శివ మనో పురాణం
వషమాలు పైకి లాగి రథమును క్రుంగకుండున
ట్లు నెలకొలుపగా
భ్రొర్చునీ మనోవేగము గల వేదాశ్వములను తోలుచుండెను. a
ఆ రధము టత్రిపురాసురుల మూడుపట్టణములంజేరుటకు నడచుచుండెను.
(వానుండు నమరుల నుద్దేశించి యిట్లు వక్కాణించెను.
మీరందరు తదితర జీవులును పశువులగుదురు. పశుపతిని నేను ఇవ్విషయమును మీ
ఫంగీకరించినచో దైత్యులను సంహరింతును. పశువులనంగానే వగవకుండు! సంసారపాశము గల
ప్రతిజీవియు పశువనంబడును. పాశము తగిలియుండువరకు పశుత్వము తొలగనట్లిది. కావున ప్రతి
స్రాణియు పశుత్వమును పోగొట్టుకొనుటకు ప్రయత్నించి శివసమాన రూపము కలవాడు కావలెను.
fi యోనై పాశుపతం దివ్యం - ఛరిష్యతి స మోక్ష్యతి ।
ఫశుత్వా దితి సత్యం వః - ప్రతిజ్ఞాతం సమాహితాః ॥
“వ్రతమేతత్‌ పాశుపతం, తత్సమాచరే న్ముముక్షు రపునర్భవాయ” అను శ్రుతి వాక్యము ననుసరించి
మెళ్షాపేక్ష గలవాడు జన్మరాహిత్యమునకై పాశుపతవ్రతము నాచరింపవలెను. పాశుపతవ్రతము-భస్మరుద్రాక్ష
శివలింగ ధారణాత్మక మనియు భస్మరుద్రాక్ష ధారణాత్మకమనియు భస్మధారణాత్మకమనియు మువ్విధములు
కిగియుండును. ఇవ్వానిలో నేదేని తమ ఉత్తమ మధ్యమ అధమ అధికారములంబట్టి యవలంబింపవలెను.
వీగేగాకనితరులెవరైన నీ వ్రతము నాచరించినచో తప్పక ముక్తులగుదురు. ఇందెంత మాత్రము సందేహము
fh
ఈ వ్రతము నా జాన్మంతము చేయుట సమంజసము. అట్లు “శక్తి చాలనివారు పండ్రెండు
వశ్ళరములుగాని ఆరు వత్సరములుగాని వర్షత్రయముగాని పాశుపతవ్రతము నాచరింపవచ్చును.
లిగధారణతో కూడిన పాశుపతమును జీవితాంతమువరకు నవలంబింపవలెనని శివాగమములు
ఉపనిషత్తులును చాటుచున్నయవి.
అందువలన నమరులారా? ముక్టి సాధనములలో ్రేష్టంబు, పునరావృత్తి రహిత శాశ్వత శివసాయుజ్య
మనొదవంజేయునదియునగు పాశుపత వ్రతము నాచరించి ముక్తులు కండు!
ఇట్టి శివవాక్యము నాకర్ణించి హరి బ్రహ్మాది దేవతలు పాశుపతవ్రతమును స్వీకరింతుమని
యంగీకరించినవారైరి.
11 శ్రస్మాద్వై పశవః సర్వే - దేవానురవరాః ప్రభోః |
రుద్రః పశుపతిశ్చైవ - పశుపాశవిమోచకః ॥
(కావున జగదీశ్వరుండగు శంకరుండు సంసారరోగమును పోగొట్టువాడగుటచే రుదుడా .
సష్యలగు జీవులు తన నుపాసించినయెడల సంసారపాశమును తొలగించువాడగుటంజేసి పశుపతియని
ఆబడుననియు దేవతలు రాక్షసులు గంధర్వాదులు మానవులు తిర్యక్‌ జంతువులు See
| కనన మరణ (ప్రవాహ సంబంధ. రూపమగు పాశము (తనుగు) వంటి సంసారము గలవారగుట
పపవులనంయ్సడుదురనియు. తెలియనళలిన్ను; Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
అట్టి తణి
విం
359
అప్పటినుండి “పశుపతి” యను నామధేయము మహేశ్వరునకు ప్రసిద్ధంబయ్యెను. దేవత్ర
బుషులును మహాదేవుని శాసనమునకు నొడంబడి జయజయ ధ్వానములం జేయుచుండిరి. హరిబ్ర
మిగుల సంతసించిరి. ఆ సమయమున మహేశ్వరుని ప్రకాశమాన దివ్యరూపమును వర్ణింప న్యూ
వత్సరములకైనను శక్యము కాకుండెను.
ఇట్టి అసమాన తేజోబల పరాక్రమముులు గలవాడై శంకరుండు త్రిపురములను దహింప సంసి
యుండగా హరిబ్రహ్మేంద్రాది దేవతలు గజ సింహ అశ్వరథాది వాహననముల నధిష్టించి నానావిధ
ఆయుధములను ధరించియు శివుని రథముముందు నడచుచుండిరి. అంతరిక్షమున సంచరించ్చ
సిద్ధచారణులు పుష్పములను కురిపించుచుండిరి. వీరభద్ర కుమార గణేశులు నందిభృంగాధి
గణాధిపతులును యుద్ధ సన్నద్ధులై బయలుదేరిరి.
ఒక్కొక్క గణాధిపతియే జగమునంతయు సంహరింపంజాలువాడై యుండగా నింక శంకరుండు
(త్రిపురముల నవలీలగా దహించునని వేరుగా చెప్పనవసరము లేదు.
సంకల్ప మాత్రమున సృష్టిస్థితలయములం జేయంజాలు మహేశ్వరుండు (త్రిపురాసురులను
సంహరింప నింతటి సన్నాహ మెందుకు చేసినాడనంగా? లోకమున తన కీర్తిని వ్యాపింపంజేయవలెననియు
తాను సర్వాధికుండని విశ్వసింపని దుర్మార్గులకు విశ్వాసమును కలుగంజేయవలెననియు త్రిపురాసురులు
కోరిన విధముగా అపూర్వ సాధనములను సంపాదించుకొని బ్రహ్మవరమును సార్థకము నొనర్పినవాడనియు
గ్రహింతురు గాక!
ఇయ్యది “శిననిజ్ఞాన సర్పస్త” నును శాంకరీయ ఆం(ధ్రానువాద
'ప్రనచనముతో తొమ్మిదవ యధ్యాయము.
దశమాధ్యాయము
(త్రిపురాదాహవర్ణనము)
దైత్యుల పట్టణత్రయమును కాల్చివేయుటకు ముక్కంటిదేవుండు ధనుస్సుందగు అల్లెత్రాడును
తలకాయవరకు లాగి బాణమును తగిలించియు గట్టి పిడికిలితో పట్టుకొనియు చూపులోచూపు నిలవ
రథముపై పదునొకండు నూర్ల వత్సరముల కాలము కదలకుండ నిలచెను.
అట్టితణి విఘ్నేశ్వరుడు - తొల్లి తనకు శంకరుం డొసంగిన అధికారమును సార్లకముం జేయుటకో
యన్నట్లు పరాత్పరుని బొటనట్రేలుపై నధిష్టించి బాధించుచుండుటంజేసి త్రిపురములపై పరమేశ్వరుని
“భగవానుడా? త్రిపురాసుర సంహారమనం బడు లోకకల్యాణ మహాకార్యము నొనర్చుటకు ముం
వినాయకు నాదరింపుము!” అని యాకాశవాణి వినిపింపగా అంధకాసురుండు మున్నగు మ
మదము నవలీలగా నణచిన మహాదేవుండు లోకమర్యాదను పాటించుచు విఘ్నేశ్వరుని పూజించినం
మూడుపట్టణములు నొకచోటికి చేరినవనియు అందువలననే శంకరుండు త్రిపురాసురులను చో
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 360
గ్జీ '.. శ్రీశీవమనో వురాణనం
నియు కొందరు పామరులు చెప దురు గ్త్‌ స్‌
ఖగినొడ్‌ గ్గ బుయురుకాని యది సమంజసము కాదని దిగువ శ్లోకములు
పరబ్రహ్మణి దేవేశే - సర్వోపాస్యే మహేశ్వరే ।
అన్య ప్రసాదతః కార్య - సిద్ధి ర్భటతి నే తిహి ॥
గన స్వతంత్రః పరంబ్రహ్మ - సగుజో నిర్గుజో ౬పి హ |
అలక్ష్యః సకలైః స్వామీ - పరమాత్మా నిరంజనః ॥
(29)
(319)
బ్రహ్మ విష్ణు గణేశకుమార వీరభద్రాది సకల దేవతలచే నుపాసింపందగిన మహేశ్వరునికి ఇతరుని
గనగ్రహమున కోర్యసిద్ధి యగునని చెప్పుట యుక్తముకాదు. శివుండు సర్వాధికుండై సర్వతంత్ర
క్యతంక్రుడుగ నుండువాడు; ఆకలిదప్పి మున్నగు ప్రాకృత గుణములు లేనివాడై సర్వజ్ఞత మొదలగు
క్షగుణములు కలిగియుండువాడు.
ప్రాణీమాత్రులు చూడవలెనన్న కనంబడువాడు కాడు. ఎట్టి పుణ్యపాప లేపము లేనివాడై “ఉత్తమః
శుషస్వ్వన్యః - పరమాత్మేత్యుదాహృతః” అని శ్రీకృష్ణ భగవానుండు గీతలలో వాక్రుచ్చినట్లు హరిబ్రహ్మాది
ఫక్భతప్రపంచమును మించు ఉత్తమ పురుషుండనియు పరమాత్మయనియు పేర్కొనంబడువాడు. మరియు
| హర్యదేవీ విష్ణు గణపతి రుద్రులనంబడు పంచమూర్తులు' గలవాడై ఈ ఐదుగురి చేత నుపాసింపంబడు
హాళివుండగును.
గీ ఠస్యోపాస్యో నకో 9_ప్యస్తి - స ఏవో పాస్య ఆ లయమ్‌ ॥ ౧౨
ఆతడుపాసింపందగిన వ్యక్తిలేడు కావున నా శంకరుండే ఎల్లరచే నారాధింపందగినవాడు ప్రాప్యుం
ఏనై యుండును.
ఇంతియేగాక మున్ను తాను గణపతికి ప్రసాదించిన వరము కారణముగా మహేశ్వరుండు
ీీరవూశ్రముగా తన కుమారుండైన విఘ్నేశ్వరుని గౌరవించుట సంఘటితంబగునని చెప్పువచ్చును.
అవ్విధము (త్రిపురము లొక్కచోటికిరాగా దేవాదులు హర్షించుచు నష్టమూర్తిని ప్రశంసించుచును
*యజయు ధ్యానములం జేయుచుండిరి.
ఆ విజయ సూచక శుభసమయమున హరి(బ్రహ్మలు తదితర ప్రముఖులును “శంకరా! భక్తవత్సలా!
కులైన త్రిపురాసురుల నొక్కుమ్మడిగా సంహరించి మమ్ము రక్షించుము! మూడు పట్టణములు
%సోస్యతోనే బాణమును ప్రయోగింపుము!” అని మిన్నుముట్ట నజచుచు వేడుచుండగా
సడామయ్సుండు పాశుపతాస్త్రమును పూజించి వేయుచు కొద్దిగా సందేహించుచున్నందున నమరులు
స్వ సాష్టాంగ నమస్మారముల నిడుచుండిరి.
అంత మహాదేవుండు ప్రసన్నుడై అభిజిన్ము హూర్తమున ధనుస్సునువంచి యల్లెత్రాడు ల
చమును భేదించు భయంకర ధ్వని వ్యాపించుచుండెను. అట్టి తటి శంకరుండు తన హం
మధేయము నుచ్చరించుచు త్రిపురాసురుల పేరు లంబేర్కొనుచు కోటి సూర్యప్రకాశమానంబ
ను విడిచినవాడు. CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative ఎ
361
విష్ణుమయంబు అగ్నిచే వ్యాపింపంబడిన అ(గ్రము గలదియునగు నా శివనిర్ముక్త బాణము క్షణము
'తిపురంబుల భస్మము గావించెను.
బాణమునందలి అగ్నిహోత్రము నూర్లకొలది రాక్షసులను కాల్చివేసెను, శివారాధన నియమన్న్యు
విడనాడినందున నసురుల కిట్టి గతి సంభవించెను. తారకాక్షుడు సహోదరులిరువురితో కూడ నేల
గూలి భక్తవత్సలుడగు. శంకరు నంత్యకాలమున స్మరించుచు పలువిధముల విలపించుచు “మహారే'
నీ వెట్టివాడవో తెలుసుకుంటిమి. బంధువులతో గూడ మమ్ము నీవు దహించుట యొక విధమ్స్య
అనుగ్రహించుటయే యని భావింతుము. నీ యారాధనమును మానుకున్నను అట్టి యపచారమ్సన్న
క్షమించి మేము కోరిన వరమును సార్థకముంజేయ కరుణించితివి.
శ్లో! త్వద్భావభావితా బుద్ధి - ర్భాతే జాతే భవత్వితి ॥ 33
శంకరుందే సర్వాధికుండు సర్వోపాస్యుడు ముక్తిప్రదాతయను అనన్యభావనతో దృఢంబగు
శివోపాసనాబుద్ధి ప్రతిజన్మయందుండుగాక!” అని ప్రార్థించియు శంకరుని బాణాగ్ని జ్వాలలయందు
నసువులంబాసి భస్మమైనవారు.
బాలురు వృద్ధులు నగు రాక్షసులందరును శివాజ్ఞావశమున భస్మీభూతులగుటయే గాక స్త్రీల
పురుషులు వాహనములు అన్నియు అంతరించినవి. అప్పటి దృశ్యము ప్రళయకాలమున జగత్సంహారమువలె |
కన్పట్టుచుందెను.
కొందరు గృహిణులు తమ పతులను కౌగలించుకొనియుండగానే మరణించిరి. మరి కొందరు
వనితలు ని(ద్రించియే కాలధర్మముంజెందిరి. ఇంక కొందరు సాధ్వీమణులు రతిసుఖముంబడనీ
యలసియుండగానే గతించిరి. మరికొందరు నారీమణులు సగము కాల్పంబడి మేలుకొని యిటునటు
పరుగిడుచు చనిపోయిరి. వేయేల? ఘోరంబగు శంకరుని బాణాగ్నిజ్వాలలు విశ్వకర్మ నొక్కని విడి
వృక్షలతాదిస్థావరమును సంచరించు (ప్రాణులన్తు దహించినవి.
యమరులకు కీడుంజేయని విశ్వకర్మను శంకరుని తేజస్సు రక్షించినదియ్యెను. ఎందుకనలో
మహేశ్వరుని శరణముగా నాశ్రయించిన సదృక్తునికి సంకటకాలమునందును ముప్పు వాటిల్లదు గావో
బుద్ధిమంతుండు మంచివారితో నెల్లకాలము సహవాసము కలిగియుండవలెను. సత్పురుషులను
తిరస్మరించుటవలన లోకము క్షీణించును. అందువలన అట్టి కార్యమును చేయరాదు.
(త్రిపురాసురులు - మా పట్టణములు ఒకచోటికి రాజాలవని భావించిరి కాని దైవము సహరింపరేదో
తెలియవలెను.
ఐనను త్రిపురములలో శంకరు నారాధించిన దైత్యులందరును కైలాసమున నుత్తమపదవలే
పొంది యానందించినవారైరి.
ఇయ్యది “శినవిజ్ఞాన సర్వస్వ” మను శాంకరీయ ఆం(ధ్రానునాద
(ప్రవచనముతో పదియన యధ్యాయము.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
ర్డీ శ్రీ శవ నువో ప్రరాణదం
(మారల్యామమ్‌ )
(బ్రహ్మాదులు శివుని నుతించుట)
సనత్ముమూరుండు వ్యాసునికి చెప్పినట్లు సూతుండు శౌనకాదులకు చెప్పందొడంగెను.
లోకరీతిననుసరించు మహేశ్వరుని చరితము భక్తుల పాపము లన్నిటిని పరిహరించు నట్టిది
శంకరుండు త్రిపురములను దైత్యుల నవలీలందహింపగా ఉపేంద్రదేవేంద్రాదులు గొప్ప ప్రభావము
గల మహేశ్వరుని గాంచుచు నిర్విణ్ణులగుచుండిరి.
త్రిప్రరదాహసమయమున మహేశ్వరుని రూపము దశదిశలను దహించు ప్రళయాగ్నింబోలినదై
కోలీసూర్యప్రతీకాశముగా కన్ఫట్టుచుండెను. అట్టి పార్వతీపరమేశ్వరుల ఘోరరూపములను చూడలేక
భయపడుచున్న దేవతలు తలలువంచియుండిరి. బుషులునేమియు మాటలాడక మిన్నకుండిరి. ఆ
ఫ్రూణదంపతుల తేజస్సు సర్వత్ర వ్యాపించియుండగా చూచుచు (మొక్కులిడుచుండిరి.
ఇంక బ్రహ్మదేవుండు నా శంకరరూపము నవలోకించి యిట్లు ప్రస్తుతించెను.
అమరులందరికి మేలుంజేయు మహాదేవి! దేవదేవా! "భక్తులను కరుణించు పరమేశ్వరా!
| ఫ్రసన్నుడవుకమ్ము! చరాచరప్రపంచమున కానందము నొనంగూర్చుము! ప్రణవస్వరూపుడవు; ఓంకారము
నతిక్రమించి యద్దాని కర్థమగువాడవు; వాజ్మయమంతయు నిన్ను ప్రతిపాదించును. శరణాగతులను
గక్షిచువాడవు; ప్రకృతిని పురుషుని మించినవాడవు; ప్రాకృతగుణములు లేనివాడవు; ఎట్టి
| వికరములేనివాడవై నిత్యుడవై ఎల్లకాలము తృప్తిపడియుండువాడవు; స్వయం్రకాశమానుడవై
| ఫజ్యపాపలేపరహితుడవై సత్త్వరజస్తమోగుణములను వశపజచుకొనియుండు నీకు నమస్కారము. సర్వము
గొేమారు తెలుసుకొను సామర్థ్యము కలిగి స్వర్గాదిలోకములను పుణ్యభోగభూములుగా నిర్మించియుండు
సదాశివుండవు;
సద్యోజాత వామదేవ అఘోర తత్పురుష ఈశాన వంచముఖములతో నొప్పారుచు
గొయశ్రీమంత్రగతుండైన సూర్యుని మించిన తేజస్సు గలిగి భక్తుల కానంద మొదవంజేయువాడవు;
ఇందుకు ప్రమాణము
గ దేవస్య సవితుర్మధ్యే - యో భర్గో నో ధియః స్వయమ్‌ |
ప్రచోదయా త్తద్వరేణ్యం - శరణ్యం నముపొస్మహే ॥
సూర్యదేవునిలో నివసించుచు మా బుద్ధులను మంచివైపునకు మరల్చువాడు సర్వశ్రేష్ణుండు
శాగక్రరక్షకుండు నగు మహేశ్వరు నుపాసించుచున్నామని గాయత్రీమంత్రార్థము.
త్రిపురాసురులకు భయపడియున్న మమ్ము కృతార్థుల నొనర్చితివి అటులే త్రిపుర దైత్యులను
వి. (ప్రస్తుతముంగూడ మమ్ము రక్షించుము!
ఇన్విధన్సు బ్రహ్మాదిదేవతలు వినమ్రులై నుతించుటయే గాక “మహాదేవా! నీ యందెల్లకాలము
సప నవిచ్చిన్నజ్యక యుర్‌జుగోకూ అని" బిధి" ప్రత్యేకముగా -ప్రైణ్థించెను. ౧౦01 Initiative
363
ఖ్సే శ్రీ శివ మహా ఫుర్యాా
అంత నారాయణుండును “దీనబంధో! కృపాసముద్రా! పరమేశ్వరా! అనుగ్రహింపుము!
శో॥ భక్తి ప్రియాయ శాంతాయ - శివాయ పరమాత్మనే |
: సదాశివాయ రుద్రాయ - జగతాం పతయే నమః ॥
భక్తిపియుండువు; శాంతస్వభావుడవు; సాయుజ్యప్రదాతగా శివుండవై అనుగ్రహకారకుండ్లు
సదాశివుండవై నిగ్రహనిదానముగా రుద్రుడవై విరాజిల్లు పరమాత్మవు;
జగమును శాసించు మహేశ్వరా! మొక్కులిడుచున్నాను. నీయందు నాకు భక్తి దృఢమై దినద్వి
ప్రవర్ధమాన మగు గాక!” అని విన్నవించెను.
పిదప నమరులును భయభీతులై “పరమేశ్వరా! మేమందరము నిన్నెల్లపుడు సేవించుచు భక్తులపై
యుందుము గాక! ప్రసన్నుడవుకమ్ము!” అని వేడుకొనిరి.
అంత నా దేవదేవుడు ప్రసన్నవదనాంబుజముతో మందస్మితముంజేయుచు “ఏమి కావలెనో
అడుగుడ”ని వక్కాణింపగా నవ్వారు “మహాదేవా! ఇకముందిట్టి సంకటములు సంభవించిన
ప్రతిసమయమందును సాక్షాత్కరించి మా దుఃఖమును నివారించు”మని యాచించిరి.
భగవానుండు వారి ప్రార్థన నాలకించి “తథాస్తు” అని యభయ మొసంగుటయే గాక మీరు చేశిన
స్తోత్రమును చదువువారికి వినువారికి నభీష్టములు సిద్ధించునని వచించెను. మరియు వారివారికి
ప్రియములైన వరముల ననుగ్రహించెను.
ఇయ్యది “శివవిజ్ఞాన సర్హ్యస్వ”నమును శాంకరీయ ఆం(ధ్రానునాద
ప్రనచనముతో పదునొకండన యధ్యాయనము.
వివా
(దేవతలు తమతమ నిలయములకు(జనుట)
శంకరుని యనుగ్రహమునంజేసి బాణాగ్నియందు దహింపని మయుండను రాక్షసుండచ్చోటికేతెంి
శివునకు భక్తితో ప్రణామంబు లాచరించి హరిబ్రహ్మాదులకును నమస్మారముల సమర్పించి యిట
ప్రార్థించెను.
“భక్తవత్సలా! మహాదేవా! ఎట్టి పక్షపాతములేనివాడవై కల్పవృక్షమువంటి స్వరూవను
గలిగియుండువాడువని భావించుచున్నాను. నిన్ను సేవించువారి యిడుములను పోగొట్టు వాడనీ
యోగ్యములగు కోర్కెల నీడేర్చువాడవ్వు పార్వతీప్రాణనాథా! నిన్ను నుతించుటకు నే నెంతటిబౌడో
శరణాగతుడ నగు నన్ను ప్రసన్నుడవై రక్షించుము!
“మయా! అపేక్షితము నడుగుము! ఇచ్చెదొనని శంకరుండు వక్కాణింపగా “దేవా! శాశ్వరమై
భక్తి నీ యందుండునట్లు, నీ భక్తులతో చెలిమియు నిన్ను ద్వేషించు దుర్మార్గుల యందు నుపేక్షాభాన
అ ౧
ఆసురీ సంపద యెన్నటికిని కలుగకుండునట్లు” ననుగ్రహింప్పమనిి మయ్లు(డు ప్రార్థించెను.
nitiative
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri |
364
py శ్రీ శివ మనో ప్రరాణనం
508 శంకరుడు -మయా! నా భకుడ '
హు వను పేడవై ఎట్టి భయంబు లేక నుండుము! నీ కోరిన వరముల
ఇతి న్‌ రమ్యంబగు వితలలోకంబునకుం జని యచ్చోట నిజపరివారముతో
శ్రిప్రురాసురులకు బౌద్ధమతము నుపదేశించిన బోడితలల సాధువులు నచటికేతెంచి హరిబ్రహ్మాదులకు
ల నిడియు నిట్లు విన్నవించిరి. “దేవతలారా! మేమెక్కడికి వెళ్ళవలెను? ఎట్టి పనింజేయవలెను?
, సరకు శివభక్తులైన (్రిపురాసురుల సన్మారమును చెడగా క్త దుక
ట్టి పాపము నొడిగట్లుకుంటిమి
క ప్‌ సై . ఇందుకు
క్షధికల్బములవరకు మాకు నరకనివాసము కావచ్చును. శివభక్తిని విరోధించువారి యుద్దారము కాజాలదని
శ్రవడిని. కాని మీ యభిప్రాయము ననుసరించియే మేమీ దుష్ట్రప్రచారమును చేసితిమి. అందువలన
౫ దోషము శమించు విధానమును బోధింపుడు! .
అంత విష్ణుబ్రహ్మాద్యమరు లవ్వారి మాటల నాలకించి “సాధువులారా! భయపడవలదు!
వశముననే కర్తవ్యమును నెరవేర్చితిరి కావున మీకు నరకదుర్గతులు సంభవింపవు. దేవతలకు
బషలకును హితముంజేయు శివభక్తులగుటచే మీ కెన్నటికిని కీడు కలుగనేరదు. కాని యొక శాసనము
కేయుచున్నారము.
(1 అద్యతో మత మేతం హి - ప్రవిష్థానాం నృణానం కలౌ ।
కుగతి ర్భవితా బ్రూమః - సత్యం నైవాత్ర సంశయః ॥ ౩0
ఇకముందు కలియుగమున బౌద్ధమతమును పొందు మానవులు దుర్గతుల పాలగుదురు. ఇద్ది
థథార్థము. ఇందెంతమాత్రము సంశయము లేదు. కలియుగము వచ్చువరకు మీరందరు పర్వతముపై
వాసము నేర్చరచుకొనుడు! కలియుగ ప్రారంభముకాగానే ప్రజలు మోహితులై మీ మతమును
సకరింతురు.” అని వచింపగా నవ్వారు హరిబ్రహ్మాదులకు ప్రణమిల్లి తమ నివాసమునకుంజనిరి.
అంత మహాదేవుండు (బ్రహ్మాదులు ప్రశంసించుచుండగా తన గణములతోడను పార్వతీదేవితోడను
[భగ కుమార గణపతులతోడ నంతర్థానముంజెందినవాడు. అనంగా కైలాసము నలంకరించెనని
నము. తరువాత ధనుర్భాణ రథాది పరికరములన్నియు మాయమయ్యెను.
శంకరుండు కరుణాళువై త్రిపురములను దహించి లోకకల్యాణము నొనంగూర్చినాడని హరిబ్రహ్మలు
టీ గుధర్వ కిన్నరులు నాగజాతివారు సర్పములు నప్పరసలు మానవులును సంతసించినవారై శంకరుని
సని గానముంజీయుచు తమ తమ నివాసములకుంజని మిగుల సంతృప్తింజెందియుండిరి.
గొప్ప ల్రీలావైభవముతో కూడిన నీ త్రిపురాసుర సంహార చరితమును చెప్పినాడను. ఇది వినువారిని
నదేగాక కీర్తికరంబై దీర్చాయుఃప్రదంబై ధనధాన్య సమృద్ధిం గలుగంజేయును. స్వర్గమును
*షనును గూడ నొసగును.
ఈ యాఖ్యానమును చదువువారు వినువారు నీ లోకమున సమస్తసుఖముల ననుభవించి
మున మోక్షము నొందుదురు అని సూతుండు విరమించెను.
ఇయ్యది “శివవిజ్ఞాన సర్వస్వ” నును శాంకరీయ ఆంధ్రానునాద
౧౦ప్రవననులోఫఇణైలఢడన భుర్తాభుమ్మ, Initiative 365
2)
క్రీ | శీ శివ మహో ఫ్రర్కా్బా
' త్రయాదశాధ్యాయము
(జలంధరుని సంహరించు క్రథా సందర్భమున దేవేంద్రుని బ్రతికించుట)
సూతమహరి శౌనకాదిమునులను గురించి పూర్వము సనత్ముమారుండు వ్యాసులకు చెన్చీన్లు
ష గ
వక్కాణింపందొడంగెను. |
ఒకప్పుడు దేవేంద్రుడు బృహస్పతియు మిగుల భక్తిగలవారై శంకరుని దర్శింపంగోరి కైలాసమునక్షు
జనినవారు. అట్టితటి వారిరువురి విజ్ఞానశక్తిని పరీక్షింపందలచి శంకరుండు ఒకానొక దిగంబర రూపమృశ్ర
శిరస్సునిండ జడలుగలవాడై కైలాసోపరిమార్గము నడ్డగించియుండెను. మార్గమధ్యమున అద్భుత
సళూపముగల యా మహాపురుషుని గాంచిన ఇంద్ర బృహస్పతులకు గొప్ప తేజస్సుగల శాంతవదనమ,
శుద్ధస్ఫటిక శరీరకాంతియు, దీర్ధములైన భుజములు, విశాలవక్ష్య స్థలంబును గల యాకారము అచ్చెరువు
నొదవంజేయుచుండెను.
అంత పురందరుండు స్వాధికారమదమున “నీ వెవడవు? ఎక్కడినుండి వచ్చియున్నావు? పేరేమిటి?
నిజమైన సమాధానముం జెప్పుము! శంకరుండు తన నివాసమునందే యున్నవాడా? ఎచ్చోటికైన
వెళ్ళినాడా?” అని ప్రశ్నింపగా నా భేతాళుండు ఎట్టి సమాధానము నొసగకుండెను. ఇంద్రుండు మరల '
మరల ప్రశ్నించిన నవ్వాని విజ్ఞానమును పరీక్షింపందలచి దిగంబరుండు ్రత్యుత్తరము నీయనందున
కోపోద్రిక్తుడై తాపసుని సంహరింప వ్రజాయుధమును లేవనెత్తెను. శంకరుండు ఇంద్రుని వజ్రాయుధము
దగు ప్రయోగమును హస్తముతో కూడ స్తంభింపంజేయగా పాకశాసనుండు లోలోన క్రోధమున మండిపడుచ
మంత్రప్రయోగముచే మరుగుపడిన పరాక్రమముగల సర్పరాజమువలె బాధపడుచుండెను.
అంత రుద్రుండును క్రోధావిష్ణుడై భయంకర నేత్రములతో ప్రజ్వరిల్లుచుండెను. బృహస్పతి యశ్ళీ
పురుషుని శంకరునిగా గుర్తెరిగి రెండు చేతులు జోడించియు సాష్టాంగ నమస్కారము నిడి యిట్లు
ప్రస్తుతించెను.
ళ్లో॥ నమో దేవాధిదేవాయ - మహాదేవాయ చాత్మనే ।
మహేశ్వరాయ ప్రభవే - త్ర్యంబకాయ కపర్టినే ॥ వవ
అమరులను శాసించు మహాదేవునకు పిపీలికాదిబ్రహ్మపర్యంతము జీవాత్మలలో నంతర్యాో
నుండు మహేశ్వరునకు చరాచర ప్రాణులను రక్షించు ప్రభువునకు మూడు గుణములు మూడు లోకములో
మూడు కృత్యములు మూడు, మూర్తులు ఇత్యాది (త్రిసంభ్యాకముల ్రతీకములుగా మూడు కన్నుణగో
జటజూటునకు నమస్కారము. ,
అగ్ని వాయువు ఆకాశము ఉదకము భూమి సూర్యచంద్రులు నక్షత్రములు సమస్త జ్యోకిఖేకో
నీ స్వరూపములేగదా! విష్ణుబ్రహ్మరుద్రాది రూపములందాల్చి జగత్మార్యములను నెరవేర్చువార
సనకాదిమునులు నారద మహర్షియు ప్రశంసించుచుందురు. _ సూర్యుండు తపించుటయు చంఠో
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 366
రీ శ్రీ శివ మహో ప్రరాణనం
తమును వర్షించుటయు వాయువు వీచుటయు మే a
ఘడ్రుండు ముల్గాకములను రక్షించుటయు నిన్ను
త్వత్సాదకమల స్యైవ - సేవనా ద్భుని మానవాః |
నాద్రియంతే సురా మ్రద్ర - లోకైశ్వర్యం చ భుంజతే ॥
జలమును కురిపించుటయు
ధ్యానించుట వలనను వీ భయము వలనను
36
మానవులు నీ చరణకమలమును సేవించుటవలననే అనంగా లింగస్వరూపము నారాధించుటవలననే
బ్రహ్మాది దేవతలను పూజించుటలేదు. ఐనను భూలోకమున తమ జీవితమున్నంతవరకు ఇంద్రాది
గకపాలురతో సమానముగా వైభవముతో ధనధాన్య పుత్ర కళత్రాది సమృద్ధితోడను జీవించి చివరన నీ
ఖ్నిధి నేతెంచుచున్నారు. మరియు నిన్నారాధించుటవలన యోగులకును పొంద నలవిగాని పరమ
(వ) పదము నొందుచున్నారు.
ఇవ్విధము (ప్రార్థించి బృహస్పతి-శంకరుని పాదములపై ఇంద్రుని పడవేసి “దీననాథా! దేవేంద్రుని
ఇపాడుము! నీ ఫాలనేత్రమునుండి బయలుపడు క్రోధాగ్నిని శాంతింపంజేయుము!” అని వేడుకొనంగా
కుణామయుండు ప్రసన్నుడై “బృహస్పతీ! పాము తాను విడచిన కుబుసమును మరల ధరింపనట్లు నా
|%నేత్రాగ్టిని ప్రశమింపంజేయంజాలను.” అని వక్కాణించెను. మ
అంత. బృహస్పతి దీనుండై మహాదేవా! భక్తవత్సలుడవు కావున నీ ఫాలాగ్నిని మరియొకచో
వేసి ఇంద్రుని రక్షించు” మని ప్రార్థింపగా శంకరుండు ప్రసన్నుడై “నీ చేసిన స్తోత్రమునకు సంతసించితిని.
ఖగ్రునికి జీవము నిప్పించినాడవు కావున నిప్పటినుండి “జీవు”డను పేరు నీకు ప్రసిద్ధంబగుగాక! ఈ
టీగ్నీ యింద్రుని బాధింపకుండునట్లు పారవేయుదు” నని చెప్పి ఫాలనేత్రమునుండి యగ్నిందీసి తన
తలో పట్టుకొని లవణసముద్రము నందు పడవేసి యంతర్భానముం జెందినవాడు.
ఇంద్ర బృహస్పతులు భయము వీడి యూఅటంజెందియు “ఏ భగవానుని దర్శనమునకై మన
ల్చోటి కేతెంచితిమో అట్టి పరాత్పరుండు సాక్షాత్మరించెను కావున ధన్యులమైతి” మని భావించుచు
ఓ స్వగలోకమునకుంజని సుఖముగా, నుండిరి.
ఇయ్యది “ఢినవిజ్ఞాన వర్పస్వ” మను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
(ప్రవచనముతో పదిమూడన యధ్యాయము,
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
367
లు.
ఖీ శ్రీ శివ మనో ఫ్రరాల్సు
(జలంధరు(డు జన్మించుట, వాని వివాహమున్ను)
తరువాత జరిగిన వృత్తాంతమును తెలుపుమని శౌనకాదులు ప్రశ్నింవగా సూతుండ్స :
చెప్పందొడంగెను.
శివుని లీలావిలాసము అద్భుతంబైనది. ఇద్దానిని శ్రద్ధాభక్తులతో వినువారు యోగులు పంద
పరమ పదము నొందుదురు.
శంకరునిచే పడవేయంబడిన ఫాలనేత్రాగ్నిహోత్రము లవణసముద్రమున తత్మాలముననే బాల్వం
డాయెను. గంగాసాగర సంగమమున నా బాలుండు హెచ్చుగా నేడ్చుచుండ భూనభోంతరములనిండ
రోదనధ్వని వినంబడుచుండెను. అందువలన భూమి కంపించుటయు స్వర్గసత్యలోకనివాసులు చెవిటి
వారగుటయు లోకపాలురు భయపడుటయు ప్రాణులందరును జడియుటయు చరాచరమంతయ
కదలుటయు కారణములుగా అమరులు మునులును లోకగురువు పితామహుండునగు బ్రహ్మదేవుని:
జేరి ప్రణమిల్లియు “దేవా! గొప్ప భయము తటస్థించినది. అద్దానిని దూర మొనర్చుము!” అని ప్రార్థించి.
అంత బ్రహ్మదేవుండు ఇదేమిటని యాశ్చర్యపడుచు సత్యలోకమునుండి భూలోకమునకు నవతరించి
బాలుడు నివసించు సముద్రముంజేరియు బాలుని సముద్రుని తొడపై నవలోకింపగా సముద్రుడు
నమస్మరించి బాలుని బ్రహ్మయొడిలో కూర్చుండంజేసెను. |
అంత (బ్రహ్మ “సముద్రా! ఈ బాలుండెవనివాడో త్వరగా చెప్పు” మని యడుగగా సముద్రుండు
వినమ్రుడై యంజలిం ఘటించి “దేవా! సింధు గంగాసంగమమున నీ బాలుని హఠాత్తుగా చూచితిని
వీడెవడో ఎక్కడివాడో తెలియకున్నాను. ఐనను వీనికి జాతకర్మాది సంస్కారములను విధియుక్తముగా
నొనర్చి జాతకఫల విశేషములను పేర్కొనుము!” అని విన్నవించెను.
ఇంతలో నా బాలుడు బ్రహ్మదేవుని మెడను గట్టిగా పట్టుకొని పీడించినందున యాతని కన్నులనింీ
నీరుం గ్రమ్మినది. ఎట్టకేలకు వాని పట్టు విడిపించుకొని బ్రహ్మదేవుండు “వీని కారణముగా నేను కన్నులో
నీరు నిలుపుకుంటిని గావున “జలంధరు” డను పేరు వెలయుగాక! ఇప్పుడే వీడు యువకుండై సర్వశాస్రమో
సారమును గుర్తెరిగి గొప్ప పరాక్రమము కలిగియుండుటేగాక యుద్ధమున నేరికిని గెలువనలవిగానివాడగన
నీవలె గంభీర స్వభావుండును కుమారస్వామివలె యుద్ధనిపుణుండును సకలసంపదలతో తులదూగువాడునో
రాక్షసులందరికి (ప్రభువుగా నుండును. ఒకప్పుడు విష్ణుమూర్తిని గూడ పోరు నోడించును. శంకరుడే |
దక్క నితరులెవరును వీనిని వధింపజాలరు. వీనికి కాబోవు భార్య - సర్వాంగసుందరియై సొభాగే
పెంపొందించునదై ప్రియవాక్య శీలములు గలదై పతివ్రతగా నుండును అని వచించి శు!
రప్పించి జలంధరుని దైత్యాధిపతిగా పట్టాభి షేకమును చేయించియు సముద్రుని మందే
యంతర్థానముం జెందినవాడు.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 368
లిం
రీ శ్రీ శివ మనో ప్రరాణనం
మని సముద్రుడు యాచింపగా కాలనేమి
సముద్రవాక్వము నుచితముగా తలచియు ప్రాణముల కన్న మిన్నయగు తన కుమారెను వీరుడైన
జలంధరునకు యథావిధి సమర్పించెను.
సముద్రుడు తనకు పుత్రతుల్యుడైన జలంధరుండు వివాహితుడై భార్యతో కూడియున్న
సందర్భమువలన మిగుల సంబరపడుచు సద్రాహ్మణులకు ఇతరులకు ననేకవిధ ధనకనకాది దానముల
నొసగెను. అట్టి సమయమున గొప్పవేడుకగా నుండెను. నదీనదములన్నియు సుఖముగా తృప్తిం
జెందుచుండెను.
పూర్వము దేవతలచే నోడింపంబడిన దైత్యులందరును పాతాళమునుండి నిర్భయముగా
భూమండలమున కేతెంచి జలంధరు నాశ్రయించిరి. కాలనేమి మున్నగు మహారాక్షసులు జలంధరుని
యుండగా నమరులనోడింపవచ్చునని మిగులనుత్సాహముతో నుండిరి. జలంధరుండును మహావీరుం
గగుటచే శుక్రాచార్యుని యనుగ్రహమున రాజ్యమును చేయుచుండుటేగాక నతిలోక సుందరియగు
ఇృందాదేవితో సుఖముగా నుండెను.
ఇయ్యది “శినవిజ్ఞాన సర్వస్వ” మను శాంకరీయ ఆంధధ్రానువాద
(్రనచనముతో పదునాలుగవ యధ్యాయము.
వీంచదశాధ్యాయము |
(దేవతలతో జలంధరు(డు పోరాడుట)
ఒకప్పుడు జలంధరుండు తన కొలువు కూటమున భార్యతోడను పరివారముతోడ నుండగా
కేజోదశియనందగిన శుక్రాచార్యుడు అచ్చోటికేతెంచగా నతనికి జలంధరుండు తదితరదైత్యులందరును
మొక్కులిడిరి. శుక్రాచార్యుడు వారందరి నాశీర్వదించి రమ్యమైన పీఠముపై నాసీనుండుకాగా
జలంధరుండు సభ నంతయు పరికించుచు తలకాయలేని రాహువును గాంచి “ఆచార్యా! ఈతని శిరస్సు
నెవరు ఖండించినారో సమాచారము నంతయు వడిగా చెప్పు” మని శుక్రాచార్యుని ప్రశ్నించెను.
అంత శుక్రాచార్యుండు “మహవీరా! జలంధరా! జరిగినదిజరిగినట్లుగా పూర్వవృత్తాంతమును
ెప్పెన్స వినుము! హిరణ్యకశిపుని మునిమనుమడును విరోచనుని కుమారుండునగు బలిచక్రవర్తి
నోడింపగా వారు రమానాథు నాశ్రయించిరి. నారాయణుండు బలిచక్రవర్తితో సంధింజేసుకొనుడని
దున నమరులు బలి మొదలగు దైత్యులతో సంప్రదించి యమృతమునకై సముద్రమును మధించిరి.
సక నా సముద్రము నుండి యుద్భవించిన కల్పవృక్షకామధేన్వాడుల నమరులు పరిగ్రహించుటయే
స అమృశమ్సునుగూడ కపటమార్గమున గ్రోలినవారు. అప్పుడుదేవతల వరుసలోచేరి యమృతమును
రాహువుందగు శరన్ఫృనొదేవవిక్షపోతియగు'హరా ఖంజించెనుణంఅనింమక్మాణించెను.
369
జలంధరుండు - రాహుశిరశ్ళేదమును గురించియు తన జనకుండగు సముద్రుని మధిం చుట
గూర్చియు మిగుల యాక్రోశముంజెంది ఘస్మరుండను దూతను పిలిపించి దేవేంద్రుని కడకు నంప
ఘస్మరుండు స్వర్గముంజేరి యింద్రుని సమీపించి యిట్లు
సర్వరాక్షసాధిపతియు సముద్రతనయుండు నగు జలంధరప్రభువు - శుత్రాదార్యుననుషృశని
రాజ్యమును చేయుచున్నవాడు. నే నాతని దూతనై నీకడకేతెంచితిని. జలంధరుని శాసనమ్సన్స
ముల్లోకములయందలి ప్రజలు శిరసా వహించుచున్నవారు. దైత్యుల శత్రువులగు దేవతల నోడి్య్య
సమకట్టి చెప్పిపంపిన సందేశము నాకర్ణింపుము!
నా తండ్రియగు సముద్రుని పర్వతముతో తఅచి .యందలి రత్నములనన్నిటి నెందుకు =
పరిగ్రహించితివి; ఇద్ది యనుచితముగదా! ఐన నారత్నములను మాకు సమర్పించి దేవతలందరితో
కూడ శరణాగతుడవగుము! లేకున్నచో నీ రాజ్యమును కైవసము జేసుకొని గొప్ప బాధను కలిగించెదను,
నే చెప్పినదంతయు ముమ్మాటికి నిజమని భావింపుము!
అంత దేవేంద్రుండు ఘస్మరుని మాటలకు విస్మయముంజెందుచు భయము క్రోధంబు గలవాడై
జలంధరుని పరాక్రమమును మనంబునం దలచుచు నిట్లు ప్రత్యుత్తరము నొనంగెను.
పర్వతములు నాకు జడిసినపుడు సముద్రుండు తనలో నవ్వానిని దాచుకొనుటయే గాక నా
శత్ఫువులైన దైత్యులనెందరినో కాపాడినవాడు. అందువలన సముద్రములోని రత్నముల నన్నిటిని
పరిగ్రహించితిని. నన్ను ద్వేషించువాడు జగమున సుఖముగా నుండంజాలడని (గహింపుము! పూర్వము
శంఖుడను రాక్షనుండు సముద్రమున నుదయించి నాతో వైరముంబూనియు' మూర్థస్వభావము గలవారై
సత్సహవాసమును విడనాడినందున నా తమ్ముడగు హరి వానిని వధించెను.
కావున ఘస్మరా! యీ సమాచారమునంతనయు జలంధరునకు నివేదింపుము!
అంత ఫస్మరుండు వడిగా వెళ్ళి జలంధరుం జేరి దేవేంద్రుని సమాధానమును నివేదింపగా జలంధరు[
డదియంతయు విని క్రోధవశమున పెదవింగొజకుచు దేవతల నందరి నోడింప నుద్యుక్టుండయ్యెను.
అట్టితథి పాతాళమునుండి యితర ప్రాంతముల నుండియు కోట్లకొలది దైత్యులరుదెంచగా
జలంధరుండు శుంభనిశుంభాది మహావీరులను వెంటనిడుకొని దైత్యులందరితోడ స్వర్గముపై దండక
జనుచుండెను.
న్వర్గప్రాంగణమున నందనవనమునందు విడిసి శంఖమును పూరింపగా వీరులందరు
సింహనాదములంజేయుచుండిరి. శతృవుల యాటోపమును గమనించి యమరులు నమరావతి
యుద్దోద్యుక్తులై బయలువెడలుచుండిరి.
రోకండ్రతో లాటీ కజ్ఞలతోడను బాణములతో గొడ్డండ్రతో గుదియలతో శక్తుల తోడను దేనరానప
ఘోరమైన పోరాటమును చేయుచుండగా నుభయసైన్యములును నెత్తురుందగు ప్రవాహము గ
గజములు అశ్వములును క్రిందపడుచుండినవి. రథములు నేలంగూలుచుండినవి.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 370
ఖీ శ్రీ శవ మనో ప్రరాణనం
సన్మసిల్లుచుండిరి. రణ్రదేశమంతయు సం
శకసమువలె విరాజిల్లుచుండెను.
రణరంగమృతులగు దైత్యులను శుక్రాచార్యుండు బ్రతికించుచున్నందున బృహసుతియు
ద్ర ఇపర్వతమునుండి దివ్య ఓషధులను తెప్పించి దివిషడులను జీవింపంజేయుచుండెను. స్త్‌ నటు
మించి జలంధరుండు ఆవేశపడుచు “ఆచార్యా! సంజీవినీవిద్య తమ వద్దనే కలదనియు ఇతరులచెంత
శేదనియు వింటిని. కావున దేవతలు హతులై మరల జీవించుచున్నారెట్లు?” అని ప్రశ్నింపగా
శుక్రాచార్యుందు బృహస్పతి ద్రోజణాడ్రినుండి యోషధులను తెప్పించి యవ్వానితో |త్రిదశులను
బతికించుచున్నాడు. కావున నోదైత్యరాజా! నీవు వేగమే ద్రోజాద్రిని పడవేయుము” అని వచించెను. .
అంత జలంధరుండు వడిగా పయనించి తన బాహువులతో నా కొండను పెకిలించి సముద్రమున
ఫారవేసినవాడు. ఇట్టి కార్యము హరుని తేజస్సునం బుట్టిన వారికి సాధ్యమే కావున మనము
ఆశ్చర్యపడవలసిన యవసరము లేదు. క
జలంధరాసురుండు మరల రణరంగమున కేతెంచి యమరులను నానావిధ అస్త్రశస్త్రములతో
కొట్టచుండగా నవ్వారు నేలంగూలుచున్నందున సురాచార్యుండు నోషధులకై ద్రోణాద్రింజేర నద్ది నదృశ్య
సగుటను గమనించి త్వరగా సురలంజేరి భయవ్యాకులమానసమున “దేవతలారా! పారిఫ్రొండు!
గ్రోణాచలము సముద్రముపాలైనది. ఇట్టి విపత్సమయమున బలవంతుడైన జలంధరు నోడింప వలను
కాదు.” అని వక్కాణించుచు లోగా దేవేంద్రుడు గావించిన శివాపచారమును తలచుకొనుచుండెను.
అంత నింద్రాదులు జడియుచు దశదిశలకు పాజంజోొచ్చిరి. జలంధరుండిది యంతయు గమనించి
సరుహూతుని రాజధానియగు నమరావతీ పట్టణమునం ్రవేశించినందున నమరులు మేరుగుహయందు
నివసీంపంజనినవారు.
జలంధరుండు స్వర్గమున నాయా పదవులయందు శుంభనిశుంభాది మహావీరులను నెలకొలిపి
యమరులు దాగియున్న మేరుపర్వతగుహను సమీపించెను. ఫ
ఇయ్యది “శిననిజ్ఞాన సర్వస్వ” నును శొంకరీయ ఆం(ధ్రానువాద
(ప్రనచనముతో పదునైదన యధ్యాయము.
ననీ
ధ్యాకాలమున మేఘసమూహముతో వ్యాపింపంబడిన
(విష్ణుమూర్తి జలంధరునితో పోరాడుట)
జలంధరాసురుండు మరల తమను చేరుటంజేసి ఇంద్రాది దేవతలు భయపడుచు నటనుండి
వైకుంఠమునకు వెళ్ళి నారాయణు నిట్లు ప్రార్థించిరి.
దేవా! నుత్స్యావతారమున వేదముల నుద్ధరించితివి. దేవదానవులు నముద్రమథనము
'మచున్నప్కడు మందరపర్వతమును' కూర్మావతార మున. మోసీకిని,,ం:చధాసోవతారమున ప్రజల
371
Es EEE SCERRNNERRE RUS Meili ins alba Lilley Ll lela Mle ccm ne mm i,
పప క ట్‌ క ne IIIT NS
[స్తీ శీ శివ మనో ఫురాల
కాధారమగు భూమిని శిరంబున ధరించితివి. ఉపేంద్రుండను పేరుగలవాడవై వామనావతారమున వ
చక్రవర్తిని మోసగించి మమ్ము రక్షించితివి. పరశురాముడవై దురహంకారులైన క్షత్రియులం దునుమ్యూ
మాతాపితరులను సేవించితివి. మర్యాదాపురుషోత్తముడైన శ్రీరాముడవై సీతాపాణిగ్రహణము నొని
రావణాసురుని సంహరించితివి. శ్రీకృష్ణుడవై శివజ్ఞానమును మనసునందు నింపుకొని రాధాదేవిత్ర
విహరించుచు పలురకములైన లీలా విలాసములను చూపెట్టితివి. బుద్ధావతారమున లోకక
వేదశాస్త్రతిరస్కార గర్భితంబగు మతమును దుష్టుల కుపదేశించితివి. కల్మియవతారమున మ్లేంఛులన్స
ఖండించి ధర్మమును నెలకొలిపితివి. కపిలాచార్యుడవై దేవహూతికి సాంఖ్యయోగమును బోధించిత్రివి,
పరమహంస స్వరూపుడవై హృదయము ప్రసన్నమగునట్లు జ్ఞానప్రభోదమును కలిగించువాడవు; ప్రా
లందరి హితమునకై వేదవ్యాస రూపమున వేదములను విభజించి పురాణములను రచించితివి;
నీ భక్తుల యిడుములను తొలగించి సుఖము నొనంగూర్చువాడవు;
శ్లో! పీతాంబరాయ హరయే - తా ర్హయానాయతే నమః |
సర్వక్రియాయైకళకగ్రే - శరణ్యాయ నమోనమః ॥ ల
పచ్చని పట్టుధోవతిం గట్టుకొని శంఖచ[క్రగదా ఖద్గములను ధరించి గరుత్మంతునిపై నధిష్టించియు
లోకకళ్యాణ కార్యక్రమముల నన్నిటిని సాధించు ఏకైక కర్తకు శరణాతగ రక్షణ బిరుదాంకితుండగు
పరికి ప్రణామంబులాచరించుచున్నాము. దైత్యులచే బాధింపంబడు దేవతల దుఃఖమును నివారించువాడవు
ఆదిశేషుని పడకగా జేసుకొని యుండువాడవు; జగచ్చక్నువులగు సూర్యచంద్రులే నేత్రములుగా కలవాడవు;
కృపాసముద్రా! లక్ష్మీపతే! శరణాగతులమైన మమ్ము రక్షించుము! జలంధరుండు మమ్ము స్వర్గమునుండి
వెడలగొట్టినాడు; సూర్యచం[డ్రులను అగ్నిని పారంద్రోలినవాడు. పాతాళమునుండి నాగరాజును సంయమినీ
నగరమునుండి యమధర్మరాజును తొలగించినవాడు. భూలోకమున మానవులవలె దేవతలు ఇటునటు
సంచరించుచున్నవారు. ఇట్టితజి యా రాక్షసుని సంహరించి మమ్ము కాపాడవలసిన భారము నీదేయని
విన్నవించుచున్నాము.
అంత మహావిష్ణువు - అమరులారా? భీతిల్లకుడు! రణరంగమునకుంజని జలంధరునితో
యుద్ధము నొనర్తును” అని వక్కాణించి కుందుచున్న మనంబున వేగమే గరుడారూఢుడై పయనింపనుండగొ
లక్ష్మీదేవి కన్నీరుకారుచుండ నంజలింఘటించి “నాథా! నేను నీ ప్రియురాలను భక్తురాలనుగదా! ఇటీ
నా సోదరుండగు జలంధరుని వధింపవలదని ప్రార్థించెను. =
“అమరులు శరణాతులై ప్రార్థించినందున జలంధరునికి యుద్గమున నా పరాక్రమును మాత్రమ
చూపెట్టుదును. శివాంశసంభూతుడగుటను (బ్రహ్మదేవుని వాక్యముంబట్టియు నీయందలి యనురాగ
వశమునను జలంధరుని నేను సంహరింపంజాలను.” అని లక్ష్మీదేవికి సమాధానముంశెప్పి దేవేంద్రాదో
వెంటనిడుకొని జలంధరుని సమీపించి సింహనాదముంజేయుచుండెను. ఆ సమయమున గరుత్మే
రెక్కల గాలికి ఆకసమున మేఘములంబోలె రాక్షసులు కొట్టుకొనిపోవుచుండిరి.
వ ఇంతలో జలంధరుండు క్రుద్దుడై విష్ణువునకెదురురాగా నారాయణుని ప్రభావముం దగు కలో
లు నూతన్గోక్రాహ్హనిల్లసర్తపన్నులెధెత్త్యులక స్లోర్షుళుండిర్కి..ఇంత: జలంధరుడు తన
372
ఖీ శ్రీ శివ మహా ప్రరాణనం
జ్రీరుచుండిరి.
ఇయ్యది “శినవిజ్ఞాన సర్వస్వ” మను శాంకరీయ ఆంధధ్రానువాద
(పనచనముతో పదునారన యధ్యాయనము.
(విష్ణుమూర్తి జలంధరునితో యుద్ధముంజేయుట)
భయముతో వెజగందుచున్న దేవతలను దైత్యులు శూలములతో గొడ్డండ్రతోడను తదితర
ఆయుధములతోడను కొట్టుచున్నందున నమరులు రణరంగమునుండి పారిపోవుచుండిరి. అట్టితణి
విష్ణుమూర్తి గరుత్మంతునెక్కి ముందునకేతెంచి ప్రకాశించుచున్న చేతిని సుదర్శన చక్రమును పట్టుకొనియు
శార్గధనుస్సు నల్లెత్రాడు కదిలించుచు గొప్పగా అజచి నందున నా ధ్వని ముల్లోకముల నిండియుండెను.
వకీయు బాణములతో కోట్లకొలది రాక్షసుల శిరంబుల ఖండించుచుండగా కొందరు గరుత్మంతుని
రెక్కలందగు గాలితో ఆకసమున మబ్బులంబోలె గిరగిర తిరుగుచుండిరి.
జలంధరుండిదియంతయు గాంచి కోపమున మండిపడుచు వరితో తలపడుటకేతెంచి
సంహనాదముంజేయుచుండెను. అప్పుడు విష్ణు జలంధరులకు ఘోరమైన పోరాటము జరుగుచుండుటం
కేసి ఆకాశము బాణములతో కప్పంబడెను. బుషులు సిద్ధులు నేమగునోయని భయపడుచుండిరి.
విష్ణుమూర్తి జలంధరుని ధ్వజమును ఛత్రమును ధనుర్భాణములను పడగొట్టి వాని ఛాతిపై బాణముతో
కొట్టగా జలంధరుండు పట్టరానియావేశమున గుదియ (గద)తో గరుత్మంతుని తలపై కొట్టి క్రిందం
రిగవేయుటయే గాక (త్రిశూలముతో విష్ణువుందగు వక్షస్సుపై ప్రహరించెను.
ఇవ్విధము వారిరువురును పరస్పరము ఆయుధములతో కొంతకాలము పోరాడిన పిదప
సారాయల్లుండు ప్రసన్నుడై “జలంధరా! నా ఆయుధములతో నీవరకెందరో రాక్షసులు మడసిరి కాని
భి ఆయుధమునకైనను చలింపకుంటివి. అందువలన నీవు సాటిలేని మహావీరుడవని సంతసమొదవు
ఉన్నది నీశ్రమికావలయునో అడుగుము ఇచ్చెదనని సంభాషింపగా జలంధరుండు “బావా! నీను
సన్నుక్షవైత్రవి కావున నా తోబుట్టువగు లక్ష్మీదేవితో గూడ నాయింట నివసింపుము! ఇదియే నాకు
వరం”బని ప్రార్థించెను.
అంత కేశవుండు “వీడు కోరిన వరము క్లిష్టతరమైనది” అని మనంనబున విచారపడుచు అటులే
సుంటనుందునని యంగీకరించి దేవతా గణంబులతో లక్ష్మీదేవితోడను జలంధరుని పురమునకేతెంచి
౦చుచుండెను. ఆ తరువాత-
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 373
వ
ర
3
న
శ్‌
|
'
॥
కీ శ్రీ శివ మనో ఫ్రరాజ్వ
=n నాదితేయుల పదవులయందు నియోగించి మరల భూలోకమున కేతెంచి
చెంత వేరుచోట్లను గల రత్నము (శేష్టవస్తువు)లను తెప్పించి స్వాధీనములంజేసు కొనైన,
te ఆదిశేషుని భూతలమునకు రప్పించి యచ్చోట నిశుంభాసురుని నియమించెను,
అమరులను గంధర్వులను సిద్ధులను సర్పములను రాక్షసులను మానవులను తన రాజధానియంద్వ i
పౌరులనొనర్చి ముల్లోకములను శాసించు జలంధరుండు ప్రజలను కన్నకొడుకులవలె రక్షించుచు ధర్మము
దప్పక ప్రవర్తించుచున్నందున నాతని రాజ్యమున వ్వాధిగ్రస్తుండుకాని దీనుండుగాని లేకుండిరి.
ఇయ్యది “ఢిననిజ్ఞాన సర్వన్వ” మను శాంకరీయ ఆం(ధ్రానువాద
* ప్రనచనముతో పదునేడవ యధ్యాయము.
' ఇకో
(అప్తదశాధ్యాయము
(దేవర్షితో జలంధరునకు సంవాదము)
ఇవ్విధము జలంధరుండు ధర్మముగా రాజ్యముంజేయుచుండ నమరులు మాత్రము వాలితనము
కారణముతా కొంతకాలము దుఃఖించి కర్తవ్యమూఢులై భక్తవత్సలుడైన శంకరుని మానసికముగా ,
పలువిధములం బ్రార్థించుచుండిరి. :
సర్వాంతర్యామియగు మహాదేవుడు అవ్వారి మొఅ నాలకించి నారదుని రప్పించి జలంధరుని
నగరముకంపగా నారదుడు వేగమే యమరుల చెంతకు. జనుచుండెను. అంత నింద్రాదులు నారదుని
రాకను కనిపెట్టి లేచినవారై ఆతండు రాగానే ఆసనంబునిడి నమస్మరించియు “మునివరా! శివభక్తుడవు;
మా ఇడుములను పాటించువాడవు; జలంధరుడు మా పదవుల నపహరించి మమ్మీవిధము సామాన్యుల
నొనర్చినందున మిగుల దుఃఖించుచుంటిమి. సూర్యచంద్రాగ్నులనుగూడ స్వస్థానములనుండి
తొలగించినవాడు. మరియు హృషీకేశుని కదనమున మెప్పించి తనవశమునందుంచుకొనినవాడు.
అందువలన మేము నిన్ను శరణము నొందుచున్నాము. దైవవశమున నిటకేతెంచినాడవ;
సర్వార్థసాధకుడవగు నీవు ఇప్పట్టున జలంధరుండు నశించు నుపాయము నాలోచించి ప్రయత్నించు
మని విన్నవించిరి.
అంత నారదమహర్షి యిట్లు వచించెను,
అమరులారా! రాక్షసులచే పరాభవింపంబడితిరని నాకును తెలియును. నా సాధ్యామగునరీ
మిమ్ములంగురించి ప్రయత్నింతును:
ఇట్లు దేవతలనూబడించి జలంధరుని యాసానమునకుంజనగా నారదునిరాకందెలిసి కొని
పీఠమునుండి లేచియు మహర్షిని సముచితాస గ Pa
ని సముచితాసనమునం గూర్చుండంజేసి మిగుల విస్మయము (ఆశ్చర్యము
నందుచు జలంధరుండు “బ్రాహ్మణోత్తమా! ఎక్కడినుండి ఎందుకేతెంచినదియు లోకమున నేఢీ
మేలిమివస్తువుం జూచినదియు తెలుపవలయునని” (ప్రశ్నించెను.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
374
ఖీ శీ శవ నునో ప్రరాణనం
అంత నారదుండు “దానవేంద్రా! ధను,
“ థన్యుడవ్వు రత్నముల నన్నిటిని నను
శనిచ్చోటికి వచ్చుటకు గల కారణమును తెలుపుచున్నాను. న్ని భవించువాడవు నీవేను;
కల్పవృక్ష మహావనము తోడను నూర్లకొలది
విరాజిల్లుచుండెను. అచ్చోటంతయు సువర్ణప్రచు
ప్రాడగట్టుచుండినవి.
అట్టి శిఖరముపై ఒకానొక సృటికమణిమయ భవనమున శంకరుండు సర్వాంగ సుందరము
త్రినేత్రంబు ధవళంబు చంద్రశేఖర సంపన్నంబునగు స్వరూపముంగలిగి పార్వతీదేవితో విలసిల్లుచుండెను
అట్టి వైభవముగల మహాదేవుని కనులారగాంచి “ఇంతటి సమృద్ధి ముల్లోకములలో నేరికైన నుందునా
లేదా?” అని మదిని తర్మించుచుండగా నీ వైభవమును గూడ చూడవలెనని జ్ఞాపకముకలిగినందున
నిచటికేతెంచితిని.” అని వాక్రుచ్చెను.
రముగానుండైను. ఎటంజూచిన నద్భుతములు
అంత జలంధరుండు తనచెంతనున్న ప్రాభవమునంతయు నారదునకు చూపలా శివ(ప్రేరణము
ననుసరించి నారదుండు దివిషదుల కార్యమును మనంబునిడుకొని “నీవు ముల్లోకములనేలుచుంటి విగాన
| మణులు రత్నములు గజాశ్వములు తదితర రత్నంబులన్నియు నీచెంత నుండుట చిత్రము గాదని తోచెడిని.
గజరత్నంబగు 'ఐరావతమును అశ్వరత్నంబగు ఉచై శవమును కల్పవృక్షమును నవనిధులను ఇంద్ర
సూర్య కుబేరులనుండి తీసికొంటివి. అటులే బ్రహ్మదేవుని హంసయుక్త విమానంబును పరిగ్రహించితివి:
ఐనను స్రీ రత్నము నీదెస గానంబడుటలేదు.
ఎవని యింట నితరరత్నములన్నియున్నను ప్రీరత్నము లేనియెడల నయ్యవి వానికి రాణింపవుగదా!”
అని వక్మాణింపగా స్రీరత్న మెచ్చోటనుండు? నని జలంధరుడు ప్రశ్నించెను.
అంత నారద మహర్షి “సర్వసమృద్ధులతో కూడినదియు అతిరమ్యంబునగు కైలాసమున
శంకరుండు దిగంబరుడై బైరాగిగానుండును. ఆతని భార్య సర్వలక్షణములు కలదై సర్వాంగసుందరియై
పార్వతియను పేరుతో విరాజిల్లుచుండును. ఆమెరూపము యోగులను గూడ మోహింపంజేయునదియె'
సుదర్శనీయముగా నున్నందున శివునికన్న వేరొకడు తాదృశస్రీరత్నసమృద్ధి గలవాడు లేడని
నాయభిప్రాయము. ఆమె సౌందర్యమును గాంచి చతురాననుండు గూడ ముగ్గుండయ్యెను. శంకరుం
ద విరక్తుండైనను స్వతంత్రుండైనను పార్వతీదేవికి వశుండై సకలభోగముల ననుభవించుచున్నవాడు”
అని వక్కాణించి ఆకాశమార్గమున నటనుండి బయలుదేరెను.
ఇయ్యది “శవవిజ్ఞాన సర్హస్త” మను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
(పనచనముతో పదునెనిమిదన యధ్యాయము.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varahasi. An eGangotri Initiative
375
క్ల, శీ శవమువోప్రరాన
nn
(దికోనవింశాధ్యాయేము |
(జలంధరుని రాయబారి కైలాసమునకు వెళ్ళి మాటలాడుట)
నారడమహర్షిగారి మాట వినినంతనే జలంధరుండు కామమోహితుడై కాలవశమున బు ద్ధిబలము
గొలుపోయి రాహువను దూతను పిలిచి “సర్వకార్యములను సాధించు రాహో! (ప్రస్తుతము కైలాసమునక్త్య
జనుము! అంట ఒకానొక జడదారి శంకరుండు విభూతిని పూసుకొని బైరాగివలె నుండును. ఆతని
జేరి నిర్భయముగా నిట్లు మాటలాడుమ!! దయాసింధో! యోగీశ్వరా! భూత ప్రేతపిశాచపరివేష్టిత్సు
వగు నీకు భార్యతో నవసర మేముండును? నా పరిపాలనయందిట్టి భార్యా నిరాదరణ కూడదు. కానన
నీ భార్యారత్నమును సర్వరత్న భోక్తయగు నాకు సమర్పించుము! చరాచరమంతయు నాయధీనములో
నున్నయది” అని యాజ్ఞాపించెను.
అంత రాహువు వేగమే కైలాసమున కేగి నందికేశ్వరుని యనుమతిని లోనంబ్రివేశించి పరమేశ్వరుని
యాస్థానముంజేరెను. అచ్చోట శంకరుండు తన. దివ్యకాంతులచే చీకటి బారద్రోలి సర్వాంగ
నుందర్గుండై హారకేయూరకంకణాది దివ్యభూషణములను ధరించి మహారాజోపచారములతో
సేవింపంబడుచుండెను. అట్టి దివ్యమూర్తిని రాహువుగాంచి విస్మితుండై స్వాభిమానమున ్రణమిల్లియ
శంకరుని ముందు కూర్చుండి భగవానుని కనుసన్నల ననుజ్ఞంబడసి యివ్విధము వక్కాణించెను.
దైత్యులకు పన్నగులకు ప్రభువు త్రిలోకాధిపతియు నగు జలంధరునిచే పంపంబడి నీ చెంత |
కరుదెంచితిని. ఆతని వద్ద సమృద్ధులన్నియు కలవు మరియు నాతడు దేవతలకు యమునివంటివాడు.
నీవైతే శృశానమున నివసించువాడవు; బొక్కలమాలికను మెడందాల్చి దిసమెలగా నుండు నీకు హిమవంతుని
కుమార్తెయగు సుందరి-భార్యగా నెట్లు లభించెను? జలంధరుండు రత్నముల నన్నిటి ననుభవించు
నధికారము కలిగియున్నవాడు. పార్వతి స్రీ రత్నమనందగును.
అందువలన నీమె యాతనినే చెంది యుండవలెను. యజ్ఞభాగములను గూడ జలంధరుంే
స్వీకరించుచున్నవాడు. ' కావున నీ భార్య నాతనికి సమర్పించి సుఖముగా నుండుము!
ఇవ్విధము రాహువు వచింపుచుండగా శంకరుని కనుబొమల మధ్యనుండి యొక పురుషుండు
ఉదయించెను. ఆతడు తీవ్రమైన వణ్రాయ్థాధముంబోలిన కంఠస్వరము సింహము వంటి ముఖము
కదలుచున్న నాలుకయు మండుచున్న నేత్రములు పైకినెగబారిన వెంట్రుకలును కలవాడై నృసింహమూర్తివలి
కన్పట్టుచుండెను. మరియు పెద్ద శరీరముతో పొడవైన చేతుల తోడను తాటిచెట్లంబోలు పిక్కలతోడను
భయముంగొలుపు నా పురుషుండు రాహువును చేబట్టి భక్షింప నుద్యుక్తుడగుచుండగా రాహువు దీనుకే
“మహాదేవా! శరణాగతుడనగు నన్ను రక్షించుము! సురాసురులు నీకు (మొక్కుచుందురు. గొన
బశ్వర్యముగలవాడవు; బ్రాహ్మణుడనైన నన్ను తినుటకు నీ సేవకుండు తలపడినవాడు. ఇట్టి యాపదనుండీ
కాపాడుము!” అని ప్రార్థించినందున శంకరుడు దయగలవాడై “శరణ్యులను రక్షించుట మా వి
గావున నీతని నివిడువు” మని వక్కాణించినందునను బ్రాహ్మణుడను శబ్దము చెవింబడినందు
పురుషుండు రాహువును విడువలసివచ్చెను. తరువాత నా పురుషుడు మహాదేవునింజేరి “కరుణొగొ
నా ఆహారమును తొలగించితివి. ఆకలి మిక్కుటముగా బాధించుచున్నది. ఇప్పుడు భక్షి
376
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
p శ్రీ శివ మహో ప్రురాణషు
గద్దయో సెలవీయుము” అనివేడుకొనగా ప్రరమా
శ్రయచున్నయెడల నీ కాలుచేతులయందలి మాంస
ందలి మాంసమునంతయు. పెకిలించి
i అందువలన శంకరుండు ప్రసన్నుడై .
శ్తర్తిముఖుండను లురు గలవాడవై దుర్మార్గులను శిక్షించుచునా ద్వారము నందుండుము! నాకు ee
పవలెను. ఒకవేళ నిన్ను పూజింపకున్నచో
గినందున పురుషుండు మిగుల ముతియుచుండెను.
అప్పటినుండి కీర్తిముఖుండు శివాలయ ద్వారముపై నివసించుచున్నవాడు కావున శివారాధనమున
కరముఖుని విశేషించి పూజింపవలెను. శివారాధనమునకు ముందు క్రీర్రిముఖని పూజింపక చేయం
చి
బడు శివపూజనము నిష్టలంబగునని సూతుడు శౌనకాదులకు వచించెను,
ఇయ్యది “ివనిజ్ఞాన సర్వస్వ” నును శాంకరీయ ఆం(ధానువాద
ప్రనచనముతో పందొమ్మిదన యధ్యాయము.
(ప్రమథగణములతో దైత్యుల సాధారణమగు పోరాటము)
రాహువు కీర్తిముఖునిచే బర్భరదేశమున విడువంబడినందున నాతనికి బర్చ్బరుండను పేరు
ధ్రసిద్ధంబయ్యెను. ' ;
అవ్విధము రాహువు కైలాసమునుండి బయలుదేరి మరల పుట్టినట్లు లోలోన భావించుచు గర్వమును
పోగా, ట్టుకొని జలంధరుంజేరి యాతనికి ఈశ్వరుని చేష్టితము నంతయు సవిస్తరముగా నివేదింప
జలంధరుండు రాహువు చెప్పినదంతయు విని మిగుల కినుకంజెంది యుద్ధమునకై తన సైనికుల
నాదేశించెను.
కాలనేమి, శుంభనిశంభులు మొదలగు ' దైత్యవీరులతో కోట్లకొలది సైన్యముతోడను
జలంధరుడు బయలువెడలినపుడు ఆతనిముందు శుక్రాచార్యుండు, తలకాయలేని రాహువు నెదురగుటయే
గొక కిరీటము వడిగా జారి క్రిందంబడెను. ఆకాశము 'మేఘావృతమైనదానివలె నల్లనిదయ్యెను.
మరణసూచకములగు అపశకునము లెన్నియో తారసిల్లుచుండినవి. ఇట్టి జలంధరుని యుద్ధ
ఫయత్నన్సు నాజసి ఇంద్రాది దేవతలు గుప్తరూపమున కైలాసమునకుంజని శంకరునికి ప్రణామంబు
సంచి వినములై యంజలింఘటించియు “దేవదేవా! మహాదేవా! శరణాగతులమగు మమ్ము రక్షించుము!
*లంధరుని వలన మిక్కిలి బాధపడుచున్నవారము! మా యిడుములం గుర్తెరిగి సముద్రతనయుండైన
“రంధరుని సంహరించుము! మమ్ముకాపాడుటకై నీవు నియోగించిన విష్ణువు ప్రస్తుతము తన
గోలుపోయి జలంధరుని యింట నివసించుచున్నవాడు. మేమును జలంధరుని వశవర్తులమై
| "ని యేలుబడిలో కాలముంగడుపుచుంటిమి. ఇప్పుడాదైత్యుండు తన వెంటనిడుకొని
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 377
గ్ర శ్రీ శివ మనో పురాణ
నీతో పోరాడుటకై వచ్చుచున్నవాడు. కావున వాని నీ తరుణమున సత్వరము వధింపుము!” అని విన్నవి =
శంకరుని చరణములను దర్శించి నిలువంబడియుండిరి.
అంత పరమేశ్వరుండు నారాయణుని రప్పించి “సంగరమున జలంధరునెందుకు. సంహరిం్య
కుంటివి. వైకుంఠమును విడనాడి వాని యింట నెట్లు నివసించుచున్నా” వని ప్రశ్నింపగా వ్య
నతశిరస్ముందై వినయమున నిట్లు వచించెను.
శంకరా! జలంధరుండు నీ యంశచే జనించినవాడగుటంజేశియు లక్ష్మీదేవిందగు సోదరుండగుటన్స
స్టేను వానిని వధింపంజాలకుంటిని. కావున నీవే జలంధరుని సంహరింపుము! కదనమున వ్వా
పరాక్రమమునకు సంతుష్టుడనై వరము నడుగు మనంగా వాడు “లక్ష్మీదేవితో గూడ నీవు నా గృహమున
నివసించు”మని కోరినందున నట్లే యంగీకరించితిని.”
అంత శంకరుండు విష్ణువాక్యము నాకర్ణించి చిరునగవుంజెందుచు “నారాయణా! సురలారా!
నేనే ఆ దైత్యుని మడియంజేయుదును. మీరందరు ఎట్టి వెజంగు లేనివారై స్వస్థానములకు వెళ్ళి నిశ్చింతగా
నుండుడు!” అని వాక్రుచ్చెను.
ఇంతలో జలంధరాసురుండు సర్వవిధసైన్యములతో కైలాసప్రాంతమును సమీపించి కాలునివలె
భయంకరుండై సింహనాదముంజేయగా మహేశ్వరుండు కోపోద్రిక్తుడై నంది మొదలగు మహావీరులను |
యుద్దసన్నాహమునకై శాసించెను. గణేశుండు కుమారస్వామి మొదలగు గణాధిపతులు త్వరపడుచు
చు
ధ
కైలాసమునుండి దిగుచు గొప్పధ్వనులంజేయుచుండిరి.
కైలాసపర్వతముందగు చేరువనేలలయందు ప్రమథగణములకు దైత్యగణములకు ఘోరమైన
పోరాటము జరుగుచుండగా మరణించిన రాక్షసులను శుక్రాచార్యుడు సంజీవినీ విద్యాప్రభావమున
“'జవింపంజేయుచుండెను.
గణము లీ సమాచారమును శంకరునకు నివేదింప నా పరాత్పరుని క్రోధమతిశయించినందున |
నోటినుండి గొప్పభయముంగొలుపు “కృత్య” యను శక్తి యుద్భవించి రణరంగమున వీరవిహారముం
జేయుచు దైత్యులంబట్టి నమిలిమింగుచు శుక్రాచార్యుని చేబట్టి తన యోనియందు భధ్రపజచి ఆకసమున
కెగసినది.
అది గాంచి దైతేయులందరు జడియుచు యుద్ధరంగమునుండి పారిపోవుచుండిరి. ఉపస్థితులగ
వారిని గణములు హింసించుచుండెను. అందువలన కాలనేమి, శుంభనిశుంభులు నుదేకపూరికురే
గణములపై బాణములను వేయుచు వారి యాటోపమును కొంతవరకు తగ్గించిరి. గణములు ఖిన్నురీ
దిశలంగానక మిన్నకుండిరి.
'_ అట్టితి నందికేశ్వరుండు నగజానందనుండు కార్తికేయుండను యుద్ధసన్నద్దులై దత
యుద్వేగమును తొలగించి గణములకు. ధైర్యమును కలుగంజేసినవారు. '
ఇయ్యది “శివవిజ్ఞాన సర్వన్వ” నును శాంకరీయ ఆం(ధ్రానువాద '
(పనచనముతో ఇరువదియన యధ్వాయము.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotfi Initiative = 378
వకవంచధ్యాయము)
(విశేషయుధ్ధ వర్ణనము)
కాలనేమి శుంభనిశుంభ దానవులు నంది గణేశ కుమారులతో ద్వంద్వయుద్దమునకు తలప
లు నొకరినొకరు తీక్ట బాణములతో స్‌ చ
ల్‌ ఆయుధములతోడను ఆస్త్రములతోడను కొట్టుకొనుచుండిరి
అట్టితణీ. వీరభద్రుడు కోటి భూతగణములను వెంట నిడుకొని గణేశునికి సహాయముగా
రంగమున కేతెంచినందున భూతములు ఎగంబడి దైత్యులను భక్షించుచుండెను. మరియు వారి
నగురవేయుచు నాట్యమాడుచుండినవి. నిశుంభశుంభకాలనేములు కొంతవరకు పోరాడి పరాజితులైెనందున
జలంధరుండు మండిపడుచు యుద్ధసన్నద్ధుడగుచున్న సందర్భమును కనుగొని రాక్షసులు మరల నిండు
ర్థర్యోత్సాహాము గలవారగుచుండిరి. రుద్రగణంబులు నమిత ప్రోత్సాహసంపన్నులు కాగా గజాశ్వముల
ఫీంకారములు శంఖభేరీనాదంబులు సైన్యముల రెంటియందును మిన్నుముట్టుచుండెను.
ఆ సమయమున జలంధరుండు ప్రయోగించిన బాణములచే భూమ్యాకాశములు కప్పబడినందున
సమస్త ప్రదేశంబు మంచుతో నావరింపంబడినట్లుండెను. మరియు నాతండు గణేశకుమారులను
| నీరభద్రస్వామినిగూడ నోడించినందున గణములు దీనులై శంకరునిచెంత కజగి సమాచారమునంతయు
నవేదింప నా పరాత్పరుడు వారికభయమొసంగి రణభూమింజననుద్యుక్తుడయ్యెను.
ఇయ్యది “శన విజ్ఞాన సర్వస్వ” నును శాంకరీయ ఆం(ధ్రానువాద
(ప్రవచనముతో నిరునదియొకటవ యధ్యాయము.
|# (జలంధరునితో శంకరు(డు యుద్ధముచేయుట)
శంకరుండు రౌద్రరూపముతో వృషభారూఢుడై కదనమున కేతెంచినందున వెనుకంజవేసిన
షీథగణములన్నియు మరలి వీరశబ్ధము నుచ్చరించుచు బాణములతో దైత్యులను కొట్టుచుండిరి.
*ర0ధరుండు తన సైనికుల దుణ్ధితిని గమనించి శంకరునితో తలపడనుండగా శుంభనిశుంభాదులు
సీరవలం గౌొజకుచు వడిగా బాణములనను సంధించి రుద్రగణములను బాధించుచుండిరి.
అవ్వారి బాణములతో కప్పంబడిన రుద్రగణములను గాంచి హరుండు దైత్యబాణములనుఛేదించి
కొను బ్యములతో నాకసమును కప్పివేయుటయేగాక రాక్షసులనేకులను నేలపై పడగొట్టుచుండెను.
ఖడ్గరోముని తలకాయను గొడ్డలితో 'నరికెను. బలాహకుని 'శిరంబు మంచపుకోడితో
కలంగావించెను. ఘస్మరుని తనుగుతోకట్టి నేలపై పరుండంజేసెను. మహావీరుని ప్రచందుని
తో ప్రొడిచెను. ఇంతియేగాక వృషభము కొందరిని సంహరించుచుండెను. మరికొందరు
తాకిడికి మడియుచుండిరి. సింహముచే బాధింపంబడుగజములవలె రణరంగమున నసురులు
క పారుచ్చుండగా జజంధరుందు.కోధనశనున, శుంభనిశుంళారుల్ల నిట్లు ప్రబోధిచెన్న
379
i శ్రీ శివ మహా ఫరా
తల్లికడుపు చెరువంబుట్టిన మీరివ్విధము పలాయితులగుట భావ్యముకాదు. యుద్ధమున నళిర్ష్యు
కడేన్‌ సంసారసుఖములపై నాసక్తిని విడనాడి ముందునకు రండు! ఒకవేళ రణరంగవ్స్య
మరణము సంభవించునెడ నయ్యది కోరికలనన్నింటిని ఫలింపజేయునదియై కీర్తినాపాదించుటయేగ్యా
మోక్షము నొదవంజేయును.
శివజ్ఞానముగల యోగీశంరుందు, యుద్ధమున శతృవునకెదురుగా పోరాడి మరణించువార్త
నీయిరువురు సూర్యమండలమును భేదించి అనంగా సూర్యమండలముద్వారా పరమపదముంజెం్వ
శివసాయుజ్యము నొందుదురని శాస్త్రము పెద్దలు చెప్పుచున్నారు... కావున ధీరులు మరణమునక్స
భీతిల్లకూడదు. ఒకవేళ యుద్ధమరణమును తప్పించుకొనినచో మరణమనునది సర్వవిధ
ఉపాయములతోనైనను నివారింపనలవిగానిదని తెలియుడు!
జన్మించువారికి శరీరమువెనువెంటనే మృత్యువు ఏర్పడియుండును. ఈవేళనో పది సంవత్సరముల
తరువాతనో నూరేండ్లకైనను మరణము తప్పదుగదా! అందువలన మరణభయమును విడనాడి
యుద్ధమునకు సన్నద్దులు కందు!
ఇవ్విధము జలంధరుండు బోధించినను దైత్యవీరులు తమ భయమును పోగొట్టు కొనక
పారిపోవుచుండిరి.
అట్టితజి జలంధరుండు శంకరుని డెబ్బది బాణములతో (ప్రహరింపగా నవ్వానిని మహాదేవుండు
నిజబాణములతో ఛేదించెను. ఆ తరువాత రథాశ్వములను ధ్వజమును ఛత్రమును ధనుస్సు నేడు
బాణములతో పడగొట్టినవాడు. ఈమాత్రము శతృపీడనము శంకరుని విషయమై ఆశ్చర్యకరముకాదు.
అట్లు అన్నిటిని పోగొట్టుకొని జలంధరుండు క్రోధోద్దీపితుడై గదను పట్టుకొని శంకరునిపై నుజికెను.
అంత నాగుదియను ప్రభువు బాణముతో ఖండించెను. పిదప జలంధరుండు పిడికిలితో కొట్టనుండగా
మహేశ్వరుండు వానిని క్రోశదూరము బాణములతో పంపించెను.
ఆ సమయమున నీశ్వరుని బలాధ్యునిగా భావించి జలంధరుండు గంధర్వ మాయను పుట్టించినందున
గంధర్వులు నప్పరసలును పెక్కురుదయించి గానమును నాట్యమును చేయుచుండిరి. వీణామృదంగాది
వాద్యములు శ్రుతిమధురముగా (మోగింపంబడుచుండెను.
ఈ దృశ్యమును గాంచుచు శంకరుండు నిశ్చేష్ణుడైయుండగా జలంధరుండు యుద్ధరంగమాన
శుంభనిశంభులను నెలకొలిపి గౌరీదేవికొరకు కామమోహితుడై శంకరుని రూపముందాళి
నందివాహనముపై వెళ్ళగా అమ్మవారు చెలికత్తెలమధ్యనుండి వెడలి మాయశంకరుని చూచుచుండెను.
దనుజనాథుండు పార్వతీదేవిని చూచుటతోడనే వీర్యమును విడనాడి మొద్దుపారీన శరీరో |
గలవాడైనందున నమ్మవారు వానిని రాక్షసునిగా తెలుసుకొని వేగముగా ఉత్తరమానస సరోవరమవైపనో
నంతర్జితురాలయ్యెను. జలంధరుండిక చేయునదిలేక మహేశ్వరుని గురించి రణరంగమునకు
వాడయ్యెను. |
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
నాతడు సమీపించి కృతాంజలియె న
క మస్కరించి
oa గ్రవ్యమునాదేశింపు ని విన్నవించెను. అప్పుడు జగదంబ “కేశవా! మ. వన
పూర్ణము ననుసరించుము! వాని భార్యందగు శీలమును భంగపజచుము ! ఒకవేళ జలంధరునిపత్నిం
దు వు చెడగొట్టకున్నచో జలంధరుడు మరణింపడు. త పతి ప్రతాధర్మముతో
సమానమైనధర్మము లేదుగదా! లోకకల్యాణార్థమై నీవిట్టి పనిచేయుట దోషావహము కాజాలదు. ఇది
వ శాసనం”బని వక్కాణించెను.
ఇట్టి దేవీశాసనమును శిరసావహించి కపటముగా జలం
గ ధురుని భార్యను వంచించుటకు
నచ్చోటునకు విష్ణువు వెళ్ళినవాడయ్యెను.
ఇయ్యది ఈనవిజ్ఞాన సర్వస్వ” మను శాంకరీయ ఆంధధ్రానువాద
(ప్రవచనముతో ఇరువదిరెండన యధ్వాయము,
' (బృందాదేవిందగు పాతివ్రత్యము భంగపడుట)
అంత విష్ణుమూర్తి జలంధరుని నగరమునకుంజని యచటి యుద్యానవనమున నివసించి
ఇృందాదేవికి స్వప్పమును తన మాయా (ప్రభావమున దిగువ విధముంగనంబఅచెను.
జలంధరుండు మహిషముపె పైనెక్కి దిగంబరుడుగాను తైలమునంటుకొని నల్లని పువ్వులందాల్చి
మాంసముందిను జంతువులచే చుట్టబండి దక్షిణదిశకు తలకాయను పడగొట్టుకొని యుండువాడుగాను
తధితర దుష్టర్భ శ్యములతో బృందాదేవి తెల్లవారునపుడు దుఃస్వప్నమును గాంచి మేలుకొని సూర్యబింబమును
కాంతిహీనముగా ఛిద్రముతో కూడినదిగా నవలోకించి యియ్యది యశుభశూచకమని మదిందలబోయుచు
కోట బురుజులపై గోపురప్రదేశములయందు నుద్యానవనములయందు నెచ్చోటను విశ్రాంతింగానకుండినది.
మరియు నామె చెలికత్తె లిరువురిని వెంటనిడుకొని పలుచోట్ల తిరుగాడుచుండగా భయంకర
స్వరూపము సింహముఖంబును గల నిరువురు రాక్షసులు కనుపడినందున వెజగందినదై పరుగిడి యొకచో
శష్యనితోకూడిన తాపసునిచూచి “మునే! నన్ను రక్షించు”మని యాతని కంఠముపై వ్రాలినది.
అంత నా మునివరుండు బృందను కాపాడందలచి హుంకారముతోడనే రాక్షసులను తొలగింపగా
సిదాగేి భయము విడనాడి దోసిలొగ్గి నమస్కరించియు “మహాత్మా! రాక్షసభయమును నాకు తప్పించితివి
,'గ్వసమర్భడవు, నా విన్నపము నాలింపుము! నా భర్త జలంధరుండు ప్రస్తుతము రణరంగమున నెట్లున్నవాడో
యుము!” అని ప్రార్ధింప నాతడు కపటముగా మౌనమును నటించుచు నాకసమువైపు చూడగా
తులరుదెంచి మునివరుని కనుబొమల సజ్ఞంబడసియు జలంధరుని శిరంబు మొండెమును చేతులను
రుగా చూప్రినందున బృందాదేవి-పతివియోగమును భావించుచు మూర్చితురాలయ్యెను. మరియు
0త్ర తడవృనక్రు తెలివిగలదై' యట్లు'వలపిరచెను?:100. Varanasi. An eGangotri Initiative
381
గ్ర శ్రీ శివ మనో పురా
నాథా! మున్ను సుఖవినోదములతో నన్ను సంతోషపెట్టిననీవు ఇప్పుడెందులకు మాటాక్ష్య
కుం నోదించి చివరకు విష్ణుదేవునింగూడ పరాజితునొనర్చిననిన్ను నొక తాపసుండు వధించ
శివుడు పరమాత్మయనియు ఆతనితో వైరము పనికిరాదనియు చెప్పిన నామాటలు పాటింపకుంట్రిి
ఇవ్విధము తన హృదయము బాధపడుచుండగా దుఃఖించి ధైర్యము నవలంభించియు “మునివ్హ్మ
కరుణాలుడవై నాపతిని బ్రతికించు” మని వేడుకొనుచు నిట్టూర్పులను విడచుచు నాతని చరణములపై
వ్రాలగా మునివరుండు - ఈతండు శంకరునిచే వధింపంబడెను గాన నీతని జీవింపంజేయరాదు, బన
శరణాగతరక్షణమను సనాతన ధర్మమును పాటించి వీనింబ్రతికించెదనని వక్కాణించి జలంధరుని బ్రతికించి
యంతర్జితుండయ్యెను.
అంత. బృందాదేవి పతింజేరి యనురాగవశమున నుండగా నాతండు నామెముఖమును
ముద్దిడుకొనుచున్నందున తన దుఃఖమునంతయు పోగొట్టుకొని యదేయుద్యానమున బహుదినములు
నాతనితో విహరించుచు సుఖంబునుండెను. అంతనొక్మనాడు రతిసుఖాంతమున విష్ణువును గాంచి
యలుకంజెంది “పరస్తీలను పరామర్శించు నారాయణుని శీలమునకు ధిక్కారమగుగాక! మాయావశమున
కపటతాపసుడవై మాయావశమున కపటతాపసుడవై నన్ను వంచించితివి. .ఇందుకు తగిన ఫలము
ననుభవింతువు.
పాతివ్రత్య ధర్మమును కలుషితమొనర్చు నికృష్ణబుద్ధి కలవాడవు; నీవు చూపెట్టిన మాయారాక్షసులే
నిజముగా రాక్షసులై జన్మించి నీ భార్య నపహరింతురుగాక! నీవుగూడ భార్యావియోగదుఃఖమున క్రుంగుచు
నడవిందిరుగాడుచు వానరుల సహవాసము నొందుదువు గాక! ఇంతకుమున్ను నీ శిష్యుడుగా నుండిన
యాదిశేషుండు నీ సహచరుండగు గాక!” అని బృందాదేవి విష్ణువును శపించి యాతండు వలదనుచున్నను
చితింజేర్చుకొని యగ్నింబ్రవేశించినది.
అట్టితణి నా సాధ్వీమణిందగు సద్గతి నవలోకించుటకు నంతరిక్షమున (బ్రహ్మాది దేవతలు
దెంచియుండిరి. బృందాశరీరమునుండి బయల్పడిన ఆత్మజ్యోతి - అమ్మవారి దేహమునందు లీనము
కాగా ఖేచరులు జయజయ ధ్వానములంజేయుచుండిరి.
కాలనేమి రాక్షసుని పుత్రికయగు బృందాదేవి-తన పతివ్రతా ధర్మప్రభావమున శాశ్వతముగా మక
పొందగా నారాయణుండు బృందను తలచుచు నామె కాష్టమునందలి బూడిదయందు పొర్గాడుచు సురో
సిద్ధులు ప్రబోధించుచున్నను పెడచెవింబెట్టియు మనఃశాంతి నొందకుండెను.
ఇయ్యది “శివవిజ్ఞాన సర్వస్వ” మను శాంకరీయ ఆం(ధ్రానునాద
(ప్రవచవముతో ఇరువది మూడన యధ్యాయము.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
శ్రీ శివ మహా ప్రరాణనం.
(జలంధరుని శంకరుండు సంహరించుట)
జలంధరుండు కైలాసమున పార్వతీదేవిని గానక యు
గథమున కట్టించి కొట్టించుచున్న దృశ్యమును శంకరుండు గాంచి
సామర్థ్యము నంతయు మలచి శిరస్సు వంచి విచారపడుచుండ జలం
మూడు బాణములతో శంకరుని వేధించెను.
పామరునివలె దీనమానసుండై తన
ధరుం డిదే సమయమని తీక్టములైన
అంత నా పరాత్పరుండు రౌద్రాకారముం దాల్పగా రాక్షసులు శుంభనిశుంభులును యుద
నిలవంజాలక పాఖుచుండ శంకరుడు దుర్మార్గులైన శుంభనిశుంభులారా! పార్వతీ దేవిని బంధించినందున
మీరిరువురును మిగుల నపచారము నొనర్చితిరి. ఇప్పుడు రణరంగము నుండి పారిపోవుచున్నారుగాన
మిమ్ము వధింపగూడదు. అందువలన మీరు పార్వతీదేవిచే కదనమున మడియుదురు గాక[* అని
, శపించెను.
ఇవ్విధము శంకరుడు (ప్రవర్తించుచుండ జలంధరుండు కోపోద్రిక్తుడై తీక్మములగు బాణములను '
శంకరునిపై వేయగా రణరంగమంతయు బాణములచే కప్పంబడినందున చీకటిగా నుండెను. అంత
నా పరాత్చరుండు జలంధరుని బాణములను ఛేదించునంతలో నవ్వాడు పరిఘముతో వృషభమును
కొట్టెను. ఆ దెబ్బకు తాళంజాలక వృషభము - కదనమునుండి పరుగిడుచుండినదై శంకరుండు ఆపుచున్నను
| నిలవదయ్యెను. అటుపిమ్మట మహేశ్వరుండు తన ఉగ్రరూపముందాల్చి ప్రళయాగ్నివలె మండిపడుచు
ఇతరులకు వధింప శక్యము కానందున తానే జలంధరుని సంహరింపవలెనని మదిని నిశ్చయించుకొని
'ీనిని శంకరుండే సంహరింపజాలు” నను బ్రహ్మదేవుని వాక్యమును స్మరించుచు లోన దయంబూనియు
కన కాలి బొటనవ్రేలు నుదకమున రాచి అద్భుతంబగు నొక చక్రమును పుట్టించెను.
ఇద్ది ముల్లోకములను సంహరింపంజాలునని తీర్మానించి “జలంధరా! బలవంతుడవైనచో
ప్పుడు నీ బలముం జూపుచు యుద్ధమునకు సంసిద్ధుడవు కమ్ము!” అని పరమేశ్వరుండు వక్కాణింపగా,
అంత జలంధరుండు కోపోద్రేకమున కన్నులనుండి నిప్పులను రాల్చుచు దహించునో యన్నట్లు
గొంచుచు “మహేశ్వరా! చక్రమునకై నీవు జలమున వ్రాసిన రేఖను క్షణములో తుడిచివేసి నిన్ను,
తో కూడ వధింతును. గరుత్మంతుండు నాగములను వలె ప్రాణుల నమరులతో కూడ నొకే
“మేన నశింపంజేయుదును. చిన్నతనముననే నారాయణునోడించితిని. బలవంతుడైన బ్రహ్మదేవుని
తో గూడ నా యాస్థానమున నుండంజేసితిని నా ముందు నీ సామర్థ్య మెంతటిది?
గరుడుని ముందు సర్పములవలె నా ముందు దేవేంద్ర అగ్ని యమ కుబేర వాయు వరుణాది
ఆక
గవుల్స నిలువంజులకు2డిడి/20! Math Collection, Varanasi. An 6920001౪ Initiative
383
యీ శ్రీ శివ మహో ప్రరాఇన్ష
ను నన్ను మోయు వాహనము లభింపలేదు. మేరు మందా
భూమ్యాకాశములయం దెచ్చట bs
దం బోకార్చుకుంటిని. ఒకప్పుడు హిమాలయమునకు వెడలి
పర్వతములను ఢీకొని నా మేని దుర
గంగాప్రవాహము నవలీలగా నడ్డగించితిని.
నా పగతుఅ నందరిని నా భటులే కదనమున నోడించిరి. సముద్రములోని బడబయను గుజ్దమ్యం
దగు నోరు కట్టివేసితిని గావున ప్రపంచమంతయు జలమయం బియ్యెను. ఐరావతాది గజములన్స
సముద్రమునం బడవేసితిని. గరుత్మంతుని విష్ణుమూర్తితో సహ నాగపాశముతో బంధించితిని. ఊర్హ -
మున్నగు నప్పరసలను కారాగృహమున నుంచితిని. దేవేంద్రుని రథముతో గూడ శతయోజన దూరమున
విసరి పాజవేసితిని. నన్ను సింధు పుత్రునిగా మహాబలశాలిగా ముల్లోకములను గెలచినవానిగాన్స
గుర్తెరుగకుంటివి.” అని ప్రగల్భములంబలికి కదలకుండుటయే గాక మరణించిన దైత్యులను గూఢ
తలపకుండెను.
దుర్శదుండగు జలంధరుండు ఇట్లు విలపించి భు జములంజజచుచు కఠినముగా మందలించినందున
మహాదేవుండు అట్టహాసముంజేసి మితిమీరిన ఆగ్రహముం జెందినవాడై తన పాదాంగుష్టమునుండి పుట్టించిన
చక్రమును కేలంబూని వానిపై ప్రయోగింపనద్ది కోటిసూర్య ప్రతీకాశమై ప్రళయాగ్నిం బోలె మండుచు
నేలను నింగిని కాల్చునో యన్నట్లు కనంబడుచు వేగముగా జలంధరునిం దాకి యవ్వాని శిరముం |
ద్రుంచివేసెను.
అంత నాతని శరీరము రెండు భాగములుగా అంజన పర్వతమువలె క్రింద పడగా నద్దానినుండి |
బయలుపడిన నెత్తురుతో నేలయంతయు వికృతం బయ్యెను. మహాదేవుని యాజ్ఞావశమున జలంధరుని |
" రక్తమంతయు మహారౌరవ నరకముంజెంది రక్తకుండముగా పరిణమించెను.
అట్టితథి జలంధరుని ఆత్మజ్యోతి-బృందాదేవిందగు జీవము పార్వతీదేవియందు వలెను శంకరునిలో |
లీనంబయ్యెను.
అవ్విధము లోకకంటకుండైన జలంధరాసురుని శంకరుండు చంపినందున దేవతలు గంధర్వుల |
నాగజాతివారు సిద్ధులు మునులును మహాదేవుని ప్రశంసించుచు పుష్పములం గురిపించుటయే గో
నప్పరసలును కిన్నరస్త్రీలును శివకీర్తిని గానముం. జేయుచు నాట్యమాడుచుండిరి. దశదిశలును
ప్రసన్నములయ్యెను. వాయువులు చల్లగా మెల్లగా వీచుచుండెను. చంద్రుడు శీతల ప్రకా
వెలుగొందుచుండెను. సూర్యుండు ఉష్ణరశ్శియె ఆకసమున సంచరించుచుండెను. అగ్నులు ప్రశాంతేహో |
, మండుచుందినవి. అంతరిక్షము ఎట్టి వికారము లేనిదిగా కన్సట్టుచుండెను. అనంత స్వరూపములో
వరుండు జలంధరుని సంహరించినందున (బ్రహ్మాండమున (ప్రాణులందరును స్వస్థచిత్తులే
కర్తవ్యములను నెరవేర్చుచు శివానుగ్రహమున సుఖముగా నివసించుచుండిరి.
ఇయ్య ది“ిననిజ్ఞాన సర్వస్వ" మను శాంకరీయ ఆం(ధ్రానువాద
ప్రనచనముతో ఇరునదినాలుగవ యధ్యాయము.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
ర్ట | శీ శివ మువో వురాణనం
(అమరులు శంకరుని నుతించుట)
అంత చతుర్ముఖుండు మొదలగు నమరులు మునులందరును
(కరుని దిగువ విధము స్తుతించిరి. వేదశాస్త్ర సమ్మతములగు వాక్కులతో
మహాదేవా! శరణాగతవత్సలా? భక్తుల దుఃఖములను పోగొట్టువాడవై సజ్జనులకు సుఖముల
ఇంగూర్చుచుందువు, నీ లీలావిలాసములు అద్భుతములై భక్తులు కానివారికి రుచింపవు, దుర్మార్గులు
న్నారాధించినను సత్ఫలితమును పొందజాలరు. వేదము గూడ నీ మహిమను యథార్థముగా వర్షింపం
ఇరదు. మహానుభావులు-తమ బుద్ధిబలముకొలది నిన్ను గురించి గానముంజేయుచుందురు. సహస్ర
ఖఖములుగల ఆదిశేషుండు మున్నగువారు నిన్ను ప్రశంసించుచు తమ వాక్కును పవిత్రముం
కుకొనుచున్నారు. నీ యనుగ్రహము ప్రసరించినచో మూగవాడైనను (బ్రహ్మమును గురించి ధారాళముగా
ాటలాడును. నీవు భక్తిచే మాత్రము తెలియంబడుదువని వేదశాస్త్రములు 'ఘోషించుచున్నవి. దీనులపై
(యగలవాడవనియు సర్వవ్యాపకుడవనియు ఏకా గ్రభక్తిగలవారికి దర్శనము నిత్తువనియు ఎట్టి వికారము
'శీవాడవనియు భావించుచున్నాము.
పూర్వము పలువురు నిన్ను పూజించినందువలననే ఇహసుఖములం బడయుటయే గాక మోక్షము
శొందినవారు. ఎట్లనంగా? దాశార్హుడను రాజు, ఆతని భార్యయగు కళావతియు శివు నారాధించియే
వల్యమును పొందినవారు. మిత్రసహుండు మదయంతియను దంపతులు పార్వతీపతి నర్చించి సిద్ధిం
గొందీరి,
కైకయరాజపుత్రికయగు సౌమినీదేవి - మహాదేవుని భక్తివలననే యోగులకు గూడ దుర్గభంబగు
ఇ్వకసుఖముంబడసినది. విమర్షణుండను నృపుండు ఏడుజన్మలయందు పరమేశ్వరు నారాధించి
హేకసుఖముల ననుభవించుటయే గాక సద్దతి నొందినవాడయ్యెను. .చంద్రసేనుండను మహారాజు
ఏ నుపాసించియే సంసారదుఃఖమునుండి. నిర్యుక్తుండయ్యెను. గొల్లదాని కుమరుండగు శ్రీకరుండు -
సిజనేర్సని యుపదేశముంబడసి శివభక్తుందై ప్రపంచసుఖము ననుభవించి చివరకు శాశ్వతస్థానమగు
కొసముంయెందినవాడు. సత్యరథుండను భూపతి, ధర్మగుష్తమహారాజు, శుచివ్రతుండను బ్రాహ్మణుం
న్‌ చిత్రవర్మయను రాజు, శివుని పూజించియే తరించినవారు. చిత్రాంగద మహారాజు సీమంతినీదేవితో
సోమవారవ్రతమున శంకరు నారాధించియే సంసారసాగరము నతిక్రమించి కృతార్థుండయ్యెను.
'సందర్తుండ్షను (బాహ్మణుండు న్వధర్మమును విడనాడి వేశ్యాలంపటుండైనను భక్తి శ్రద్ధలతో
రునర్చించినందున వేశ్యతోకూడ పరమధామమగు శివలోకమును చెందెను. భద్రాయువను
(డు - తన తల్లితోకూడ శంకరుని సేవించి రాజ్యసుఖములంబడసియు ముక్తుండయ్యెను.
జొతులస్ర్రీలననుభవించుచు మాంసభక్షణముంజేయు దురాత్ముండైనను శివుని పూజించినచో
గములన్స విడగొ ట్టుకొని ఉన్యరాహిత్యముంనొండునుః[2౧25:. An eGangotri Initiative వ
ఎణుకవాడొక్కండు - తనభార్యతోకూడ నిత్యము గంగాధరుని కొలుచుచు భస్మధారణని యవ
వశమున శివానుగ్రహపాత్రుండయ్యెను.
భద్రసేనుని కుమారుండు, మంత్రితనయుడు నిరువురు - నిత్యము భస్మరుద్రాక్షధారులై శంకు
పూజించి సంసారసుఖముల ననుభవించి యంత్యకాలమున శివలోకముం జెందినవారైరి. సింగ
మహానంద యను వేశ్యలు ఆ మహేశ్వరునియందు భక్తిగలవారై సద్గతి నొందినవారు. శారద యన్స
బ్రాహ్మణ వనిత - వితంతువైనను ఉమామహేశ్వరు వ్రతరూపమున శివునారాధించి సంసారబంధమృన్స
విడగొట్టుకొనెను. బందుగుండను నామమాత్ర బ్రాహ్మణుండు భ్రష్టుడైనను శివచరితము నాలకించినంద్వు
కృతార్థుందయ్యెను. అటులే బిందుగుని భార్యయగు చుంచుకయు శంకరుని మహిమను మనసార
విజ్ఞానవంతురాలయ్యెను.
దీనబాంధవా! శంకరా! వీరేకాదు. లెక్కింపనలవింగాని భక్తులెందరో నిన్నారాధించి నీ
యనుగ్రహమునకు పాత్రులైనవారు.
శ్లో! త్వం పరః ప్రకృతే ర్రహ్మ - పురుషాత్‌ పరమేశ్వరా |
నిర్గుణ స్రీగుణాధారో - బ్రహ్మవిష్ణుహరాత్మకః ॥ 29
ప్రకృతిని పురుషుని మించినవాడవై ఆకలి దప్పి మున్నగు ప్రాకృతగుణములు లేనివాడై |
బ్రహ్మవిష్ణుమహేశ్వరరూపమున రజః సత్త్వతమోగుణములకు ఆశ్రయము నొసగితివి.
నిరాకారుండవైనను అనేక లీలారూపములను ధరించి లోకకల్యాణము నొనంగూర్చుచుందువు
ఇట్టి నీకు మేమందరము దాసులమగుదుము. ప్రసన్నుడవై మమ్ము సర్వదా రక్షించుము! నిన్ను శరణముగ
వేడుచుంటిమి.
ఇవ్విధము బ్రహ్మాదిదేవతలు బుషులును ప్రార్థింపగా శంకరుండు ప్రసన్నుడై యమరులకు అనేక
వరంబుల నొసగి యంతర్థానముంజెందెను,
అంత (బ్రహ్మాదులును శివుని వైభవమును కీర్తించుచు తమ తమ నివాసములకుం జనినవారు.
జలంధరుని సంహారము గల ఈ మహేశచరితము మహాపాపములను నివారించును. దేవకీ”
గావించిన నీ శివస్తోత్రంబు మహేశ్వరునికి సంతసమొదవంజేసి భక్తులకు సర్వసుఖముల నొనంగూర్బో
ఇద్దానింజదువువారు చదివించువారును ఈ లోకమున గొప్ప సుఖము ననుభవించి క్రైలాసమో
దివ్యరూపము గలవారై నివసింతురు.
ఇయ్యది “శినవిజ్ఞాన సర్వస్వ” నును శాంకరీయ ఆం(ధ్రానునాద
(్రవచనముతో ఇరునదియెదన యధ్యాయము.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 386
ఖీ శ్రీ శివ నునో వ్రరాణనం
(విష్ణువుందగు మోహమును తీసివేయుట)
అమరులు వెళ్ళుటకు ముందు కొంత తడవు మౌనముతో నిలువంబడియుండగా శంకరు డు
వారిని గాంచి “బ్రహ్మాదులారా! జలంధరుండు నా యంశతో పుట్టినందున కుమారునితో ను
వానిని మీ క్షేమమునకై సంహరించితిని. ఇందువలన మీరు సుఖముగా నుండుడు! నిర్వికారుద న
నా లీలావిశేషము దేవతలకొరకు లోకకల్యాణము కొరకున్ను ప్రవర్తించుచుండు” నని ర
అంత్ర నవ్వారు వినములై శంకరునికి (మొక్కులిడి నారాయణుని ప్రవర్తనను గురించి యిట్లు
విన్నవించిరి.
దేవా! శతృభయమును నివారించితిరి. కాని మరియొక నద్భుతము తారసిల్లినది. ఇప్పట్టున
మేమేమి చేయవలెనో తోచుటలేదు. విష్ణువు బృందను మొహింపంజేశినందున నామె జలంధరుని
కాష్టముందగు నగ్నియందు భస్మంబయ్యెను. కాని విష్ణువు బృందాదేవియందలి మోహమునంజేశి భ్రాంతుడై
నీ మాయాప్రభావమున చితాభస్మందాల్ని సిద్ధులు మునులు ప్రార్థించుచున్నను పెడచెవింబెట్టి
మేలుకొనుటలేదు. కావున విష్ణువునకు పూర్వస్మృతికలుగునట్లు బోధింపుము! చరాచరమంతయు నీ
| యధీనము గదా!”
శంకరుండవ్వారి మొణ నాలకించి “అమరులారా! నా మాట పాటింపుడు!. నా మాయ యేరికి
నుల్లంఘింప నలవిగానిదై ప్రాణులందరిని మోహింపంజేయుచుండును. అట్టి మాయకు లొంగినవాడై
విష్ణువు కాముకుండయ్యెను. కావున జగన్మాతయగు ఆదిశక్తిని ప్రార్థింపుడు! ఆ యమ - ప్రసన్నురాలై
మీ కార్యమును సాధించు”నని సెలవీయగా భక్తవత్సలురాలైన మూల ప్రకృతిని దిగువవిధము (ప్రస్తుతించిరి.
సత్త్వరజస్తమోగుణములకు నిలయమగు మూలప్రకృతిని సృష్టి లయ కారితి యగు పరాశక్తిని
ప్రార్థించువారము. నీ రూపమును నీ కార్యమును పూర్తిగా గుర్తెరుగువారు ముల్లోకముల యందెవరును
గానరారు. నీ యందు భక్తిగలవారికి దరిద్రము మోహము జనన మరణాదులును సంభవింపవు.
దుర్గా! భవానీ! విష్ణుమోహమును తొలగించి దేవతలకు మేలొనంగూర్చుము! జలంధరుడు -
శంకరునితో పోరాడుచుండగా పార్వతీదేవి (ప్రేరేపించినందున విష్ణువు బృందను మోహింపజేసి యామెను
పాతివ్రత్య భ్రప్టరాలుగా నొనర్చినందున బృందాదేవి పతితో సహగమనముంజేసి పునీతురాలయ్యెనుకాని
విష్ణవునకు బృందామోహము విడలేదు. పరమేశ్వరుండు నీవు నుభయులు - భక్తుల నుద్ధరించువారై
కృషాపూర్ణహృదయులగువారు గదా! విష్ణువు పూర్వమువలె జాగరూకుడై వైకుంఠమునకు వెళ్లునట్లు
అనుగ్రహింపుము!
అంత నాకాశమండలమున దివ్యజ్యోతిస్సునుండి దివ్యవాణి దిగువ విధము దివిషదులకు వినం
బెడెను,
గౌరీ లక్ష్మీ సరస్వతీ రూపములతో విలసిల్లుదానను నేనే, కావున నా ముగ్గురి నాశ్రయించి మీ
కార్యము డు!
ను సాధించుకొనురదు! 2; Math Collection, Varanasi: An eGangotri Initiative 387
కీ, శై శివ మహా ప్రరాణవ
అమరులు ఆకాశవాణి నాలకించుచు విసృ్మయంబందుచుండగా దివ్యజ్యోతి యంతరించెను. అంగ్ర
సురలు - ముగ్గురు దేవుల సన్నిధింజేరి శిరంబులు వంచినవారై అనేక విధస్తోత్రములతో కొనియాడ
నా దేవీత్రయము ప్రసన్నముఖ పంకజములతో దశదిశలను తమ కాంతులతో వెలుగొందంజేయున్చ
లు సమాచారము నంతయు నివేదింపగా నవ్వారు మూడు విత్తనములనిడి “విష్ణ
ప్రత్యక్షమైరి. అమరు స
మైహించిన చోట నీ విత్తనములను నాటుడు! మీ పని నెరవేరు”నని వక్కాణించి యంతర్థానమం
జెందిరి.
అంత నమరులు శక్తివిశిష్ట శివాంశ సంజాతలగు నా మూడు శక్తులను మదిం దలచుచు బృందాదేవిం
దగు చితాభస్మయందు నాటగా నా విత్తనములనుండి ఉసిరిక, జాజి, తులసి యను మూడు చెట్లు
పుట్టినవి. (సరస్వతీదేవి విత్తనమునుండి ఉసిరికచెట్టు, లక్ష్మీదేవి విత్తనమునుండి జాజిచెట్టు, గౌరీదేవి
విత్తనమునుండి తులసీవృక్షంబు నుద్భవించెను.)
అవ్విధము వనస్పతులు - స్రీరూపములదాల్చి కనుపడగా నవ్వారియందు అనురాగము కలవాడై
మోహించినందున తులసీధాత్రీదేవులు విష్ణువును (ప్రేమించినందున పూజనీయురాండ్రుగా నుండిరి.
లక్ష్మీబీజ సంభూతురాలైన మాలతీదేవి మాత్రము అసూయతో దూరమున్నందున బర్బరయనంబజగి
పూజనీయ కాకుండెను. .
అట్టితటి విష్ణువు మోహమును విడనాడి ధాత్రీతులసీదేవులను తోడ్కొని యమరులు నమస్కరించు
చుండగా వైకుంఠమునకు వెళ్ళినవాడయ్యెను. ధాత్రీవృక్షముగాని తులసీ వృక్షముగాని కార్తికమాసమున
పూజింపంబడినచో దేవతలందరు సంతసింతురు. ముఖ్యముగా విష్ణువు ప్రీతింజెందును. ఆ రెంటిం
గూడ తులసి శ్రేష్టంబైనది.
శ్లో॥ త్య క్షా గణేశం సర్వేషాం - ప్రీతిదా సర్వకామదా ॥ 2౪
గణపతికి మాత్రము తులసి - ప్రియము కాదు. తదితర దేవతలకు (ప్రియంబై కొలుచువారి
కోరికల నన్నిటిని ప్రసాదించునట్టిది.
వైకుంఠమున గతమోహుడై నివసించు నారాయణు నమేళులు ప్రార్థించి తమ నివాసములకుం
జనగా విష్ణువు పూర్వమువలె శివుని స్మరించుచు సుఖముగా నుండెను. ఈ యాఖ్యానముం జదివి
యుద్ధరంగమున పాలుగొనువారు తప్పక శత్రువుల నోడింతురు. నాలుగు వరముల వారికి నియ్యది
శ్రేయస్సు నొనంగూర్చును. స
ఇయ్యది “శనవిజ్ఞాన సర్వస్వ” మను శాంకరీయ ఆం(ధ్రానువాద
(ప్రవచనముతో ఇరువదియారన యధ్యాయము. '
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 388
= డక
బప
ననన నతన ననననునననుల
*
శ్రీ శివ మనో ప్రరాణను
డా
‘ (శంఖచూడుడు జన్మించుట)
సూతుండు చెప్పందొడంగెను. శ;
ము ర్త
శ్రా హర్షులారా? శివభక్తిని పెంపొందించు మరియొక చరితమును' (ప్రేమతో వినుండు!
శంఖచూడు డనంబడు దానవుని రణరంగమున శివుండు వధించిన
మరీచి ప్రజాపతి యనుంగు కుమారుడైన కశ్యపునకు దక్షప్రజాపతి తన కుమార్తెల పదముగ్గురి
నొసగి వివాహముంజేయగా నవ్వారిలో దను వనంబడు భార్య - పతిసౌభాగ్య వృద్ది గలదై రూపసిగా '
నుండెను. ఆ దనుదేవికి పెక్కురు కొమరులు ప మ.
షు 01 లు పుట్టిరి. వారిలో విప్రచిత్తి యనువానికి దంభుండను
కుమారుండు విష్ణుభక్తుండై జన్మించెను. దంభుండు చిరకాలము వరకు సంతానములేనివాడై శుక్రాచార్యుని
యుపదేశమున పుష్కరక్షేత్రమున పద్మాసనస్థుడై లక్షవత్సరములు శ్రీకృష్ణమంత్రమును జపించుచుండగా
వాని శిరమునుండి తపోజ్వాల బయలుదేరి జగమున వ్యాపించినందున అట్టి వేడిమి నోర్వలేక సురలు
మునులు దేవేంద్రుని ముందిడుకొని బ్రహ్మదేవుని శరణము నొందినవారై ప్రణమిల్లి నుతించియు తమ
వేదనను చెప్పుకొనిరి.
వృత్తాంత మిందు ముఖ్యంబైనది.
అంత పంకజాసనుండు గమనించి యవ్వారి నందరిని వెంటనిడుకొని వైకుంఠమున కేగి యంజలిం
ఘటించియు దిగువ విధము విన్నవించెను.
రమానాథా! రక్షించుము! ఈ తాప మెందులకు కలుగుచున్నదో తెలియకున్నాము. నిన్నాశ్రయించు
వారిని కాపాడు. కరుణ గలవాడవు; దీనబాంధవుడవు; శరణాగతులమై ప్రార్థించుచుంటిమి. అంత
నారాయణుండు అవధరించి చిరునగవుతో “అమరులారా! భయపడకుండు! ప్రళయము గాని ఈతిబాధలు -
గొని వచ్చు సమయ మిదికాదు. దంభదానవుండను నా భక్తుండు - పుత్రార్థియె తపించుచున్నవాడు.
కొవున వానికి వరము నొసగి యనుగ్రహించెదను” అను వక్కాణింపగా సురమునులు స్వస్పచిత్తులై తమ
ఈమ నెలవులకుంజనిరి. |
అంత పద్మనాభుండు పుష్కరక్షేతమునకు వడిగా వెళ్ళి “దంభా! వర మొసగెదనడుగు” మని
వృధుమ్షధురముగ పలుకగా దంభుండు నారాయణుని గాంచి కడు భక్తిని మైక్కులిడి “పుండరీకాక్ష!
రక్మీపత్ర నాయందు అనుగ్రహము కలదేని - దేవతలను జయించువాడు మహాబలపరాక్రమ
సంపన్నుండు నీ యందు భక్తిగలవాడు నగు కుమారుని ప్రసాదింపుము!” అని ప్రార్థింపగా విష్ణువట్లే
అని వచించి వైకుంఠమునకు జనినవాడయ్యెను.
దంభుండు హరి యంతరించిన దిశను నమస్కరించి పూర్ణమనోరథుండైనందున మిగుల
సుశసముతో స్వగృహమున కేతెంచి కొద్దికాలము సుఖంబు నుండగా దంభుని భార్య గర్భవతియై
కించుచ్చుండైను. CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
389
గ్జీ శ్రీ శివ మహో పురాణ
గోలోకమున రాధాదేవిచే శపింపంబడిన సుదామ యను గోపాలుండు దంభుని భార్యందగు గర్భవ
ను. అంత కొంత కాలమునకు దంభపత్ని ప్రసవించి కుమారుని కను
త్రకర్మ సంస్కారమును చేయునపుడు గొప్ప వేడుకగా నుండెన్స.
తక్లచండ్రుని వలె దినదిన 'ప్రవర్ధమానుండై చిన్నతనమునన్లే
ప్రవేశించి పెంపొందుచుండి
దంభుండు మునులను రప్పించి జా
శంఖచూడుడను పేరుతో నా బాలుడు
సమస్త విద్యల నభ్యసించి విరాజిల్లుచు తల్లిదండ్రులకు ముదము నొనంగూర్చుచు తన వంశమువారందరిక్ష
ప్రియుండయ్యెను.
ఇయ్యది “ివవిజ్ఞాన సర్వస్వ” నును శాంకరీయ ఆం(ధ్రానువాద
ప్రవచనముతలో ఇరునదియేడన యధ్యాయము.
| అష్టా వింశాధ్యాయము
(శంఖచూడుడు తపంబొనరించుట వాని వివాహంబును)
శంఖచూడుడు పెద్దవాడై జైగీషవ్యుని యుపదేశముం బడసి పుష్కరక్షేత్రమున బ్రహ్మదేవు నుద్దేశించి
యేకాగ్రమానసుడై తంపిచుచుండగా పంకజాసనుండు ప్రత్యక్షమై వరమును కోరుకొనుమని వక్కాణించెను.
అంత నా దానవుడు బ్రహ్మదేవుని దర్శించి ప్రణమిల్లియు “అమరులు తనను జయింపంగూడదూ
అని వరమడుగగా స్వయంభు వట్లే యగుగాక యని వరంబొసగి జగన్మంగళప్రదంబగు శ్రీకృష్ణకవచమును
ప్రసాదించియు “ధర్మధ్వజుని కుమార్తెయగు తులసీదేవి బదరికాశ్రమమున తపించుచున్నయది. కావున
నీ వచ్చోటునకు వెళ్ళి తులసిని వివాహమాడు” మని యాదేశించి యంతర్థానముంజెందినవాడు.
పిమ్మట శంఖచూడుడు సంతుష్టాంతరంగుడై శ్రీకృష్ణకవచమును కంఠమున ధరించి పుష్మరమ
నుండి బదరికాక్షేత్రమున కబుదెంచి యవలోకింపగా తాపసి రూపసియు నగు తులసి యనురాగముళో
తనను చూచున్నందున సమీపించి మధురముగా దిగువవిధము సంభాషించెను.
“నీ వెవరు? ఎవరి కుమార్తెవు? ఇచ్చోట నేమి చేయుచున్నావు? మాటలాడవెందులకు? నని
నీ కింకరునిగా భావింపుము!
_ అంత నా తరుణి శంఖచూడుని విలాసవాక్యముల నాలకించి కామమోహ ముట్టిపడుచుండగ
“ధర్మధ్వజ పుత్రికను తపోవనమున తపించుచున్నాను. నీవెవరో సుఖముగా వెళ్లుము! స్రీలు సామాస్తో
కారు. విషముతో సమానముగా నపకరించువారై (బ్రహ్మాదులంగూడ విషయలోలురంజేయదురు'
వంటి సజ్జనులు స్త్రీలను సమీపింపరాదు.” అని వక్కాణింపగా నాతండు “దేవీ నీవు చెప్పినది
నిజము గాదు పతివ్రతలలో నీ వగ్రగణ్యురాలవు నేను గూడ యథేచ్చముగా స్త్రీలను పేమిం
కాను. బ్రహ్మదేవుని యనుమతిని నీ చెంతంజేరితిని. గాంధర్వవిధానముగా నిన్ను పరిగొ
దనుదేవివంశమ్లున జన్మించిన దంభునక్లు కుమార్లుడనైతిని
amwadi Math Collection, VaranasrrAn eGangotri Initiative
చ
f శ్రీ శివ మనో ప్రరాణను
గోలోకమున శ్రీకృష్ణుని సేవకుడనై యుండగా రాధాదేవి నన్ను శపించినందున దానవుడనై
ంపవలసివచ్చినది. శ్రీకృష్ణుని యనుగ్రహమునంశేసి స
ను పలికెను. పూర్వజన్మను స్మరించు శక్తి గలవాడను.” అని
అంత తులసీదేవి సంతసించి చిరునగవుతో “మహానుభావా! నీదగు
నగుచున్నాను.
fh న ధన్యః పురుషో లోకే _ న ప్రియా యః పరాజితః ॥
వనిత చేత నోడింపంబడని పురుషుడే లోకమున ధన్యుండగును. సత్మర్మలంజేయు వాడైనను
శరుణికి లొంగినచో నవవితుండగుటయే గాక నట్టి వానిని పితరులు అమరులు మలు
ప్రాణులందరును నిందింతురు. జననమున మరణమునను (బ్రాహ్మణుండు పది దినములలో శుద్దుండగును.
ఖ
క్షతియుండు వండ్రెండ్రు దినములలోను వైశ్యుండు పదునైదు దినములలోను శూ|ద్రుండు
ముప్పదిదినములలోను పరిశుద్ధులగుదురు.
సత్త్వగుణమున విధేయురాల
26
శ; నశుచిః ప్రీజితః క్వాపి - చితాదాహం వినా పుమాన్‌ ! 29
ఆడదానిచే పరాభవింపంబడు పురుషుండు మాత్రము జీవితకాలమందెప్పుడును శ్మశాన కాష్టమున
కాల్బంబడువరకు పరిశుద్ధుడు కాజాలడు. (స్రీజితుండగు పురుషుడు చేయు తర్పణమును
పీండప్రదానమును పితరులు (గ్రహింపరు. ఇంతియే గాక తరుణీలోలుడు సమర్పించు పుష్పఫలాధికమును
గూడ దేవతలు స్వీకరింపరు. అట్టివాడు గావించు ఉపాసనగాని తపంబుగాని జపహోమపూజనములు
గాని సార్థకములు కావు. మరియు కామినీకాముకుండు అభ్యసించిన విద్యయు, చేయు దానంబు,
వ్యర్థంబులగును. .
ఆర్యా! నీ విజ్ఞానమును గుర్తించుటకు నిన్నిట్లు పరీక్షించితిని. కామిని - కాంతుని పరీక్షించియే
సరిగ్రహింపవలెను కాదా!” అని వక్కాణించుచుండగా బ్రహ్మదేవుండచ్చోటున కేతెంచి “శంఖచూడా!
ఈ తులసితో వివాదమెందులకు? గాంధర్వ వివాహవిధి నీమెను స్వీకరింపుము! నీవు పురుషశ్రేష్టుం.
కవు. ఈమె స్రీరతృంబునైయున్నది. నిపుణురాలితో నేర్చరియగువాడు చెలిమింజేయుట శ్రేయస్మరంబగును.
ఎల్టివిరోధములేని సుఖము నెవండనుభవింపకుండును? ఒకవేళ నట్టి సుఖమును పరిహరించినచో
నట్టివానిని పశువనవలసియుండును. ఐనను తులసీ? దేవతలను దానవులను వశపణచుకొనువాడు
సద్గుణములు కలవాడు నగు నీకాంతు నెందుకు పరీక్షించెదవు?. వీనితో లోకములన్నిటియందును
యథేచ్భమ్సుగా విహరింపుము! అంత్యకాలమున గోలోకమునకుంజని శ్రీకృష్ణు నాశ్రయించు వీనిని
సరింతువు!” అని వచించి నిజనివాసమునకు వెళ్ళగా శంఖచూడుండు తులసిని గంధర్వ విధానముగా
| సరిగ్రహించి జనకుని నివాసమునకుంజనియు భార్యతో సుఖముగా నుండెను.
ఇయ్యది “ఢివనిజ్ఞాన సర్వస్వ” నును శాంకరీయ ఆం(ధ్రానువాద
(ప్రవచనములతో ఇరునది యెనిమిదవయధ్యాయము.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative = 391
శ్రీ శివ మహో ఫ్రర్మ్యా
- ఏఠోనత్రింశాధ్యాయము
(శంఖచూడుని రాజ్యాభి'షేకము, దిగ్విజయము పూర్వజన్మ వృత్తాంతంబున్స)
శంఖచూడుడు తపంబాచరించి వరముంబడసియు స్వగ్భహమునకురాగా దానవులు దైత్యులు
మిగుల సంతసించిరి. ఇం[ద్రాదిదేవతలు తమ గురువైన బృహస్పతితోకూడ నేతెంచి శంఖచూడున్వ
వినయముతో మొక్కులిడియు మాకన్న నెక్కుడు ప్రభావము గలవాడని భావించుచు నుండిరి,
దంభపుత్రుడైన శంఖచూడుండు - తన కులగురువగు శుక్రాచార్యునికి సాష్టాంగ నమస్మాగమ్సన్స
నిండుభక్తిని సమర్పింపగా శుక్రాచార్యుడు శుభాశీస్సుల నొసగి దేవదానవులకు గల సహజ మై.
వృత్తాంతమును దేవతలచే దానవులు పరాజితులగుచున్న విషయము నంతయు నివేదించి అసుగు
నందరిని సమ్మతింపంజేసియు నాతని దానవ ప్రభువుగా నెన్ను కొనినవాడు.
అట్టితణి దైత్యదానవులు సంబరపడుచు పలురకములగు కానుకలను శంఖచూడున కొసగుచుండిరి
అంత నాతండు రాక్షసాధిపతిగా పట్టాభిషిక్తుడై మిగుల ప్రకాశించుచుండెను. కొంతకాలమునకు
శంఖచూడుండు దానవుల సైన్యమును వెంటనిడుకొని స్వర్ణములోని యమరావతిపై దండెత్తెను. అవ్విధము
పయనించునపుడు నక్షత్రములలో చంద్రునింబోలె దానవులలో శంఖచూడుండు విరాజిల్లుచుండెను.
ఇట్టి వృత్తాంతమును విని దేవేంద్రుడు నమరులనందరిని రప్పించి యుద్ధమునకై సన్నద్భడగ
చుండెను,
ఆ సమయమున దేవదానవులు తలపడి ఘోరముగా పోరాడుచుండగా వీరుల జయధ్వనుణ
మిన్నుమిట్టుచుండెను. ఇరుసేనల కలవరంబు చెలరేగుచుండెను. అమరులు తమ బలపరాక్రమములను
పెంచుకొని కొట్టుచుండగా అసురులు తాళలేక నలుదిశలం బారుచుండిరి.
అట్టి పరిస్థితి గమనించి శంఖచూడుండు సింహనాదము జేయుచుం స్వయముగా దేవతలకో
పోరాడుచున్నందున నమరులు వాని తాకిడిని సహింపంజాలక నలువైపుల కేగుచు పర్వతగుహలో,
వేరుచోట్లను నివసించుచుండిరి.
అంత దానవేంద్రుడు - దేవతల యధికారములనన్నిటిని తన వశముంజేసుకొని స్వయమగ
ఇంద్రుండై ముల్లోకములను శాసించుచు యజ్ఞభాగములను పరిగ్రహించుచుండెను. మరిణో”
సూర్యుడు చంద్రుడు అగ్ని యముండు వాయువు వరుణుండు కుబేరుడు మున్నగు వారి
స్వీకరించి స్వర్గమర్త్య పాతాళ లోకములను పాలించుచు రాజరాజేశ్వరుడై త్రైలో క్యసుఖమానరో
యనుభవించుచుండినవాడు.
శంఖచూడుని రాజ్యమున కరువుగాని మారీరోగముగాని అశుభయోగములుగాని ఆధివ్యాధులా స్‌
లేనందున ప్రజలందరు నిశ్చింతగా సుఖించుచుండిరి. మరియు భూమి దున్నకయే సస్యమో
392
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
if : శీ శవ మహో ప్రరాణనం
పండుచుండెడివి. ఓషధులు నిరంతరము రస
వత్తరములుగా ఫలించుచుండెడ్డివి, . స
రత్నములను మణుల నొసగుచుండెడివి. నేల me
యెల్లకాలము పుప్పఫలవంతముగా నుండెడిది.
అంత నమరులు బ్రహ్మదేవుంజేరి 'ప్రణమిల్లియు శంఖచూఢుని సమాచారమును నివేదింపగా ..
నాతండు సురలను మునుల నూజడించి సజ్జనులకు సుఖము నొదవంజేయు వైకుంఠమునకు వారిని
తోడ్కొనివెళ్లి వన మాలావిభూషితుండు కిరిటియుకుండలములం దాల్చినవాడునగు లక్ష్మీపతి నవలోకించియు
శంఖచక్ర గదా పద్మధరుండగు నారాయణునికి (మొక్కులిడి సనకసనందనాది మహర్షులచే సేవింప
బడు పీతాంబరునకు వినముండై దేవతలతోకూడ నిలువంబడి “శరణాగతులము, మమ్ము రక్షించు”మని
ప్రార్థించెను.
అంత కేశవుడు ప్రసన్నుడై “వైకుంఠమునకేతెంచితివెందులకు?” 'అని ్రశ్నింపగా
చతుర్ముఖుండు - అంజలింఘటించి శంఖచూడుని (ప్రభావమును దేవతల పరాభవమును విన్నవించుకొనగా
శ్రీహరి - చిరునగవుతో “పంకజాసనా! శంఖచూడుండెట్టివాడో చెప్పెదను. ఇందెంతమాత్రము సంశయము
లేదు సర్వసమర్భడైన శంకరుండు నెల్లరకు మేలు నొనంగూర్చువాడు. లోకములన్నిటి పైగల శివలోకమున
పరాత్సరుండు పరబ్రహ్మంబునగు శివుడు - ప్రకృతి పురుషుల నతిక్రమించినవాడై ఇచ్చ్భాజ్ఞాన క్రియాశక్తులను
తన యధీనమునందుంచుకొని ప్రాకృత గుణరహితుందై సర్వజ్ఞత మున్నగు సద్గుణములుగలవాడై పరజ్యోతిః
స్వరూపమున నివసించుచుండును.
సృష్టిస్థితి లయకారులగు బ్రహ్మవిష్ణుమ హేశ్వరులు - శివస్వరూపమునుండి యావిర్భవించినవారు.
ళీ! స ఏవ పరమాత్మాహి - విహర త్యుమయా సహ ।
యత్ర మాయావినిర్ముకో - నిత్యానిత్య ప్రకల్పకః ॥ _ గం
పరమాత్మయగు శివుడే - శివలోకమున విద్యాస్వరూపిణియగు ఉమాదేవితో విహరించుచుండును
మరియు అవిద్యాసంబంధము లేనివాడై జీవునకు దేహయోగము అనిత్యమనియు జీవుండు జగంబు
నిత్యములనియు భక్తులకు వివేకమును కలిగించును.
అట్లి శివలోకముచెంత గల గోలోకమున శంకరుని గోవులను కాపాడుటకు మద్రూపుండగు
కృష్ణని శివుండు నియమించినవాడు. కృష్ణుడు శివానుగ్రహవశమున గోలోకమునందు - ప్రకృతిందగు
ఐదవమూర్తియగు రాధాదేవితో విహరించుచుండును. గోపాలకులు గోపికలును పెక్కురు - రాధాకృష్ణులను
సేవించుచుందురు. అట్టి గోపాలకులలో నొకడు- శివమాయా ప్రభావమున మోహితుండుకాగా రానా
యాతని శపించినందున దానవుండై జన్మించినవాడు. “శంకరుని త్రిశూలమున మరణింతు”వని
స్‌ నమిరువురము
రీకృష్ణుండు గోపునకుశ్రాఫ్రష్తర్లివ్లోర్లమ్సు నన 0 టం వ్లన బ్రహదేవ్లా! , భీిల్లక్షుము వ రువ తం
న్స్‌ శ్రీ శివ నుహో ఫ్రరాలవ్ఫ
కేగుదము. అమరులందరు నీ వైకుంఠమున నుందురుగాక[” అని
శంకరుని |ప్రారింప శివలోకమున అ
ఫర పద్మనాభుండు - భక్తవత్సలుడైన శంకరుని స్మరించుచు శివలోకమునక్ర
వక్నాణించి పద్మజుని వెంటనిడుకొని
బయలుదేరెను.
ఇయ్యది “శినవిజ్ఞాన సర్వస్వ” మను శాంకరీయ ఆం(ధ్రానువాద
ప్రవచనముతో ఇరునదితొమ్మిదన యధ్యాయము.
త్రింశాధ్యాయము
(బ్రహ్మవిష్ణువులు సదాశివుని దర్శించి నుతించుట)
హరిబ్రహ్మలు శివలోకములో |ప్రవేశించుచుండిరి.
శివలోకము - గొప్ప దివ్యప్రకాశముగలదై ఎట్టి యాధారములేనిదగుటయేగాక పంచభూత నిర్మితమ
గాకుండెను. అటనట రత్నప్రదేశములతో మిగుల వెలుగందుచున్న శివలోకముందగు మొదటి ద్వారము?
జేరగా నచ్చోట గణములు కాపలా కాయుచుండుటయేగాక మోక్ష లక్ష్మీదేవి సాక్షాత్మరించుచుండెను,
అద్ది (ద్వారము) మహోన్నతమై అతి సుందరముగా నుండినది. శ్వేతవస్త్రములను రత్నాలంకారములను
ధరించి రత్నసింహాసనముపై నాసీనులైన ద్వారపాలకులు - ఐదుముఖములు మూడుకన్నులు త్రిశూలాది
ఆయుధధారణము భస్మ రుద్రాదారణంబు గల ధవళసుందరవి[గ్రహము కలిగియుండిరి.
పంకజాసనపద్మనాభులు - అట్టి ద్వారపుల యనుజ్ఞంబడసి రెండవ ద్వారముంజేరి తత్రత్య
ద్వారపాలకుల సమ్మతిని తృతీయాద్వారముం[బ్రవేశించిరి. ఇట్లు పదునైదు (15) ద్వారముల దాటినవారై
పదునారవ మహాద్వారములో వేచియుండు నందికేశ్వరునికి ప్రణమిల్లి యాతని యనుమోదమున లోనికివెళ్ళి
సదాశివుని కొలువుకూటమును చూచుచుండిరి.
ఆ సభా౭_౭_ స్థానము - పంచవక్రులు త్రినయనులు నీలకంఠులు శుభశుభ్రకాంతులు దశభుజులు
మేలిమిమణులసొమ్ములతో కూడ భన్మత్రిపుండ్రములను రుద్రాక్షమాలికలను ధరించినవారును
మహేశ్వరసమానులు నగు పార్షదులతో ్రకాశించుచుండెను.
నూతన చంద్రమండలముంబోలినదై నలుచదరంబునగు సదాశివుని యాస్థానము మణిహారములి
తోడను రత్నములతోడను సువర్ణకమలములతోడను పద్మరాగమణులతోడను నిండినదై అద్భుతముగో
' కన్ఫట్టుచుండెను.
స్యమంతక మణులతో నిర్మింపంబడిన సోపానములు (మెట్లు) వందలకొలదిగల శివుని
కొలువుకూటమున ఇంద్రసీల మణిస్తంభములకు బంగారు దారపు ముడులతో కూడిన మనోహర
పల్లవములు అమర్చబడి యున్నందున చూపరులకు మిగుల నింపుగా నుండెను.
శంకరకింకరులు పెక్కురు నిండియున్న సహస్ర యోజనముల వైశాల్యము గల శివసభలో
విధివిష్ణువులు సాంబశివుని దర్శించిరి.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
394
ఖీ శ్రీ శీవ మనో పురాణము
నక్షత్రములలో చంద్రునివలె (ప్రకాశించు సదాశి
చిత స సింహాసనముపై సభామధ్యమున కూర్చునియుండెను.
ద్భూళిత సర్వాంగుడై విలాసకమలమును కేలంబూనియుండు సదాశివుడు - మ దస్తిత
విందుడై తనముందు కైలాసరుద్రునిచే చేయంబడుచున్న నృత్యమును హం. క
గివ్యతాండదవమున సరస్వతి వీణ మీటుచుండెను. దేవేంద్రుండు పిల్లనగ్రోవి (మోగించుచుండెను.
శతుర్ముఖుడు తాళములను కొట్టుచుండెను. గేయముల రీతులను లక్ష్మీదేవి పాడుచుండెను.
నారాయణుండు మద్దెలను వాయించుచుండెను. అమరులు వినములై దివ్యతాండవము నవలోకించు
చుండిరి.
fl శాంతం ప్రసన్నమనన - ముమాకాంతం మహోల్లసం ।
దేవ్యా ప్రదత్త తాంబూలం - భుక్తవంతం సువాసితమ్‌ ॥ . 22
శమదమాది సంపత్తితో గొప్పవేడుక కలిగియుండు ఉమాకాంతునకు తాండవము విరమింపం
బడిన పిదప నమ్మవారు తాంబూలము నొసగుచుండెను. ఆత్మశక్తియను అమృతముంగోలిన
సదాశివుండు - తాంబూలమును పరి[గ్రహించి ప్రమథగణములు శ్వేతచామరములతో వీచుచుండ సిద్ధులు
భక్తిచే తలలువంచి ప్రార్థించుచుండగా నవ్వారి సేవల నందుకొనుచుండెను.
మరియు క
శీ! గుణాతీతం పరేశానం - త్రిదేవజనకం విభుం ।
నిర్వికల్పం నిరాకారం - సాకారం స్వేచ్చయా శివమ్‌ ॥ 24
అమాయ మజ మాద్యంచ - మాయాధీశం పరాత్పరం ।
ప్రకృతేః ఫురుషస్యాపి - పరమం స్వప్రభుం సదా ॥ 25
సత్త్వరజస్తమోగుణములను మించిన శుద్ధసత్త్వగుణము కలిగి బ్రహ్మవిష్ణు మహేశ్వరులను పుట్టించు
పరాత్పరుండు, సర్వవ్యాపకుండు, ఎట్టివికారము. ఆకారంబు లేనివాడు తన యిష్టమున విశిష్టళకారముతో
కూడియుండువాడు, మాయాబంధము లేనివాడు, జనన మరణరహితుండు, మొదటివాడు, మాయను
లొంగంథీయువాడు, (ప్రకృతిని పురుషుని మించిన స్వతంత్రప్రభువునగు సదాశివుని సర్వసముని
పరిపూర్ణస్వరూపుని బ్రహ్మవిష్ణువులు దర్శించి బద్ధాంజులరై దిగువ విధము నుతించిరి.
దేవదేవా! మహాదేవా! శంఖచూడునిచే బాధింపంబడుచున్నందున శరణాగతులమగుచుంటిమి.
| శమ శివలోకము చెంత నీ గోలోకమున విరాజిల్లు గోపాలకృష్ణుని యనుచరుండగు సుదాముండు -
రాధారేవిచ్చే శపింపంబడి శంఖచూడదానవుడై జన్మించి బ్రహ్మవరప్రభావమున నమరులను స్వర్గమునుండి.
వెడలగొట్టి నందున తమయధికారములంగోలుపోయి 'నిలువనీడలేని వారై భూతలమున సంచరించు
వన్నప్య నీవు దక్క నితరదేవతలు: వానిని; వధింపంజాలరు గాన వేగమే శంఖచూడుని సంహరించి
ము నొనంగూర్చుము! నీవే సర్వసమర్శడవై బ్రహ్మవిష్ణు రుద్రరూసీములతో సృష్టి స్థితలయముల
నొనర్చుచ్చ నాలుగవమూర్తిగా జ్యోతిఃస్వరూపమున శివుండనంబజగుచున్నావు.
« దబెతమ్‌” _
ఇంద్రుకు శ్రుతి ప్రమ్యాణమ్సు...నళ్తుర్ధ ప్రర్హుష్తం న్లున్నంలే శివ మదై tr Initiative
395
i జీ శవ మహో ఫ్రర్య్యూ
శ్లో॥ త్వద్వీక్షయాచ గోలోకే - తవగాః పరిపాలయన్‌ !
త్వద్దోశాలామధ్యగశ్చ - కృష్ణః క్రీడత్యహర్నిశమ్‌ ॥ : ఖై
గోలోకమున నీ యనుగ్రహవీక్షణబలమునంజేసి నీ గోశాలయందు నడుమ నుండు గోషా
కృష్ణుండు నీ యావులను కాపాడుచు సుఖముగా నున్నవాడు. సర్వకారణుండవై నిర్వికారి యగ
పరమాత్మగా సర్వసాక్షి వగుదువు; దీనులను దిక్కులేనివారిని రక్షించువాడవు; శరణాగతవత్సల్సుడ్వ్య,
మమ్ము నుద్ధరించుము! నీ యధీనుల మైతిమి గాన నీ యిష్ట ప్రకారము చేయుము!
ఇవ్విధము హరిబ్రహ్మలు ప్రార్ధించి వినయముతో కరంబుల మోడ్చి శివునకు మోకరిల్లి
మౌనముగా నుండిరి.
ఇయ్యది “శినవిజ్ఞాన సర్పస్త నును శాంకరీయ ఆం(ధ్రానువాద
(ప్రవచనముతో ముప్పదియన యధ్యాయము.
మేఘగంభీరస్వరమున శివుండు - దీనులగు హరిబ్రహ్మల నుద్దేశించి యిట్లు వచించెను.
విధివిష్ణువులారా! భయముంజెందకుడు! శంఖచూడుని వృత్తాంతము నంతయు నెరుగుదును.
నా యనుమతాంజేశియే హృషీకేశుండు (నారాయణుండు) శ్రీకృష్ణరూపమున గోలోకమున నివసించును |
యధేచ్చగా విహరించుచుండగా నా మాయావశమున శ్రీకృష్ణుండు తదనుచరుండగు సుదాముండు తదితర
ముఖ్యులును మోహితులైన సందర్భమున సుదామునకు శాపము సంభవించినది తరువాత మాయామోహను
విడిపోయినందున వారందరును శివజ్ఞానము కలవారై తమ కర్తవ్యములను నెరవేర్పందలచి నన్ను సమీపించి
వినములై రక్ష! రక్ష! అని వేడుకొనినవారు. అప్పుడు నేను కృష్ణా! ఐనదానికి జడియవలసిన యవసరమ |
లేదు. నా సంకల్పము ననుసరించియే సమస్తంబు జరుగుచుండును. రాధాదేవితోడను సుదామి
తోడను గోలోకమునకు వెళ్ళిసుఖముగానుండుము! ఈ సుదాముండు భారతదేశమున దానవ
జన్మించును. మీ శాపముందగు విమోచనమును సమయము ననుసరించి చేయగలను.” అని చెప్పగో
శ్రీకృష్ణుండు రాధాదేవియు తమ నివాసమునకుంజని సర్వంబు శివాధీనంబని మదింభావించుకు
అప్రమత్తులెయున్నవారు. రాధాదేవి యొసగిన శాపమువలన సుదాముండు - శంఖచూడుడై దేవద్రోహిగొనే
నా మాయామోహమున దుర్మార్గులగు మంత్రులమాటల నాలకించి యమరులను బాధించువాడగో |
నున్నవాడు కావున నట్టి భయమును విడనాడుడు”!
ఇవ్విధము శంకరుండు వాక్రుచ్చుచుండగా శ్రీకృష్ణుడు - రాధాదేవిని పార్షదులను వెంటనిడుకో?ి
యేతెంచి శివునకు ప్రణమిల్లియు శ్రీహరిని సంప్రదించియు బ్రహ్మదేవునిచే సత్మరింపంబడినవోకీ
దోసిలొగ్గియు శివునికి దిగువవిధము విన్నవించెను.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 396
1 ; శీ శీన మనో ప్రరణను
త ను మన్నించుము! నీ వలననే సమస్తంబు నుద్భవించి నీయందే
(మగును. జ్యోతివై సర్వమును వ్యాపించు సనాతనుండవు; నీవు జగన్నాథుడవు కావుననే
రము అనాథులము కాకున్నాము, నేను స
ఇదిలేక్తీతో అమృతానందము ననుభవించు సదాశివా!
[కంచుము!
| వారాహే ప్రవరే కల్పే - తరుణ్యా రాధయా సహ । క
శాపప్రభావం భుక్వావై - పున రాయాన్యతి స్వకమ్‌ ॥ . 32
శ్వేతవరాహకల్పమున నీవు రాధాదేవియు భూమిపై నవతరించి శాప ఫలము ననుభవించియు
ఏరల గోలోకమునకు రాగలరు. శంఖచూడుని బాధలను సహింపంజాలక హరిబ్రహ్మలు నాకు
భేదింపవచ్చియున్నవారు.” అని వక్కాణించి మరల నిట్లు వచించెను.
హరిబ్రహ్మలారా! అమరుల నానందింపంజేయుటకు త్వరగావెళ్ళి నే చెప్పినట్లు చేయుండు!
నా సంపూర్ణాంశమున నావిర్భవించిన కైలాసవాసి రుద్రుని దర్శించి ప్రార్థింపుడు!
మత్త స్తత్తో నభేదోల స్తి - యువయోః సేవ్య ఏవ నః ।
అవయో రృేదకార్త యః - స నరో నరకం వ్రజేత్‌ ॥ 42
ఆ రుద్రునకు నాకును భేదము లేదు చరాచర ప్రాణులకేగాక మీయిరువురిచేతను రుద్రుడు సేవింపం
'నవాడు. నాకు రుద్రునకును భేదమును పాటించువాడు నరకము నొందుటయేగాక నీ జన్మయందును
కపొకాదిరహితుడై కష్టపడుచుండును.
ఇట్టి శివభాషితము నాకర్ణించి రాధాకృష్ణులు హరిబ్రహ్మలును నమస్కరించి తమ లోకములకు
నవారు,
పీదప హరిబ్రహ్మలు వైకుంఠమున నింద్రాదిదేవతలకు వృత్తాంతమును తెలియంబఅచి వారిని.
ని కైలాసమునకుంజనిరి. అట దేవదేవుండు పార్వతీవల్లభుండు దీనులను కాపాడుటకు
సేవిగహముం దాల్చినవాడు నగు శంకరుని దర్శించి గర్గదస్వరమున వినయము భక్తియు
డగా “శంఖచూడుని భయమువలన నిన్ను శరణము నొందితిమి. మహేశ్వరా! శంఖచూడుని
మమ్ము కాప్రాడుము! దేవతలకు స్వర్గము నిప్పించుము! దేవేంద్రుని స్వర్ధరాజ్యాధిపతిగా
అని ప్రార్ధింప శంకరుండు దయంగలవాడై గంభీర స్వరమున “అమరులారా? భయపడకుడు!
ని పరివారముతో హూడ వధింతునః శివని యూదేశంబావెనరి', శని నధ్గించెను.
397
బోలిన శంకరవాక్యమును విని హరిబ్రహ్మాదులు అప్పుడే దానవు
పవాహపతనముC
ss వాసములకు వెళ్ళినవారై సుఖముగా నుండిరి.
మడిసినట్లు భావించుచు తమ తమ ని
ఇయ్యది “ినవిజ్ఞాన సర్వస్వ” నును శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
ప్రవచనముతో ముప్పుదియొకోటన యధ్యాయము.
క్ర
(శంకరుడు శంఖచూడుని యెద్దకు దూతను పంపుట)
దుష్టులను శిక్షించు శిష్టులను రక్షించు శంకరుండు అమరుల ప్రార్థనము ననుసరించి శంఖచూక్షన
సంహరింపవలెనని మనంబున నిశ్చయించుకొని తన భక్తుడైన చిత్రరథుండను గంధర్వరాజును దూతగా
శంఖచూడుని చెంతకు పంపెను.
మహేంద్రుని అమరావతీ నగరమును కుబేరుని యలకానగరమును మించిన శంఖచూడుని
నివాసమునకు చిత్రరథుండు వెళ్ళినవాడై పండ్రెండ్రు ద్వారములతో ద్వారపాలకుల తోడను రాణించు
భవనమునం ట్రవేశించి ద్వారపాలకుల యనుమతింబడసియు దనుజాధిరాజగు శంఖచూడుని దర్శించెను.
అట్టితటి శంఖచూడుండు - రత్నసింహాసనముపై నధిష్టించి మూడు కోట్ల దానవేంద్రులు సేవించుచుండగా ,
నూరుకోట్ల దైత్యులు ఆయుధములందాల్చి కాపలాకాయుచుండగా నలరారుచుండెను.
అట్టి శంఖచూడుని వైభవమును కనులార గాంచుచు చిత్రరథుండు - విస్మయముం జెందుచు
దిగువ విధము శంకరుని సందేశమును వినిపించెను. |
దైత్యరాజు! శంకరుని దూతనై పుష్పదంతుడనుగా వచ్చితిని. కావున శంకరుండు చెప్పిన మాటి
నాలకింపుమని కోరుచున్నాను.
దేవతలకు స్వర్గరాజ్యము నొసగుము! లేదేని సజ్జనరక్షకుండ నగు నాతో యుద్ధము నొనర్చుమ
అమరులు శరణాగతులై నన్ను ప్రార్థించినవారు అందువలన నాకు ఆగ్రహమును తెప్పించకుము! ఒకవేళ
నేను నీ యందు క్రోధము గలవాడ నగుదునెడ నిన్ను వధింతును. ఇందెంతమాత్రము సంశయములేడు:
శరణాగతులను తప్పక కాపాడువాడనై నీవంటి లోకకంటకులను దునుమువాడను. అమరులో,
స్వర్ణరాజ్యము నిప్పింతునని యభయము నొసంగితిని. కావున దేవతలకు రాజ్యము నిత్తువో నో
'పోరాడుదువో బాగుగా విచారించుకొని సమాధానము నీయుము!
ఇవ్విధము శంకరుండు వక్కాణించినవాడు. దీని కేమి చెప్పుదువో అట్టి నీ యభిప్రాయమో'
(ప్రభువును కెణిగింతును. |
అని పుష్పదంతుండు పలుకగా శంఖచూడుండు - అమరులకు రాజ్యము నొసగను. ఈ లోక
పత్యము నావంటి వీరునకే యుండవలెనుగదా! నిన్ను మొదట యుద్ధమున నోడింప వ
వచ్చుచున్నానని చెప్పుమని శంఖచూడుండు గర్వముతో మాటలాడినందున పుష్పదంతు
జెంది మరల నిట్లు సంభాషించినవాడు.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
సామాన్య దేవతగా భావింపకుము! ఆతండే భగవానుండు పరమాత్మయునగువాడు; (బ్రహ్మాదులకు నధిపతి
కావుననే ఇంద్రాది లోకపాలకులు కశ్యపాదిప్రజాపతులు సనకస్త
ఆదిశేషుండు మున్నగు నాగరాజులు నాతని శాసనము ననుసరించి వర్తించుచుందురు. శ్రీహరి గూడ
నాతని వశవర్తి యగువాడు. శంకరుని కనుబొమందగు ముడిచేతనే ప్రపంచ ప్రళయము సంభవించును
సచ్చిదానందమయుండగు శివుని పూర్ణరూపంబిగు మహేశ్వరుని ఆజ్ఞను హరిబ్రహ్మలే శిరసా వహింతురు.
అట్టి మహాదేవుని యుత ధిక్కరింపకుము! పెక్కు మాటలేల! దనుజరాజా! శంకరుండే పరబ్రహ్మంబని
భావించి దేవేంద్రునకు రాజ్యము నొసగి సుఖముగా జీవించుము! లేనిచో మరణభయముతప్పదు.
అంత శంఖచూడుండు-గంధర్వుని హితోపదేశమును పాటించియు “నాయంతట నేను-యుదము
లేకుండా దేవతలకు రాజ్యము నీయంజాలను. సమస్తంబు కాలాధీనముగదా! అంతయు హు
అనుకూలించినపుడు ఉదయించును. కాలము |ప్రతికూలించినచో నశించును. నీవు పెక్కు మాటల్లాడక
శంకరునికి నా యభిప్రాయమును నివేదింపుము! పిదప ఏది యోగ్యమో దానినే యాతడాచరించును.”
అని చెప్పగానే చిత్రరధుండు (పుష్పదంతుండు) బయలుదేరి వడిగా కైలాసముంజేరి శంకరునకు
, శంఖచూడుని సంభాషణము నంతయు నివేదించెను.
ఇయ్యది “శినవిజ్ఞాన సర్వస్వ” నును శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
(ప్రవచనముతో ముప్పుదిరెండవ యధ్యాయము.
వన న్య త్రయస్తంచాాా ణము
(శంకరుని యుద్ధ ప్రయాణమును వర్ణించుట)
మహాదేవుండు శంఖచూడుని యభిప్రాయమును చిత్రరథుని ద్వారా. గుర్తెరిగి కోపమున
వీరభద్రుండు మున్నగు గణాధిపతులను నందికేశ్వరుని అష్టభైరవులను కుమార గణపతులను యుద్ధమునకై
| బయలుదేరుండని యాదేశింపగా నందరును శంఖచూడునితో పోరాడుటకు కైలాసమునుండి వెడలుచుండిరి.
మహాకాలుండు సుభ(ద్రకుండు, విశాలాక్షుండు, బాణుండు, పింగళాక్షుండు, వికంపనుండు,
విరూపుడు వికృతియు, మణిభద్రుండు, బాష్మలుండు, కపిలుండు, దీర్ణదంప్రుండు, వికరుండు,
| కాష్రలోచనుండు, కాలంకరుండు, బలీభద్రుండు, కాలజిహ్వుండు, కుటీచరుండు, బలోన్మత్తుండు,
' దరయ్సుండు, దుర్గముండు మొదలగు సైన్యాధిపతులు తమ తమ సైన్యములను వెంట నిడుకొని శంకరు
ననుసరించుచుండిరి, '
వేయి చేతులతో జటామకుటముతో చంద్రరేఖ తోడను శోభించు రుద్రగణములు-నీలకంఠులుగాను
కిలోచనులుగాను భస్మరు ద్రాక్షధారులుగాను హారకుండల కేయూరాది.భూషణములం దాల్చినవారుగాను
ప్రేక్షకులకు కనుపడుచుండిడి200/201 Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
"399
ఖీ శీ శివ మహో ఫురాణష్ష
నేలపె నడుచువారు పాతాళమున నుండువారు ఆకాశమున సంచరించువారు స్వర్గాది పుణ్యలోకమ్ఫు
యందు నివసించువారు తదితర (ప్రదేశముల నెలకొనియుండువారు నగు శివ గణము లందరున్స
దానవులతో పోరు సలుపుటకై వేంచేసియుండిరి.
ఏకాదశరుద్రులు, అష్టవసువులు, ద్వాదశ ఆదిత్యులు, అగ్నిదేవుండు, చంద్రుండు, విశ్వకర్మ
అశ్వినీదేవతలును, కుబేరుడు యముండు, నిబుతియు, నలకూబరుడు, వాయుదేవుడు,
వరుణుండు, బుధుండు, మంగళుండు. ఇతరగ్రహములు, కామదేవుండును యుద్ధ సన్నద్యలై నడచుచుండరి.
శతభుజయగు భద్రకాళీదేవి రక్తవస్త్రమును ధరించి ఎరుపు పుష్పమాలికను. మెడలో వేసుకొని
నాట్యమాడుచు నవ్వుచు సుస్వరముగా పాడుచు తనవారికి నభయము నొసగుచు పగతురకు భయము
గొలుపుచుండెను. ఎనిమిదిమైళ్ల నిడివిగల నాలుకగలదై శంఖచక్రములు గదాపద్మములు, ఖడ్గము తోలు
ధనుర్భాణములు, ఉన్నతమైన (త్రిశూలము, శక్తియు, ఇనుప గుదియ, రోకలి, వజ్రాయుధము, ఖడ్గము,
డాలు అనువానిని మరియు వైష్ణవ వారుణ వాయవ్య, నాగపాశ నారాయణ గాంధర్వ (బ్రహ్మ గారుడ
పార్టన్య పాశుపత జృంభణ పార్వత మాహేశ్వర సమ్మోహనాది మహాస్త్రములను కరముల దాల్చినదై
మూడుకోట్ల యోగినులతో మూడుకోట్ల ఢాకినులతోడను భద్రకాళీదేవి యరుదెంచిన దయ్యెను.
ఇంకను భూతప్రేత పిశాచ (బ్రహ్మరాక్షస సంఘములు, యక్షులు, కిన్నరులు, భేతాళులును రాగా
కుమారస్వామి ముందుకేగి చంద్రశేఖరునకు ప్రణమిల్లి సహాయు౯డై యుండెను.
ఇవ్విధము శంకరుండు కైలాసమునుండి భూలోకమునకు వేంచేసినవాడై చంద్రభాగా నదీతీరమున
వటవృక్షము క్రింద బసచేసియుండెను.
ఇయ్యది “శవవిజ్ఞాన సర్వస్వ” మను శాంకరీయ ఆం(ధ్రానునాద
(ప్రనచనముతో ముప్పదినూడన యధ్యాయము.
చతుస్త్రింశాధ్యాయము
(శంఖచూడుని యుద్దాగమనము)
శంకరుండు వంపిన దూత శంఖచూడుని వద్దకు వెళ్ళి" శివుని సందేశమును చెప్పగా
శంఖచూడుండు అంతఃపురములోనికింజని తన భార్యయగు తులసీదేవికి “శంకరునితో పోరాడుటకు
వెళ్లుడును. నా నిశ్చయమునకు తిరుగు చెప్పవలదని వక్కాణించి ఆ రాత్రి ఆమెతో సుఖముగా రతిక్రీడలో
దేలినవాడై (బ్రాహ్మముహూర్తమున మేలుకొని 'స్నానసంధ్యావందనాది నిత్యకృత్యములం దీర్చుకోగ్‌,
బ్రాహ్మణులకు అపరిమితముగా దానమొసగెను. మరియు నాతండు దానవ మంత్రుల సమక్షమున 'తీన
కుమారుని రాజ్యసింహాసనముపై నధిష్టింపంజేసియు దుఃఖించుచు యుద్ధము వలదనుచున్న తలనీదేవిని
పలువిధములుగా నూజడించి యామెను కుమారునకు బాగుగా రక్షించుమని చెప్పియు వీరుండ
సేనాధికారిని పిలిచి యిట్లు ఆదేశించెను.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative గ 400
గ్జీ శ్రీ శిన మహా పురాణము
తు ఆలి
వ లందరు యుద్ధసన్నద్భులై చతురంగ బలముతో బయ
కంకులు అసురులు ధౌములు కాలకేయులు మౌర్యులు కాలకులు నంన
వైడలుదు!
లుదేరుండు! దైత్యులు దానవులు
దరును శంకరునితో పోరాడుటకు
శంఖచూడుండు పై విధము'తన సైనికుల నాజాఫించి వా
చేయునపుడు యుద్ధశాస్త్రవిశారదుండగు మహావీరుడు ముందు నడచుచుండెను. ' రత్న(శ్రేష్టములచే
నిర్మితంబగు రథమునందు శంఖచూడుండు ఆసీనుండై గురువులను మందము...
(చంద్రభాగా) నదీ తీరమున అక్షయవటము చెంతనుండు సిద్ధాశ్రమమున కరుదెంచెను.
సిద్ధాశ్రమము-భారతదేశమున కపిలమహర్షి తపించిన పుణ్యక్షేశముగాను పశ్చిమసముద్రమునకు
తూర్పుగాను మలయ పర్వతమునకు పడమటగాను శ్రీశైలమున కుత్తరముగాను గంధమాదనమునకు
, దక్షిణముగాను విరాజిల్లుచు ఐదు యోజనముల వెడల్పుతో ఐదువందల యోజనముల పొడవుతోడ
నుండునది.
రందరిని వెంటనిడుకొని ప్రయాణము
పుష్పభద్రానది - శుద్ధస్పటికముంబోలిన నుదకముగలదై సరస్వతీనదితో కూడుకొని యెల్లకాలము
సౌభాగ్యము నొసగునదై హిమాలయమునుండి బయలుదేరి లవణసముద్రమునంగలియునది. మరియు
పుష్పభద్ర - సముద్రమున కలియు ప్రదేశమునకు గోమంత పర్వతము - ఎడమవైపున కనుపడును.
శంఖచూడుండు - అచ్చోటునకు వెళ్లి శివుని సైన్యమును గాంచెను.
ఇయ్యదే “ివనిజ్ఞాన సర్వస్వ” నును శాంకరీయ ఆం(ధ్రానునాద
ప్రనచనముతో ముప్పదినాలుగన యధ్యాయము.
_పంచిత్రింశాధ్యాయము
(శివునితో శంఖచూడుని దూత సంభాషించుట)
పశ్చిమ సముద్రతీరమున విడిది చేసి శంఖచూడుండు గొప్ప తెలివిగల దానవుని శంకరుని చెంతకు
పంపగా దానవుండు చంద్రశేఖరుని గాంచి రెండుచేతులు జోడించి మోకరిల్లియు వినయముతో
మాటలాడెను.
సూర్యకోటి సమానకాంతి గలిగి యోగాసనముపై జ్ఞానముద్రందాల్చి చిరునగవుతో విరాజిల్లువాడు,
శద్ధస్ఫటిక్రముంబోలిన శరీరవర్ణము గలవాడై (బ్రహ్మతేజమున వెలుగందువాడు, _ త్రిశూలమును
శ ( హరించువాడు,
| గండగొడ్డలిని కరములందాల్చి పెద్దపులితోలుంగట్టుకొని యుండువాడు, భక్తుల మృత్యువును
| శొంతస్వభావుండు, గౌరీకాంతుండు, త్రిలోచనుండు, తపంబుల ఫలింపంజేయువాడు, సర్వవిధ సంపదల
నొనంగూర్చువాడు వడిగా సంతసించువాడు, భక్తుల ననుగ్రహించుటకు త్వరపడువాడు, స
పంకజము గలవాడు, విశ్వసాథుండు, ప్రపంచ స్వరూపుండు జగమును పుట్టించువాడు, జగదక్షకుందు,
| అహ్మోండమును సంహారించుణాడు; 'జగత్యాణనులరుంప్రకృణింస్తుగుషుల్లిక్తు వ.
ఖీ శ్రీ శన మహో ఫ్రురాలప్ష
నరకసముద్రమునుండి తరింపంజేయువాడు, నిష్మామభక్తిగలవారికి శివజ్ఞానమును ప్రసాదించువాడు
సనాతనుండు, సచ్చిదానందమయుండు నగు శంకరుని మలి చెట్టుక్రింద దానవదూత చూచి
నమస్కరించియు భద్రకాళీదేవికి కార్తికేయస్వామికిని మొక్కులిడగా వారు దానవదూతకు శుభాశీస్సులనాస్య
యఖినందించిరి. పిదప దానవదూత ప్రత్యేకముగా శంకరు నుద్దేశించి “నేను శంఖచూడుని యనుచు
డను, నీ వద్దకు వచ్చితిని మహేశ్వరా! నీ యభీష్ట మెద్దియో వివరింపు” మని విన్నవించెను.
శంఖచూడుని దూతందగు వాక్యమును విని శంకరుడు ప్రసన్నమనంబున దిగువ విధ్సు
సమాధానము నొసగెను.
దానవశేఖరా! నా మాట పాటించి శంఖచూడున కెణిగింపుము! లోకములను సృజించు బ్రహ్మదేవుని
కుమారుడగు మరీచికి కశ్యపుండను తనయుండు జన్మించెను. దక్షప్రజాపతి - తన కుమార్తెలను
పదముగ్గురిని కశ్యప ప్రజాపతికి సమర్పించి వివాహముం జేయగా నవ్వారిలో మహాసాధ్వియగు దనుదేవి ,
పతిందగు సౌభాగ్యమును పెంచు నుద్దేశముతో పరాక్రమవంతులగు నలుగురు కుమారులను కనియున్నది.
వారిలో విప్రచిత్తి యనువాడు గొప్పబలము గలవాడైయుండెను. విప్రచిత్తికి ధార్మికుండగు దంభుండు
జన్మింపగా నాతనికి కుమారుడవై నీవు నుదయించితివి.
పూర్వము నీవు గోలోకమున గోపాలకృష్ణుని పార్షదుడవై రాధాదేవి యొసగిన శాపమున దానవుం
డవై జన్మించితివి కాని నిజముగా దైవీసంపద గలవాడవు. ఇట్టి నిజవృత్తాంతమును బాగుగా తెలుసుకొని
యమరులతో వైరముంజేయకుము! దేవద్రోహము సమంజసము కాదు గావున వారి పదవులను వారి
కొసగి నీ పదవియందు సుఖముగా జీవించుచు నా యనుగ్రహమునకు పాత్రుడవు కమ్ము! దేవతలు
తమతమ యధికారములతో లోకకల్యాణము నొనంగూర్తురుగాక!
శ్లో! యాని కానిచ పాపాని - బ్రహ్మ హత్యాదికానిచ !
జ్ఞాతిద్రోహజ పాపస్య - కలాం నార్హంతి షోడశీమ్‌ ॥ : ౨౩
బ్రహ్మహత్య మొడలగు గొప్ప గొప్ప పాతకములన్నియు పాలివారికి ద్రోహముంజేయుట యను
పాపములో పదియారవ భాగము కాజాలవు. అనంగా జ్ఞాతిద్రోహపాపము దుష్కృతములన్నిటిని
మించినదని భావము.
ఇవ్విధము శంకరుని శ్రుతిస్మృతి విహితంబగు విజ్ఞానముతో కూడిన ప్రబోధమును దానవదూళే
యాకర్ణించి కానున్న యనుభవముందగు కారణమున నవివేకముతో “పరమేశ్వరా! జ్ఞాతిద్రోహమువలన
కలుగు దోషము దానవులకే గాక దేవతలకును సంభవించును గదా!
ప్రళయకాలమున మధుకైటభుల శిరంబులను శ్రీహరి యెందుకు ఖండించెను? నీవు గూడ
సురపక్షపాతివై త్రిపురాసురులను వధించితి వెందులకు? వామనుండు బలిచక్రవర్తిందగు సర్వస్వమును
పరిగ్రహించి పాతాళమున కెందుకు పంపెను? హిరణ్యకశ్యప హిరణ్యాక్షులను శుంభ నిశ
నమరులెందుకు మడియంజేసిరి?
పూర్వము సముద్రమును తజిచినపుడు దేవతలకు మాత్రము అ లభించునట్లు చేసినదివరు?
402
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An 6092006 Initiative
( శ్రీ శివ మహా పురాణం
(గ pee as విశ్వం - కాలస్య పరమాత్మనః | స.
న దదొ యస్మై - ఈ స్యైశ్వర్యంభవేత్తదా ॥ 3
కాలస్వరూపుడంగు పరమాత్మకు ఈ ప్రపంచము విహారభూమి యగునటిది ఎవ
న. దీది. ఎవనికి పరమాత్మ
నప్పుడు ఆ సమయమున సర్వాధికాము చేకూరును.
మరియు దేవదానవులకు ఏదే నొక నిమిత్తమున వైరము కలుగుచుండుట నెల కాలము
వచు చున్నాముగదా! జయ పరాజయములు కాలాధీనములు కావున దేవదానవుల మధ్య చ
గీవు వచ్చుట పాడికాదు. సురాసురులకు ప్రభువగు నీకు మాతో తగవులాడుట మ
ఒకవేళ నీవు గెలచినచో గొప్ప కీర్తి సమకూరును. ఓడినచో నగుపాటు పాలగుదువు! ఇది Fe
బాగుగా విచారించుకొని కర్తవ్యమును విశదీకరింపుము!” .
అని విన్నవింపగా శంకరుండు - సంతసించి యిట్లు వక్కాణించెను. భక్తపరాధీనులమై భక్తుల
ప్రార్ధన ననుసరించి ప్రవర్తించువారము గాన నెవరియందును పక్షపాతము మాకు లేదని తెలియుము!
ప్రళయసముద్రమున బ్రహ్మ చేసిన ప్రార్థనము నాలకించి శ్రీహరి - మధుకైటభులను సంహరించెను.
మరియు అమరుల విజ్ఞప్తింజేసి నృసింహస్వామి |ప్రవ్లోదుని రక్షించుటకు హిరణ్యకశ్యపుని
వధింపవలసివచ్చెను. లోకకంటకులైన త్రిపురాసురులను బ్రహ్మాదుల మొజల నాకర్ణించి భస్మమొనరించితిని.
ఇంద్రాదులు ప్రార్థించుటచే జగన్మాత - శుంభనిశుంబాదులను చంపినదయ్యెను.
ఇప్పుడును సురలు (బ్రహ్మదేవుని ప్రార్థింపగా నాతండు శ్రీహరిందోడ్కొనివచ్చి నన్నువేడినందున
సరాసురసమానుడనైనను యుద్ధమునకు రావలసినవాడనైతిని. శంఖచూడుండు ఇతరదానవులవలె
సామాన్యుండుకాడు. శ్రీకృష్ణుని యనుచరుండు మహానుభావుండు కావున నాతనితో పోరాడుట
లోకకల్యాణకాముడనగు నాకు లజ్ఞాస్పదము కాజాలదు.
అందువలన నీవు వెళ్ళి శంఖచూడునకు నా యభిప్రాయమును నివేదింపుమని పరమేశ్వరుండు
నీరమింపగా దానవదూత యటనుండి శంఖచూడుని సన్నిధానముంజేరినవాడు.
ఇయ్యది “ళివనిజ్ఞాన సర్పస్త” నును శాంకరీయ ఆం(ధ్రానువాద
(ప్రనచనముతో ముప్పదియైదన యధ్యాయము.
(శివగణములకు రాక్షన సైన్యములకు పోరాటము).
దానవదూత -- శంఖచూడునకు శివుని భాషణము నంతయు వివరింపగా దానవేంద్రుండు
ఖచూడుండు) ఆసక్తితో యుద్ధమునే నిశ్చయించెను. మరియు మంత్రులను వెంటనిడుకొని రథము పై
యుద్ధమునకు సిద్ధ పడగా శంకరుండు నమరులను ప్రమథగణములను (ప్రేరేపించి పోరాటమునకై
దు కేతెంచెను. CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative గ్‌
403
స్రీ థీ శివ మహో పర్యా
యుద్ధ ప్రారంభమున వాద్యములు మోగింపంబడుచుండెను. వీరులందరు కలకల ర
జేయుచుండిరి. దేవదానవ సైన్యములు - పరస్పరము ధర్మయుద్ధము నొనర్చుచుండిరి.
మహేంద్రుండు - వృషపర్వునితోడను, సూర్యుండు -- విప్రచిత్తితోడను, విష్ణుమూర్తి _
దంభునితోడను, కాలుండు - కాలాసురునితోడను అగ్నిదేవుండు - గోకర్టునితోడను కుబేరుండ్తు _
కాలకేయునితోడను, విశ్వకర్మ - మయునితోడను మృత్యుదేవత - భయంకరునితోడను, యమధర్మర్వా,
_ సంహారునితోడను, వరుణదేవుండు - కాలాంబికునితోడను, వాయుదేవుండు - చంచలునితోడ్రన్న
బుధుండు - ఘటప్పష్టునితోడను, శనైశ్చరుండు - రక్తాక్షుని తోడను, జయంతుండు - రత్నసారునితోడన్న
వసువులు - వర్చన్సుల సముదాయముల తోడను, అశ్వినీదేవతలు - దీప్తిమంతులతోడన్న,
నలకూబరుండు - ధూ[మ్రానురునితోడను, ధర్మదేవత - ధురంధరునితోడను, మంగళుండు
(అంగారకుండు) - గణకాక్షునితోడను, వైశానరుండు - శోభాకారునితోడను, మన్మథుండు -
పిపిటునితోడను, ద్వాదశాదిత్యులు - గోకాముఖ చూర్ణ ఖడ్గ. ధూమ్ర సంహల విశ్వ ప్రతాపి పలాశులు
మొదలగు నసురులతోడను పోరాడుచుండిరి. వకాదశరుద్రులు - మహాబలపరాక్రమములు గలిగి
భయంకరులగు రాక్షసుల తోడను; మహామణిదేవుండు - ఉగ్రచండాది దానవులతోడను, చంద్రుండు -
రాహువు తోడను, బృహస్పతి - శుక్రాచార్యుననినతోడను, నందీశ్వరుండు మొదలగు గణాధిపతులు -
దానవప్రవరులతోడను తలపడియుండిరి.
శంకరుండు - పార్వతీదేవితోడను కుమారస్వామితోడను వటవృక్షముందగు మూలమున
కూర్చునియుండగా శంఖచూడుండు - తన శివిరమున రత్నసింహాసనముపై కోట్లకొలది దానవులు
తనను సేవించుచుండగా ఆసీనుండైయుండెను.
అట్టితజీ దేవదానవుల అస్త్రశస్త్రములు ఇటునటు ఘోరముగా పరుగిడుచుండెను. ఇరుసైన్యముల
కోలాహలముంజేయుచుండగా తలకాయలు - తెగిపడుచుండెను. గజతురగములు భటులును ప్రాణము
గోలుపోవుటయే గాక రథములు విరిగిపడుచుండెను. నేలపై ఎటుచూచినను తలకాయలు మొండెముల,
కిరీట కుండలాదులును కనంబడుచుండెను.
వీరులు - అజచుచు శస్తాస్తములను తీక్షబాణములను ప్రయోగించుచు గొప్ప నినాదముల
ణు
జేయుచుండిరి. సారథులను పడగొట్టుచుండిరి. శంఖములను పూరించుచుండిరి.
ఇట్టి యుద్ధము = చాలాకాలమువరకు నెరవేరినదయ్యెను.
ఇద్దియు - మహాప్రభువగు శంకరుని లీలావిలాసమే యని తెలియవలెను. శివలీల - దేవదానవారీ
ప్రపంచమునంతయు మోహింపంజేయుము గదా!
ఇయ్యది “ళివవిజ్ఞాన సర్వస్వ” నును శాంకరీయ ఆం(ధ్రానువద
(పనచనముతో ముప్పదియారన యధ్యాయము.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
శ్రీ శివ మహో ప్రరాణను
సీత్త్‌త్రింశాధ్యాయము "
(శంఖచూడుండు - తన సైన్యముతోకూడి యుద్ధముంజేయుట)
దానవుల ప్రతాపమునకు దేవతలు తాళలేనివారై పరుగిడుచు
శంకరుని శరణము నొందిరి. అమరుల మొల విని శంకరుండు కో
గాంచి అమరులారా! భయపడకుడు! అని యభయము నొస
పముం జెంది యవ్వారిని దయతో
నుచ్చరించుచు నూరక్షోహిణుల దానవసైన్యమును దనుమాడెను. కాళికాదేవి _ దైత్యులంజంపుచు రక్తమును
చుచు నెత్తురుత్రాగుచుండెను మరియు
కోటియేనుగులను కోటిభటుల నొకే హస్తముతో పరిగ్రహించి నోటంబడవేసెను. వేలకొలది మొండెములు
- రణరంగమున నెగిరి పడుచుండగా పిరికివారు జడియుచుండిరి. కుమారస్వామి - మరల నొక
పర్యాయము ఉగ్రుడై బాణముల నసురులపై కురిపించుచు కోట్లకొలది దానవులను సంహరించుచుండెను.
మిగిలినవారు భయపడి పారిపోవుచుండిరి. వృషపర్వుండు, విప్రచిత్తి దండుండు, వికంపనుండును
క్రమముగా స్మందునితో పోరుచుండిరి. మవామారీదేవి మిగుల ధైర్యముతో స్వామికి సహకరించుచుండినది.
పమారుని శక్తిచే బాధింపంబడినవారై యసురులు పరాజయముం బొందుటయు మహామారీదేవి,
కార్తికస్వామియు విజయము నొందుటయు గమనించి ఖేచరులు దుందుభులను (మోగించుటయే గాక
ఫుష్పవృష్టింగుతిపించుచుండిరి. స్‌
అట్టి మహామారీస్కందుల పరాక్రమము నవధరించి శంఖచూడుండు కోపోద్రిక్తుడై రథముపై
నధిస్టించి ధనుర్భాణముల కేలంబూనియు దేవతలపై శరములను కురిపించుచుండగా రణరంగమున
శీకటులు క్రమ్ముకొనుచుండెను. పర్వతములను సర్పములను గజములను వృక్షములను దేవతలపై
శంఖచూడుండు పడవేయుచున్నందున స్కందుడు సూర్యచంద్రులు మంచుతో కప్పంబడినట్లు వాని క్రింద
పీజగుపడియుండిరి. మయునిచే నేర్చంబడిన మాయను పలురకములుగా శంఖచూడుండు చూపు
చన్నందున సురలు అట్టి మాయాప్రభావమును గుర్తెరుగకుండిరి. మరియు శంఖచూడుండు కుమారుని
ధనుస్సు నొక్రేబాణముతో ఛేదించి రథమును విరగగొట్టి రథాశ్వములను పడగొట్టెను. నెమలిని వేధించెను.
హీర్యునింబోల్రిన శక్యాయుధమును ఛాతిపై వేయంగా కుమారస్వామి హఠాత్తుగా మూర్చితుడయ్యెను.
కొంత తడవునకు మేలుకొని రత్ననిర్మితమగు స్యందనము నధిరోహించి సాంబశివుని చరణములను
సరించియు కార్తికేయుండు శస్త్రాస్త్రములను పరిగ్రహించి ఘోరమైన పోరు సలుపుచు సర్పములను
సర్వళమ్నలను వృక్షములను పాషాణములను క్రిందపడగొట్టుచుండెను.
పర్ణన్యాస్తముతో మంటలు చల్లార్చెను. శంఖచూడుని ధనుర్భాణములను గూడ తెగగొట్టెను.
కళ్యములన్సు ప్రడగొట్లి కిరీటమును పడవైచి శక్తి అను ఆయుధమును శంఖచూడుని ఛాతిపై వేయంగా
"ప తెలివిందప్పి క్షణకాలముననే మేలుకొని మరల శక్తితో కొట్టగా కుమారస్వామి = బ్రహ్మదేవుం
“గన శంఖచూడుని శక్షిన్ని వ్యర్థమ్లుచ్రేర్లుర్లాద్నన్తి భావించి నేలంగూలినవాడయ్యెను. గే
amwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
| ఖీ శివ మహో ఫరా
తోడనే కాళికాదేవి - కుమారుని చంక నిడుకొని శివునిచెంతకు తీసికొని పోగా శంకర్ప్యు
కృపాదృష్టితో నవలోకించినందున కుమారస్వామి జాగరూకుడై మరల యుద్ధమునకై వెళ్ళనుద్దేశించ్చ్యుు
వీరభద్రుండు సన్నద్దుడై శంఖచూడునితో ' పోరాడుచు వాడు వేయుచున్న శస్తాస్తములను నవలీల్స
చేదించుచుండెను. శంఖచూడుండును వీరభద్ర స్వామి (ప్రయోగించు బాణములను ఆయుధములన్స
పడగొట్టుచుండెను. "ఇట్లు నిరువురికి పోరాటము ఘోరముగా జరుగుచుండగా కాళికాదేవి - ఉగ్రురా
తనవారిని రక్షించుటకు పగవారిని భక్షించుటకును ముందుకు రాగా నందికేశ్వరుడు మున్నగ్బ
(ప్రమథవీరులు, అమరులు, గంధర్వులు, యక్షులు, పన్నగులు నందరును యుద్ధమునకై తలపడియుండి(
ఇయ్యది “శినవిజ్ఞాన సర్హ్యన్వ” నును శాంకరీయ ఆం(ధ్రానువాద .
ప్రవచనముతో ముప్పదియేడవయధ్యాయము.
(కొళలీ యుద్ధము)
కాళికాదేవి - రణరంగమున సింహనాదముంజేయగా అట్టి భయంకర ధ్వనిని వినలేక దానవులు
మూర్భంజెందుచుండిరి. మరియు నాదేవి-మధుపానమునొనర్చి యట్టహాసముంజేయుచుండగా ఉగ్రదంస్థ
ఉ(గ్రదండ, కొటవి మొదలగు దేవీమూర్తులు. అచ్చోటునకేతెంచి మధువుంద్రాగుచుండిరి. శివగణములలో
దేవసముదాయములయందును గొప్ప కలకలము చెలరేగెను.
. అట్టితజి దానవులు భయపడుచుండుటను గమనించి శంఖచూడుండు వేగమే పోరునకురాగా
కాళీదేవి ప్రళయ జ్వాలలతో నిండియుండు ఆగ్నేయాస్త్రమును ప్రయోగించిన నద్దానిని దానవేశ్వరు(డు
వైష్టవానస్ర్రమున శమింపంజేసెను. తరువాత దేవివేసిన నారాయణాస్త్రమునకు శంఖచూడుండు
మోకరిల్లినందున నయ్యది శాంతింపగా నమ్మవారు మంత్రపూతమైన (బ్రహ్మాస్తమును (వ్రయోగింస
శంఖచూడుండు నామెపై (బ్రహ్మాస్త్రమును వేసెను.
మరియు దానవేంద్రుండు క్రుద్ధుడై వేసిన దివ్య ఆయుధముల నన్నిటిని కాళికాదేవి నోరుందెలిి
మింగుచున్నందున రక్కసులు వెజంగందుచుండిరి. ఇవ్విధము కొంతకాలము వారిరువురికి నెరవేరని
పోరాటమును దేవతలు దానవులును చూచుచుండిరి.
చివరకు దేవి పాశుపతాస్త్రము నుపయోగింప నుద్యుక్తురాలగుచున్నపుండు “దేవీ పాశుపతము
వీనికి మరణము సంభవింపదు గాన నిద్దానిని వ్యర్థముచేయరాదు” అని యాకాశవాణి వక్యాణింపగో
నమ్మవారు పాశుపతము నుపసంహరించి రణరంగమున వీరతాండవముం జేయుచు కోటి రక్షగుోో
భక్షించెను. అటులే శంఖచూడునింగూడ భక్షింపంబోగా వాడు రౌద్రాస్తముతో నామెను నివారించేగు
తరువాత కాళికాదేవి - మిగుల కోపమున శంఖచూడుని పిడికిలితో కొట్టగా నాదెబ్బకు నో
దానవేంద్రుండు గిరగిరతిరుగుచు క్షణకాలము తెలివిందప్పినవాదై వెంటనే మేలుకొని మాతా
దేవితో బాహుయుద్ధముం జేయకుండెను.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
406
ఠీ
పిమ్మట దివ్యవాణి నుడివినందున శంఖ
చూడుని అ
సన్నిధానమునకుంజని యుద్ధసమాచారమున నేను వధింపరాదని గుర్తించి కాళికాదేవి శంకరుని
౦తయు నివేదించి మిన్నకుండెను,
ఇయ్యది “శినవిజ్ఞాన సర్వస్వ” నును శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
(్రనచనముతో ముప్పది ఎనిమిదవ యధ్యాయము,.
తతత
(ఏకోన చత్సారింశాధ్యాయము |
(శంఖచూడుని సైన్యమును వధించుట)
శంకరుండు - ' ఆకాశవాణీ ప్రవచనమును సార్థకముంజేయతలచి వీరభద్రభైరవ క్షేతపాలాది
మహావీరులు వెంటరాగా వృషభమునధిష్థించి యుద్ధమునకు సన్నద్దుడై వీరరూపముందాల్సి
విరాజిల్లుచుండగా శంఖచూడుడు - రథమునుండి డిగ్గి భక్తితో శంకరునకు సాష్టాంగము ప్రణమిల్లి
రథముపై నెక్కినవాడై ధనుర్చాణములను పరి[గ్రహించెను.
ప్రళయ మేఘములు వర్షించునట్లు శంకర శంఖచూడులు ఒకరిపై నొకరు బాణములను వేయుచు
నూరుసంవత్సరములు భయంకరముగా పోరాటము జేసినవారైరి. ఖైరవుడు, క్షేత్రపాలుండు, వీరభద్రుడు,
నందికేశ్వరుండును విచ్చలవిడిగ చెలరేగుచు దానవవీరులను పడగొట్టుచుండిరి.
అట్టి సమయమున భూమి - సముద్రములతో నరణ్యములతోడను కంపించెను.
అంత శంఖచూడుండు - పదివేల చేతులతో పదివేల చక్రములను ధరించి శంకరుని కప్పివేయగా
నా భగవానుడు - తన నిశిత బాణములతో చక్రములనన్నిటిని పడగొట్టెను. ఇట్టి ఘోరయుద్ధమున
దానవులు పెక్కురు మరణింపగా మిగిలినవారు వెజగంది పరుగిడినవారైరి.
ఇయ్యది “శిననిజ్ఞాన నర్పస్త” నును శాంకరీయ ఆం(ధ్రానునాద
ప్రనచనముతో ముప్పది తొమ్మిదన యధ్యాయను.
_చత్నారించాధ్యాయము
(శంఖచూడుని సంహరించుట)
ప్రాణసమానులైన వీరులు సైన్యంబును మడియుటంజూచి శంఖచూడుండు మిగుల కోపముం
జెందినవాడై “శంకరా! . వీరందరిని సంహరించుట వింతకాదు. ధైర్యముగలవాడవేని కదనమున
నన్నోడింపుము!* అని నుడువుచు శివుని మైల నిలచి దివ్యములైన అస్త్రములను బాణములను మేఘము
జలధారలవలె శంకరునిపై వేయుచు నానావిధములగు మాయా ప్రభావములను చూపుచుండెను.
అట్టి మాయాదృశ్యములను గాంచుచు సురలు చకితులగుచుండిరి. అంత శంకరుండు
మాహేశ్వరాస్త్రమును ప్రయోగించి శంఖచూడుని మాయాజాలమునంతయు తొలగించుటయేగాక వాని
*ేస్తార్తములను కుంటుప్రద్ధర్లాట్లెన్లు
mwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
407
న
-
జ్జ శ్రీ శవ మహో ప్రరాలవ్ష
పిమ్మట మహాదేవుండు - శంఖచూడుని వధింప నిశ్చయించి త్రిశూలమును పట్టుకొనర్లా
"అశరీరవాణి “శంకరా! త్రిశూలమునిప్పుడే ప్రయోగింపకుము! నాప్రార్థనమునాలింపుము! బ్రహ్మాండ్వ్స
నంతయు నొకేమారు నశింపంజేయ సమర్థుడవగు నీకీ శంఖచూడుడు గణనీయుడగునా! ఐనన్స
వేదమర్యాదను నీవు ధిక్కరింపరాదు. ఆ మర్యాద ఎట్టిదనగా? “శంఖచూడుని హస్తమున శ్రీకృష్ణ కవచ
ముండునంతవరకు ఈతని భార్యందగు శీలము సురక్షితముగ నుండువరకును వీనికి ముసలితనముగ్గా
మృత్యువుగాని సంభవింపవు అను (బ్రహ్మవాక్యమును సార్థకముంజేయుము!” అని వక్కాణింపగా
శంకరుండు అట్టి ఆకాశవాణిని పాటించి మిన్నకుండెను.
అంత శివేచ్చావశమున నారాయణుండు అదేసమయమున వృద్ధ (బ్రాహ్మణవేషము దాల్ళి
శంఖచూడునింజేరినవాడై “దానవేశ్వరా! భిక్షనొసగుదునని యభయము నొసగుము.. తరువాత
ఈయవలసినది చెప్పుదు”నని యాచింపగా శంఖచూడుండు - అందులకు ప్రసన్నుడై యంగీకరించెను,
అంత దైత్యారి - నీ కవచము కావలెనవి విశదముగా నడిగెను. అందుకు దైత్యుండెంతమాత్రము
వగవక సత్యవాక్య పరిపాలనబుద్ధిని వృద్ధబ్రాహ్మణునకు ప్రాణముతో సమానంబగు కవచమును సమర్పింషగా
శ్రీహరి పరిగ్రహించి శంఖచూడుని రూపముతో తులసీదేవిని సమీపించి యామెతో. శృంగారసరస
సంభాషణములంజేయుచు రతిక్రీడలందేలించి తులసీదేవిందగు శీలమును భంగపఅచెను.
అప్పుడు వెనువెంటనే శంకరుండు - త్రిశూలమును ప్రయోగింప నుద్యుక్తుడైన తటి విజయమును
పేరుగల నాత్రిశూలము దశదిశలయందు ్రకాశించుచు కోటి మధ్యాహ్నసూర్యులంబోలినదియై
ప్రళయాగ్నిజ్వాలవలె మండిపడుచుండెను. అద్దానిని వారింప నెవరితణము గాకుండెను. మరియు నెట్టి
శతృవులనైన సంహరింపంజాలినదై తేజంబులరాశియై శస్త్రాస్తములన్నిటి నేలికయె సురాసురుల కందరికి
భయంకరంబునై సమస్త బ్రహ్మాండము నవలీలగా నశింపంజేయ సమర్థంబై నూరుమూరల వెడల్పుతోడను
వేయి ధనుస్సుల పొడవుతోడను విరాజిల్లుచు నిత్యరూపమై 'పరశివ స్వరూపము గలదై ఆకసమున
తిరుగుచున్న త్రిశూలము క్షణకాలముననే శంఖచూడుని వడిగా దహించి భస్మమొనర్చెను.
తరువాత (త్రిశూలము వేగమే శంకరునింజేరి యంతరిక్ష మార్గమున వెడలిపోయెను.
ఆ సమయమున స్వర్గమునందు నమరులు దుందుభులను మోగించుచుండిరి. గంధర్వులు
కిన్నరులును గానముంజేయుచుండిరి. మునులు - స్తోత్రములు నొనర్చుచుండిరి. అప్సరసలు -
ఆడుచుండిరి. ఇంతియేగాక శివునిపై పుష్పవృష్టి గురియుచుండెను. హరిబ్రహ్మలు ఇంద్రాది దేవతలును
శివుని లీలావిలాసమును ప్రశంసించుచుండిరి.
శివానుగ్రహమువలన దానవేంద్రుండు - శాపవిముక్తుడై పూర్వరూపము కలవాడయ్యెను.
శంఖచూడుని యస్థుల (బొక్కల)తో శంఖములు సంభవించెను, కాని శంభోదకము శంకరునకభి టేకింప
నుపయుక్తము కాదనియు విశేషించి శ్రీహరికి లక్ష్మీదేవికి శంఖజలము మిక్కిలి ప్రియంబనియు, విష్ణువునకు
సంబంధించిన వారికి ప్రియంబనియు, శంకరునకు మాత్రము ప్రియము కాదనియు, తెలియవలెను:
ఇవ్విధము శంఖచూడుని శంకరుండు సంహరించి ప్రసన్నహృదయుండై ప్రార్వతీదేవికోడను
కుమారస్వామితోడను వీరభద్రనందీశ్వరాదిగణేశులతోడను వృషారూఢుడై కెలానమునకుం జనిన |
= రి
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 40
కృష్ణుడు గోలోకమున నెముదిగల
లు మిగుల యానందముంజెందుచు తమ నివాసమున కేగిరి పమతయ సుష
ము నిర్విఘ్నముగా కొనసాగుచుండెను. ఆకాశము నిర్మలంబయ్యెను భూమి స్త
య | అంతయు
ఇట్టి మహేశ్వరచరితమును 'పఠించువారికి వినువారికి
నన్నిటిని హరించునదై సంపద నొదవంజేయునదై కోర్కెలనన్నిటి నొసగునదగుచున్నయది
ధన్యము కీర్తికరము. ఆయుఃప్రదంబు సంకటనివారకంబు భుక్తిముక్తిప్రదంబు నగు నీ చరితమును
స్మరించువారు లా ధనధాన్యసంపన్నులై పుత్రవంతులై సుఖభోగముల ' ననుభవింతురు, అభీష్టముల
నీడేర్చుకొనుటయే గాక శివభక్తి గలవారగుదురు.
వేయేల? శంఖచూడ సంహారముతో కూడిన నీ శివచరితము - అసమానంబై పరమ జ్ఞానమును
లా
యా.
ప్రసాదించి శివునియందు అనన్యభక్తిని పెంపొదించును. 'ఇద్దానిని పఠించినను వినినను (బ్రాహ్మణుడు
బ్రహ్మ వర్చసును, క్షత్రియుండు విజయమును, వైశ్యుడు - ధనసమృద్ధిని, శూద్రుండు - ఉత్తమత్వమును
సొందువారగుదురు.
ని ముదంబొనంగూర్చునదై దుఃఖముల
ఇయ్యది “వవిజ్ఞాన సర్హస్త” మను శాంకరీయ ఆం(ధ్రానువాద
ప్రవచనముతో నలుబదియన యధ్యాయము.
[భూ
(తులసీదేవి-విష్ణుమూర్తికి శాపం బొసగుట)
అమరుల కార్యమును సాధించువాడు సజ్జనులను రక్షించువాడునగు నారాయణుడు శంఖచూడుని
ముతో తులసీదేవిని పొందినాడని యీవరకే తెలిపితిని గదా యని సూతమహర్షి - తరువాతి :
వృత్తాంతమును శౌనకాదులకు చెప్పందొడంగెను.
శివశాసనము నొనర్చువాడు లోకములను జననివలె కాపాడువాడునగు కేశవుని లీలావిలాసము-
కంద ప్రదాయక మగును. అట్టి చరితమును బాగుగా వినుండు!
శ్రీహరి - ఆకాశవాణి నవధరించిన శివునిచే (ఢ్రేరేపింపంబడినవాడై (బ్రాహ్మణ రూపమున
శంఖచూడుని కవచమును స్వీకరించి శంఖచూడునిం బోలిన రూపము గలవాడై తులసీదేవిందగు
గేహమునకు వెడలి గృహద్వారమున విజయమును సూచించు దుందుఖిని మోగించి మంగళవాక్యముల '
సచ్చరింగు త్రులసీదేవి-పరమ సంతోషమున నిజముగా నా భర్త వచ్చినాడని భావించి గవాక్షము
ీటిక్ర) నుండి రాజమార్గమును. చూచి (బ్రాహ్మణులకు విరివిగా ధనము నొసగి నిజపతిని రంజింపం
నుద్దేశమున తన నలంకరించుకొనెను.
నారాయణుండు - రథమునుండి డిగ్గి లోనికేగగా తులసీదేవి యాతని పాదములను కడిగి
స వించుచున్న నాతని
“సస్కరించియు రోదనమ్మంజేప్లెన్లు... నూయాశూనిచూరుని,.తన భర్తగ్గా భా Initiative లమ
409
ట్రీ | శ్రీ శవమహస్ర్య్య,
రత్న సింహాసనముపై కూర్చుండంజేసి శుభసూచకమగు తిలకము నలందినదై కర్పూరతాం:
నొసగి “ఈవేళ నా జన్మ-సఫలంబైనది. యుద్ధమునకు వెళ్ళిన ప్రాజేశ్వరుని మరల చూడగలు
నేను పునర్జీవనము నొందితినని భావించుచున్నాను.” అని ప్రార్థించి చిరునగవుతో క్రేగంటం జ్యూ
రణవృత్తాంతమును వివరింపుమని భర్తను ప్రశ్నించెను.
మరియు నిట్లు సంభాషించెను.
హరిబ్రహ్మాది దేవతలు - ఎవని శాసనమును పాలింతురో అట్టి దేవదేవుండును, బ్ర
విష్ణుమహేశ్వర జనకుందును, గుణముల నతిక్రమించిన వాడును భక్తుల కోరిక ననుసరించి దివ్యమైన
ఆకారము గలవాడును, కుబేరుని ప్రార్థనమున కైలాసమునందు నివసించు వాడును పరమాత్మర్ను
సత్చురుషప్రాప్యుండు నగు శంకరుని తోడను,
శ్లో! యస్వైక పలమాత్రేణ - కోటి బ్రహ్మాండ నంక్షయః ।
విష్ణుబ్రహ్మాదయో9_తీతా - బహువః క్షణమాత్రతః ॥ ర
ఒక్క విఘడియ అనంగా ఇరువది సెకండ్ల కాలమున కోటి (బ్రహ్మాండములు ఉదయించి.
నశించుటయు ఒక్క క్షణము-అనంగా రెప్పపాటులో నాలుగవ వంతు కాలమున పెక్కురు హరి బ్రహ్మి
దేవతలు గడచుటయు అను వైభవముగల పరమేశ్వరునితోడను యుద్ధము నెట్లు గావించితివి? అళ్టి
అద్వితీయ సామర్థ్యముగల పరాత్సరు నోడించితి వెట్లు?
అంత లక్ష్మీనాథుండు తులసీదేవికి అమృతము బోలిన సమాధానము నిట్లు వాక్రుచ్చెను.
యుద్ధప్రియుడ నగు నేను కదనరంగమునకు వెళ్లుసరికి గొప్పకలకలము చెలరేగినది
దేవదానవులకు ఘోరమైన పోరు జరుగుచుండగా బలగర్వితులైన దేవతలు రాక్షసుల నోడించి నందున
నేను పోరాటము ంజేసితిని. అంత నమరులు నా ధాటికి తాళలేక పరుగిడుచు శంకరుని శరణము
' వేడిరి.
అందువలన నా దేవదేవుడు ముందున కేతెంచి నాతో నొక్క సంవత్సరమువరకు పోరాటము
నొనర్చినవేళ నసురులందరు మడిసిరి కావున బ్రహ్మదేవుడు నాకును శంకరునికి మైత్రిని కల్పిం
స్వర్గరాజ్యమును దేవతల కిప్పించెను. |
ఆ కారణమున శివుడు కైలానమునకు వెళ్లగా నేను నిజ నివానమున కేతెంచితిని
ప్రపంచమంతయు కుదుటపడినది. ఉపద్రవము శాంతించినది.
పిదప రమానాథుండు - శంఖచూడరూపమున తులసీదేవితో నేకాంతమున రతిసుఖమోో
దేలుచుండగా తన భర్తతో సుఖించిన అనుభవమునకు భిన్నమైనరీతి కనుపడినందున తులసీదేవి
“నీ వెవడవిని ప్రశ్నించి నా పాతివ్రత్యమును భంగపఅచితివి గాన నిన్ను శపించెద ననంగా
వెజగందినవాడై నిజరూపమును చూపెట్టెను.
అందువలన తులసీదేవి - క్రోధముంజెంది “విష్ణో! నీకు దయలేదు. నీ మనస్సు రాయివో
గట్టిది కావున పాషాణమగుదువుగాక! నిన్ను దయగలవాడని చెప్పువారు భ్రమపడువారని తలియవలో
410
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
|
॥
fs శ్రీ శివ మహో ప్రరాణము
నీయందు భక్తిగల నా పత్తిని చనిపోవునట్లు చేసి
నేడ్చుచుండగా మ వేమియు తోచనివాడై చరాచర
అంత భక్తవత్సలుండు ప్రత్యక్షము కాగా కేశవుడు వినయముతో యొక్కులిడి దుఃఖించుచుండెను.
తులసీ నారయణులను గమనించి శంకరుండు కరుణతో “తులసీ! దుఃఖింపకుము! ప్రతిప్రాణియు
శ్రాంజేసిన కర్మందగు ఫలము ననుభవించుట తప్పదు గదా! సంసారసాగరమున సుఖదుఃఖముల
నొసగువాడు మరియొకడులేడు. |ప్రకృతము నీకు మంచి మాట చెప్పెదను. పూర్వము నీవు చేసిన.
పుణ్యమనకు ఫలముగా శ్రీహరి లభించినవాడు. ఈ మానవ శరీరమును విసర్జించి దివ్యదేహము
గలదానవై లక్ష్మీదేవితో సమానముగా శ్రీహరితో రమించుము! నీవు విడచిన తనువు నదీరూపమున
ప్రవహించి భారతదేశమున గండకి యను పేరుతో ప్రసిద్ధంబగును. ఇంక నీ పేరుతో తులసీవృక్షము
భూమియందంకురించును. అద్దాని దళములతో వ పూజించుట యెంతో కాలము ముఖ్యముగా
నుండును. స్వర్ణమర్య పాతాళలోకములయందు శ్రీహరిసన్నిధి నుండుము! వైకుంఠమున దేవతారూపమున
నారాయణునితో నేకాంతమున సుఖింతువుగాక! విష్ణ్వంశసంభూతుండగు సముద్రునికి గండకీనదీ
రూపముతో భార్యవగుదువు; గండకీనదీ తీరమున, శ్రీహరి - పాషాణరూపమున నివసించును. అట్టి
పాషాణములను కోట్లకొలది కీటములు తమ కోరలతో తొలచి చేసిన ఛిద్రములయందు చక్రచిహ్నము
రేర్చడును. కీటములచే తొలుచబడిన పాషాణము-శాలగ్రామ యనంబడుచు లక్ష్మీనారాయణము మొదలగు
'పేరులతో వ్యవహరింపంబడును. . శాలగ్రామశిలను తులసీదళంబుల నర్చించుట-బహుపుణ్యప్రదమై
విష్ణుసాద్భశ్యము నొనంగూర్చును. శాలగ్రామ శిలపై తులసీదళమును త్రెంచువాడు - రెండవ జన్మమున -
భార్యావియోగము నొందును. శంఖమును విడచి తలసీదళములను కోయువాడు నేడు జన్మలయందు
పత్ని నెడబాయుటయేగాక రోగముచే బాధపడుచుండును.
శాలగ్రామ శిలను శంఖమును తలసీవృక్షమును రక్షించుచు తులసీదళములతో శాలగ్రామను
పూజించు నుత్తముండు మహాజ్ఞానియె కైవల్యముంజెందును. ఒక్కమన్వంతరమువరకు శంఖచూడునకు
ప్రీయురాలవవై యుంటివి కావున తులసితో శంఖమును వేరుచేయుట పాడిగాదు.” అని వచించి యింకను
శాలగ్రామశిలా తలసీ మహిమను ప్రశంసించియు సజ్జనులకు సుఖమును ప్రసాదించు శంకరుండు
శ్రీహరిని తులసిని పైవిధము మెప్పించియు నిజనివాసమగు వరమవదము (కైలాసము)నకు
వెళ్ళినవాడయ్యెను. |
| ఇట్టి శంకరవాక్యము నాకర్ణించి తులసీదేవి - తన శరీరమును పరిహరించి దేవతాస్రీ రూపము
దాల్చిన వెనువెంటనే యామెందోడొని శ్రీహరి - వైకుంఠమున కేగినవాడు.
అంత తులసీ దేహమునుండి గందకీనది యద్యవింగా నర్దారంత నారాయణుడు శాతవమన
పరిజమించినందున కీటములు ఇప్పటికిని సాలగ్రామశిలలను తొలుచుచుండును. ' నేలపైనుండు
శౌలగ్రామ శిలలు తెలుపు పసుపు వన్నెగలవై తాపమును కలిగించును కావున వానిని పరిగ్రహింపం
లింపంజేయును....
గూడదు. స్‌టిల్లో హస స స. ection, ప్లవిత్రముల్లె An°éGangotri ములు :
411.
తి వెందులకు? అని వచించి మిగుల విలపించుచు
మును తన మాయచే. “మోహింపంజేయు శంకరుని
లీ శీ శవ మహా ఫురాణ్య
శౌనకాదిమహర్షులారా! ఈ విధముగా శంకరుని లీలాచరితమును నుడివితిని. ఇది వినువ్య్య
చదువువారికిని కోరికల నిచ్చునదై మోక్షము నొదవంజేయునదియని భావింపుడు!
ఇంక నేమి వినెదరో |ప్రశ్చిపుడని సూతుండు మధ్యాహ్న కృత్యములను నెరవేర్చుటకై శివపురాగ్య
రుద్రసంహిత యందలి యుద్ధఖండమున నింతవరకు వక్కాణించి విరమించేను.
ఇయ్యది “శివవిజ్ఞాన సర్వస్వ” మను శాంకరీయ ఆం(ధ్రానువాద
(గ్రవచనములో నలుబది యొకటన యధ్యాయము.
(హిరణ్యాక్షుని వృత్తాంతము)
శంఖచూడుని వృత్తాంతమును విని శౌనకాది మహర్షులు - ఇంకను శివమహిమతో కూడిన
ఇతర కథలను వినంగోరినవారై అమృతముంగ్రోలువారు తృప్తింజెందునట్లు శివలీలా విలాసమనందగు
అంధకాసురుని సమాచారమును వివరించి చెప్పుమని సూతుని ప్రశ్నించిర్తి.
"అప్పుడు సూత మహర్షి చెప్పందొడంగెను. |
పూర్వము శంకరుండు పార్వతీదేవితోడను ప్రమథగణములతోడను కైలాసము నుండి కాశీక్షేతమున
కరుదెంచి భైరవుని క్షేత్రపాలకునిగా నొనిర్భ్వయు తన రాజధానియగు వారాణసీ నగరమునందు
'పెక్కువత్సరములు విహరించుచుండగా మందరపర్వతము ప్రార్థించి నందున నచ్చోటునకు వెళ్ళినవారై
అమ్మవారితో బహుకాలము లీలావిలాసములం దేలుచుండెను. :
అట్టితజి నొక చమత్మారము తారసిల్లినది. చెప్పెదను. వినుడు!
మందర పర్వతముపై పూర్వదిశకు హరుండానందమగ్భుడైయుండగా గిరిజాదేవి - వెనుకనుండి
యేతెంచి శంకరుని కన్నులు మూసినది. అప్పుడు సువర్ణకమలములంబోలిన అమ్మవారి హస్తముల
చెమటవలన దేవదేవుని నేత్రములు మూడును ముడుచుకొని నందున కలిగిన కటిక చీకటిని ఒకానొక
వికృతాకారముగల అంధుడైన బాలుండు ఉద్భవించెను. ఆ బాలుండు పాడుచు ఆడుచు ఏడ్చుచు
నాలుకందెజచుచు ప్రళయకాల మేఘమువలె భయంకరముగా ఘోషించుటయేగాక జడలుగలవారే
యుండగా అద్భుతలీలావిలాస చతురుండగు మహాదేవుండు - పార్వతీ! నా కన్నులు మోసీ
యపూర్వసంఘటనమును కలుగ జేసితివి. అని నుడివినందున దేవి చకితురాలై హరనేత్రములపై గర
తన చేతులను తీసి వేసెను. |
అందువలన నలుదిశలంగ్రమ్ముకొనిన కారుచీకటులు పటాపంచలై ప్రపంచమంతయు (1
బయ్యెను. బస నంధకారమునం బుట్టినందున బాలుండు 'నేత్రహీనుడై కనుపడగా “దేవో!
లుండు ఇవ్విధము ఎందుకు ఎవరికోసము జన్మించినాడో సెలవీయుండు!” అని యమ్మవారు é
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
శ
412
పనింగురించి చింతిపక విశాల హృదయ
వీనిని బాగుగా రక్షింపుము!” అని యాదేశించెను. సా స
అంత పార్వతీదేవి శంకరుని మాట పాటించి కరుణగలదై యం
దె యంధకుని చెలికత్తెల
క్రాప్రాడుచుండెను. క రహా ననవిథముల
ఇట్లు ' కొంతకాలము గడువగా శిశిరరుతువునందు అనంగా మావు ఫాల్లునములలో
పొరణ్యాక్షుండు - తన యన్నగారికి కుమారుండు జన్మించి వర్ధిల్లుటను గమనించి స్వధర్మవత్ని
డ్రేరేపించినందున పుత్రకాముండై యరణ్యమునం బ్రవేశించి మహేశ్వరు నుద్దేశించి మ్రానువలె స్థిరముగా
నొకచో నాసీనుండై తపంబొనర్పగా శంకరుండు ప్రసన్నుండై హరిణ్యాక్షుని సమీపించి “వత్సా! హిరణ్యాక్షా!
శరీరమును ఇంద్రియములను తపింపంజేయు వ్రతమును చాలించి ఏమికావలెనో యడుగుము! వరదుడనై
టేతెంచితిని” అని నుడువగా హిరణ్యాక్షుండు - సంతసించి యంజలిం ఘటించి నమ్రుడై వివిధరీతుల
నుతించి యిట్లు ప్రార్థించెను.
చంద్రశేఖరా! కుమారుండు కావలెను... దైత్యకులము నుద్దరించువాడు పరాక్రమము గలవాడు.
నగు పుత్రుని ప్రసాదింపుము! ఎందుకనంగా? నా జ్యేష్టసోదరుండగు హిరణ్యకశిపునికి ప్రహ్హాదుండు
మున్నగు ఐదుగురు పరాక్రమవంతులైన కుమారులు కలవారు. నాకు పుత్రసంతానము సహజముగా
కలుగనందున రాజ్యము నెవండనుభవించునను ఆందోళనం జెందియున్నాను.
పుత్రుండు జన్మించినచో తండ్రి సంపాదించిన రాజ్యము నేలుటయే గాక నితరుల రాజ్యమునుగూడ
బలపరాక్రమములతో కైవసముం జేసుకొనియుండవలెను. అట్టివాడే నిజమైన పుత్రుండగును. ఇట్టి
పుతునితోడనే తండ్రి - పుత్రవంతుండని చెప్పంబడును. పుత్రవంతులకు పుణ్యలోకములు సమకూరునని
ధర్మాత్ములగు పండితులు చెప్పుచుందురు.
అందుకొరకే భగవానుడు - (స్తీ పురుషులకు కామవాసనను కలిగించి తన |సంకల్పముందగు
ఫలముగా సృష్టిక్రమమును సాగించుచున్నవాడు. నంతానములేనివారికి నుత్తమలోకములు
లభింపనివగుటచే యవ్వానికొరకు మానవులు దేవాసురులును దేవదేవుని పాదపంకజములను పూజించి
| చివరకు నొక్క కొమరునైన యొసగునని నావలె ప్రార్థించుచుందురుగదా!”
ఇట్టి హిరణ్యాక్షవాక్యము నాలకించి శంకరుండు “దైత్యపుంగవా! నీ వీర్యమువలన జన్మించు
| సేతుండు లేకున్నను కుమారుని ప్రసాదింతును. నీతో సమానమగు పరాక్రమము గలవాడు, ఏరికిని
లొంగనివాడును, అంధకుండను పేరు గలవాడునగు నా కుమారుని పరిగ్రహింపుము! సంతానము
వెతంజెందకుము!” అని వచించి హిరణ్యాక్షునకు పుత్రునాసంగగా దైత్యుండు - భూతనాధుండు
కిపురారియు గౌరీపతియునగు శంకరునికి మ్రైక్కులిడి కుమారుని స్వీకరించియు తన రాజధాని జేరినవాడై
సాతాళమును భూలోకమును*జయింబవి 'యమకులను 'శూడంస్వాజ్డావళవ్రర్తుల;వ్లొన్తర్చుకొనెను.
413
కీ, సీ శవ నుసో ఫురాబ్వ
తంత నమరులు మునులు సిద్ధులును సర్వాత్మకంబు యజ్ఞమయంబు భయంకరంబున్ల
వరాహరూపముందాల్చియుండు నారాయణుని వేడుకొనంగా నా మహామహుండు తన ముక్కుతో స్ట
బెకిలించి పాతాళముం ్రవేశించియు నచటిదైత్యులను కో అలతో పొడచుచు పిడుగుదెబ్బలంబోలిన పా
(ప్రహారములతో నసురసైన్యములను దునుమాడుచు కోటి నూర్యవ్రతీకాశంబు ఐశ్వరంబు 'నగృ
సుదర్శనచక్రముతో హిరణ్యాక్షుని తలంద్రుంచినవాడై దుర్మార్గులైన రాక్షసులను కాల్చివేసెను,
అందువలన నమరేం[ద్రుడు సంతుష్టుండై యంధకాసురుని హిరణ్యాక్షుని రాజ్యమున కధినేశ్ల
పట్లాభిషిక్తుని గావించి నిజస్థానమునకేతెంచియు వరాహదంష్టాంకురమున నుద్ధరింపంబడిన భూలోక్ష్స
[ హ్‌ ఆబ్‌
మున్నగు లోకముల యందు వారివారి హవిర్భాగముల నేర్చరచియు సుఖముగా నుండెను. 1
ఇప్పట్టుననే పద్మసంభవాది దేవతలు బుషులును ప్రశంసించుచుండగా ఉగ్రవరాహరూపముగల
శ్రీహరి ప్రసన్నుడై వైకుంఠముం జనినవాడు. జీవులందరును సుఖముగా నుండిరి.
ఇయ్యది శిననునోపురాణము నందలి రుద్రసంపొతలో
యుద్ద ఖండమున “శిన విజ్ఞాన నర్వస్ప్ర” మను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
' ప్రవచనమున ద్విచత్వారింశాధ్యాయము.
(యాజద్యాము)
(హిరణ్యకశిపుని సంహారము)
హరిణ్యాక్షుని శ్రీహరి సంహరించిన పిదప నవ్వాని జ్యేష్టభ్రాత యగు హిరిణ్యకశిపుండేమి చేశినాడో
అట్టి వృత్తాంతమును విన కుతూహల మొదవుచున్నది. గాన వివరింపుడని శౌనకాది మహర్షులు ప్రశ్నింపగా
సూతుండు చెప్పందొడంను.
శ్రీహరి క్రోధమూర్తియై తన తమ్ముడగు హిరణ్యాక్షుని చంపినందున హిరణ్యకశిపుండు మిగుల
రోసముంజెంది తమ్ముని యెడబాటునకు వగచినవాడై వైరముంబూనుకొనెను.
అంత నసురేంద్రుండు మహావీరులగు సైనికులందరిని యుద్ధమునకై ఆజ్ఞాపించినందున నవ్వారు
స్వర్గము నాక్రమించి కదనమున నమరుల నోడించిరి. దేవతలందరును భూలోకమున నివసింపవలనీ
వచ్చెను. ప్రపంచప్రజలు పలునిడుములం బడయుచుండిరి. ల.
హిరణ్యకశిపుడు తన తమ్మునికి పితృకర్మను నెరవేర్చి యవ్వాని కుటుంబము, నోదార్చినవెరే
రాజ్యమును పరిపాలించుచు “జరామరణములు లేనివాడనై ఎట్టి బలము గల వారికైనను పరాజిత”
డను కాగూడొదని భావించి మందర పర్వతముపై పాదాంగుష్టముతో మాత్రము నేలందాకుచు పైకీ
బడిన చేతులు గలవాడునై ఆకసమువైపునకే చూచుచు దారుణమైన తపంబు గావించుచుండెను:
అట్టితజీ నమరులు రాక్షసుల నోడించి తమ తమ పదవులంజెంది యుండిరి.
ఇడినదే
ఇంక హిరణ్యకశిపుండు తపించుచుండగా నవ్వాని శిరమునుండి తపోజ్వాల - పొగలో క
బయలువెడలి యంతట వ్యాపించినదై పైలోకములను క్రింది లోకములన్లు క్రాల్చునటాండెనో'
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGango 414
న శీ శవ మహా ఫురాణనం
టి ఫె మును స p< ళా ఈ ప్న “|
అట్టి ఘోర సహింపంజాలని సురలు స్వర్గమును వీడి సత్యలోకమున కన మం
క్షాదులను వెంటనిడుకొని హిరణకశిడ జ
ముసగుదునని వక్మాణించెను, Ln ణ్యకశిపుని చెంతకుంజని వర
విధాత పలికిన మధురవాక్యము నాకర్ణించి యిట్లు వరముంగోరుకొనెను “దేవా!
ఫృత్యుభయము నాకు ఉండకూడదు.
ద్ధులతో గాని
ర్లమునంగాని నేలపైగాని
పగలు గాని రాత్రి గాని పైన గాని క్రింద గాని మరణము సంభవింపకుండుగాక!”
హిరణ్యకశిపుడు ఇవ్విధము అడిగిన వరమును (బ్రహ్మదేవుడు ఆలకించి మనంబున భగవానుని
స్టరించియు “దానవేంద్రా! నీ వడిగినయట్లే యగుగాక! తొంబదియారు వేల వత్సరములు రాజ్యము
శేలచు కామితముల నన్నిటి ననుభవించుము! లెమ్ము!” అని యనుగ్రహించినందున' నసురేంద్రుండు
సముఖండై పితామహుని వరముందగు ప్రభావమున సర్వ ప్రపంచాధికారపదవి నధిష్టించి ముల్లోకములను
వడిం నుద్యుక్తుండై మొదట న్వర్గమునకుంజని యమరులను యుద్ధమున నోడించినందున
ఇ0ద్రాదిదేవతలు (బ్రహ్మదేవు ననుమతిని క్షీరసముద్రమునకు శ్రీహరిని దర్శింప నేగిరి.
అచ్చోట నారాయణుని పలువిధములం బ్రార్థించి తమ దుఃఖమును నివేదించుకొనిరి. లక్ష్మీపతి
థుమరుల మొ నాలకించి ప్రసన్నుడై శేషళయనమునుండి డిగ్గి అనుకూలములు మనోహరంబులు
గు వాక్యములతో దివిజుల నూఅడించి యిట్లు వక్కాణించెను.
“అమరులారా! హిరణ్యకశిపుండు మిమ్ము బాధించుచున్నవాడుగదా! అట్టి దురాత్ముని వేగమే
సంహరించి మీ యిడుములంబాపుటయేగాక లోకకల్యాణము నొనంగూర్తును.”
శక్రాదిదేవతలు రమాపతి వాక్యము నాలకించి హిరణ్యకశిపుండు మడసినాడనియే భావించి
ంతుష్టమనస్కులై తమతమ నివాసములకుంజనిరి.
అంత భగవానుండు - జడదారియు భయంకరంబు కోజలు ఆయుధములుగా గలదియు,
' గొడిగానుండు గోళ్ళుకలదియు, పొడవుముక్కు గలదియు, సగము సింహము సగము మానవంబు,
కబవంబడిన నోరును గలదియు, కోటిసూర్యప్రతీకాశంబు, ప్రకయాగ్నిప్రభావము గలదియు, జగన్మయంబు
ఈ రూపముందాల్చినవాడై సూర్యుండు అస్తమించియుండగా రాక్షసనగరమున చొఅంబడి యచ్చోట
వంతులైన: రక్కసులతో పోరాడి అట్టివారందరిని చేబట్టి గిరగిరంద్రిప్పుచు గొప్ప పరాక్రమమున నసురులం
దైత్యులందరు నా నృసింహమూర్తి నమితప్రభావముంగలవానిగా నెంచుచు చకితులగుచుండిరి.
ఇ, “ఖీ పహ్లాదుండు-శ్రీహరియే నృసింహస్వరూపమున నేతెంచినాడని గుర్తెరిగి దిగువవిధము
జనకుందైన హిరణ్యకళిపునిళో.వక్మాణించెనుంం0.. Varanasi. An eGangotri Initiative _
415
కీ జీ శవ మనో ప్రధా
“రాజా! నరసింహస్వరూపమున నీ నగరములో నీ చెంతకు వచ్చినవాడు నారాయణుండ్లే శ
భావించి యుద్ధము నొనర్పక శరణము నొందుము! ఎందుకనంగా? భయముం గొలుపు నీ
పోరాడి గెలుపొందువాడు ముల్లోకములయందు గానరాడు. కావున నీతనికి నమ్రుడవై చిరక్రాా
రాజ్యము నేలుము!” (
ఇట్లు తన కుమారుండైన ప్రహ్లాదుని మాటలు విని “నాయనా! జడియుదు వెందులకు? ౪:
1 నేమగును?” అని వచించి హిరణ్యకశిపుండు - వీరులారా? భయంకరములగు చ్వ్యూ
గల నీ సింహమును బంధింపుడు!” అని తన రాక్షసపుంగవుల నాజ్ఞాపింప నవ్వారు మృగేంద్రమ్నన్స
బంధింప నుద్యుక్తులై “అగ్నియందు మిడుతలంబోలె” నా మహామహని తేజోజ్వాలయందు కాలిపోర్ను
అవ్విధము. తనవారందరును మడిసినందున దైత్యాధిపతి స్వయముగా నరసింహస్వానిభో
స్రోరాటమునకు తలపడగా వారిరువురు శస్త్రములతో అస్త్రములతోడను ఒకరి నొకరు కొట్టుకొనుచుండి
ఆ సమయమున వారికి నొక కల్పము (బ్రహ్మదేవుని దినము) వరకు ఘోరమగు పోరాటము
జరిగెను. చివరకు నరసింహస్వామి - తన చేతులతో మోకాళ్ళపై. హిరణ్యకశిపుని పడగా
మర్మచ్ళేదకములగు గోళ్ళకొనలతో ఛాతిపై చీల్చి నెత్తురు కారుచుండగా నా దైత్యుని ప్రాణములను శీసి
విగతజీవునింజే సెను.
అంత ప్రహ్లాదుండేతెంచి ప్రణతులంజేయగా నాతనిని రాజ్యాధికారిగా పట్టాభిషిక్తునొనర్చియ
నరసింహుండు నిజధామమునకుంజనుచుండగా బ్రహ్మోదిదేవతలు స్వామికి మొక్కులిడి తమ లోకములకు
వెళ్ళిరి.
శౌనకాది మహర్షులారా! శంకరునివలన నంధకాసురుండు పుట్టుటయు వరాహావతారమఃే
హిరణ్యాక్షుడు చంపంబడుటయు నరసింహస్వామి హిరణ్యకశిపుని సంహరించి ప్రహ్లాదునికి రాజ్యమ
నొసగుటయు అంధకుని వృత్తాంతవశమున వక్కాణించితిని. ఇంక ప్రస్తుతంబగు అంధకాసుర ప్రభావమన
వర్ణింపగలను. మరియు అంధకుండు శంకరుని యుద్ధమున మెప్పించి గణాధిపత్యము నొందినదియు
వివరింతును.
అని సూతమహర్షి విరమించెను.
ఇయ్యది శివమహాపురాణము నందలి రుద్రసంపొతలో
యుద్దఖండమున “శినవిజ్ఞాన సర్వస్వ” మను శాంకరీయ ఆంధధ్రానువాద :
(పనచనమున (తిచత్వారింశాధ్వాయము.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 416
)
)
fh ... త్రీ శివీ మనో ప్రరాణను
—
rm
(_తెలుబదినాలుగేవ యధ్యాయము
క...
|
|
(అంధకొసురునికి గణాధిపతిపదవి లభించుట)
ఒకప్పుడు హిరణ్యాక్షుని కుమారుండగు అంధకాసురుని దాయాదులు (పాలివారు) సమీపించి
'అంధకా! నీవు (గ్రుడ్డివాడవుగదా! రాజ్యము నెట్లు చేయుదువు? నీ జనకుడు హిరణ్యాక్షుడు
మాధడై నేత్రములు లేనట్టి నిన్ను పుత్రునిగా బడయుటకు ఘోరతపంబుచే శంకరుని మెప్పించినహాడు.
అట్ట నీవు హిరణ్యాక్షుడు కన్నవాడవు కావు గావున రాజ్యాధికారము లేనివాడవైతివి. బాగుగా విచారించిన
యెడల మేమే రాజ్యాధికారము గలవారమని తేటపడును.” అని నుడువగా నంధకాసురుండు లోలోన
మిగుల బాధపడి యవ్వారిని పలువిధములగు మాటలతో శాంతింపంజేసియు నరణ్యమునకుంజని యచ్చోట
నేకాంతముగా పదివేల వత్సరములు కఠిన నియమములతో తపించుచుండైను,
తపించువేళ నాహారము మానుకొని భుజముల లేవనెత్తి యొంటికాలుపై నిలువంబడియు
గేవదానవులకు నలవింగాని “విధముగా నగ్నిని రగుల్మొలిపి యందు తన శరీరముందగు మాంసమును
గక్షముతో గూడ హవనముంజేయుచు మంత్రముల 'నుచ్చరించుచుండెను.
అందువలన నంధకాసురుని దేహమున మాంసము గాని రక్తము గాని లేనివి కాగా బొక్కలు
నరములు మాత్రము మిగిలియుండెను. : అట్టి శరీరమును గూడ నగ్నియందు సమర్పింపందలపెట్టిన
సంధకాసురుని సాహసమును దేవతలు గమనించి భీతిల్లినవారై వడిగా' సత్యలోకమున కేగి బ్రహ్మదేవుని
నతులతో నుతులతో ప్రసన్నునింజేసుకొనిరి. a
అంత పితామహుడు అమరుల నూజిడించి యంధకునింజేరిన వాడై “దైత్యేయా! తపంబు చాలించి
టేరికిని పొందరానట్టి వరముంగోరుకొనుము! ఇచ్చెదను” అని వక్కాణింపగా అంధకుండు దీనుండై
| హణమిల్లి “దేవా! (ప్రహ్లాదుడు మున్నగు నా పాలివారు అంధుడను కావున రాజ్యాధికారము లేనివాడనని
నన్ను నిరాకరించి రాజ్యము నపహరించినవారు. అందు వలన నాకు దివ్యనేత్రమును ప్రసాదించుము!
గేవదానవ గంధర్వయక్ష సర్ప మానవాది సకల ప్రాణుల వల్లను నారాయణునివల్లను మహాదేవునివల్లను
నొకు మరణము సంభవింపకుండు గాక! ఇంద్రాదిదేవతలు నా యాజ్ఞకు బద్భులై కప్పమును చెల్లింతురు
గాకీ” అని ప్రార్థించెను.
ఇట్టి వరమును పితామహుండు శంకితుడై “దైత్యేంద్రా! నీ వడిగిన దంతయు సిద్ధించును కాని
సరణము అసలే రాకూడదనుట భావ్యము కాదు. ఈశ్వరసృష్టిలో మరణింపని ప్రాణి జన్మింపడని
'గెరుగుము! మిగుల దీర్హకాలము జీవింపవలెనని నీ వంటి బుద్ధిమంతులు అపేక్షింపరు గదా!
పీరణమునకు ఏదేని కారణము నభ్యర్థించుము!” అని వాక్రుచ్చి నందున నంధకుండు దిగువవిధము
నోకుర్ముఖుని యాచించెను.
భూతభవివ్యత్‌ వర్తమాన కాలములయందు వర్తించు ఉత్తమ మధ్యమ కనిష్ట జాతివారగు
నారీమ్సళ్సుల్ర్రో (శ్రేష్పరాళును తల్లి వంటి టియు! శరీరముచేతను నాక్ముభేశను నున స్సుచేతను పొంద
417
నీ శ్రీ శివ మహా పురాణ
నలవింగానిదియు దేవమానవాదులను మించిన శక్తిసామర్థ్యములుంగలదియు నగు వనితారత్నమ్స
మోహించినపుడు నాకు మరణము కలుగుగాక!
ఇట్టి అంధకుని మాటలు విని పద్మసంభవుడు సువిసిత్ముండై శంకరుని పాదకమలములను స్మర.
శివాజంబడసియు “దైతేయా! నీవు కోరినదంతయు ఫలించును. అటులే కోరరాని కోరిక కలిగినప్పర్స
వరంతువగాకు అంతవరకు సుఖముగాజీవించుము! లెమ్ము! తపస్సు చాలించుము! వీరులనందరి
నోడించుము!” అని సెలవీయగా అంధకాసురుండు మిగుల, భక్తితో విధాతకు ప్రణమిల్లి “దేవా! మ్‌
రక్తములు లేనట్టి యీ శరరీరముతో ఎట్లుపోరాడుదును? పవిత్రంబగు నీ హస్తముతో నన్ను స్పృశిం్చి ,
దృఢకాయు నొనర్పుము!”
అంత [బ్రహ్మదేవుడు తన చేతితో నంధకుని పునికి సురముని సిద్ధులు కొనియాడుచుండగా
స్వధామమునకు వెళ్ళినవాడయ్యెను.
చతుర్ముఖుని హస్తస్పర్భమాత్రమున నంధకుండు సర్వాంగపరిపుష్టంబగు శరీరముగలవాడై నేత్రములు
భవ్యమైనచూపుగలిగియుండ సంతుష్టమానసుడై తన నగరమునకుంబోయెను.
అంత (ప్రహ్లాదుడు మున్నగు మహాదైత్యులు - అంధకుని ప్రభావమును గుర్తించి భృత్యులంబోలె
ఆజ్ఞావశవర్తులై రాజ్యము నొప్పగించిరి. పిదప నంధకాసురుండు - సైన్యమును వెంటనిడుకొని మొదట
స్వర్ణమునకుంజని యుద్ధమున నమరుల నోడించి దేవేంద్రుని కప్పము నిచ్చువానిగా చేయుటయేగాక
నాగులను గరుడజాతివారిని రాక్షసులను గంధర్వులను యక్షులను మానవులను పర్వతములను వృక్షములను
సింహవ్యాఘాది జంతువులను వేయేల! ముల్లోకములను కైవసముంజేసుకొని శాసించుచుండెను. అట్టితకీ
ప్రపంచమంశ్రయు అంధకుని కనుసన్నలతో మెదలుచుండగా తనకు నెదురు లేదని భావించి యా
దైతేయుండు సుందర స్వరూపముగల నారీమణులను సర్గమర్త్య పాతాళములయందు నివసించువారి
ననుభవించుచు అప్పుడప్పుడు మనోహర పర్వతప్రాంతములయందు నదీతీరములయందు నవ్వారిశో
క్రీడావిహారముంజేయుచు రమించుటయేగాక తన ప్రియురాండ్రు త్రాగగా మిగిలిన రసవత్తర
పానీయములను త్రాగుచు రుచికరములైన వలములందినుచు పరిమళముగల పుష్పముల =
నా(ఘాణించుచుండెను.
మజియు మయుండు నిర్మించిన భవనములలో విహరించుచు దివ్య విమానముల యందు
వనితారత్నములతో కూడి పర్యటించుచుండెను. సురుచిర పక్వాన్న భోజనముతోడను సుగంధ ద్రవ్యమ
నుపయోగించుటచేతను లోకమున నద్భుతద్భశ్యములంజూచుటతోడ నందకునికి పదివేల వత్సరమా
కాలము గడచెను.
ఇట్లు నంధకాసురుండు - వరమదాంధుడై పరమున తనకు మేలు నొనగూర్చు సుకృతము
గుర్తింపంజాలక దుష్టములైన భోగములయందు లాలసను పెంచుకొనుచు మంత్రులను
కుతర్మములతో ధిక్కరించి వైదిక ధర్మములను సాగనీయక ధనరాజ్య గర్వపూరితుండై ఆ
పూజనీయ గురువులను వేదశాస్త్ర విదులగు బ్రాహ్మణులను గౌరవింపనివాడై కామభోగమే పర
నెంచి జీవితమునంత్రయ్లు వ్యర్ణమ్లుంజేసుకొన్లుచ్లుండన్లు., An eGangotri Initiative
CC-0. Jan
శీ శ
శ్రీ శీవ మనో ప్రురాణవం
పిదప నొకప్పుడు భూలోకమున సైన్యముతోకూడ సంచరించుచు ననేక వత్సరముల కాలముం
గడిపినవాడై దైవవశమున మందరపర్వతమునకుంజని యచటి మనోహర దృశ్యములను రమణీయ
ప్రదేశములంగాంచి ముగ్గుండై యట కొన్నాళ్ళు నివసింపందలచి యంధకుండు నొక పట్టణము
నత్యద్భుతముగా నిర్మింపంజేసుకొని యుండగా దుర్యోధనుండు వైధళుండు హస్తి యను పేరుగల మంత్రులు
మందర పర్వతముపై ఒకానొక ప్రదేశమున చక్కందనముగల వనిత నవలోకించి తమ ప్రభువగు నంధకుని
సమీపించియు దిగువ విధము విన్నవించిరి.
దైత్యాధిపా! ఇదే కొండయందు నొక్క గుహలో నొకానొక మునీశ్వరుండు - జడదారియె చంద్రరేఖం
దాల్చి గజచర్మను కట్టుకొనియు నాగేంద్రములను హారములుగా ధరించి కపాలమాలాధారియె త్రిశూలమును
శేలంబూని అమ్ములపొదయు ధనుస్సు జపమాలయు ఖడ్గము దండము మున్నగువానిని ధరించినవాడై
భస్మ నలందుకొని దివ్యముఖ కాంతితో విరాజిల్లుచు స్వచ్భధవళ వర్ణముగల శరీరమున నద్భుత వేషముతో
నలరారుచున్నవాడు.
ఆతని సమీపమున (వానరముంబోలిన) తెల్లని వృషభము - ఆయుధములనన్నిటిని ధరించి పరిసర
ప్రదేశమును కాపాడుచుండును. మరియు మనోహర సుందరరూపముగల నొక వనితారత్నము ఆ
మునీశ్వరు నాశ్రయించియున్నది. ఆమె చక్కదనము వర్ణింపనలవింగానిది. పగడములు ముత్యాలు
మణులు రత్నములతోకూడిన సువర్ణాభరణములందాల్ని చీరం గట్టుకొనియు సుగంధపుష్పములకొప్పుం
బెట్టుకొనియున్నది.
ఆమెంజూచు కన్నులే కన్నులు; మరియొకరింజూడ నవసరములేదు.' పుణ్యముల పంటయో
యనంబఅగు నా త్రిభువన సుందరి. మహేశ్వరుని అర్థాంగి యగునది. ముల్లోకముల యందు గల
రత్నముల (శ్రేస్టవస్తువుల) ననుభవించు నధికారముగల నీవు ఆమెను తప్పక నవలోకింతువుగాక!”
అంత నంధకాసురుండు మండ్రుల మాటలు పాటించి కామాతురుండై శరీరమంతయు గగుర్చాటుం
జెందుచుండగా దుర్యోధనుండు మున్నగువారిని మునీశ్వరుని (శంకరుని) చెంతకు పంపినందున నవ్వారు
వేగమే యా జడదారింజేరి మోకరిల్లియు రాజనీతి ననుసరించి దిగువ విధము రక్క్మసుం రేడు యానతిని
, విన్నవించిరి.
దేవా! హిరణ్యాక్షుని కుమరుండును, ముల్లోకముల నేలువాడునగు అంధకాసురుండు బ్రహ్మదేవుని
వరముండగు ప్రభావమున ఈ గట్టునందు విహరింప నేతెంచియున్నవాడు. మేము ఆతని మంత్రులము,
నీ సన్నిధిలో ఆ దైత్యాధిపుని సందేశమును వినుపింతుము! ఆలకింపుము!
నీవు ఎవరి తనయుడవు? మునివృత్తి నిచ్చోట నెందులకు నివసించుచున్నావు? ఈసుందరి
యెవరిది? నీవు మునివగుటచే నారీమణుల చెలిమింజేయరాదు. కావున నీ చక్కని దానిని నాకు
సమర్పించుము! భస్మనలంందుకొని కపాలమాలికందాల్చియు ధనుర్భాణములను ఖడ్గ త్రిశూలాదులను
ధరించినవాడవై పుణ్యతమ గంగానదీప్రవాహమును జడలనటికట్టి విషపూరిత సర్పములను వారములుగా
వేసుకొనిన నీ వేషము విచిత్రముగా కన్పట్టుచున్నది. ఇట్టి వికృతాకారముగల నీకు నీ లావణ్యవతితో
నవసరమేముండును[-ఓర్వుగలా గీవు' ముడుగలింయెట్డునెక్కుటపాడిక్సాదు.ఫీ;శ్రహారము విషమగుటచే
419
నె
క పీచు
, పరివారము నెట్లు పోషింతువు? తరుణితోకూడి తపించుట మూర్ధత్వము కాదా? లోకత్రయమున్ల
ల రత్నముల ననుభవించునధికారము గలవాడను నేన్సే శస్రాన్రములను విడనాడి యొంటరిగా
;పంబొనర్పుము;
ఒకవేళ నా శాసనమును ధిక్కరింతువేని నీ శరీరముతోకూడ ప్రాణములంగోలు పోవుదువు
ఇట్టి దూతపలుకులనువిని “అంధకుండు చెడుబుద్ధి కలవాడైనాడని భావించి మహేశ్వరుడ్రు _
విరునగవుతో “దైత్యాధిపా! నేను రుద్రుండను; నాతో నీకేమి ప్రయోజనము? ఎందుకిట్లు నబద్ధము
లాడుచున్నావు? నా ప్రభావమును గమనించితివో లేదో; ఇట్టి సందేశము నంపుట నీకు న్యాయము
కాదు. నేను సామాన్యునివలె గృహములో నివసించి తలిదండ్రులను స్మరించువాడను కాను. “ఏతదతం
పాశుపతం చరామి” నేను ఎందుకో ఏమో కావలెనని తపించుట లేదు. ఆత్మానందము ననుభవించువాడన్సు,
ఇద్దియే తపంబని అనభిజ్ఞులు భావింతురు.
మూలము లేనిదియు విడువ నలవింగానిదియు లోక వేద ప్రసిద్ధంబునగు నీ చరాచరమంతయు
నా యదియేను; రూపవతియు సమస్తమును వహించునదియు ప్రాణులందరి మనోభీష్టముల నీడేర్చు
నదియు నగు నీ తరుణి నా యర్ధాంగి యగునది.
నా చెంత నుండు వస్తువులలో నీకు నచ్చినదానిని తీసుకొనవచ్చును. ఇంతమాత్రము వచించి
విరమింపగా నంధకుని భటులు శివవాక్యము నాకర్ణించి శిరమునంజలింఘుటించి - ముల్లోకములను
నశింపంజేయ తలపెట్టిన నంధకుంజేరియు ప్రణమిల్లి శంకరుండు మందస్మితమున చెప్పిన యంశమును
దిగువ విధము విన్నవించిరి.
శౌర్యము గాని ధైర్యముగాని స్థిరముగా లేనివాడు, దుర్చలుండు, దీనుండు, క్రూరుండు,
కృతఘ్నండు, పాపియు యమునివలన వెజగందువాడునగు దానవుడెక్కడ? దారుణములైన ఆయుధములం
దాల్చినవాడనై మృత్యువునుంగూడ భయపెట్టు యుద్ధము నొనర్చు నేనెక్కెడ? ముసలితనముచే జీర్ణించిన
శరీరముగల రాక్షసుండు నాతో పోరాడుటకు సమర్థుండగునేని శీఘ్రమే వచ్చుగాక! రాక్షసాధిపునివంటి
వారిని మడియంజేయు నాయుధము-వజ్రాయుధముంబోలినది నావద్ద కలదు. దానవుని శరీరము
సుకుమార మగుటంజేసి యుద్ధమునకు తాళునోలేదో బాగుగా విచారించుకొనుడు!
ఇవ్విధము మంత్రులు నుడివినదంతయు మందబుద్ధి యగు నంధకుండు విని కోపోథధిక్తుడే
ఖడ్డమునుచేతంబూని అమ్మవారియందలి మోహము పెరుగుచుండగా బ్రహ్మవరదానమదమున సుడిగలివలి
ఇటునటుందిరుగాడుచు శంకరునింజేరుటకు ప్రయాణసన్నాహముం జేయుచుండెను.
ఇయ్యది శివమహాపురాణమున - రుద్రసంపొతలో యుద ఖండమున
| Cj
శన విజ్ఞానసర్వస్త్వ” మను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
(పనచనమున చతుళ్ళ త్వారింశాధ్యాయము.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
థ్రీ న.
శ్రీ శన మహో ఫరాణనం
Fs వ్‌.
నలుబదియెదవీ యధ్యాయము |
(యుద్ధప్రారంభము)
అంధకాసురుండు గొప్పవీరులను వెంట నిడుక్రొని మద్యపానమత్తుడై శంకరుండు నివసించు
గుహంజేరెను. ఆ గుహాముఖమున వీరకుండు కాపలా కాయుచుండెను. మిడుతపురుగు నిప్పుమంటలో
వలె దానవప్రభువు గుహలో ్రవేశించుచుండ వీరకుండు పాషాణములతోడను వృక్షములతోడను
అగ్నిజ్వాలలతోడను వజ్రాయుధముతోడను బాధించి “ఎవడవు? ఎందులకేతెంచితివి?” అని యడుగగా
నంధకుండు తన యుద్దేశమును తెలిపి వీరకునితో పోరాడుచుండెను.
Ay ముహూర్తకాలము మాత్రము పోరాడి వీరకుని గెలువంజాలక ఆకలి దప్పులచే శుష్మించిన కంఠము
గలవాడై తన కరవాలము తుత్తినియలు కాగా అంధకుండు పాఠిపోవుచుండెను.
అట్టితజి (ప్రహ్లాదుండు, విరోచనుండు, బలిచక్రవర్తి, బాణాసురుండు, శంబరుండు,
వృత్రాసురుడు, మున్నగువారు వీరకునితో ఘోరముగా పోరాడుచున్న సమయమున ్రదేశమంతయు
రక్తసిక్రమై మాంసపూరిత మగుచుండెను.
ఇని బి౦
వీరకునికి దైత్యులకును జరుగుచున్న కోలాహలమును గమనించి శంకరుడు పార్వతితో నిట్లు
వక్కాణించెను.
దేవీ! నీ మూలమున నా వ్రతము సాగుటలేదు. వ్రతము సంపూర్ణము కానిది ఇతరములను
చూచువాడనుకాను. గాన నిచ్చోటునుండి మరియొక దుర్గమ ్రదేశమునకుంజని ఏకాగ్రనిష్టతో
పాశుపతవ్రతము నాచరింతును. నీ విచ్చోటనే నిర్భయముగా నివసింపుము!
శంకరుండు అవ్విధము పార్వతి నూజడించి దూరముగా నుండు పుణ్యతమవనంబుం జేరి యచ్చోట
వేయివత్సరముల వరకు తపించుచుండెను. ఆ తపోవనము - సురాసురుల కేరికిని చొజనలవిC
గాకుండెను. |
ఇంక పార్వతీదేవి - చేయునది లేక మందర పర్వతమునందే శంకరునిరాక నెదిటిచూచుచు తన
శీలమును కాపాడుకొనుటకు భయపడుచున్నందున బ్రహ్మాదిదేవతలు మునులును సిద్ధులును ఇట్టి పరిస్థితిని
గమనించి యచ్చోటునకు (స్త్రీ రూపధారులై యేతెంచుచుండిరి. అంధకుండు ఆహారనిద్రలు మాని కామ
మోహితుడై వీరకునితో ఐదువందలనైదు వత్సరములు పోరాడుచుండెను,
ఆ సమయమున అమ్మవారి పక్షమున విజయసూచకములగు వాద్యములు మైోగింపంబడుచుండెను.
శంఖములు పూరింపంబడుచుందెను. తత్పూర్వము దైత్యుల శస్తాస్తముల తద్‌ ్భ
వీరకుండు నొక్కక్షణములోనే మేలుకొని ముందు నిలువంబడి రాక్షసుల ఆయుధములను లాగినవాడై
అవ్వానితో నంధకుని కొట్లుచుండెను. S
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 421
U
|
గీ ఢీ శివ మహో పరా
బ్రహ్మదేవుని స్రీరూపము బ్రాహ్మీశక్తియె దండమును వ్రైబమానయుండెను. పార్వతీదేవి క్రోధ మున
మండిపడుచుండెను. నారాయణుని ్రీరూపము - శంఖ చక్ర గదా ధనుస్సులను ధరించినదై య్య
సన్నద్భరాలగుచుండెను.
దేవేంద్రుని ప్రీరూపము - వేయి అంచులుగల వజ్రాయుధమును ధరించి సహస్ర నేత్రమృలజ
విరాజిల్లుచుండెను. అగ్నిదేవుని శక్తి భయంకరముఖము గలదయ్యెను. యముని శక్తి దండమ్షన్స
చేతంబూనియుండెను. నిబుతిదేవుని ప్రీరూపము తీక్టంబగు ఖడ్గముందాల్చి యుండెను. వరుణుని శకి
- పాశముందాల్చి పోరుటకు సిద్ధముగా నుండెను. వాయుదేవుని శక్తి అంకుశముందాల్చియుండగ్గా
కుబేరునిశక్షిగదను కరమున ధరించియుండెను. ఈశానుని శక్తి భయముంగొలుపు నోరు గలదై యుండెను,
ఇటు నూర్తకొలది శక్తులు గుమిగూడి యసురుల దండుంగాంచి కొంతతడవు విచారించి చివరక్ష
మానసమును కుదుటపఅచుకొని రాక్షసులతో ఘోరముగా పోరాడుచుండిరి. అట్టితజి అమ్మవారు
వీరకుని సేనాధిపతిగా నియమించి యద్భుతముగా దైత్యులతో యుద్ధము నొనర్చుచుండెను.
అంత నంధకాసురుండు బ్రహ్మవరప్రభావమున నోరు పెద్దగా తెజచి యందరిని మింగ నుండగా
భగవానుండు తన వ్రతము వేయివత్సరములకాలము వరకు సాగించుకొని యచ్చోటున కేతెంచెను,
పార్వతీదేవి శంకరునకు మొక్కులిడి యుద్ధమున తన పరాక్రమమును చూపుచుండెను. అట్టి సమయమున
మహేశ్వరుండు - శక్తిస్వరూపములను సాగనంపి గౌరీదేవిని మెడపై వేసుకొని గుహలో ప్రవేశించి
వీరకుని ద్వారము చెంత కాపలా యుండెను.
అంత నంధకుండు పార్వతీపరమేశ్వరులను గాంచనివాడై విఘసుండనుదూతను లోనికి పంపగా
విఘసుండు గుహలోనికి పోవుచు సురగణముల దెబ్బల నోర్చుకొనుచు నతికష్టముగా శంకరుని సమీపించి
శిరము వంచి ప్రణతుల నొనర్చియు - దేవా! తాపసుడవు కావున నీ భార్యను విడిచి యేకాంతమున
నివసింపుము! మునివృత్తిలో నున్నవానితో విరోధము కూడదని గుర్తించియు నిన్ను పగవానిగా
భావించుచున్నాను. గాన నీవు బయటపడి నాతో పోరాడుము! నిన్నువేగమే యమలోకమునకు పంపుడునూ _
అని అంధకుని సందేశమును విన్నవించెను.
అంత సత్సురుషులను రక్షించువాడు దుష్టులను శిక్షించువాడు నగు పరమాత్మ - కోపమః
దెచ్చుకొని - దైత్యాధమా! నీ యభిప్రాయము విదితమైనది. చేతనైతే వడిగా వచ్చి పోరాడుము |
ఆశక్తునకు భార్య గృహము ధనము మున్నగువానితో నవసరముండునా! మరియు బలహీను(డు లేన
శరీరమును గూడ పోషించుకొనంజాలడు. అందువలన నీవు నీ పరివారము చేయదలచిన దంళయి
చేయుండు! నా కర్తవ్యమును నేను నెరవేర్తును” అని విఘసునిద్వారా తన యభిప్రాయము నంధకునకు
వ్యక్తపఅచెను. | |
ఇయ్యది “ళివవిజ్ఞాన సర్వస్వ” మను శాంకరీయ ఆం(ధ్రానువాద
ప్రవచనమున పంచచత్వారింశాధ్యాయము.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 422
శ్రీ శివ నునో ప్రరాణనం
(అంధకాసురునియుద్ధము)
. అంత విఘసుండు విశదీకరించిన శివాభిప్రాయమును గురెరిగి య
| ముందిడుకొని శంకరుని గుహంజేరినవాడై అనేకశస్రాస్రము కో
ధ్యారపాలకుండగు వీరకుని బాణములతో కొట్టుచుండెను.
ఆకులు గల వృక్షములను విజచుచుండిరి. ఫలములంబాడు చేయుచుండిరి. తియ్యని నీటిని కలుషిత
మొనర్చుచు పూదోటలంజెజచుచుండిరి. కొండ శిఖరము లంబడంగొట్టుచుండిరి.
౦ధకాసురుండు గిలుండనువాని
లతో గుహాద్వారమును భేదించుటయేగాక
అంధకుని సైనికులు ఇంపైన పుష్పములు
అట్టితణీ శంకరుండు త్రిశూలమును కేలంబూని కోపమున మండిపడుచు భూతసముదాయమును
విష్ణుమూర్తి మున్నగుదేవతలను ప్రమథగణములను స్మరింపగా నవ్వారందరును వేగ నరుదెంచి తమతమ
సరివారములతో శంకరుని మోల నిలువంబడి వీరకుని సేనాధిపతిగా నొనర్చియుండగా నవ్వారందరిని
పోరుటకై శంకరుండు పంపుచుండెను.
| అవ్విధము దేవదానవులకు 'ఘోరయుద్ధము జరుగుచుండ గిలుండు నమరులందరిని (మింగు
| చున్నందున వీరకుండు తప్పించుకొని స్వామికి దిగువవిధము విన్నవించెను.
“దేవా! విఘసుండు (గిలుండు) - నారాయణుండు బ్రహ్మదేవుండు, దేవేంద్రుండు, సూర్యచంద్రులు
మొదలగు త్రిదశులందరిని మింగినాడు. నేనొక్కడనెట్లో వాని నోటంబడక తమ సన్నిధింజేరితిని. శ్రీహరి
- నరసింహమూర్తియై హిరణ్యకశిపుని గోళ్లతో చీల్చి చంపిన పిదపంగూడ నోరుందెజచుకొని ముల్లోకములను
మింగనుండగా వసిష్టుండు మున్నగు సప్తర్షులు క్రుద్భలై - విఘసుండు నీవలె నోరుందెజచుకొని నిన్ను
మింగుగాక! అని శపించినందున సప్తర్షుల శాపకారణముగా విఘసుండు విజృంబించి నారాయణుని
మింగంగలిగెను. జగంబు వెలుగొందంజేయు సూర్యచంద్రులు లేనందున ప్రపంచము అంధకారముతో
నిండియున్నది. శుక్రాచార్యుండు - అమరులచే సంహరింపంబడిన దైత్యులను సంజీవనీ విద్యాప్రభావమున
మరలం (బ్రతికించుచున్నవాడు. తమ కొరకు నేను ప్రాణముల నర్చింప సంసిద్ధుడను. కాని యా
దురాత్ము నోడించు నుపాయము నాలోచింపుడు!”
ఇట్లు వీరకుండు నుడువగానే ప్రమథపతి (శంకరుండు) మిగుల రోసముంజెంది కొంతతడవు
విచారించుకొని యాత్మశక్తివలన నూర్యస్వరూపుడైనందున చీకటి పటాపంచలయ్యెను. అందువలన
| వీరకుండు మరల నసురులతో పోరాడుచుండెను. యోధులలో ముఖ్యుండును, శమదమాది సంపన్నుం
“ఉన, సమస్తవిద్యలకు 'నిలయంబునగు నందికేశ్వరునింగూడ విఘసుండు మ్రింగినందున శంకరుండు
వృషభము పైనెక్కి శివపంచాక్షరీ మహామంత్రమును జపించుచు తీక్టములగు బాణములతో విఘసుని
| కొట్టినవాడయ్యెను.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 423
టీ శీ శవ మహో స్య
అందువలన విఘసుని నోటిలోనుండి వీరకుండు విష్ణుప్రముఖులగు దేవతలను తదితరుల నంద్య
బయటికి తీసిన పిదప నవ్వారందరును దైత్యులతో ఘోరముగా పోరాడుచుండగా య. = మరణ
రాక్షసులను జీవింపంజేయుచుండెను.
ఆ కారణముగా శంకరుండు శుక్రాచార్యుని పశువువలె గణములతో పట్లి ట్టి తెప్పించిన వాడై ఆతన్ని
మింగివేసెను.
అంత దివిజులు ధీరులై దైత్యులను క్రొట్టుచున్నందున నవ్వారు కొందరు పాతాళముంబవేశ్ర్యి
చుండిరి. మరికొందరు గిరిగుహలలో చొజంబడుచుండిరి. అదేయడనుగా శ్రీహరి యంధకాస్స్య్యు
గదతోకొట్టుచు వాని బలహీనునిగా నొనర్చుచుండెను. వీరకుండును ఇంద్రాది లోకపాలురు నస్సర్సు
మదము నణచుచుండిరి.
అట్టితటి నివ్వెజబోయిన ముఖముగల యంధకాసురుని శంకరుండు త్రిశూలముతో లేవన్మై
య[గ్రభాగమున నిలిపెను. అప్పుడు శివేచ్భావశమున శంకరుని చెవినుండి యొకానొక శక్తిస్వరూపము
బయలువెడలి ఆకలిచే నసురులను భక్షించుచు అవ్వారి రక్తమును త్రాగుచుండెను.
త్రిశూలాగ్రమున నుండు నంధకుండు - క్షాత్రధర్శ్మమును పాటించుచు చేతులతోడను నిశి
నఖములతోడను కొంతవరకు శంకరుని బాధించి చివరకు వేసారి క్రిందికి |బ్రేలాడుచు సూర్యకిరణముల
నెండుచు గాలితో కూడిన మేఘముల వర్షధారలచే తడియుచును ప్రాణములను విడువంజాలక
సామవేదసూక్తులతో ప్రార్థించినందున శంకరుండు ప్రసన్నుడై యంధకాసురునికి గణాధిపతి పదవి
ననుగ్రహించెను.
అట్టి శభసమయమున భువనాధీశ్వరులగు విష్టాద్యమరులు యక్షగంధర్వాదులందరును రమకీ
యార్థవంతములగు స్తోత్రములతో శంకరుని ప్రార్థించుచు, నములై జయజయ ధ్వానముల నొనర్చుచుండిరి
అంత మహాదేవుడు - పర్వతగుహయందు విష్ట్వాదుల నభినందించి సాగనంపియు సంతోషస్వాంతు!
డై పార్వతీదేవితోడను వీరకుండు మున్నగువారితోడను సుఖముగా నుండెను.
ఇయ్యది “శవవిజ్ఞాన సర్వస్వ” మను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
(ప్రవచవముతో షట్‌ చత్యారింశాధ్యాయము.
్రబబదియడవ యధ్యాయము
(శుక్రాచార్యుని వేడుకొనుట)
క;
ఇదే శివపురాణమును సనత్కుమారుడు వ్యాసునకు చెప్పినట్లును బ్రహ్మదేవుండు నారదమపాథి
వక్కాణించినట్లును సూతుండు శౌనకాదులకు నుడువుచుండగా శౌనకాదు లిట్లు ప్రళ్నించిరి
శుక్రాచార్యుడు శంకరుని కడుపులో చొరంబడియు జఠరాగ్నిచే దహింపంబడనివాడై ఎట్ల
ఆతండు సంజీవనీవిద్యనెట్లు సంపాదించెను? ॥
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
తా లా!
ఖీ
సూతుండు చెప్పందొడంగెను.
శ్రీ శివ మహా ప్రరాణమం
ప్రమథగణములు సురలును దైత్యులను బాధించు
దై చు వధించుచుండ నంధకు
సమీపించి వినయముతో నంజలిం ఘుటించినవాడై “ఆచార్యా! హస
! మా దిలిజులందరికిని కులగురువుగా
పూజనీయుడ వగుచున్నావు. ఇప్పట్టున శంకరుని గణములు తుహుండహుండాది మహావీరులను గూడ
సంహరించినందున నథైర్యము కలుగుచున్నయది. వే
సంపాదించిన సంజీవనీ విద్య నుపయోగించి మమ్ము కాపాడు” మని ప్రార్థించెను
ర్థించెను.
అంత శుక్రాచార్యుడు కొంతతడవు లోలోన పరితపించి “ప
స్తుతము కర్తవ్యమెద్ది? జీవులు
జననమరణములు కలిగియుండువారు కావున మరణించినవారిని బ్రతికించుట, ధర్మముకాదు.
శంకరుని యనుగ్రహముననే సంజీవినీవిద్యం బడసితినిగదా! అట్టి విద్యను మహేశ్వరునికి
విరుద్ధముగా నుపయోగించుట యన్యాయ మగును. ఐనను శరణాగతరక్షణము పరమధర్మమగుటచే
ఈ యంధకుని కోరిక నంగీకరింపవలసివచ్చినది” అని మదిని నిశ్చయించుకొని “దైత్యరాజా! నీ యిష్టమును
. లా లట
నెరవేర్తు” నని యభయము, నొసంగినవాడై రణరంగమున కేతెంచి సంజీవినీ విద్యాప్రభావమున
మృతదైత్యులను జీవింపజేయుచుండెను.
అట్టితటి - బాల్యమున గురుకులవాసముతో వినయమున నేర్చుకొనిన వేదశాస్తములు సమయ
సందర్భములలో నుపయోగించునట్లు: సంకట సమయములలో బ్రాహ్మణులకు సమర్పించిన ద్రవ్యములు
- దాతకు పరలోక సుఖము నొసగుటకు సంసిద్ధములుగా నుండునట్లును దైత్యులు జీవితులై జలపూర్ణ
మేఘములంబోలె గర్జించుచు ప్రమథగణములతో పోరుటకు తలపడంగా నంనదికేశ్వరుండు వడిగా
శంకరునింజేరి ప్రణమిల్లియు “దేవా! శుక్రాచార్యుండు - మరణించిన వారిని జీవింపంజేయుచున్నవాడు
కావున మనకు విజయము సమకూరదని తోచెడిని” అని ప్రార్థించెను.
అంత శంకరుండు “రాక్షసుల మధ్యనుండి శుక్రాచార్యు నవలీలగా తీసుకొని రమ్మని”యాజ్ఞాపింపగా
నందికేశ్వరుడు వేగమే యసురులందెసంజని శరభము గజమును వలె శుక్రాచార్యుని పట్టుకొని
తెచ్చుచుండగా రక్కసులు శూలములతోడను కత్తులతోడను చక్రములతోడను గొడ్డండ్రతోడను తనను
బాధించుచున్నందున నా యపరరుద్రుండు నిజప్రభావమున నోటినుండి మంటలను వెలుంబబచి యవ్వారి
యాయుధములను దహించినవాడై శంకరుని మోల శుక్రాచార్యుని నెలకొలిపెను.
అంత మృత్యుంజయుడు శుక్రాచార్యుని - విశుద్ధభక్తుండు సమర్పించిన మధురఫలమునువలె
నేమియు మాటలాడకయే తన నోటిలో వేసుకొనెను. అందువలన నసురులుహాహాకారములతో వగచుండిరి.
ఇయ్యది “౭వనిజ్ఞాన సర్వస్వ” మను శాంకరీయ ఆం(ధ్రానువాద
'ప్రవచనమున సప్తచత్యారింశాధ్యాయము.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Yaranasi. An eGangotri Initiative 425
గ్ర ఢీ శివ మనో ఫ్రర్య్యూ
(శుక్రుడు శంకర గర్భమున నివసించుట)
అవ్విధము శుక్రాచార్యుని శంకరుండు (మింగినందున దైత్యులు విజయముపై ఆశనొదుల్పక్ట్యా
- తొండములు లేని యేనుగులవలెను, కొమ్ములు లేని యెద్దులవలెను, తలకాయలు లేని మొండెములవలైన్స
వేదశాన్త్రవిద్య నభ్యసింపని (బ్రాహ్మణులవలెను, ఉద్యోగములేని మానవుల వలెను, భాగ్యము క్రై
ప్రయత్నములవలెను, భర్తలేని తరుణులవలెను, పుణ్యము లేని జీవితములవలెను; వ్రతములులేన్స
విద్యాభ్యాసము వలెను, వైభవము లేని మహాకార్యముల వలెను, శౌర్యములేని క్షత్రియుల వలెను, సత్యముల్ర
ధర్మప్రవర్తనము వలెను, క్షీణదశనొందినవారై మిగుల వగచుచుండిరి.
మా శౌర్యధైర్యములు, పరాక్రమము, బిలము, సమస్తంబు వ్యర్థమయ్యెను. ఒక్కశుక్రాచార్యుని
రక్షించుకొనంజాల మైతిమని యంధకుండు పరితపించుచు గురుపాద కమలములను స్మరించి ప్రమథులతో,
సోరాడుడు! అనిసైనికుల నాదేశింపగా నవ్వారు స్వామిద్రోహము నరకప్రదమని భావించి మరణమువరకు
పోరుదుమని నిశ్చయించుకొనినవారై యుద్ధసన్నద్ధులగుచుండిరి.
అంత రణవాద్యములు (మోగుచుండగా దైత్యులు ప్రమధులతో పోరుచు నోడుచున్నందున
|
నంధకుండు ముందుకువచ్చి బాణములతో కొట్టుచు ప్రమథగణములను పరాజితముల నొనర్చుచుండెను,
అట్టితజి కుమారస్వామి వినాయకుండు నందియు సోమనందియు తదితరులును తమ తమ
ఆయుధములతో అంధకాసురుని కొట్టాచుండగా సురాసురసైనికుల కోలాహలము మిన్నుముట్టుచున్నందున
శంకరుని యుదరమునంగల శుక్రాచార్యుండు జాగరూకుడై - ఒకానొకచోటు దొరకని గాలివలె మహేశ్వర
గర్భమునం దిరుగాడుచుటు ఛిద్రముంగానక నట్టిసమయమున సత్యలోక వైకుంఠ స్వర్గములను
సూర్యచంద్రాది లోకములను పాతాళాది సమస్త ప్రపంచమును శంకరుని దివ్యశరీరమున గాంచుటయేగాక
ప్రస్తుతము జరుగుచున్న దేవాసుర సంగ్రామము నవలోకించుచు ననేక సంవత్సరములు శివనిలో
సంచరించుచు - దుర్మార్గుండు సన్మార్గుని చెంత ధర్మలోపమును కనుగొనంజాలనట్లు - శంకరుని
గర్భమునుండి బయటపడుటకు మార్గముంగానక దిగువ మంత్రమును భక్తితో జపించినందున శంకరుని
మూత్రద్వారము గుండా వీర్యమువలె సూక్ష్మరూపమున బయటంబడి శంకరునికి ప్రణతుల నొనర్చి
నిలువంబడగా నాతనిని - విఘ్నేశ్వరునివలె - నమ్మవారు పుత్రునిగా స్వీకరించెను.
అంత శంకరుండు మందస్మిత వదనారవిందుందై - నా మూత్రస్తానమునుండి శుక్రము (లేన
వలె వెడలినందున శుక్రుండను పేరుగలవాడవై నా పుత్రుండవై యుండుమని యనుగ్రహింపగా శుక్ర
డు - అంజలియఘటించి “శంకరా! నీ స్వరూపము ఆనంతమైనది. అష్టమూర్తులతో ళ్‌
వ్యాపించినవాడవు; సురలను అసురులను కాపాడువాడవు; దుర్మార్గులను శిక్షించువాడవు; ఇట్టి నిన్న
నుతింపంజాలను” అని ప్రార్థించినవాడై శంకరుని యనుమతింబడసియు మేఘములలో చందు?
నసురుల గుంపులో చౌఅంబడినవాడయ్యెను.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
406
గీ
ఇంక శుక్రాచార్యుడు శివగర్శమున పఠించిన మహా
మ స
ర 1 ర్భ మంత్రమును నిర్దేశింతునని సూతుండు నీ
శ్రీ శీవ మహా ప్రరాణవం
«4 nn
ఇయ్యది “శివవిజ్ఞాన సర్వస్వ మను శాంకరీయ ఆం(ధ్రానువాద
(పనచనమున అష్టచత్యారింశాధ్యాయము.
నలుబది తొమ్మిదవ యధ్యాయమ
(శుక్రాచార్యకృత శివస్తోత్రము)
ఓం నమస్తే దేవేశాయ సురాసుర నమస్కృతాయ భూతభవ్యమహాదేవాయ హరితపింగళలో చనాయ
బలాయ బుద్ధిరూపిణే వైయాఘ్రవసనచ్చదాయ ఆరణేమాయ త్రైలోక్యప్రభవే ఈశ్వరాయ హరాయ
హరినేత్రాయ యుగాంతకరణాయానలాయ గణేశాయ లోకపాలాయ మహాభుజాయ మహాహస్తాయ శూలినే
పవాదం!్టిణే కాలాయ మహేశ్వరాయ అవ్యయాయ కాలరూపిజే నీల గ్రీవాయ మహోదరాయ గణాధ్యక్షాయ
సర్వాత్మనే సర్వభావనాయ సర్వగాయ మృత్యుహంత్రే పారియాత్రసువ్రతాయ బ్రహ్మచారిణే వేదాంతగాయ
కపోల ంతగాయ పశుపతయే వ్యంగాయ శూలపాణయే వృషకేతవే హరయేజటినేశిఖండినేలకుటినే
మహాయశసే భూతేశ్వరాయ గుహావాసినే వీణాపణవతాలవతే అమరాయ దర్శనీయాయ బాలసూర్యనిభాయ
శృశానవాసినే భగవతే ఉమాపతయే అరిందమాయ భగస్యాక్షిపాతినే పూష్టోదశననాశనాయ క్రూరకర్తకాయ
ఫాశహస్తాయ ప్రళయకాలాయ ఉల్మాముఖాయాగిక్రేతవేమునయే దీప్తాయ విశాంపతయే ఉన్నయతే
జనకాయ చతుర్ధకాయ లోకసత్తమాయ వామదేవాయ వాక్‌ దాక్షిణ్యాయ వామతోభిక్షవే భిక్షురూపిణే
జటినే స్వయంజటిలాయ శక్రహస్తప్రతిస్తంభకాయ వసూనాంస్తంభకాయ క్రతవే క్రతుకరాయ కాలాయ
మేధావినే మధుకరాయ చలాయ వానస్పత్యాయ వాజసనేతి సమాశ్రమ పూజితాయ జగద్దాత్రే జగత్మర్రే
పరుషాయ శాశ్వతాయ (ధ్రువాయ ధర్మాధ్యక్షాయ త్రివర్మనే భూతభావనాయ త్రినేత్రాయ బహురూపాయ,
సూర్యాయుతసమప్రభాయ దేవాయ సర్వతూర్యనినాదినే సర్వబాధావిమోచనాయ బంధనాయ సర్వధారిణే
ధర్మోత్తమాయ పుష్పదంతయాపి భాగాయ ముఖాయ 'సర్వహరాయ హిరణ్యశ్రవసే ద్వారిణే భీమాయ
భీమపరాక్రమాయ ఓం నమోనమః ॥
ఇట్టి మహామం[త్రమును శుక్రాచార్యుండు శంకరుని గర్భమున నున్నతజి జపించి నందున
మాత్రద్వారముగుండా బయటపడంగలిగెను.
| శుక్రుండు శివగర్భమున నివసించుటకు శివుని బ్రార్థించుటకును మూడువేల వత్సరముల కాలము
గడచియుండెను. త్రిశూలాగ్రమున నంధకాసురుండు చిక్కుకొని శంకరుని నూటయెనిమిది మూర్తులను
గ్యొనించినందున పరమాత్మ ప్రసన్నుడై యనేక వరములను ప్రసాదించెను.
అంత నంధకుండు తన జన్మ వృత్తాంతమును తలచుకొని ప్రశాంత మనస్కుడై పార్వతీదేవిని
ప డయ్యెను.
లిగాను శంకరుని తర్ణిడ్షిగాన్లు భావిం ఛి గణాధిపతియి కృతా రధ Initiative
427
0! . శీ శివ మహో పర్యా
అయ్యవారును తనను చేరందీసి శిరమున వాసనంజూచి యనుగ్రహించి ను
మున సుఖముగా నుండెను.
అమ్మవారు
నంధకుండు పూర్ణమనోరథుండదై కైలాస
శంకరుని యష్టోత్తర మూర్తులు-
(1) మహాదేవుడు (2) విరూపాక్షుండు (బేసికన్నులుంగలవాడు) (3) చంద్రశేఖక్స్యు
(4) అమృతుండు (5) శాశ్వతుందు. (6) స్థాణువు (7) నీలకంఠుండు (8) పినాకి (9) వృషభాక్ష్వు
(వృషభముపై చూపుగలవాడు) (10) మహాజ్జేయుడు (పురుష గ్రేషుడగు నారాయణునిచే నుపాసిష్ట
బడువాడు) (11)వురువుడు (12) నర్వకామదుడు (18) కామారి (14) కామదవాన్స్యు
- (15) కామరూపుడు (16) కపర్టి (జటాజటముగలవాడు) (17) విరూపుడు (18) గిరీశుండు (కొండ
పడుకొనువాడు) (19) భీముడు (20) సృక్కి (మంచి పిక్కలు గలవాడు)(21) రక్తవస్తుడు (22) మె
(23) కామదహనుడు (24) త్రిపురఘ్నుండు (25) కపాలి (26) గూఢవ్రతుడు (27) గుష్తమంత్రడ
(28) గంభఖీరుండు (29) భావగోచరుండు (80) అణిమాదిగుణాధారుండు (31) త్రిలోక్ష్యైశ్వర్య
దాయకుండు (32) వీరుండు (33) వీరహణుండు (34) ఘోరుండు (85) విరూపుండు (వివిధ
రూవములుం గలవాడు) (36) మాంసలుండు (87) వటువు (88) మహామాంసాదుండు
(89) ఉన్మత్తుండు (40) భైరవుండు(41) మహేశ్వరుండు(42) త్రైలోక్యద్రావణుండు (43) లుబ్భిండు
(44) లుబ్ధకుండు (ఎలుకువాడు) (45) యజ్ఞసూదనుండు (46) ఆరుగురు కృత్తికలచే పోషింపంబడిన
కుమారుండు గలవాడు (47) ఉన్మత్తుండు (అధికమైన ఆనంద పారవశ్యముం గలవాడు) (48) కృత్తివాసుం
డు (49) గజకృత్తిపరిధానుడు (ఏనుగుతోలు ధోవతిగా కలవాడు) (50) క్షుబ్ధుడు (భక్తులు కానివారిని
కలతంబెట్టువాడు) (51) భుజంగభూషణుడు (52) దత్తాలంబుడు (భక్తులకు చేయూత నొసగువాడు)
(53) వేతాళుండు (54) వీరుడు (55) శాకినీపూజితుడు (56)అఘోరుడు (57) ఘోరదైత్యఘ్నుడు
(58) ఘోరఘోషుడు (59) వనస్పతిరూపుండు (60) భస్మాంగుడు (61) జటిలుడు (62) శుద్భడ
(63) భేరుండశతసేవితుడు (భయంకరములైన గణములచే సేవింపబడువాడు) (64) భూలేశ్వరుడు
(65) భూతనాథుడు (భూతములకు దిక్కగువాడు) '(66) పంచభూతాణశితుడు (67) ఖగుడు
(ఆకాశమునందు సంచరించువాడు) (68) క్రోధితుడు ' (69) నిష్ణురుడు (70) చండుండు
(71) చండీశుడు (72) చండికాప్రియుండు (78) చండుండు (74) తుంగుడు (75) గరుత్మంతుడు
(76) ఆసవభోజనుడు (అమృతముంద్రాగువాడు) (77) లేలిహానుడు (సర్పస్వరూపుడు) (78) మహౌదుది
(79) మృత్యువు (80) మృత్యుఅగోచరుండు (81) మృత్యుమృత్వువు (82) మసం
(83) శ్మశానవాసియు (84) అరణ్యవాసియు (85) రాగస్వరూపుండు (86) విరాగనరపా |
(87) రాగాంధుండు (భత్తానురాగముచే వరవశుండగువాడు) (88) వీతరాగశతాథిక |
(89) సత్వ్వగుణుండు (90) రజోగుణుండు (91) తమోగుణుండు (92). అధర్ముండు (ర్మమ
నడువనివారి నధర్మముగా శిక్షించువాడు) (98) వాసవానుజుండు (ఉపేంద్రరూవమున సో |
నివసించువాడు) (94) సత్యుండు (95) అసత్యుండు (దేవుండు లేడనువారికి నిజ
చూపెట్టనివాడు(96) సద్రూపుండు (97) అసద్రూపుండు (అవిద్యాస్వరూపుండు) (98) అహ i
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
|
| 99) అర్ధనారీశ్వరుండు (100) భానువు (101)
భానుకో, టి శతప్రభుండు (102) త ఆడ ము
యజ్ఞపతియు (104) రుద్రుండు జ్ఞస్వరూపుండు
(108) యజ్ఞపతి 'ద్రుండు (105) ఈశానుండు (106) వర
108) శివుండును. ) వరదుడు (107) నిత్యుడు
శీ శివ మహా ఫ్రురాణషం
“ివవిజ్ఞాన సర్వస్వ మను శాంకరీయ ఆంధధ్రానువాద
(్రవచనముతో నీకోనపంచాళత్రమ (౪౯) అధ్యాయము.
ఏబదియవ యధ్యాయము
(శుక్రాచార్యుడు మృత సంజీవినీ విద్యను సంపాదించుట)
భార్గవుండు (శుక్రుడు) కాశీక్షేతమున విశ్వేశ్వరుని ధ్యానించుచు నొక్క శివలింగమును స్థాపించి
గుద్దానిముందు నొక్క కూపముం ద్రవ్వియు శివపంచాక్షరీ మహామంత్రముం జపించుచుండెను మరియు
ఫంచామృతములతోడను శుద్ధజలముతోడను గంధోదకముతోడను శివలింగమును ప్రతిదినము
. ముమారులు నభిషేకించుచు శ్రీగంధమును సమర్పించుచు సంపెంగలు ఉమ్మెత్తలు గన్నేరులు తామరలు
కొండగోగులు జాజులు కడిమెలు పొగడలు కలువలు మల్లెలు నూరుదళముల కమలములు వావిలులు
|హొదుగులు సురపొన్నలు తెల్లకలువలు మొల్లలు జిల్లేడులు తుమ్మి నందివర్ధనములు అగిసెలు దేవదారువులు
కాంచనములు గోరింటలు పచ్చగోరింటలు మున్నగు కుసుమములతోడను మారేడు దళములతోడను
పరువముల తోడను దవనములతోడను తులసీదళములతోడను మాచిపష(త్రములతోడను వాకుడు
కీములతోడను దర్భాగ్రములతోడను దూర్వాంకురములతడోను మామిడి చిగురులతోడను సహస్రసంఖ్యగా
సహస్రనామములతో పూజించుచుండుటయేగాక భక్త్యతిశయమున నాట్యముంజేయుచుస్తోత్రములం
|కువుచు నైదువేల వత్సరములు తపించెను. 1
| ఐనను శంకరుండు ప్రసన్నుండు కానందున శుక్రాచార్యుండు కఠిన నియమములతో తపించు
|సండెను,
| చిత్తమునకుంగల చంచల భావము అను మైలను సద్భావములు అను నుదకములతో కడిగి
|ఇంద్రియములంగూడ శుభ్రపజచినవాడై అట్టి చిత్తరత్నమును పరమేశ్వరునకు సమర్పించి యగ్నికణముల
గండాగుచు వేయివత్సరములు తపింపగా శుక్రునిపై దయంగలవాడై విరూపాక్షుండు (శంకరుండు)
'(హస్రసూర్యులను మించిన ప్రకాశముతో శుక్రస్థాపితలింగమునుండి ప్రత్యక్షమై వరము నడుగు మనెను.
“1 శపంబునకు సంతసించితిననియు నుడివెను.
|
అంత శుక్రుండు శంకరుని దివ్యసుందర విగ్రహమును తన కమలములవంటి కన్నులతో
గంచినవాడై శిరంబు నంజలిం ఘటించి జయజయ ధ్వనింజేయుచు దిగువవిధము స్తోత్రముతో ప్రార్థించెను.
11 త్యం భాభి రాఖి రభిభూయ తమః నమస్త - మస్తం నయ స్యభిమతాని నిశాచరాణామ్‌ !
దేదీప్య'పే దివ (దస) ముజిగగనే' హతాయా ఆలో కత్రయస్యం జగదీశ్వర తన్నును స్తే ॥ ౧
429
శీ శ్రీ శవ మహో ఫ్రర్య్యూ
జగదీశ్వరా! ఆకసమున స్వర్ణాదిలోకముల మణివంటి సూర్యుని రూపమున ఈ కనర్స్యు
శులతో నీవే వెలుగొందుచు రాత్రిళ్లు సంచరించు భూత(ప్రేతపిశాచబ్రహ్మరాక్షసుల దురాశ
క గాక ముల్లోకముల మేలునకై పాటుపడుచుందువు కావున నీకు నమస్మార్రమ్స్స
ల
జేయుచున్నాను.
శ్లో॥ లోలే2.తివేలమతివేల మహామహోభి-ర్నిర్మాసి కౌచగగనే౭_.ఖిలలోకనే త్రః ।
విద్రావితాఖిలతమాః నుతమో హిమాంశో-పీయూసషపూరపరిపూరిత తన్నమస్తే ॥
(ప్రాణులందరికి కన్నువంటివాడవై ఆకాశమున చంద్రుని రూపమున మిగుల మించిన కాంతులథో
నేలను రాణింపంజేయుచు చీకటినంతయు పారంద్రోలుచు అమృతముతో నిండిన కిరణములతో
చరాచరజీవుల నానందింపంజేయుచున్నావు. అందువలన నీకు నభివాదము నొనర్చుచున్నాను,
శ్లో॥ త్వం పావనే పథి సదాగతి రప్యుపొన్యః - కస్త్యాం వినా భువనజీవన జీవతీహ ।
స్తబ్ధ ప్రభంజన వివర్థిత సర్వజంతో -- సంతోషితాహికుల సర్వగ (వై) తన్న (న) మస్తే ॥
లోకులను జీవింపంజేయు వాయుదేవుని రూపమున నిరంతరము వీచుచున్నవాడవై పవిత్రమగు
సదాచార మార్గమున నుపాసింపందగినవాడ వగుచున్నావు. నీవు లేనిది యెవండీ బ్రహ్మాండమున జీవింప
గలుగును? సర్వవ్యాపకమగు వాయువును శరీరములో నెలకొలిపి ప్రాణులందరిని పెంచుచుందువు.
నిట్టూర్పుతో వారిని బ్రతికించుచుందువని భావము. వాయు స్వరూపషమ్రున ప్రపంచమున నంతయు
వ్యాపించు శంకరా! గాలింబీల్చు పాములంగూడ ట(బ్రతికించువాడవు. ఆ కారణమున నీకు.
మొక్కులిడుచున్నాను.
శ్లో॥ విశ్వైక పావక నతాపక పావకైక - శక్తే బుతే మృతవతా మృతదివ్య కార్యమ్‌ |
ప్రాణిష్యదో జగదహో జగదంతరాత్మం - స్త్వం పావకః ప్రతివదం శమదో నమా ॥ ౪
ప్రాణులందరి నంతర్యామివై విశ్వమును నీ వొకండవే పవిత్రముంజేయుంగలుగువాడవు;
శరణాగతులను రక్షించువాడవు; అగ్నిదేవుని ఏకైక రూపమున నీవు లేనిచో మరణించినవారికి నుత్తమగళి
నొందించు పవిత్ర దహన సంస్కార మెట్లు చేకూరును? నీ యగ్ని రూపమునే ప్రాణులు జఠరాగ్గిగొ
లోన నుంచుకొని యాహారమును జీర్ణింపంజేసుకొనుచు జీవించుచున్నవారు. మరియు నగిదేసేడకి
ప్రతిక్షణమున (ప్రపంచమునకు చెందిన మాలిన్యమును పోగొట్టుచు పరిశుభ్రతను కలిగిం
ఆ నిమిత్తముగా నీకు వందనము నిడుచుంటిని.
శ్లో! పావీయరూప పరమేశ జగత్సవిత్రం - చిత్రం విచిత్రసుచరిత్ర కరో౭_సి నూనమ్‌ |
విశ్వం పవిత్ర మమలం కిల విశ్వనాథ - పానీయగాహనత ఏత దతో నతో2స్మి[ ౫
నానో
టో
జలస్వరూపుడవగు నో పరమేశ్వరా! నీ లీలావిగ్రహ ప్రవర్తనము విచిత్రమైనది. లౌ
రూపములతో నుండు బ్రహ్మాండమును అందుగల చరాచరప్రాణుల నుదకమునం (గు°కో
మైలలేనివానిగాను పవిత్రులుగాను చేయుచున్నావు! అందువలన నో విశ్వనాథొ! నీకు పొ
నగుచుంటిని.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative " re)
అతనా
ఖీ
{i అతౌశరూవ బహి రంత రుతావక్రాశ్ర - దానా ద్వికస్వర మహేశ్వర విశ్వ మేతత్‌ |
త్వత్తః సదా సదయ సంశ్వసితి న్వభావా - త్సృంకోచ మేతి భవతోస్మిల నత స్తత స్తామ్‌॥
ఆకాశ స్వరూపుడవగు నీశ్వరా! ఈ ప్రపంచము నీవు వెలుపల లోపల నవకాశమును కలిగించుట
జేసి వికాసమును పొందుచున్నది. నీ కరుణవలననే ప్రాణులందరు నిట్టూర్చులను విజ.
జీవించుచున్నవారు. విశ్వము సహజముగా సంకోచము (ఒక్కచో ముడుచుకొనుట)ను పొందునదైనను
నీవు ఆకాశరూపమున నవకాశమును కల్పించుటచే గమనాది క్రియ టల
లను చేయగలుగుచున్నది. అటులే
ప్రకయకాలమున నీ వలననే సంకోచము నొందుచున్నది. తస్మాత్‌ నిన్ను (మొక్కుచున్నాను.
శ్లః విశ్వంభరాత్మక బిభర్షి విభోల_ త్ర విశ్వం - కో విశ్వనాథ భవతో న్యతమ స్తమోలి ర; |
సత్వం వినాశాయ తమో మమ చాహిభూష - స్తవ్యాత్సరః పరపరం ప్రణత స్తతస్తామ్‌ ॥ ౭
సర్వవ్యాపకుడవగు విశ్వనాథా! భూమి రూపమున నీవు సృష్టికాలమున ప్రపంచమును
మోయుచున్నావు. అజ్ఞానమును తీసివేయు నీవు దక్క నితరుండెవడు నీ విశ్వమును భరింపంజాలడు.
నాగభూషణా! అట్టి నీవు నా యవివేకమును పోగొట్టుమనియు నుతింపందగిన దేవతలను
మించినవాడవై హరిబ్రహ్మాదుల నతిక్రమించియుండువాడవనియు నిన్ను ప్రార్థించుచున్నాను.
శ ఆత్మస్వరూప తవ రూపపరంసరాభి - రాఖి స్తతం హర చరాచర రూప మేతత్‌ | =
సర్వాంతరాత్మనిలయ ప్రతిరూప రూప - నిత్యం నతో9 స్మి పరమాత్మజనోత ష్టమూర్తే ॥ ౮
సూర్యచంద్ర వాయు అగ్నిజల ఆకాశ భూమి స్వరూపములను ధరించుటయేగాక జీవాత్మరూపమున
నుండువాడవై యష్టమూర్తి యనంబజగుచున్నావు. మరియు జీవాత్మద్వారా అనేక రూపములందాల్చి
శరాచరమును వ్యాపించువాడవు. ప్రాణుల హృదయములలో నివసించుచు నిత్యత్వ చేతనత్వాదులతో
నిన్ను బోలిన జీవులకు మూలాధారముగా నిజరూపమును ప్రసాదించుటచే నీవాడనగు నేను నిన్ను
శరణాగతుడనై వేడుచున్నాను.
ఇట్టి యెనిమిది రూపములతో విశ్వజనమునకు మేలు చేయుచున్నావు. మరియు దీనబాంధవుడవై
నిహితములైన భక్తుల కోరికలను ఫలింపంజేయువాడవు. దేవదానవ మానవాదులందరును నిన్ను
ప్రార్థించుచున్నవారు నన్ను కాపాడుము!
-ఇవ్విధము "శుక్రాచార్యుండు నుతించి శిరంబున నేలందాకుచు పునః పునః (మాటిమాటికి)
పీణామంబులంజేయుచుండ 'భగవానుండు తన మృదుహస్తమున నాతనిని లేపినవాడై మేఘగంభీర
మధురస్వరమున చిరునగవుతో నిట్లు పలికెను.
విప్రవర్యా! కాశీక్ష్మేత్రమున సదాచార సంపన్ఫుడవై శివలింగమును స్థాపించి పూజించుచు,
| గగ్రతపంబు గావించితివి. అందువలన నిన్ను నా కుమారులతో సమానునిగా భావించుచున్నాను
మరియు మున్ముందు నా కడుపున నివసించి వెళ్ళగలవు గాన పుత్రుడవనియే చెప్పవచ్చును. నీ యభీష్టము
ఎట్టిదైనన్స నెరవేర్తును.:౯-. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
శ్రీ శివ మహా ప్రరాణనం
౬
“431
క్రీ శ్రీ శివ మహో ప్రరాబన్ష
చెప్పకుండ దాచియుంచినట్టి మృతసంజీవినీవిద్య నొసంగుచున్నాన్న
శ్రీహరికిని విధాతకును
మహామంత్రము నుపయోగింతువో వారిని. బ్రతికింపంగలన్వ।
స్వీకరింపుము! ఎవరిని గురించి యీ
. ఆకాశమున సూర్యుని అగ్నిని నక్షత్రములను మించిన తేజముగలవాడవై 'రాణింప గలవు! స
నిరాకరించి ప్రయాణముంజేయు స్త్రీపురుషుల కార్యములు నెరవేరంజాలవు. ఆకసమున నీవు ఉదయించిన
వేళ వివాహాది శుభకార్యములు ధర్మకార్యములును ఫల ప్రదములగును. నీ యందు భక్తిగలవారికి రేతస్సు
నిండుగా నుండుటయే గాక సత్పుత్రపుత్రికా సంతానము కలుగును. వారాణసియందు నీవు నెలక్రొలిప్టిన
శివలింగము - శుక్రేశ్వరుండనంబిజంగి భక్తులకు కార్యసిద్ధింబ్రసాదించును,
వ్రతిశుక్రవారము నక్తవ్రతముంజేయుచు నీ కుండమునందలి యుదకముతో స్నా్యా
సంధ్యాతర్చణాదుల నొనర్చుచు నొక్కవత్సరము శుక్రేశ్వరుని . పూజించువారు నిండురేతస్సు గలవారై
తమ ఇంద్రియము సార్థకము కాగా పుత్రసంతానముం బడసి పుంస్వ్వసౌభాగ్యమున చిరకాలము సుఖింతురు
మరియు నట్టివారు సకలవిద్యాపారంగతులుగా లోకమున విరాజిల్లుచుందురు.
ఇట్లు శంకరుండు వరముల నొసంగి యంతర్భానముంజెందగా శుక్రాచార్యుండు సంతోషస్వాంతుం
డై నిజణామమునకుం జనినవాడయ్యెను. ;
ఇయ్యది “ివవిజ్ఞాన సర్వస్వ” మను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
ప్రనచనమున పంచాశత్తమాధ్యాయము.
బ్రాలను డనాడాన
ఏకవీంచాశత్తీమాధ్యాయ్‌ము
(ఉషా చరితము)
సూతుండు - సనత్కుమార వ్యాస సంవాదముగా - శౌనకాది మహర్షులకు చెప్పం దొడయగను.
పరమాత్మయగు శంకరుండు - భక్తుడైన బాణాసురు ననుగ్రహించి కృష్ణునితో పోరాడిన
లీలావిలాసము నవధరింపుడు!
బ్రహ్మమానస పుత్రులలో ్రేష్టండైన మరీచికి కశ్యపుండను కుమారుండు కలుగగా నతనికి రేక్ష
(ప్రజాపతి - తన పదముగ్గురు కుమార్తెల నొసంగెను. అవ్వారిలో పెద్దభార్య యగు దితియందు పుట్టినవారు
- దైత్యులనంబజలగుచుండిరి: మిగత పత్నులయందు జన్మించినవారు - దేవతలు మున్నగు
చరాచరప్రాణులుగా నుండీరి.
ఇంక దితిదేవి కుమారులలో హిరణ్యకశిపుందు హిరణ్యాక్షుండును మొదటజన్మించినవారు”
హిరణ్యకశిపుని నలుగురు కుమారులలో 'ప్రహ్లాదుండు చిన్నవాడై విష్ణుభక్తుండుగా నుండెను. ప్రహ్లాదు
విరోచనుండను గొప్ప జెదార్యము గల కొమరుండు జన్మించి బ్రాహ్మణ రూపమున వచ్చి యో
దేవేంద్రునకు తన తలకాయ నొసంగెను. విరోచనుని కుమారుడగు బలిచక్రవర్తి - వామన రూవహో
తనను యాచించిన్ల నిన్హువ్లనక్లు భూమిని, మొత్తము. నమర్చించ్చిననాడు. అట్టి బతి గ
| 49
నీ
వొరసపుత్రుండే బాణాసురుడు ఈతండు మాన్యుండై దాతయె బుద్ధిమంతుడై సత్వపవరనము
ధించి ముల్లోకములను వశ నున 2
రా న పఅచుకొని లోకపాలురను తన కింకరులుగా నొనర్చుకొనెను.
వ వేయిచేతులతో వాద్యములను మోగించుచు తాండవనృత్యముతో మహేశ్వరుని
సంతసింపంజసినందున భక్తవత్సలుండు 'ప్రత్యకమై వరములను ప్రసాదింతునని 'సెలవీయంగా “దేవదేవా!
నన్ను'సపరివారముగా రక్షించుటకు నా శోణితపురమునందు నివసింపుమని ప్రార్ధించెను
ర్ధించెను.
మహేశ్వరుండు ముక్తి ప్రదుండనియు నస్వల్పభక్తిగలవారికి
బాజాసురుండు శివమాయామోహవశమున గుర్తింపకుండెను.
శీ శివ మహా ప్రరాణనం
ప్రనన్నుండు కాడనియు
అందువలన భక్తపరాధీనుండగు శంకరుండట్లేయగుగాక యని తన గణములతోడను వీరభద్రకుమార
గణేశాదులతోడను బాణుని శోణితపురమున నివసించుచు నొక్కనాడు నదీతీరమునందు నమరుల తోడ
విహరించుచుండగా - గంధర్వుల గానము, అప్సరసల నృత్యంబును, మునుల స్తోత్రజపపూజా
నమస్మ్కారంబులును, ప్రమథుల యార్భాటము, బుషుల శివ మంత్రస్వాహాకారంబులును .
ప్రవర్తించుచుండెను.
అట్టితజీ సిద్ధులు సాధ్యులు భక్తులందరును శంకరుని వేడుకను గాంచుచుండిరి. దేవుండులేడనియు
ఉన్నను విగ్రహము లేనివాడనియు పరలోకములు పుణ్యపాపములు హుళక్మియనియు వాదించు
కుతర్మప్రియులు మడయంజొచ్చిరి. సప్తమాతృకలు అభిముఖలగుచుండిరి. భయముంగొలుపుదృశ్యములన్ని
యంతరించుచుండెను. శంకరుండే పరదైవమని భావించి యనన్యభక్తి నారాధించువారికి
సంసారసంకటములు తొలగుచుండెను. ee
ప్రజలందరును సంతృప్తులగుచుండిరి. స్త్రీల శృంగారవికారములంజూచి మునులు గూడ
మోహించుచుండిరి. బుతువులన్నియు పుప్పఫల సంపన్నములగుచుండినవి. పుప్పొడితో కూడిన
పరిమళముంగల గాలులు వీచుటయు, కొమ్మలపై కోకిల మున్నగు పక్షులు మధురముగ కూయుటయు
కారణములుగా వనములలో కామశ్ళంగారము ఉట్టిపడుచుండగా బాలేందుశేఖరుండు “కైలాసము నుండి
పార్వతీదేవిని తీసుకొని రమ్మ”ని నందికేశ్వరు నాజ్ఞాపించెను.
అంత నంది కైలాసమున కేగి యమ్మవారికి రహస్యముగా శంకరుని మనోగతమును నివేదింప
నా దేవి - పతియే పరమదైవమని భావించునదగుటచే యలంకరించుకొనుచు నందికేశ్వరుని ముందు
పంపగా నాతండు శంకరునింజేరి దేవి వచ్చుచున్నదని విన్నవించెను.
త్వరగా తీసుకొని రమ్మని మరల నందికేశ్వరుని శంకరుండు పంపగా నాతడు వడివడిగా చని
అమ్మా నిన్ను ఇప్పుడే చూడంగోరుచున్నవాడు పరమేశ్వరుండని వక్కాణించెను.
ఆ సమయమున శంకరుండు - శృంగారలీలాపరిపూర్ణత నొందియున్నందున నాతని రతిక్రీడల
ననుభవింప నే వనితయైనను సిద్ధపడినచో నామెయే త్రిలోకేశ్వరి యగును గదా!
పార్వతీదేవి వచ్చుటకు తడవగుచున్నందున కూష్మాండుందను మయ. కుమార్తె చిత్రలేఖ
యనునది బాణాసురప్లత్రిక్రయగు, ఉషను పార్వతిగా శంకరునింజేరుమని (ప్రేరేపించెను.
CC.
Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative న 433
!
నీ శ్రీ శివ నువో ప్రరా్వ్యా
పూర్వము విష్ణుమూర్తి - యోగశక్తిచే మోహినీరూపమును ధరించెను. కావున (ప్రస్తుతవ్ను
నూర్వశికూడ మరియొక రూపము గలదయ్యెను. ఘృతాచియను నప్సరస కాళ్లీ రూపముందాళ్ళెన్న
విశ్వాచి యనునది - చండికారూపము గలదయ్యెను. రంభ - సావిత్రియయ్యెను. మేనక - గాయశ్రీద్వే
మారెను. సహజ్య యనునది - జయారూపధరురాలైనది. పుంజికస్థలియనునది - విజయాస్వరూప్రమ్సన్స
ధరించినది. |
ఇందువలన నీవు గూడ పార్వతీదేవిగా పరివర్తనంజెందుమని చిత్రలేఖ (ప్రేరేపించినందు న
సుందరమనోహరమగు దేవీరూపముందాల్చి యుష - శంకరునిం జేరనుండగా పార్వతీదేవి కైలాసమున్సు గ
" యేతెంచి ఉషతో నిట్లనియెను.
నేను కామించి శంకరుని సీమపించుతటి “నీవు నా వేషముందాల్చితిని గాన నీ కార్తికశుక్లద్వాద్య
నర్ధరాత్రివేళ నుపవాసముతో నుండు నిన్ను ఒక్తానొకపురుషుండు రమింపంజేయును. అట్టివాడే నీ
పతియగును. ఇద్ది దైవనిర్ణయము. బాల్యమునుండి విష్ణుభక్తి కలిగియున్న నీకు ఇట్టి లోకోత్తగ
పురుషుడు లభింపవలసినదే గదా!” అని యమ్మవారు శాసించి నందున నుషాదేవి యంగీకరించి.
సిగ్గుచే తలవంచుకొనెను.
పిదప శృంగార వేషమున నమ్మవారు శంకరునింజేరగా నా లీలావిలాస చతురుండు పార్వతిని
వెంటనిడుకొని గణములతో నంతర్భానముంజెందెను.
ఇయ్యది “శిననిజ్ఞాన సర్వస్వ” మను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
ప్రవచనముతో నీబదియొకటన యధ్యాయము.
ద్విత్రిపించాశత్తమాధ్యాయములు
(బాణాసురు(డు గర్వించుట, అనిరుద్దు( డేతెంచుటయు)
భక్తవాత్సల్యముతో నిండియుండు శివచరితము మరియు మరియు వినదగినది గదా!
ఒక్కనాడు శంకరుండు శోణితపురమున ప్రసన్నుడై యుండగా బాణాసురుడు దైవవశమున
గర్వితుండై యాతనిముందు తాండవముంజేసినందున పార్వతీవల్లభుండు సంతసించెను.
అట్టితటి బాణదైత్యుండు దోసిలొగ్గి తలవంచియు “మహాదేవా! నీ యనుగ్రహమున గొప్పఐలమం
గలవాడనైతిని. నీవొసంగిన వేయిచేతులతో పోరాడుటకు తగిన ప్రతియోధుండు ముల్లోకములయందు
గానంబడుటలేదు. కావున నందుకు నీవే: తగియున్నావని భావించెదను. నా వేయిచేతుల మదము
నణచుటకు దిగ్గజములను నగరములను కొండలను ఢీకొంటిని, అందుకు దిగ్గజములు తాళలేక పొలీన'
ఇంద్రాది దిక్సాలుర నీ భుజములతోడనే ఓడించి కప్పము చెల్లించువారిగా చేసితిని. ఇంకముందు లో
వేయిచేతుల దురదపోవుటకు అవ్వానిని పడవేయు యోధుడు లభించునట్లు అనుగ్రహింపుము!" క్‌
నుడువగా దేవదేవుండు కోపముంజెంది యట్టహాసముంజేయుచు నిట్లు వచించెను.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative p 434
గ్జీ
బాణాసురా! గర్వించితివిగాన దైత్య కులాధ
. దై ముడవైతివని చెప్పవచ్చును... బలిచక్రవర్రి కుమారు
వై .. బలిచక్రవర్తి
భక్తుడవు నా నీకు ఇట్టికోరిక ఉచితమైనదికాదు. ఇట్టి ae వ
గ్‌ టబ
స్థొందుదువుగాక! నా ప్రియభక్తులలో (బ్రేష్టడగువాడు నీతో పోరాడ్రి కొండలతో పోల్చందగిన నీ కరము
కజ్ఞలనలె నేలపై పడగొట్టును. మానవ శిరముగల మ a ae
యూరధ్వజము - గాలి లేకున్నను ప
డు ఘోర యుద్దము స ప జ
ధి సంభవించునని గుర్తించుము! ఇప్పుడు అట్టి సమయమును నిరీక్షించుచుండుము!
అంత బాణాసురుడు దివ్య కుసుమముల శంకరు నరి
ప్‌ సంచి స్వగ్భహముంజేరినవాడై సంబరమున
పంభాందునకు జరిగిన సమాచారమును తెలిపియు వేచియుండగా మయూర ధ్వజము దైవికముగా
విరిగిపడినందున యుద్ధసన్నద్దుడై దిశలన్నిటిని శుభశకునములం గాంచియు మిగుల నుత్సాహముతో
నుండెను.
శ్రీ శివ మహా ప్రరాణము
బాణపుత్రికయగు ఉషాదేవి అలంకరించుకొని వస్తంతకాలమున మాధవు నారాధించి రాత్రివేళ
పరుండియుండగా - శివేచ్భావశమున శ్రీకృష్ణుని మనుమడగు అనిరుద్భుండు గుప్తముగా నేతెంచి రతిక్రీడను
సలిపినందున నామె డిగ్గున లేచినదై మది సంతసమొదవుచున్నను పెండ్లికిమున్ను పురుషసంబంధముం
జేసి మిగుల వగచుచు ప్రాణత్యాగమునకై సిద్ధపడుచుండెను.
అట్టితతి కుంభాండతనయయగు చిత్రరేఖ దరింజేరి యుషను వారించుచు దేవదానవ
ఘానవులలోగల యువకసుందరులను చిత్రపటముల నుళ్లేఖించి చూపుచుండగా ప్రద్యుమ్నుని తనయుం
డగు అనిరుద్దునిగాంచి సిగ్గుంజెందిన బాణాసుర పుత్రిక - ఈ మహాపురుషుండు ఎట్టివాడని చిత్రలేఖను
ప్రళ్నించెను. శ
అంత నామె - ఉషను రమింపంజేసినవాడు ప్రద్యుమ్నుండేయని గుర్తించి ఉషనూఅడించినదై
మోగశక్తిని క్షణమాత్రమున ద్వారకానగరమునంబ్రవేశించి యంతఃపురమునకు చెందిన నుద్యానవనమున
కరుణులతో విహరించి విశ్రమించిన సర్వాంగసుందరుండగు అనిరుద్ధుని గాంచెను. శ
తరువాత చిత్రలేఖ - తన మాయాబలమున నచ్చోటున చీకటినింపి మంచముతో గూడ నా
ఏహాపురుషని లేవనెత్తి తలపై మోయుచు బాణనందినియగు నుష నంతఃపురములోనికి గొనితెచ్చి నిలుపగా
నామె నతని నవలోకించి వెజగందుచు నేకాంతమున ననిరుద్దునితో క్రీడించుచున్న సందర్భమును
గ్వారపాలకులు కనిపెట్టి దైత్యపుంగవునకు విన్నవించిరి.
అంత బాణాసురుడు అచ్చోటునకువెళ్ళి దివ్యసుందర వి[గ్రహుండగు పురుషనిగాంచి ఈ దుర్మార్గుని
నింధింపుగని భటుల నాజ్ఞాపించుచుండెను. .
అంత పదివేల సైనికులు - అంతపురమున సొచ్చి కలవరపెట్టుచుండగా అనిరుద్ధుడు - ద్వారముం
రగు పరిఘము (గడియ(మ్రను తో నవ్వారిని వధించి లోనికజుదెంచెను. శివుని తేజస్సు నిండిన.
గొపురుషుండు - తనమీదికి వచ్చిన సైనికులను లక్షమందిని చంపగా బాణాసురుండు క్రోధోదిక్తుడై
సంభాండుని పోరునకై పురికొలుపుచుండెను. పదివేల గుజ్జములు రథములును అనిరుద్దుని ఖడ్లప్రయోగము
నకు బల్రియ్స
బ i
య్యెను. CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
+ 435
క్రీ శ్రీ శివ మహో పురా
అందువలన బాణుడు స్యయముగా నరుదెంచి శక్త్యాయుధములను ప్రయోగింప నన్సిర్తుద్ము
డద్దానిని పట్టుకొని వేసినందున బాణాసురుండు దాగియుండెను. ధ్‌
ఆ సమయమున బాణుని చూడలేక ననిరుద్ధుండు పర్వతమువలె కదలకనుండగా, నసుర్వండ్ష
ప్రచృన్నముగా బాణములతో కొట్టుచు నాగపాశములతో నాతనిని బంధించెను. మరియు నీత్రన్నన్న
ముక్కలుగా నటికి పారవేయుడు! నా వంశ గౌరవమును భంగపరచిన నీ దుర్మార్గుని శిక్షింపుడు! జ్‌
శాసించుచుండగా కుంభాండుండు దిగువ విధము విన్నవించెను.
దేవా! ఈతనిని చంపినచో తనను తాను చంపుకొన్నట్లగును. చం[ద్రశేఖరుని యనుగ్రహమ్స
నొంది విష్ణువుతో సమానుండుగా కనుపడుచున్న నీతనిని నాగసర్పములు కజిచుచున్నను మనన్స
గడ్డిపజకలుగా నెంచుచున్నవాడు. : |
పిదప ననిరుద్దుని కుంభాడుండు అయ్యా! నీవెవరు? ఎవరికుమారుండవు? ఎవరు నిన్న
గొనితెచ్చిరి? దైత్యాధివుని ప్రార్థించి “జితో౭' స్మి” అని నుడువుము! లేకున్న నీ ప్రాణములు దక్కవు -
అని వచించెను.
అంత ననిరుద్దుండు - అరే కుంభాండా? ఆధమా? బాణాసురుండు ఒసగుచున్న అన్నపిండముతో
జీవించువాడవుగాన యుద్ధనీతిని తెలియకున్నావు. శూరుండు శత్రువునకు లొంగుటకన్న మరణించుట
మేలుగదా! అని వీరవాక్యములను పలుకుచుండ బాణాసురుండు విస్మితుండగుచుండెను.
అట్టితటి ఆకాశవాణి-
బాణాసురా! క్రోధముచే వివేకము గోలుపోవకుము! సర్వేశ్వరుండు సర్వకర్మసాక్షియునగు
పరమేశ్వరుని యధీనులు చరాచర ప్రాణులని గుర్తించుము! బ్రహ్మ విష్ణు మహేశ్వర రూపములందాల్ని
సృష్టి స్థితి లయముల నొనర్చువాడు శివుండని తెలియకుంటివా? నీ మదాహంకారము నిపుడే.
మహాదేవుండు నివారించును. అంతవరకు స్వస్థుడవై యుండుము!
అని వక్కాణించినందున బాణాసురుండు అనిరుద్ధుని సంహరింపకుండెను. అంత ననిరుద్ధుడు.
నాగుల విషజ్వాలలకు తాళలేక “శరణ్యురాలివగు నోచండికా! నన్ను రక్షింపుము! నీవు దక్క నెవరును
నన్నుకాపాడువారులేరు” అని దుర్గాదేవిని ప్రార్థింపగా నా మహాశక్తి యర్ధరాత్రివేళ జ్యేష్టకృష్ణ చతుర్దశినాడు
ప్రత్యక్షమై పెద్ద పెద్ద పిడికిలి దెబ్బలతో నాగబంధమును క్రెంచివేసి నాగములను సంహరించియు అనిరుద్‌
లోనికి పంపనదై యద్భృశ్యురాలయ్యెను.
ఆ తరువాత అనిరుద్ధుండు అంతఃపురమున రుచికర పానీయములంద్రావుచు మత్తుడై ఉషాదేవల |
స్వేచ్చగా సుఖించుచుండెను.
ఇయ్యవి “శివవిజ్ఞాన నర్వవ్వు” మను శాంకరీయ ఆం(ధ్రానునాద
ప్రవచనముతో వీబదిరెండన ఏబది మూడవ యధ్యాయములు.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
గ్జీ శ్రీ శివ నుహా ప్రరాణను
' ఏబదినాలుగవ యధ్యాయము
(బాణాసుర శ్రీకృష్ణ యుద్ధము)
కుంభాండుని కుమార్తెయగు చిత్రలేఖ - తన పొత్రునపహరించిన పిమ్మట శ్రీకృష్ణుందేమిజేసె '
నను శౌనకాదుల ప్రశ్నకు సమాధానముగా సూతుండు చెప్పందొడంగెను.
అనిరుద్ధుండు శోణితపురమునకు వెళ్ళిన పిదప ద్వారకలో నంతఃపురమున వనితల దూ
శ్రీకృష్ణుడు విని మిగుల చింతించుచుండగా నాలుగు నెలలు గడచియుండెను. పిదప నొక్కనాడు నారద
మహర్షి యేతెంచి అనిరుద్ధుండు నాగపాశబద్భుండగుటను బాణుని శోణితపురమున దుర్తాదేవి యను
గ్రహమున బంధవిముక్తుడైలోన నుషతో రమించుచుండుటను తెలిపినందున శ్రీకృష్ణుడు గరుత్మంతుని
పై శోణిత పురమునకు నదే క్షణమున బయలుదేరెను. ప్రద్యుమ్న సాంబ బలరామాది యాదవ
ప్రముఖులందరును పండైండ్రు అక్షోహిణుల సైన్యమును వెంటనిడుకొని శ్రీకృష్ణుని వెనువెంటంజనుచుండిరి.
బాణాసురుడు తన పురమును యాదవులు ఆక్రమించుటను గమనించి సైన్యములతో యుద్ధ
సన్నద్ధుండగుచుండగా శంకరుండును వీరభద్రాదులతోడను ప్రమథగణములతోడను బయలుదేరి పోరాడ
నుండెను.
అట్టితజి ఘోరయుద్ధము ఇరుపక్షములవారికి జరుగుచుండెను. శంకరకృష్ణులు - తమ
గొప్పయస్ర్రములను నొండరులపై వేయుచుండ శంకరుని ప్రభావమునకు తాళలేక యాదవ సైనికులు
పాఖంజొచ్చిరి. శ్రీకృష్ణుడు శంకరునిపై ప్రయోగించిన శీతల జ్వరమును శమింపంజేయుటకు
శంకరుండు ఉష్ణజ్వరమును ప్రయోగింప వైష్టవజ్వరము ఆశ్రయముంగానక శంకరుని పలువిధములం
బ్రార్ధించినందున ప్రసన్నుండై “వైష్ణవజ్వరమా! భయపడకుము! నా జ్వరము నిన్ను బాధింపదు. ఈ
మా సంవాదమును స్మరించువారి నెట్టి జ్వరముంగూడ పీడింపకుండుగాక!” అని శంకరుండనుగ్రహించి
నందున వైష్ణవజ్వరము అటనుండి వెడలి నిర్భయముగా నుండెను.
అంత గరుత్మంతుండు వేయి ముఖములతో సముద్రజలముంద్రావి వర్షధారపాతముల నసుర
సైన్యములను తబ్బిబ్బుచేయుచుండగా నందికేశ్వరుండు వృషభరూపమున కొమ్ములతో పొడచినందున
గరుత్మంతుండు - సంధులువిడిన నొడలుంగలవాడై శ్రీకృష్ణుని విడనాడి రణరంగమునుండి వడిగా
పారిపోయెను.
అందువలన శ్రీకృష్ణుండు వెజగందుచు శంకరుని సమీపించి “శరణాగతవత్సలా! మహాదేవా!
సర్వాంతర్యామివి, అనంత శక్తిసంపన్నుడవు, ప్రపంచ సృష్టి స్థితిలయకారుడంవు సచ్చిదానందమయుడవు;
శౌంతస్వభావుడవు; కాలము దైవము కర్మస్వభావము ద్రవ్యము క్షేత్రము ప్రాణము ఆత్మ ఇత్యాది
స్వరూప్రములందాల్చి నానావిధ లీలారూపములు గలవాడవై దేవ మానవాది సజ్జనులను కాపాడుచు
రుర్జనులను శిక్షించువాడవు. పరబ్రహ్మము నీవైయున్నావని వేదవేదాంత వాబ్బయమునందు దాగియున్నా .
ననియు విమలహృదయులు - తమ చిదాకాశమునందు నీ జ్యోతిర్లింగ స్వరూపమును గాంచుచు
ొవించుచున్న వారు.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
437
| శీ శవ మహో ఫరా
సూర్యుడు ఛాయారూపముల నతిక్రమించి (ప్రకాశించునట్లు నీవు దివ్యకాంతుల నంత్రట
విరాజిల్లుచుందువు.
శ్లో॥ త్వన్మాయా మోహితధియః - పుత్రదారగృహాదిషు |
... ఉన్నజ్ఞంతి నిమజ్ఞంతి - ప్రనక్తా వృజినార్లవే ॥ స్ట్‌
శ్లో! దైవదత్త మిమం లబ్వా - నృలొక చుజితేంద్రియౌ ।
యో నాద్రియేత త్వత్సాదౌ - స శోచ్చో హ్యత్మవంచకః ॥ జు
జీవులు - నీ మాయాపాశములచే బంధింపంబడినవారై భార్యపుత్ర గృహాదుల యందు ఆసక్షిి
పెంచుకొని పాపసముద్రమునందు మునుగుచు తేలుచుందురు.
ఈ మానవలోకమునందలి భోగ్యములు దైవదత్తములని భావించి నీ చరణకమలములను సేవింప
చపలచిత్తుండు - తనను తాను మోసగించుకొనువాడగును. అట్టివానిని గుతించి బుద్ధిమంతులు
విచారపడుచుందురు.
గర్వితుడైన బాణాసురుని. నీవే శపించిన కారణముగా నేనీతని భుజసహ(్రమును పడవేయ
నలుదెంచితిని గాన రణరంగమునుండి తొలగిపొమ్ము! నీ శాపమును సార్ధకముం జేయుము!” అని
వేడుకొనగా శంకరుండు - శ్రీహరీ! భక్తపరాధీనుడనై పోరాడుచుంటిని. నేనీ యుద్ధరంగమున
చూచుచుండగా బాణుని హస్తములంద్రెంచుట సాధ్యము కాజాలదు. కావున జృంభణాస్త్రమును ప్రయోగించి
కర్తవ్యమును నెరవేర్చుకొను” మని వక్కాణించెను.
అంత శ్రీకృష్ణభగవానుడు - శివాజ్ఞావశమున కొంతదూరము వెళ్ళి రణరంగము నుండి
ప్రయోగించిన జృంభణా,; కరుణించి శంకరుండు స్తబ్బుండైనందున ష్లుండు బాణాసురుని
ము త వ బాణములతోడను కు అ
ఇయ్యది “శివవిజ్ఞాన నర్వన్వు” నును శాంకరీయ ఆం(ధ్రానువాద
(ప్రవచనముతో చతుఃసంచాశత్తమాధ్యాయము.
| విబదియెదవ అధ్యాయము
(బాణాసురుని భుజములను శ్రీకృష్ణుడు ఛేదించుట)
చంద్రశేఖరుని యనుగ్రహమునంజేసి రెట్టింపు బలముంగలిగిన శ్రీకృష్ణుడు బాణాసురుని i
సమానునిగా నెంచుచు నాతనిపై శార్ణధనుస్సు నుండి విడింబడు నమ్ములను వేయుచు గర్జించుచుండెను
దైత్యాధిపుండును శ్రీకృష్ణుని బాణములను ఆయుధములను తనపై పై రాకమున్నే ఛేదించుచుం
శివస్మరణ పూర్వకముగా శ్రీకృష్ణునిపై నిశిత శరములను చేయుచుండెను. శ్రీకృష్ణుడును శంక
మదిందలచుచు బాణుని బాణములను తనపై పడకుండ నేలపై పడగొట్టుచుండెను. ఖా.
మొదట భీతిల్లి తరువాత తమ పౌరుషముం జూపుచుండిరి. గరుక్కంతుండు తన రెక్కల గాలిచే బాణో
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
భటులను చిందర వందరంజేయుచుండెను. ఇవ్విధము కొంతకాలము ఉభయపక్షములవారు పరస్పరము
చు ఫె i ప
క్రొట్టుకొను ఘోరముగా పోరుచుండిరి. శ్రీకృష్ణుడు = శివుని రెండవ రూపముంగలవాడగుటచే తను
బాణుండు శివభక్తాగ్రణియగుటను ఉభయులు సమానముగా పోరుచుండిరి
అట్టితణి నిక లాభము లేదని భావించి శ్రీకృష్ణభగవానుడు శివప్రదత్తమైన సుదర్శన చక్రమును
ప్రయోగించియు బాణాసురుని సహస్ర భుజములలో నాలుగుమాత్రమునిచి మిగత వానిని ఛేదించినందున
నసురరాజు ఎట్టిబాధ లేనివాడై శోభించుచుండెను.
శీ శివ మహా ఫ్రరాణనం
అప్పుడు - శ్రీకృష్ణుడు కోపోద్రేకమున వివేకము లేనివాడై బాణుని తలకాయను 'నలుకబోంగా
శంకరుండు ప్రత్యక్షమై “శ్రీకృష్ణా నా యానతి ననుసరించి నీ సుదర్శనము నా భక్తులయందు ఉపయోగింపదు.
కావున వీని శిరశ్చేదము నొనర్చకుము!
ఇంతియేగాక నీ సుదర్శనచక్రము యుద్ధమున (ప్రతివాతము కాదనియు విజయమును
చేకూర్చుననియు పూర్వము నీకొసగితిని. కాని దధీచి రావణుండు తారకాసురుడు (త్రిపురాసురులు
“మున్నగు భక్తులపై _ నిద్దానిని ప్రయోగింపంజాలకుంటివి. ఇందుకు నా శాసనమే కారణమని '
' గుర్తించియుందువు. మృత్యుభయము లేదని బాణాసురున కొసగిన నా వరమును విస్మరించితివా?”
అని వ్రాక్కుచ్చినవాడై శ్రీకృష్ణ బాణాసురులకు మైత్రి నొనగూర్చియు తన నివాసమునకు సపరివారముగా
వెళ్ళినవాడయ్యెను. ]
అంత శ్రీకృష్ణుడును నగరాంతఃపురములోనికి నేగి యనిరుద్ధు నూజడించి బాణుడు సమర్పించిన
నుషాదేవిని రత్నమణిసువర్ణాదులతో పరిగ్రహించియు మహాదేవునకు ప్రణతుల నొనర్చి బాణునితో
సంప్రదించియు తనపరివారమును వెంట్లనిడుకొని ద్వారకానగరమునకు వెళ్లుచుండెను. మరియు
మార్గమున వరుణు నోడించినవాడై కర్తవ్యమును నెరవేర్చి గొప్ప వేడుకతో నిజనివాసముంజేరినవాడై
గరుత్మంతుని వీడ్కొలిపి ఆప్తలతో సంబరముగా నుండెను.
ఇయ్యది “ివవిజ్ఞాన సర్హస్త మను శాంకరీయ ఆం(ధ్రానువాద
(ప్రనచనముతో పంచపంచాళత్తమా ధ్యాయము.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
439
9! శ్రీ శివ మనో ప్రరాల్ష '
(బాణాసురునకు శివగణస్వరూపము చేకూరుట)
శ్రీకృష్ణుడు ద్వారకంజేరి యుషా౭_ నిరుద్ధులతోగూడ నివసించిన. పిమ్మట బాణాసురుడు శ్వ
ప్రమాదమును తలచుకొనుచు దుఃఖించుచుండగా నందికేశ్వరుడు నిట్లు పలికెను.
బాణాసురా! వగవకుము! శంకరుడు భక్తవత్సలుడని తెలియుము! నీభుజ కృంతనము
శివసంకల్పమువలననే జరిగినది. ఏకాగ్రభక్తి గలవాడవై శంకరునారాధించుచు నిత్యోత్సవమున్స
నెరవేర్పుము!
అంత నసురుండు నందివాక్యమును. పాటించినవాడై. శంకరుని సమీపించి వినయ విధేయతలు
ఉట్టిపడుచుండ (ప్రణమిల్లి ప్రార్థించుచు దుఃఖించుచుండెను. మరియు ననేక శివస్తోత్రములంజదువుచు
పాదములను నేలపై కొట్టుచు కరములంద్రిప్పుచు కనుబొమల ముడులతో ముఖవాద్యములను మోగించుచు
పలుతడవలు తలకాయ నూపుచును పెక్కు రకముల మాటలాడుచును తన చేతులు తెగినందువలన
'నచ్చోటునుండి కారుచున్న రక్తధారలతో నేలందడుపుచును తనను తాను మజచినవాడై నాట్యమాడుచు
శంకరుని సంతసింపంజేసెను.
నృత్యగీత ప్రియుండగు హరుడు తానును తాండవించి ప్రసన్నుడై బాణా! కావలసినది అడుగుము!
ఇచ్చెద” ననంగా దైత్యాధిపతి దిగువ విధము ప్రార్థించెను. es
మహాదేవా! భుజస్థానగత (వణములు శమింపవలెను. నీ లోకమున శివగణత్వము
సంభవింపవలెను. ఉషాదేవి కుమారునకు నా రాజ్యము లభింపవలెను. - నారాయణుండు మున్నగు
నమరులతో స్నేహ మొదవవలెను. రజస్తమోగుణసంప్పమగు నీ రాక్షసజన్మ - మరల నేనాటికైనను
నాకు రాకుండుగాక! ఎట్టి వికారములేని సాత్త్విక శివభక్తి నిండుగా నుండుగాక. శివభక్తులయందు
అనురాగము సర్వభూతదయయు చేకూరుగాక!
ఇంకను బాణాసురుడు మహాదేవుని నుతించిన విధంబెట్టిదనగా?
శరణాగతవత్సలా! దీనబంధో! మహాదేవా! నీకు మైొక్కులిడుచున్నాను. నా యందు దయ
గలవాడవై నా చేతులను పడంగొట్టించితివి. (బ్రహ్మాండమే స్వరూపముగా గల విరాట్‌పురుషుడవు
ఆకాశము - నాభిగాను, అగ్ని - ముఖముగాను, ఉదకము - రేతస్సుగాను, దిశలు - చెవులను!
స్వర్గము - శిరముగాను, భూమి - పాదములుగాను, చంద్రుండు - మనస్సుగాను, సూర్యుయ -
నేత్రములుగాను, సముద్రము - కడుపుగాను, దేవంద్రుండు - భుజములగాను, బ్రహ్మదేవుడు - బుక్లో వ
(ప్రజాపతియను(బ్రహ్మ - దేతోవిసర్గముగాను, ధర్మదేవత - హృదయముగాను, ఓషధులు - వెంట్రుకలుగాను
మేఘములు - తలవెంట్రుకలుగాను, సత్త్వరజస్తమోగుణములు - నేత్రములుగాను, బాహో”
ముఖముగాను, క్షత్రియులు - భుజములుగాను, వైశ్యులు - తొడలుగాను, శూద్రులు - చరణము
వెలయుచు జీవులంద్రర్లిచే నెల్లకాలము, ఉష్పాస్తింపలబిడ్డుచ్లుందున్క్ను.. Initiative
CC-0. Jafgamwadi Math Collection
440
(రీ శ్రీ శివ నుహా ప్రరాణమం
నిన్ను ఆరాధింపక నితర దేవతలను పూజించువాడు
విపరీత (ప్ర
విసర్జించి విషముంద్రాగినవాడగును. న
సర్వప్రియుడవు పరమేశ్వరుండవు నగు ని
న్ను విష్ణుబ్రహ్నాది దేవతలు స
నాశ్రయించి ధ్యానించుచున్నవారు. a Dro
ఇవ్విధము నుతించుచు వులకితగాత్రుండైన బాణాసురునకు పర
మాత్మ సంతసించి వీ
వడిగినదంతయు సిద్ధించునని వరంబొసంగి యంతర్థానముంజెందెను.
అంత బాణాసురుడు శంకరుని యనుగ్రహమున మహాకాలుండను గణాధిపతియె కైలాసమున
సుఖముగా నుండెను.
ఇయ్యది “9నవిజ్ఞాన సర్పస్ప” మను శాంకరీయ ఆంధధ్రానువాద
(్రవచనముతో వీబదియారన యధ్యాయము.
సీప్తవించాశత్తమాధ్యాయము
- (గజాసుర సంహారము)
చంద్రశేఖరుడు గజాసురునింజంపిన యుదంతమును చెప్పెదను వినుమని సనత్ముమారుండు
వేదవ్యాసునకు చెప్పినట్టును చతుర్ముఖుండు నారదునకు బోధించినట్లును సూతుండు శౌనకాదులకు
చెప్పందొడంగెను.
అమ్మవారు మహిషాసురుని సంహరించిన సమాచారమును వాని కుమారుండగు గజాసురుండు
విని “నా జనకుని మరణమునకు దేవతలే కారకు”లని గుర్తించియు అమరులపై వైరముంబూనినవాడై
బ్రహ్మదేవుని గురించి తపంబొనర్ప నడవికింజని హిమవత్సర్వతముందగు పల్లపు చోటునందు రెండుచేతులు
లేవనెత్తి యాకసముంజూచుచు కాలి బొటన ట్రేలు పై మాత్రము నిలువంబడి జడలందాల్చినవాడై తపించుచు
ప్రళయకాలసూర్యునింబోలె మండుచుండెను. .
అట్టితజి గజాసురుని తలలోనుండి మంట పొగతోకూడ బయలువెడలి పైలోకములను క్రింది
లోకములను కాల్చుచున్నందున నదులు సముద్రములు నుప్పాంగుటయే గాక నక్షత్రములు గ్రహములు
నంతరిక్షమునుండి రాలి పడుచుండెను. దశదిశలును వెలుగందుచుండెను. భూమి కంపించుచుండెను.
ఇందువలన సురలు పీడింపంబడినవారై స్వర్గమును వీడి సత్యలోకముంజేరియు “దేవా! గజదైత్యుని
| శపోజ్వాలవలన కలుగు వేడిని భరింపలేకున్నాము. స్వర్గమునందు నివసింప నలవి గాకున్నయది. ,
కావున నిన్ను ప్రార్థించుచుంటిమి. నీవు వేగమే చని గజాసురుని తపస్సును శాలిహేర్య క
విన్నవింపగా పరమేష్టి - భృగుదక్షాదులను వెంట నిడుకొని యఛ్నోటునకు వెళ్ళియు ముల్లోకములు
మబ్బుపడియుండుటను గాంచి యచ్చెరువు నొందుచు నిట్లు.వక్సాణించెను.
మహిషాసురపుత్రా. తెమ్ము! వీ యనుష్తానము,సిద్ధించిన్షద్విం వ్రర్తమ్సున్లానగుదును.
441
గ్ర | శ్రీ శవ మహా ప్రధా
అంత గజాసురుండు కనులందెజచి బ్రహ్మదేవుని దివ్యమూర్తింగాంచుచు కంఠస్వరము తడబడళ్చ్యు
మొక్కులిడియు “దేవదేవా! నా యందు ప్రసన్నుడ వగునెడల కామ మోహితులగు స్రీపురుష్టల చేత
నమరులు మున్నగు వారిచేతను వధింపంబడకుండునట్లు దిక్సాలకుల వైభవము నంతయు స్య
యనుభవించునట్లును' వరమును ప్రసాదింపు” మని ప్రార్థించెను.
అందుకు పితామహుడు సంతసించి గజాసురుందు కోరినదంతయు నొసంగినందున దైత్యుండు
స్వనివాసముంజేరి ముల్లోకములను తన కైవసముంజేసుకొనియు ఇంద్రాదిలోకపాలుర యధికారమ్స క
తానే వహించుచు స్వర్గమున నమరావతియందు వేల్పులటేడు - గద్దెపై కూర్చుని దేవతలచే నూడిగమ్సల్య
జేయించుచు నింద్రియసుఖములను యథేచ్చగా ననుభవించుచుండియు 'తృప్తింజెందకుండెను,
ఇవ్విధము గజాసురుండు ఐశ్వర్యమదమున గర్వితుడై పాపబుద్ధిని తాపసులను సద్రాహ్మణులను
దేవదానవులను బాధించుచు నొకప్పుండు శంకరుని రాజధానియగు కాశీక్షేత్రముంజేరిన వాడై ప్రమథ
గణములను భక్తులను హింసించుచున్నందున నవ్వారందరు శంకరా! పాహి! పాహి! అని వేడుకొనుచు
మహాదేవా! గజాసురుండు కాలిడిన చోటంతయు కదలుచున్నయది. వాడు భుజముల నూపుటచే
పెద్ద పెద్ద చెట్లు కూలుటయే గాక కొండలును పిండియగుచున్నవి. వీని వెంట్రుకలు తగిలినందున
మేఘములు తల్లడిల్లుచు నల్లంబడుచున్నవి. మరియు వాని నిట్టూర్పుల వలన సాగరములు |
ఉప్పొంగుచున్నందున నందలి తిమింగిలములు తబ్బిబ్బుపడుచున్నవి.
ఇంతియేగాక నీ గజాసురుండు - తొమ్మిదివేల యోజనముల యెత్తు నంతియే వెడల్పును గల
శరీరముతో భయముంగొలుపుచున్నవాడు. నేత్రములయందలి పింగళ (గోరోజనము వంటి) వర్గమును
చంచలభావంబును మెబుపులు మోయంజాలక నిప్పటికిని వడివడిగా పరుగిడుచున్నవి.
అంత నా భగవానుండు (శంకరుండు) భక్తులను రక్షింపందలచి గజాసురుని సంహరింపందలచియు
త్రిశూలమును కేలంబూని యచ్చోటునకు రాగా నా. రక్మసుండును వెజగందక శంకరునితో పోరాడ
అనేక శస్తాస్తముతోడను బాణములతోడ నుభయులు ఘోరముగా పోరుచుండిరి.
. అంత గజాసురుండు మిగుల రోసముంజెంది ఖడ్గమును ధరించి తనపై వేయనురోగొ
మహేశ్వరుడు దైత్యాధిపుని (త్రిశూలముతో పొడిచి తదగ్రమున నిలిపినందున గజాసురుండు తనను
గొడుగుగా చేసుకొనిన మహాదేవుని దిగువవిధముగా నుతించెను.
దేవదేవా! నీ భక్తుడను. మన్మథుని జయించిన నీ చేత నేను చంపంబడుట కడుంగడు ఢేయుసో
నొనంగూర్చును గదా! కాని నా మనవి నాలకింపుము! దేవదానవ మానవులందరిచేతను నీ వో కదే
పరమాత్మగా ఆరాధింపంబడువాడవు. ఇట్టి నీ వలన మరణము రావలెనని భక్తులు కోరుచుందురు.
న్‌
అంత శంకరుండు ప్రసన్నుండై దానవోత్తమా! కరుణించితిని. కావలసిన వరము న
ఇచ్చెదను. అని వచింపగా నాతండు ది?
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
పూర్వము తపోజ్వాలకు గుతియెన నిద్ది దహింపనిదై
దాల్బుటవలన కృత్తివాసుండనంబబగుదువు గాక!
అంత శంకరుడు కృపాళువై దానవుని భక్తిప్ర
పత్తులకు సంతసించి అట్లే యగుగాక! అని
వరంబొసంగియు వెండియు నిట్లనియెను. క శ
నీ శరీర మీ మహాక్షేత్రమున లింగస్వరూపమై కృత్తివాసేశ్వరుండను పేరుతో తదితర లింగములకన్న
ముఖ్యంబునై వెలయుంగాక!
తరువాత శంకరుడు దైత్యుని శరీరముందగు తోలుందీసికొని కట్టుకొనినవాడైయున్న వేళ
కాళీనివాసులగు ప్రమథగణములు ప్రజలందరును భయము వీడినవారై యుండ హరిబ్రహ్మాది దేవతలు .
సంబరపడుచు దోసిలొగ్గియు మహేశ్వరుని పలువిధముల 'కొనియాడిరి. ప్రపంచమంతయు సుఖముగా.
నుండెను. .
భక్తవాత్సల్యమును తెలుపు శంకరుని - చరితము - ధనధాన్యచిరాయురారోగ్య భాగ్యముల నొసగునదై
వినువారికి చెప్పువారికిని భుక్తిముక్తుల నొదవంజేయునది గాదే!
ఇయ్యది “శివనిజ్ఞాన సర్వస్వ” మను శొంకరీయ ఆం(ధ్రానువాద
్రనచనముతో ఏబదియేడన (67) అధ్యాయము.
టో
అష్టపంచాశత్తమాధ్యాయము
(దుందుభినిర్లాదుని వధించుట)
హిరణ్యాక్షుని శ్రీవారి వధించినందున మిగుల దుఃఖించుచున్న దితిదేవిని - (ప్రహ్లాదుని
వేనమామయగు దుందుభి - నిర్హాదుండు పలువిధముల నూజడించెను. మరియు హిరణ్యాక్షునే గాక
హిరణ్యకశిపునింగూడ కేశవుండు వధించుటకు దేవతలే కారకులని మదిని నిశ్చయించుకొని యమరులు
ఇట్టి బలముంగలిగియుండుటకు వలయు అమృతాహారము భూసురుల వలన లభించుచున్నదని
భావించియు బ్రాహ్మణులను హింసింపందలచినవాడు. వేదాధ్యయన సంపన్నులు తపోబలవంతులునగు
సద్ర్భ్రాహ్మణులు కాశీ నగరమునందు పెక్కురు నివసింతురని యచ్చోటునకు వెళ్ళినవాడై సమిధలకై
దర్భలకై యడవికి వెళ్ళు బ్రాహ్మణులను గుప్తరూపమున వధించుచుండెను. మరియు నీటియందు
జలజంతువైవారిని పట్టుకొనుచుందెను.
ఇంతియేగాక నాదైత్యుండు - పగలు మునులలో మునివలె ధ్యాన నిమగ్నుడై రాత్రి వేళలయందు
సెద్దపులిమై బ్రాహ్మణుల్లననేకులను, భక్ష్యాన్లు చుండెను; AneGangotri Initiative
ననాద నాన ౮ నాననా ననా నానిన జజ నా ననా ననన తా పనా నాననా ననున. ప నతన
షీ శీ శివ మహో ఫ్రరాజ్య
ఒకప్పుండు మహాశివరాత్రి నొకానొకశివభక్తుడు - తనయాశ్రమమున మహాదేవు నఖండభ్మ
నారాధించుచుండగా దుందుభినిర్హాదుండు ఆతనిని తినుటకు వ్యాఘరూపమున సమీపించునంత్రల్రో
దయామయుండగు శంకరుండు ప్రత్యక్షమయ్యెను.
అట్టితటి దైత్యుండు తన వ్యాఘరూపమును పెంచినవాడై శంకరునిమీదికి వచ్చుచుండెను, ఆంత్ర
శంకరుండు వానిని దొరికించుకొని చంక నిరికించి వజ్రాయుధముకన్నగట్టిదగు తన పిడికిలితో గై
శిరమున గుద్దినందున నవ్వాండు భూనభో2.౦తరములు నిండునట్లు అజచుచు క్రిందంబడినవాడ్డై
అసువులంబాసెను. (మరణించెను.)
ఆ యర్లరాత్రిసమయమున సంభవించిన దైత్యుని నాదమువలన తపోధనులు గడ గడ వణకుచ్చు
నచ్చోటి కరుదెంచి మహాదేవుని గాంచుటయే గాక వ్యాఘరూపమున చచ్చిపడియున్న దైత్యునవలోకించియు
మిగులసంబరమున (మొక్కులిడుచు జయధ్వనులతో నిట్లు నుతించిరి.
పరమేశ్వరా! దారుణంబగు నీ సంకటమును పోగొట్టి మమ్ము రక్షించితివి. ఇదే రూపమున నిట
నివసించి జ్యేష్టస్థానమనంబిడు నీ ప్రదేశమున మమ్మందరి నెల్లకాలము ఎట్టి యుపద్రవములు రాకుండ
కాపాడుము!
అమరులు నిటులే ప్రార్థించినందున నా కరుణాంతరంగుండు అంగీకరించి వ్యాఘేశ్వర లింగము
నందు దాగియుండగా సురలు ద్విజులును చకితులై ప్రణమిల్లుచు తమతమ నెలవులకుం జనిరి.
ఈ "లింగమును మదిందలచుకొని పోరాటమున పాలుగొనువాడు పగతుఅంగెలుచునని
శంకరుండు అనుగ్రహించెను గావున నీ చరితమును వినినను వినిపించినను సకలశుభములు చేకూరుటయే
గాక శివప్రీతియు సమకూరునని తెలియవలెను.
ఇయ్యది “శిననిజ్ఞాన సర్వస్వ” మను శాంకరీయ ఆం(ధ్రానువాద
(ప్రవచనముతో వీబదియెనిమిదన (58) యధ్యాయము.
(విదల ఉత్పలులను సంహరించుట)
విదంలుడు ఉత్పలుండను దైత్యులిద్దరు పురుషులచే వధింపంబడని వరమును (బ్రహ్మదేవునివలిన
పొందినవారై ముల్లోకములను తృణీకరించుచు బాధించుచున్నందున నమరులు వెతలంజెందుచు విధ
బ్రార్థింప నా పితామహుండు వారిని బుజ్జగించుచు దేవీవధ్యులు వారని చెప్పెను. అందువలన సీర
శివస్మరణముంజేయుచు తమ నివాసములంజేరి నిశ్చింతగా నుండిరి. అంత నారదమవార్నీ "
శివేచ్చావశమున దైత్యులంజేరి పార్వతీసొందర్యమును వర్ణించినందున నవ్వారు కామమోహితులై శీవపకి
'యెట్లు లభించునని ఆకాశమున సంచరించుచు నిరీక్షించుచుండిరి.
అటుపిమ్మట నొక్కనాడు శంకరుండు శృంగారవేషమున నుండగా జగదంబిక వేడుకతో నరో
చెలికత్తిలంగూడి దేవునిమోల బంతి నాడుచుండెను.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 444 ॥
జీ
శ్రీ శివ నుహా ప్రరాణనం
] ల్లెపూలదండ జారిపడుచుండగా చెంపలపె
చిగుర్చుచున్న చెమటచుక్కలచే తడియుచు అవికకోకయు గాలికి కదలుచున్నందున స డు
ప్రాదములయొక్మయు లావణ్యమును కనంబఅచుచుండెను. న్డ్‌ ల
రాణించుచున్న బంతి తాకుటచే కమలములవంటి కరముల నెజ్జబాఅంజేయుచు నెంతయో సొగసుతో
నున్న అమ్మవారి నా దురాత్ములు చూచి మన్మథబాణ ప్రపీడితులై శంబరమాయాబలమున ప్రమథగణవేషమున
సమీపించిరి.
అంత విదలోత్సలుల వెణ్టిచూపులను శంకరుండు కనిపెట్టుచుండగా పార్వతీదేవి వారిని గురించి
కనుసైగతో పరమేశ్వరునకు నివేదించెను. తరువాత నమ్మవారు శివాజ్ఞావశమున తానాడుచున్న బంతితోడనే
వారిని కొట్టగా దైత్యులు - తాటిచెట్టునుండి పండు రాలునట్లు నేలపై గిరగిరందిరుగుచు క్రిందంబడి
మరణించిరి.
అప్పుడా కందుకము (బంతి) శివలింగరూపమున కాశీక్షేతముమున జ్యేస్టేశ్వరుని సమీపమున
కందుకేశ్వరుండను పేరుతో ప్రసిద్ధంబయ్యెను. అట్టి శుభసమయమున హరిబ్రహ్మోది దివిషదులు ఏతెంచి
పలువిధములం్రార్ధించి తమ తమ నెలవులకుంజనిరి. కాశీని వాసులందరును భయమువీడి విశ్వనాథుని
సేవించుచుండిరి.
కందుకేశ్వరలింగము కాళీక్షేత్రమున భుక్తిముక్తిప్రదమగునట్టిది. ఇద్దానింజదువువారు వినువారు
వినిపించువారును కృతార్థలగుదురు. ఇట్లు సనత్కుమారుడు వేదవ్యాసునకు వక్కాణించి వారాణసిం
జేరనేగెను. ' రుద్రసంహితలోని యుద్ధఖండము సర్వకామప్రదంబైనది. శివమహాపురాణమున
రుద్రసంహితయు శివప్రియమై నిత్యము పఠించువారి శతృబాధలను తొలగించునదై భుక్తిముక్తిప్రదమునై
రాణించునది. ఇట్టి శివచరితమును బ్రహ్మదేవుండు చెప్పగా నారందుడాలకించి శివభక్తిమెండు కాగా
శివనామమును స్మరించుచు కృతార్థుండయ్యెను.
శివుండు దేవతాసార్వభొముండని నిరూపించు రుద్రసంహితలోని (బ్రహ్మనారద సంవాదమును
యథాశక్తి వర్ణించితిని. ఇంక నెట్టి శివమహ్లిమను వినగోరుదురో ప్రశ్నింపుడని శౌనకాదులకు నివేదించి
సూతమహర్షి విరమించినవాడయ్యెను..
ఇయ్యది “ివవిజ్ఞాన నర్గస్త” మను శాంకరీయ ఆం(ధ్రానువాద
ప్రవచనముతో శినమనోపురాణమున రెండవ రుద్రసంపాత ముగింపుగా
నీబదితొమ్మిదన (59) ఆధ్యాయము.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
స్రీ శీ శవ మహో రాణ
"శ్రీ పార్వతీ రాజరాజేశ్వరాభ్యాం నమః
శ్రీ శివమహాపురాణములో మూడవదగు
poh ta tan O I
శతరుత సంహొతీ - (ప్రారంభము
ప్రీథమాధ్యాయము (వంచ్‌ బ్రవ్మోవతారమ్ముల్స)
ప్రార్థన క Aaa
శ్లో॥ వందే మహానంద మనంతలీలం - మహేశ్వరం సర్వవిభుం మహాంతమ్‌ ।
గౌరీ ప్రియం కార్తికవిఘ్నరాజ - సముద్భవం శంకర మాదిదేవమ్‌ ॥
అర్థము -
“సవకో (బ్రాహ్మణ ఆనందః” అన్ని ఆనందములను మించినదై బ్రహ్మానందము ముఖ్యమైనది
అను శ్రుతి ననుసరించి యవధిలేని ఆనందము గలవాడును అమితములైన లీలా విగ్రహములు గలవాడును
చరాచరమునంతయు సూక్ష్మరూపమున వ్యాపించువాడును స్థూలరూపమున గొప్ప ప్రభువైయుండువాడును
పార్వతీదేవిని వివాహమాడినవాడును కుమారగణపతుల జనకుండును భక్తులకు ఇహపరసుఖముల నొసం
గువాడునగు మహాదేవుని నమస్మరించుచున్నాను. =
శంకరుని యవతారములం గూర్చి వివరించి బోధింపమని శౌనకాది మహర్షులు ్రశ్నింపగా
సూతమహర్షి చెప్పందొడలాౌను. .
ఇదే విషయమును నందీశ్వరుండు శివుని స్మరించుచు సనత్ముమారునకు వక్కాణించెను.
సర్వేశ్చ్వరుండగు శంకరదేవుని యవతారములు ఆ యా కల్పములలో లెక్కింప నలవింగానివిగా
సంభవించినవి. ఐనను యథాశక్తి కొన్నిటిని మాత్ర మిట నుదహరింతును.
పదితొమ్మిదవ శ్వేతలోహిత కల్పమునందు సద్యోజాత అవతారము ప్రథమముగా నావిర్భవించెను.
ఆ సమయమున బ్రహ్మదేవుడు పరమాత్మను ధ్యానించుచుండగా ఒకానొక కుమారుండు -
తెలుపు ఎరుపు వన్నెలు గల శరీరముతో జన్మింపగా అట్టి పురుషుని భగవానునిగా భావించి దోసిలిగ్గియు
విధాత - మాటిమాటికి ప్రణతుల నొనర్చుచుండ - సునందుండు నందనుడు విశ్వనందుండు
ఉపనందనుండు అను నలుగురుశిష్యులు శ్వేతవర్ణము గల రూపములతో నావిర్భవించిరి.
తరువాత సద్యోజాతమూర్తి - బ్రహ్మదేవునకు సృష్టిజేయు తెలివినంతయు బోధించి నలుగురు
శిష్యులతోంగూడి శివజ్ఞానప్రచారము నొనర్చెను.
ఇద్ది సద్యోజాతావతారము - మొదటిది -
ఆ పిమ్మట నిరువదియవ రక్త కల్పమునందు (బ్రహ్మదేవుడు ఎరుపువన్న గలవాడై పరస
ప్రార్థించుచుండగా రక్త వస్తములందాల్చిన వాడును ఎజ్జని పువ్వుల మాలికలను వేసుకొనినవాడో
రక్తాక్షుండును రక్తవర్ణముగల భూషణములను ధరించినవాడు నగు దివ్య పురుషుండు సాక్షుశ్ళరిలో
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGang nitiative
క్రూడి శివజ్ఞానమును భక్తులకు బోధించెను.
ఇద్ది రెండవదగు వామదేవావతారము
పీతవాసం ఐను పేరుగల యిరువదియొకటవ ప
దాల్బినవాడై ధ్యానించుచుండగా నొక పురుషుండు ae me
తత్పురుషునిగా భావించి తత్పురుషగాయత్రీ మంత్రమును జపించుచు శకి స్వరూపమును ప్రార్థించినందున
మహాదేవుండు ప్రసన్నుందై సృష్టిసామర్థ్యమును (బ్రహ్మదేవునకు ప్రసాదించెను.
తత్పురుషుని సేవింప నలుగురు శిష్యులు
ఆవిర్భవించి పీతాంబరధారులై తమ గురు రితో
సహ శివయోగ ప్రచారముం గావించిరి. ర్ట
ఇద్ది మూడవదైన తత్పురుషావతారము
శివమను కల్పమునందు (బ్రహ్మదేవుడు జగమును పుట్టింపందలచి చింతించుచుండగా నొక
కమారుండు ప్రత్యక్షమయ్యెను. ఆతండు - నలుపువన్నెగల శరీరముతో ప్రకాశించుచు నల్లనివస్తములను
ధరించినవాడై కృష్ణయజ్ఞోవితియై నల్లని కిరీటము తలపాగయు గలిగి నలుపు రంగుగల సుగంధ
ద్రవ్యములను పూసుకొనియుండెను.
అట్టి మహాపురుషుని అఘోరునిగా భావించి ప్రార్థింపగా నాతని చెంత నుండి నలుగురు నలుపు
వన్నెగల కుమారులు ఉద్భవించిరి. కృష్ణుండు కృష్ణశిఖుండు కృష్ణాస్యుండు కృష్ణకంఠధరుండు అని వారి
నామధేయములు; వీరు అఘోరబ్రహ్మయాదేశము ననుసరించి లోకమున శివయోగ ప్రబోధము
నాచరించిరి. (బ్రహ్మకు సృష్టిసామర్ధ్యంబు చేకూరినది.
ఇద్ది నాలుగవదైన అఘోరావతారము
ఆ పిమ్మట విశ్వరూప మనంబడు కల్పమునందు (బ్రహ్మదేవుండు సృష్టికారకపురుషుని పొందం
గోరినవాడై శివధ్యానముంజేయుచుండ మహానదము ఆవిర్భవించెను. అందునుండి యొక పురుషుండు .
- శుద్ధస్ఫటిక వర్ణముతో ఆభరణములందాల్చి సాక్షాత్మరింపగా నాతనిని బ్రహ్మ ఈశానునిగా భావించి
మొక్కులిడెను.
అంత నీశానుండు విధికి సృష్టిక్రమమును బోధించి నలుగురు శిష్యులను “జటి, ముండి, శిఖండి,
అర్ధముండి” అను వారిని పుట్టించి వారితో శివధర్మ ప్రచారమును చేయించెను.
ఇద్ది ఐదవదగు ఈశానావతారము
సద్యోజాత వామదేవ తత్పురుష అఘోర ఈశానులు పంచ బ్రహ్మలుగా పేర్మొనంబడుచుందురు.
అ శీవస్వరూపములను భక్తులు నమస్మరింపవలెను. అట్టి వారికి సకల శుభములు చేకూరుటయే గాక
బు సంభవించును,
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
447
కె,
ఇందు ఈశానుండు ముఖ్యుండై ప్రకృతి ననుభవించు క్షేతజ్ఞుని '(జీవుని) అధిషస్టించియుండ్ప న
తత్పురుమండు వా నత్త్వరజన్తమోగుణములు మున్నగు ప్రా నాశయించియుండున్న
అఘోరుండు - బుద్ధితత్త్వముపై నిలచియుండును. వామదేవుండు - అహంకారమును ఆవహించ్చ్య,
సద్యోజాతమూర్తి - మనస్సును పొందియుండును.
ఇయ్యది “ఢివవిజ్ఞాన సర్వస్వ” మను శాంకరీయ ఆం(ధ్రానువాద
ప్రనచనములో శినమవోవురాణగలో శతరుద్ర సంపొాతయందు ప్రధమాధ్యాయము,
స్వ
(శివుని అష్టమూర్త $వతారములు)
శర్వ భవ రుద్ర ఉగ్ర భీమ పశుపతి ఈశాన మహాదేవులనంబడు వారు - శివుని అష్టమూర్తులుగా
పరిగణింపంబడుదురు. వీనిలో 1
శ ర్వుండు _ విశ్వమును మోయుచున్న భూమి నధిష్టించియుండును.
భవుండు - జగమును జీవింపంజేయు నుదకముల నాశ్రయించియుండును.
రుద్రుండు - ప్రపంచమును ప్రకాశింపంజేయు అగ్నిపై నిలచియుండును.
ఉగ్రుండు = లోన బయటను కదిలించు వాయువుంజెందియుండును.
భీముండు - జీవులందరికి నవకాశమును కల్పించు నాకాశమును పొందువాడు.
పశుపతి" - క్షేతజ్ఞండైన జీవాత్మలో నివసించువాడు.
ఈశానుడు - జగమునకు నేత్రమువంటి సూర్యునిలో ప్రకాశించును.
మహాదేవుడు - అమృత కిరణములతో చరాచర ప్రాణులను “పెంపొందించు చంద్రునిపై
యధికారము కలిగి యుండును.
ఇంక నీ ఎనిమిది రూపములేగాక సచ్చిదానందమయ స్వరూపమున జగమునంతయు వ్యాపించి
చెట్టుమొదట 'నీరు పోసినచో కొమ్మలు (బ్రతుకునట్లు శివుని మాత్రము పూజించినయెడలి జ
శరీరమగు ప్రపంచమంతయు తృప్తింజెందును. అట్లు భావించి ప్రపంచమును ద్వేషింపరాదు. భః
పౌత్రులుమున్నగువారిని ప్రేమించినచో తండ్రి సంతసించునట్లు (ప్రాణులందరిని సత్మరించుః
శివుండు సంప్రీతుడగును కావున నేరికిని ఎట్టి'యపకారమును చేయకూడదు. యెనిమిది రూపమా
విశ్వమును వ్యాపించు శివుడు - సర్వకారణుండని భావించి సర్వాత్మనా ఆతనినే సేవింపవలెను. స
అందువలననే ఈ అష్టనామధేయములు గల రూపములను భక్తులు శివపూజా సమరే
భావించుచున్నవారు.
ఇయ్యది “ివవిజ్ఞాన నర్వవ్వూ నును శాంకరీయ ఆం(ధ్రానువోద
(ప్రనచవముతో రెండన యధ్వాయము.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative i
శ్రీ 4వ నునో ప్రరాణనం
తతత
(పకీమాత్యాయము |
(అర్థనారీశ్వరావతారము పదునాలుగవది)
బ్రహ్మదేవుని సృష్టికార్యమును సాధించునదియు శివస్వరూపంబు నగు అర్థనారీ
గూర్చి చెప్పెదను. వినుము!
శ్వరావతారముం
పూర్వము ప్రజలను పుట్టించినను అవ్వారు పెరుగనందున బ్రహ్మదేవుండు చింతాక్రాంతుండై
మిగుల విచారపడుచుండ “ప్రీ పురుషుల జంటలను కల్పించి యవ్వారితో జగమును విస్తరిల్లంజేయుము!”
అని యాకాశవాణి చెప్పగా స్త్రీలను పుట్టింప నలవిగానందున శంకరునిం గూర్చి తపించుచు శక్తితో
కూడిన పరశివునిం (బ్రార్థించుచుండెను. -
అవ్విధము తపించుచున్న బ్రహ్మపై పరమేశ్వరుండు కరుణంగలవాడై సగము ఆడుదిగా సగము
మగవాడుగాను (ప్రత్యక్షము కాగా పద్మజుండు సాష్టాంగములనిడి దోసి లొగ్గియు వేడుకొనెను.
అప్పుడు మహేశ్వరుండు - మేఘగంభీరస్వరమున “పంకజాసనా! నీ తపంబు మెచ్చితిని” అని
పలికినవాడై స్వరూపమునుండి శక్తిరూపమును విడదీయగా “అమ్మా! నీ భర్తయగు శివుడు మొదట
నన్ను పుట్టించి ప్రజాసృష్టింజేయుమని యాదేశించినందున మానసికముగా దేవతలు మున్నగువారిని
కల్పించితిని కాని వారు పెంపొందకున్నవారు. గాన నాకు స్త్రీలను పుట్టించు శక్తిని ప్రసాదింపుము!
నీవు గూడ శంకరునికి తోడుగా నుండుటకు నా కుమారుడైన దక్షప్రజాపతికి కుమార్తెగా నవతరింపుము!
అట్టెయినచో నా సృష్టిక్రమము సాగుచుండును” అని బ్రహ్మదేవుండు ప్రార్థించెను.
అంత యా చిచ్చక్తి - తనతో సమానురాలైన శక్తిని కనుబొమల నడుమనుండి పుట్టింపగా నామెం
జూచుచు మహేశ్వరుండు “దేవీ! బ్రహ్మదేవుడు తపించి నిన్ను ఆరాధించినవాడు గాన నాతనివరములను
సార్థకముల నొనర్పుము!” అని వాక్రుచ్చెను.
తరువాత నాదిశక్తి తన యంశమును దక్షప్రత్రికయై జన్మించినందున సురజ్యేష్టుండు - ప్రీ పురుషుల
సంయోగము ద్వారా నిరంతరము సృష్టిని చక్కగా నెరవేర్తు - నని భావించి సంతృప్తింజెందెను. ఆదిశక్తి
- శివునిలో లీనమైనంనదున శివుండు శక్తి విశిష్టుండై యంతర్థానముం జెందెను.
ఇద్ది అర్థనారీ శ్వరావతారము
ఇయ్యది “శినవిజ్ఞాన సర్వస్వ” శాంకరీయ ఆం(ధ్రానునాద
ప్రవచనముతో మూడన యధ్యాయము.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 449
స్స
స, శ్రీ శివ మహో పర్యా
మొదట పురుషులే పుట్టిరి కాని స్రీలు పుట్టలేదనియు ప్రీయాకారము ఎట్లుండునో గమనిం చుట్ట
ఆదిశక్తిదాక్షాయణీగా జన్మింవవలసి వచ్చెననియు లక్త్రసరన్వతులకన్న దాక్షాయణియే మండ
ఆవిర్భవించి శంకరుని చేపట్టినందున శక్తిశివులే గాక దాక్షాయణీ మహాశ్వరులును ఆదిదంపత్రుల్సగ
వ్యవహరింపంబడుచున్నారనియు లక్ష్మీసహితుండగు నారాయణుని యుపమానము నొసగుట - రెండవ్షస్యా
యవతరించిన పార్వతీదేవిని పరిగ్రహించిన పరమేశ్వరునకే సరిపడుననియు దాక్షాయణీపతికి స్య వ
దనియు చదువరులు బాగుగా నీ సందర్భమున గమనింపవలెను.
చతుర్థాధ్యాయము
థి
(శ్వేతుండు మొదలుకొని బుషభుని వరకు గల తొమ్మిది యవతారముల కథనము)
వారాహకల్పమున వడవదగు వైవస్వత మన్వంతరమున సంభవించు ద్వాపర యుగాంతము నందు
భగవానుడు వేదవ్యాసరూపమున భువి నవతరించినపుండు ఆతని జ్ఞాన ప్రచారమును సమర్థించుటకు
శంకరుండు - శ్వేతాచార్యరూపమున నవతరించును. శ్వేతాచార్యుండు - శిఖాయజ్ఞోపవీతములను
ధరించి నలుగురు శిష్యులతో కూడియుండును. శ్వేతుండు, శ్వేతశిఖుండు, శ్వేతాశ్వుండు, శ్వేతలోహితుం
డునని వారి పేరులొప్పును. శ్వేతాచార్యుని ప్రబోధమున జనులు శివుని పరమాత్మగా భావించి శివధ్యానమున
ముక్తులగుదురు.
రెండవ ద్వాపరాంతమున వేదవ్యాసునికి సహకరించుటకు సుతారుండను యోగియై శంకరుం
డవతరించును. దుందుభి, శతరూపుండు, హృషీకుండు, కేతుమంతుండను నలుగురు శిష్యులు సుతారుని
సేవించుచు శివధర్మప్రచారము, నొనర్తురు.
మూడవ ద్వాపరమున వేదవ్యాసునికి తోడుగా దమనుండను పేరుతో శంకరుడవతరించి
నపుండు విశోకుండు విశేషుండు విపాపుండు పాపనాశనుండు నను నలుగురు శిష్యులు జన్మించి శివధర్మ
(ప్రచారము జేయువారు.
నాలుగవ ద్వాపరమున వ్యాసమహర్షిగారి సనాతనధర్మమును పెంపొందింప శంకరుడు
సుహోత్రుండను యోగీశ్వరుండుగా నవతరించును. సుముఖుండనియు దుర్ముఖుండనియు దుర్దర్భుం
డనియు దురత్రికముండనియు సుహోత్రుని నలుగురు శిష్యులు జన్మించి శివధర్మప్రచారముం గావించి
ముక్తులగుదురు. '
ఐదవ ద్వాపరమున వేదవ్యాసునికి సహకరించునుద్దేశమున కంకుండను యోగిగా మహాదేవః
డవతరించినతథి సనకుండు, సనాతనుండు, సనందనుండు, సనత్ముమారుండు, నను నలుగురు
శివధర్మ ప్రచారము చేయబడును. .
ఆరవ ద్వాపరమున వ్యాసు నను గ్రహింప పరమేశ్వరుండ్లు లోకాక్షియను యోగియై సుధామ
విరజుండు సంజయుండు విజయుండు నను శిష్యచతుష్టయముతో పాశుపతధర్మమును బోధించే”
- ] 450
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
ర్నికి సహకరించుటకు శంకరుండు దధివాహనుండను యోగియె
వ స. పంచశిఖుండు, శాల్వలుండు నను నలుగురు శిష్యులచే సేవింపంబడుచు
ర్న ప్రబోధించును. '' ప ws
చనన ares eee
శిష్యచతుష్టయము పశుపాశపతిజ్ఞానమును ్రబోధింతురు. మరియు మ. డు -
సలం
భద్రాయువను రాజకుమారుండు విషప్రయోగమున మరణించినపుడు అవ్వానిని జీవింపజేసి పదునారవ
ప్రాయము గల భద్రాయువునకు రాజధర్మముల నుపదేశించియు శివకవచమును దివ్యములగు. శంఖ
ఖడ్గముల నొసగినవాడై శివ కవచమంత్రితంబగు భస్మతో రాజకుమారుని స్పృశించియు పందడ్రెండ్రుయేనుం
గుల బలమును ప్రసాదించెను. ఇట్లు భద్రాయువును వాని తల్లి ననుగ్రహించి బుషభయోగి యధేచ్చం
జనియ్యెను. తరువాత భద్రాయువు శతృవుల నోడించి కీర్తిమాలిని యను రాజకన్యను వివాహమాడినవాడై
ధర్మముగా రాజ్యమును పరిపాలించియు జన్మాంతమున శివసాయుజ్యము నొందెను. శ్వేతాచార్యుండు
మొదలుకొని సంభవించిన తొమ్మిది యవతారములలో బుషభావతారము పరమపావనంబై వినువారికి
శ్రేయఃప్రదంబునై దీర్చాయురారోగ్యభాగ్యముల నొసగునది కాదే!
ఇయ్యది ఇరువది మూడవ యవతారము.
ఇయ్యది “ివవిజ్ఞాన సర్వస్వ” మను శాంకరీయ ఆం(ధ్రానువాద
ప్రవచనమున నాలుగవ యధ్యాయము.
పంచమాధ్యాయము
(తపోధను(డు మొదలుకొని లకులీశుని వరకు గల పందొమ్మిది యవతారముల కథనము)
పదియవ ద్వాపరమున వ్యాసునను గ్రహింప మహేశ్వరుండు - తపోధన యోగిగా నవతరించును.
అప్పుడు భృంగుడు బలబంధువు, నరామిత్రుండు, కేతుశ్ళంగుండు నను నలుగురు శిష్యులు -
శివధర్మప్రచారముంజేయుదురు.
' పదునొకండవ ద్వాపరమున వేదవ్యాసుని ప్రచారమును పెంపొందింప శంకరుండు తపుండను
యోగీశ్వరుండు కాగా లంబోదరుండు లంబాక్షుండు కేశలంబుండు ప్రలంబకుండునను నలుగురు శిష్యులు
సంభవించి 'గురుమార్గమున ప్రబోధింతురు.
పండ్రెండ్రవ ద్వాపరమున వేదవ్యాసుని నివృత్తి మార్గమున సమర్థింప శివుండు అత్రి యను పేరుతో
నవతరించును. సర్వజ్ఞుడు, సమబద్ధి' సాధ్యుందు, శర్వుండు, నను నలుగురు. అత్రియోగిశిష్యులుగా
'థౌతశ్రైవ సిద్ధాంతమును(ప్రబోధింతుడః। 121 Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative isi
క్ట శ్రీ శివ మహా ఫ్రరాలన్స్య
పదమూడవ ద్వాపరమున వేదవ్యాసు ననుగ్రహింప శంకరుడు బిలియను యోగీశ్వరుడు తగా
సుధాముండు కాశ్యపుండు వర్షిష్టుండు విరజుండు నను నలుగురు శిష్యులు శివధర్మమును బోధింతురు
పదునాలుగవ ద్వాపరమున వ్యాసునికి సహకరింప పశుపలి గౌతముండను పేరుతో నవతరిం్స
అత్రి దవశుండు శ్రవణుండు శృవిష్కటుండు నను నలుగురితో శివాద్వైతమును లోకమున ప్రచారమ్మ్య్య
జేయును. .
పదునైదవ ద్వాపరమున వేదవ్యాసుని ప్రచారమును సమర్థింప శంకరుండు వేదశిరుండను యోగి మై
కుణి, కుజిబాహుండు, కుశరీరుండు, కునేత్రకుండు నను నలుగురు శిష్యులతో శివధర్మమును ప్రబోధించును,
పదునారవ ద్వాపరమున వ్యాసమహర్షి ననుగ్రహించుటకు మహాదేవుండు గోకర్టుండను' పేరుతో
నవతరించును. కాశ్యపుండు ఉశనుండు చ్యవనుండు బృహస్పతియు నను నలుగురు శిష్యులతో
శివధర్మప్రచారముంజేసి కైలాసమున నివసించును.
పదునేడవ ద్వాపరమున వేదవ్యాసునికి తోడుగా శంకరుండు గుహావాసి యనుయోగిమై.
ఉతథ్యుండు వామదేవుండు మహాయోగుండు మహాబలుండు నను నలుగురితో శైవమత ధర్మములను
(ప్రబోధించును.
పదునెనిమిదవ ద్వాపరమున వ్యాసునికి సహకరించుటకు శిఖండియను యోగిగా శంకరుం
డవతరింప వాచఃశవుండు రుచీకుండు స్యావాస్యుండు యతీశ్వరుండు నను నలుగురు శివయోగులు -
తపోదాన శివారాధనాది ధర్మములను (ప్రజలకు (ప్రబోధింతురు.
పందొమ్మిదప ద్వాపరమున వేదవ్యాసుండొనర్చు ధర్మప్రచారమునంగల సారముందెలుపుటకు
శంకరుండు మాలి యను పేరుతో శివయోగిగా నవతరించును. హిరణ్యుండు కౌశల్యుండు లోకాక్షి
ప్రధిముండు నను నలుగురు శిష్యులు మాలీశ్వరుని ప్రబోధమును ప్రచారము జేయుదురు.
ఇరువదియవ ద్వాపరమునవ్యాసమహర్షి ననుగ్రహింప శంభుండు అట్టహాసుండను శివయోగిగా
నవతరించును. 'అట్టితతి సుమంతుండు, బర్బరి, కబంధుండు, కుక్షికంధరుండు నను. నలుగురు శిష్యులు
సంభవించి జన్మోద్ధారమార్గము నుపదేశింతురు.
ఇరువదియొకటవ ద్వాపరమున పారాశరుని (వ్యాసుని) ధర్మప్రచారమును సమర్థించుట
పార్వతీపతి దారుకుండను యోగి కాగా నలుగురు శిష్యులు స్లక్షుండు దార్భాయణి కేతుమంతుండ
గౌతముండు ననువారు జన్మించి దైవభక్తి ప్రచారము నొనర్తురు.
ఇరువదిరెండవ ద్వాపరమున శుకజనకు (వ్యాసు) ననుగ్రహించుటకు శంకరుండు లాంగలిశు
డను యోగి కాగా భల్లవుండు, మధువు, పింగుండు, శ్వేతకేతువు నను నలుగురు లాంగలీశుని
వైదికములగు భస్మరు ద్రాక్ష పంచాక్షరీమహామంత్ర శివలింగధారణములను ప్రజలచే నాచరింప
i న
ఇరువదిమూడవ ద్వాపరమున వ్యాససహాయకుండుగా శివుండు శ్వేతయోగిరూవమ
నవతరించును. ఉశికుండు, బృహదశ్వుండు, దేవలుండు, కవియు నను నలుగురు మహాను
జన్మించి శివధర్మములను బ్రాహ్మణాది జనులకు ప్రబోధింత్తు
రు
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 452
కీ
ఇరువదినాలుగవ ద్వాపరమున శక్తిపొత్రు (వ్యాసు) ననుగ్రహించుటకు శూలియను పేరుతో శంకరుం
డవతరింప నలుగురు శిష్యులు - శాలిహోత్రుండు, అగ్నివేశుండు, యువనాశ్వుండు, శరద్వసువు నను
నామధేయములతో విలసిల్లినవారై భువిని శైవము, సర్వోత్తమమని యుపన్యసింపంగలరు
శ ఇరువదియెదవ ద్వాపరమున వ్యాసమహర్షి ప్రబోధమును బలపజచుటకు శంకరుండు దండియను
పేరుతో నవతరించును. ఆ సమయమున ఛగలుండు, 'కుండకర్ణుండు, కుంభాండుడు ప్రవాహకుండు
నను నలుగురు శిష్యులు - దండియోగిందగు శివదీక్షాధర్మప్రచారమునకు సహకరింతురు.
ఇరువదియారవ ద్వాపరమున వేదవ్యాసుని ధర్మప్రచారమును సమర్థించుటకు మహేశ్వరుండు
సహిష్టువను పేరుతో యోగావతారముంజెందగా ఉలూకుండు, విద్యుతుండు, శంబూకుండు,
అశ్వలాయనుండు నను నలుగురు శిష్యులు - సహిష్టు యోగీశ్వరుని సదుపదేశములను సజనులకు
నిర్వచింపంగలరు. J
శ్రీ శివ మహా పురాణము
ఇరువదియేడవ ద్వాపరమున పరాశరకుమారుని (వ్యాసుని) సమర్థించుటకు ఈశ్వరుండు
సోమశర్మయను యోగిగా నవతరించును. అక్షపాదుండు కుమారుడు ఉలూకుండు వత్సుడు నను
యోగపురుషులు సోమశర్మశిష్యులై శివధర్మప్రచారముంజేయుదురు.
ఇరువదియెనిమిదవ మహాయుగమున నేర్చడు ద్వాపరయుగముందగు చివరి సమయమున
వేదవ్యాసుడు ద్వైపాయనుండను పేరుతో బ్రహ్మాధర్మప్రచారమును చేయుచుండగా మహేశ్వరుడు - '
లకులీశుండను పేరుతో శివయోగిగా నవతరించును. అప్పుడే, శ్రీహరి - తన యారవ యంశమున
వసుదేవుని కుమారుండై శ్రీకృష్ణనామధేయమున నవతరించును, కుశికుండు, గర్భుండు, మిత్రుండు,
తౌరుష్యుండు నను నలుగురు యోగపురుషులు - లకులీశుని శిష్యులై శివలింగోపాసనాత్మకంబగు
ఉత్తమధర్మమును ్రబోధింతురు. 1
ఈ నూటపండ్రెండుగురు శిష్యులతో కూడిన ఇరువదియెనిమిదుగురు యోగాచార్యులు ప్రతి
కలియుగము ప్రారంభమగునపుడు నవతరింతురు. ప్రతి ద్వాపరయుగము ముగియుతటి వ్యాసుండు
సంభవించును. వీరందరును మహాశైవులై భస్మోద్దూళిత విగ్రహులుగాను రుద్రాక్షమాలాభరుణులుగాను
త్రిపుండ్రాంకితమస్తకులుగాను వేదవేదాంగ పారగులుగాను బాహ్యాభ్యంతర శివలింగధారులుగాను
జితేంద్రియులై శివధ్యానముంజేయుచు (శ్రౌతశైవప్రచారముచే లోకుల నుద్ధరించియు శివసాయుజ్యము
నొందుదురు.
ఇవ్విధము సదాశివుండు (బ్రహ్మదేవు ననుగ్రహించు నుద్దేశమున ప్రతి మహాయుగమున
వ్యాసరూపమున శివయోగిరూపమున నవతరించి భూలోకమున మోక్షధర్మము నుపదేశించియు భక్తులను
ముక్తులంజేయువాడు.
ఇయ్యది “ివనిజ్ఞాన నర్పస్త మను శాంకరీయ ఆంధాలువాల |
(పననచముతో ఐదవ యధ్యాయము.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
453
| శీ శివ మనో ఫరా
_పష్టాధ్యాయము
(నందీశ్వరావతారము)
సూతుండు చెప్పందొడంగెను.
శౌనకాది మహర్షులారా!
పూర్వము శిలాదుందడను మహర్షి - పితృదేవతలచే (్రేరేపింపంబడినవాడై వారి నుద్ధరించు
నుద్దేశముతో పుత్రసంతానముంబడయంగోరి మునివృత్తి నవలంబించియు దేవేంద్రు నుద్దేశించి
బహుకాలము తపించుచుండెను.
అంత నమరేంద్రుండు ప్రసన్నుండై “మునిప్రవరా! వరముంగోరుకొనుము!” అని నుడువగా
శిలాదుండు దోసిలొగ్గి మొక్కులిడియు “అయోనిసంభవుండు మృత్యురహితుండునగు కుమారు నొసగు
మని ప్రార్థించెను. :
“శిలాదా! యోనిసంభవుండు మరణధర్మముగలవాడు నగు పుత్రుని ప్రసాదింతును కాని మరణము
లేనట్టి అయోనిసంభవుండగు కుమారుని నేనుగాని నారాయణుండు గాని బ్రహ్మదేవుండు గాని ఈయం
జాలము. ఇతరదేవతలు అట్టి కుమారు నొసంగంజాలరని వేరుగా చెప్పనవసరము లేదు గదా!
ళ్లో॥ తా వపి త్రిపురార్యంగ - సంభవౌ మరణాన్వితౌ |
తయో రప్యాయుషాం మానం - కథితం నిగమే పృథక్‌ ॥ ౧౨
హరిబ్రహ్మలు గూడ శంకరుని శరీరమునుండి పుట్టినవారై ఏనాటికైనను మరణించువారనియు
అవ్వారి ఆయుష్యముందగు ప్రమాణము శాస్త్రమునందు ప్రత్యేకించి చెప్పంబడినదనియు తెలియుము!
అందువలన మృత్యువులేని పుత్రుని ఆశింపక సాధారణమానవలక్షణము గల కుమారు నపేక్షింపుమ!
ఒకవేళ అట్టి కుమారుండే కావలయునెడ
శ్లో! ఆరాధయ మహాదేవం - తత్పుత్రవినికొమ్యయా ।
సర్వేశ్వరో మహాశక్తః - న తే పుత్రం ప్రదాన్యతి ॥ ౧౬
మహాదేవు నారాధింపుము! ఆ సర్వేశ్వరుడు ఒక్కండే మృత్యువును జయించు గొప్ప సామర్థ్యము?
- గలవాడు గాన పుట్టుచావులులేని చిరంజీవి పుత్రుని ప్రసాదించును” అని యమరాధిపతి వచించి
యమరులతో కూడి స్వర్గమునకుంజనినవాడు.
అంత శిలాదమహర్షి మహాదేవు నారాధించుచు దివ్యములైన వేయివత్సరముల కాలమును క్షణమావలి
గడపెను. ఆప్పట్టున నాతనిపై పుట్ట పెరుగగా వజ్రపు ముఖములు గల పురుగులు నెత్తురుంద్రాగుచులను
మాంసము రక్తంబు లేనివాడై తోలు బొక్కలు మాత్రము మిగిలిన శరీరముంగలవాడై శిలాదుండు పట్టి
నలుగుచుండగా దేవతాసార్వభౌముండగు శంకరుడు - వక్రబుద్దింగలవారికి చూడనలవింగౌ నీ
చూపెటి “వరదు ఆళి గ న్న ర స మగ్గుడేన
స్వరూపమును చూపెట్టి 6డనై ప్రత్యక్షమైతి” నని సంభాషింపగా శిలాదుండు శివధ్యానని
కతన శంకరుని మాటను వినకుండెను.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 454
అంత నా కరుణామ స
యుండు తన అమృతహస్తముతో తాకినందున శిలాదుండుసమాధి నిషనుండి
అ
నవనలోకించుచు ప్రణమిల్లినవాడై చరణముల వ్రాలి తడం
యె నుతింపగా పార్వతీపతి ప్రసన్నుడై “అపే క్షితమును ప్రార్థింపు”
శ్రీ శివ మహా ప్రరాణనం
మని యాదేశించెను.
' అంత శిలాదుండు “మహేశ్వరా! నా యందు కరుణంగలవాడవై మృత్యురహితుడు అయోని
సంభవుండు నీతో సమానుండు నగు కుమారుని ప్రసాదింపు మని Fee చంద్రశేఖరుడు
“భ్రాహ్మణపుంగవా! (బ్రహ్మదేవుడు సురలు మునులును నన్నవతరింపవలసినదిగా మున్ను కోరినందున
నీవరము ననుసరించియు నీకు కుమారుడ నగుదును. సర్వ జగత్పితనగు నాకు తండ్రివి కాగలవు”
అని యను[గ్రహించి యంతర్జ్థానముం జెందెను.
'పిదప శిలాదుండు తన యాశ్రమమునకుంజని మునులకు తపోవిధానఫలమగు పుత్ర వర ప్రాపిని
వక్కాణించియు కొంతకాలమునకు యజ్ఞముంజేయందలచినవాడై యజ్ఞభూమిం దున్నించి కుండమున
రుద్రస్వాహాకారముంజేయుచుండగా యజ్ఞాగ్నినుండి - (ప్రళయాగ్నివల వెలుగొందుచున్న బాలుండు
శివాజ్ఞావశమున జన్మించెను.
అ
ఆ దివ్య శుభసమయమున పుష్మలము ఆవర్తకము మున్నగు మేఘములు దివ్యామృత జలములను
కరిపించుటయే గాక నమరులు దివ్యపుష్పములను వర్షించిరి మరియు హరిబ్రమ్మాదిదేవతలు గౌరీశంకరులు
నరుదెంచి బాలునాశీర్వదించి శిలాదు నభినందించియు అప్సరసల నాట్యముతో గంధర్వుల గానముతోడను
మహోత్సవము చెలరేగగా తమ నివాసములకు నేగియుండిరి. ౪:
బాలుడు - మూడు కన్నులు నాలుగు చేతులు జటామకుటము త్రిశూలము మున్నగు
ఆయుధములును గలిగి శంకర రూపముతో కనుపడుచుండగా శిలాదుండు “కుమారా! చూడగానే
నన్ను సంతసింపంజేసితివి గాన నంది యను పేరుపెట్టుచున్నాను. శివాంశసంభూతుడవగు నీకు
మొక్కులిడుచున్నాను” అని పుత్రు నభినందించినవాడై స్వకీయాశ్రమమున సుఖముగా నివసించెను.
అంత నందికేశ్వరుండు నిజరూపమును విడనాడి సామాన్య మానవబాలుడు కాగా శిలాదుండు
పుత్రస్నేహాతురుండై జాతకర్మ మొదలగు సంస్మారముల నొనర్చుటయే గాక నైదవ యేడునుండి బాలునకు
సాంగోపాంగములగు వేదములను శాస్త్రములను నేర్చించెను.
నందికేశ్వరునకు నేడవయేడు నిండగా మిత్రావరుణ బుషులు శివాజ్ఞంజేసి శిలాదాశ్రమమున
కేతెంచి శిలాదునిచే సత్మరింపంబడినవారై సుఖాసీనులై బాలుని చూచుచు “నందికేశ్వరా! సర్వ
శాస్త్రార్థపారగుడవైతివి కాని యింక నొక సంవత్సరమే జీవింతువు” అని నుడివి యటనుండి వెళ్ళిరి.
అంత శిలాదుండు పుత్రవియోగమునకు మిగుల వగచుచుండగా నందికేశ్వరుడు “నాయనా!
ఎందుకింతగా దుఃఖించుచున్నా”వని యడిగినందున “కుమారా! నీ యల్పాయుస్సునకు అ
కట్టి దుఃఖమును నివారించు' నెవండో అట్టి దేవదేవుని శరణముగా భావింతును” అని శీలాడుం
వాక్రుచ్చెన్స, CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
455
| శ్రీ శివ మహో పర్యా
“అమరులుగాని అసురులుగాని మృత్యువుగాని యముడుగాని నన్ను చంపలేరు. ఎట్టి అప
నన్ను చెందకుండును. ఇవ్విషయమై. శపథముంజేయుచున్నాను అని శిలాదునకు నందికేశ్వరుడు క్వ
ధైర్యమును తెలుపగా “నీ విజ్ఞానము ఎట్టిది? దైవ నిష్ట యెట్టిది? యోగశక్తి ఎట్టిది? నిన్ను కా
ప్రభువెవడు? ఈ భయంకర సంకటము నెట్లు తప్పించుకొనగలవు?” అని శిలాదుడు ప్రశ్నించెను,
శ్ల॥ హే తాత తపసా మృత్యుం - షంచయిష్యే న విద్యయా |
మహాదేవన్య భజనాత్‌ - మృత్యుం జేష్యామి నాన్యథా ॥ ప
“నాయనా! శివారాధన మనంబడు తపంబు నాచరించి మృత్యువును వంచించి చిరంజీవి నగద్నుః
నని నందికేశ్వరుడు వక్కాణించి శిలాదునకు ప్రదక్షిణముంజేసి నమస్మారముల నర్చించియు వనమునక్ర
వెళ్ళినవాడయ్యెను.
ఇయ్యది “శివవిజ్ఞాన నర్వస్వ” నును శాంకరీయ ఆం(ధ్రామవాద
(ప్రవచనమున ఆరవ యధ్యాయము.
(సప్తమాధ్యాయము
(నందికేశ్వరుని పట్టాభిషేకము)
అడవిలో నేకాంతమున మునులకు నలవిగాని తపముంజేయుచు హృదయమున శివని -
మూడుకన్నులు గలవానిగాను పదిచేతులు గలవానిగాను శాంతస్వభావునిగను ఐదు ముఖములు గలవాని
గాను ధ్యానించుచు రుద్రాధ్యాయమును పఠించుచు నదీతీరమునందు నందికేశ్వరుడు నుండగా
చంద్రశేఖరుడు ప్రత్యక్షమై “వత్సా! వరదుడనై వచ్చితిని. నీ తపంబునకు ప్రసన్నుడనైతిని. అపేక్షితమును
ప్రార్థింపుము!” అని సంభాషించెను.
అంత నందికేశ్వరుండు శంకరుని చరణ కమలములపై వ్రాలి పట్టరాని సంబరమున కన్నీరు
రాల్బుచుండ నా శిలాదతనయుని పరమేశ్వరుడు తన యమృత హస్తములందాకి. లేపినవాడై యొక
పర్యాయము హైమవతీదేవిని గణాధిపతుల నవలోకించి యిట్లు వాక్రుచ్చెను.
“నందీ! నిన్ను పరీక్షింప మిత్రావరుణులను నేనే పంపితిని. ఇక మృత్యుభయము నెంతనాత్రమః
జెందకుము! నాతో సమానుడవగుదువుగాక! జరామరణములు లేనివాడవై రోగాది వికారముల
జెందక గణాధిపతివై నా లోకమున నీ తండ్రితోడను బంధువులతోడను నివసింపుము! నా యనగ
పాత్రుడవై యెల్లకాలము నాచెంత నుండగల”వని మహాదేవుడు వక్కాణించి తన కమల
నంది కంఠమున వేయగా నాతడు తత్కాలముననే క్రిలోచనుడుగాను దశభుజుడుగాను రెండవ
దయ్యెను.
పిదప భగవానుండు, స్వహస్తమున నందికేశ్వరునిపై తన జడలలోని గంగోదకమును ఈశ
“నంది” యను పేర్లుగల్లవాదవై వరిల్లుమని గ్లునుగ్రహించెనుం.! Initiative 456
శంకర
శ్రీ శివ మహో ప్రరాణమం
పంచనదక్షేత్రమునకుంజని యచటి కుండమున
ms స్నానమాడి జపేశ్వరుని పూజించు భక్తుడు
అంత శంకరుడు - నందిని గణాధిపతిగా నభిషేకింపంజేయుదును. ఇందుకు నీవే మందువు?
అని పార్వతీదేవి నడుగ నాయమ్మ - పరమేశ్వరా! నీ ప్రియ భక్తుడైన నంది నాకును కుమారునితో
సమానుండు కావున గణాధిపత్యము నొసగగల-వనియనుమతించెను.
ఆ సమయమున శివునిచే స్మరింపబడినందున గణాధిపులందరు నపరశంకరులుగా నేతెంచి
గౌరీశంకరులకు ప్రణతుల నొనర్చియు ప్రార్థింపగా పరాత్పరుడు నిట్లు వచించెను.
పుత్రతుల్యుడగు నీ నందిని గణాధిపతిగా నియమించితిని. మీరందరును నామాట పాటించి
వీనిన సత్మరింపుడు! : '
అంత నా మహోత్సవమున హరిబ్రహ్మేంద్రాది దేవతలు దేవర్నులు నచ్చోటికరుదెంచిరి.
పీతామహుండు శంకరాజ్ఞావశమున నందికేశ్వరుని దివ్య గంగాజలముతో నభిషేకించుచుండగా నమరులు
దోసిలొగ్గినవారై పరమేశ్వరుని బ్రార్ధించుచుండిరి. నారాయణుడు జయ శబ్దము నుచ్చరించుచుండెను.
అదే శుభసమయమున సప్తమరుత్తుల కుమార్తెయగు సుయశను నంది వివాహమాడి యామెతో
సింహాసనముపై నాసీనుడుకాగా శ్వేతచ్చత్రముంబట్టి వింజామరలతో దేవకన్యలు వీచుచుండిరి. గొప్ప
. సొమ్ములతో నాదంపతుల నలంకరించిరి. అమ్మవారు తన కంఠహారము నొసంగెను. నందికేశ్వరుని
ముందు తెల్లని. వృషభము ఏనుగ సింగంబును నిలువంబడి యుండినవి. బంగారు హారములచే
నలంకరింపబడినట్టి చంద్రసన్నిభంబు నగు రథము తదితర రాజోపచరాములును లభించెను.
ఇట్లు నందికేశ్వరుడు సపత్నీకముగ పట్టాభిషిక్తుడై పార్వతీపరమేశ్వరులకు శ్రీహరికి
పితామహునకును నమస్మారముల నర్పించిన తణి మహేశ్వరుడు సుప్రసన్సుడై “వత్సా! ఎట్టివారును
నిన్ను జయింపజాలరు. అందరిని' నీవే పరాజితులంజేయుదువు. నేను నివసించు ప్రతి స్థలమునందు
నభిముఖముగా నీవుందువుగాక! నాయనుగ్రహమున నీ పూర్వికులందరును కైలాసమున నివసింతురు”
అని యాశీర్వదించెను. _
అమ్మవారును నిండుదయతో వరమునడుగుమని యాదేశింప “దేవీ! నీపాదపద్మములయందు
నిరంతరము భక్తియుండుగాక!” అని నందికేశ్వరుడు కోరగా పార్వతీదేవి అటులే యగుగాక షత
" యనుగగ్రహించినదై “నీవును నాతో సమనురాలవై పతిభక్తి సంపన్నురాలవై మమ్ము సేవింతు”వని
_ నందిపత్నియగు సుయశ నాశీర్వదించెను. re
అంత హరి బ్రహ్మోద్యమరులు తమతమ సామర్థ్యముననుసరించి నందికేశ్వరునకు నానావిధ
వరములను ప్రసాదింపగా. సాతదు'శ్రుమతో (నట్టివరములను స్వీకరించెన్సు, Initiative
457
కీ శీ శవ మనో పర్యా
పెదస శంకరుడు పార్వతీ దేవితో వృషభారూఢుడై గణాధిపతులు ముందునడచుచుండ నం
అతని బంధువులను వెంటనిడుకొనియు హరి (బ్రహ్మాదిసురలు శివలీలా విలాసమును కాని మ
తమ నివాసములకు వెళ్లుచుండగా కైలాసమునకుం జనినవాడు.
శివభక్తిని పెంపొందించు నందికేశ్వరావతారచరితము చదువువారికి చదివించువారికి వినువారకి
వినిపించువారికిని ఈ లోకమున సర్వసుఖముల నిచ్చునదియే గాక పరలోకమున శాశ్వత శివానంద్వ్వు
నొదవంజేయునది గాదే!
ఇయ్యది “ివవిజ్ఞాన సర్వస్వ” మను శాంకరీయ ఆం(ధ్రానువాద
(ప్రనచనముతో నేడన యధ్యాయము.
ఇద్ది నలుబదిమూడవ (48) యవతారము.
అష్టమాధ్యాయము
(ఖైరవావతారము)
నందికేశ్వరుండు సనత్ముమారునికిని, బ్రహ్మదేవుండు నారదమహర్షికిని, వేదవ్యాసుండు సూతమునికిని
చెప్పినవిధముగా శౌనకాది మహర్షులకు సూతుండు వక్కాణింపందొడంగెను.
భైరవావతార కథను విన్నంతమాత్రమున శివుని యందు భక్తి 'పెంపొందును. శంకరుని రెండవ
రూపమే భైరవుండని శివమాయామోహితులగు మూఢులు భావింపరు. - శంఖచక్ర గదాపద్మములను
నాలుగు చేతులందాల్చిన మహావిష్ణువు, నాలుగు వేదములను నాలుగు ముఖములం జదువు బ్రహ్మదేవుం
డును మహాదేవుని మహిమను కనుగొనంజాలరు. ఇవ్విషయము నాశ్చర్యపడవలసిన యవసరము లేదు.
. శంకరుని మాయాప్రభావము ఏరికిని తెలియరానిది; అద్దానిచే నందరును మోహముంజెందుచు నాకిని
పరమాత్మగా నారాధింపంజాలరు. 3 శ
ఎవరు తమ హృదయమునంగల చిదాకాశమున పరమాత్మ నుపాసించుచున్నవారో అట్టివారు
ధ్యానించు తత్త్వమే శివుండని తెలియవలెను. శివానుగ్రహమువలననే శివజ్ఞానము కలుగును కొని
తర్మవితర్మములతో పరమాత్మను తెలుసుకొన నలవింగాదు.
శ్లో! సర్వగో £_ పి మహేశానో - నేక్ష్యతే మూఢబుద్ధిభిః ।
దేవవత్‌ బుద్ధ్యతే లోకే - యోఐ_తీతో మనసోగిరామ్‌ ॥ జ్‌
సర్వవ్యాపకుడైన మహేశ్వరుని విజ్ఞానహీనులు పరమాత్మగా భావింపక సామాన్య దేవఠయని
తలచుచుందురు.
ఇట్లు భావించుట వారి యవివేకమే యగును. కావున శివతత్త్వము - వాక్కులకు మనస్సునకీ
నందరానిదియని భావించి శివుని సాక్షాత్మారమునకై శివునినే పలువిధములం ్రార్థింయచుందనో
సారాంశము.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
458
శీ
ఇవ్విషయమై యొక నితిహాసమును చెప్పెదను. (శ్రద్ధగా వినుండు!
మేరుశిఖరముపై సత్యలోకమ్నున నివసించు
నంచియు చేతులు జోడించియు (ప ప్రణమిల్లి “దేవదేవా!
తలుపు” మని ప్రార్థించిరి.
అంత పద్మసంభవుడు శివమాయామోహితుండై “నేనే జగత్మర్తను కావున నన్ను పరమాత్మగా
భావింపుము! అనాదికాలము నుండి ప్రవర్తించుచు సృష్టింజేయుటేగాక రక్షణమును ప్రళయమును నేనే
గావించుచున్నాను” అని వచించెను.
ఢీ శివ మహో ఫ్రురాణవం
(బ్రహ్మదేవుని చెంతకు దేవర్షులు వెళ్లినవారై శిరముల
! (ప్రజొనాధా! పరమాత్మ యెవర: 'యథార్థముగా
అంత నారాయణుడు ఆ సమయమున నచ్చోట నుండుటంజేసి (బ్రహ్మవాక్యమున రోసముం
జెందినవాడై శివమాయా(ప్రభావమువలన “నేనేపరమాత్మను పరమపురుషుండను యజ్ఞనారాయణుండను,
నీవు నా యానతివలననే జగమును పుట్టించుచున్నావు! నన్ను నిరాకరించినచో (ప్రాణులు జీవింపం
జాలరు” అని వక్కాణించెను.
ఇట్లు హరి(బ్రహ్మలు వాదించుకొని పరమాత్మయెవరో నిర్ణియించు విషయమై వేదములు
ప్రమాణములు కావున నయ్యవి మూర్తీభవించి యిటనున్నవి గదా! వాని నడుగుదమని నిశ్చయించుకొనిరి.
“వేదములారా! అన్ని యంశముల పరిష్మారమున మీరే ప్రమాణములని యంగీకరింతుము.
పరమాత్మ యెవరో వివరింపు” డని హేరిబ్రహ్మలు ప్రశ్నించిరి.
అట్టితజి బుగ్వేదము- _
1 యదంతఃస్థాని భూతాని - యతః సర్వం ప్రవర్తతే |
యదాహుః పరమం త తత్త్వం - స రుడ్ర స్త్వేక ఎవహి॥ . ౨౫
ప్రాణులందరును ప్రళయకాలమున ఎవని గర్భములో నుందురో, ఎవనివలన చరాచరమంతయు
నావిర్భవించునో ఎవనిని పరమాత్మగా నిగమాగమములు సత్పురుషులును చెప్పుచున్నారో అట్టి
భగవానుడు రుద్రుండొక్మండేను; అనియు
యజుర్వేదము-
శః యో యజ్జై రఖిలై రీశో - యోగేన చ సమిజ్యతే | |
యేన ప్రమాణం ఖలు నః - న ఏకః సర్వదృక్‌ శివః॥ ౨౬
జ్యోతిష్టోమఅశ్వమేధాదియాగములన్నిటిచే ఆరాధింపంబడువాడును భక్తి యోగముచే పూజింపం
చిడువాడును అస్మదాదులకు తన మూలముగా శబ్బాదిప్రమాణములను సార్థకముంజేయువాడును
సర్వదర్శియు నగు శివుండొక్కడే పరమాత్మయగువాడు. అనియు
సామవేదము-
1 యేనేదం భ్రామ్యతే విశ్వం - యోగిభి ర్యో విచింత్యతే |
యద్భాస్తా ఖానతే శిశ్వేంణ నులక స్య ంణకకి; నేర? ౧25;. An eGangotri Initiative
౨౭
459
న్‌ా
ఖీ సీ శవ మనో స్య
ప్రవాహముగా నడిపించునో యోగు లెవనిని ధ్యానింతురో ఎవని కాంశ్రెష్ట
డు ప్రపంచమును |
ఎవండు ఫ్ర అట్టి త్రిలోచనుండొక్కండే పరాత్పరుండగువాడు అనియు
విశ్వమంతయు ప్రకాశించుచున్నదో
అధర్వణవేదము-
శ్లో! యం ప్రపశ్యంతి దేవేశం - భక్త్యనుగ్రాహిటో జనాః |
తమాహు రేకం కైవల్యం - శంకరం దుఃఖతః పరమ్‌ ॥ క
పరాభకిగల మహానుభావులు ఎవని దివ్యదర్శనముంజెందుదురో సంసారదుఃఖము బొత్తుగా లేన -
యా పరమపురుషని శంకరునిగా కోవిదులు భావించుచున్నవారు. అనియు సంభాషింపగా విధికేశ్చు స
చిరునగవుతో నిట్లు నాక్షేపించిరి.
(శుతులారా? ఏమిటి మీరు చెప్పునది? మీ జ్ఞానమంతయు నశించినది కాబోలు!
దిగంబరుండు, ప్రమథగణములను వెంటాడువాడును. అమ్మవారితో ఆడుకొనువాడును జడదారియు
ఎద్దు నెక్కువాడును సర్పభూషణుండు నగు శంకరుండు పరమాత్మ యెట్లగును?
అంత ప్రణవము మూర్తీభవించి యిట్లు నుడివెను.
తనకంటె వేరైన శక్తితో రమించువాడు కాడీశ్వరుండు; మహాదేవుండు స్వయంజ్యోతియై సనాతనం
డగువాడు. ఆతని యానందమే శక్తిగా పరిణమించినది. గుణమును గుణము గల వానిని విడదీయరానట్లు
శక్తిశివులు కూడియుండునదియే పరతత్త్వముగా చెప్పంబడుచున్నది ఇట్టి ప్రణవోపదేశమును గూడ
హరిబ్రహ్మలు పాటింపక గర్వితులై యుండు సమయమున ఇరువురి మధ్య నొక జ్యోతిస్సు భూమ్యాకాశముల
నడిమిచోటు నంతయు ప్రకాశింపంజేయుచుండెను. అట్టి వెలుగులో నొక పురుషుండు అద్భుత శరీరములో
కనుపడుచుండగా మా యిరువురి మధ్య నగుపడు నీ పురుషుండెవండని బ్రహ్మదేవుని ఐదవ
తలమండుచుండెను. అంతలోనే నీలలోహితరుద్రుండు త్రిశూలపాణియై సాక్షాత్మరింప పద్మజాడ
పరిహసించుచు “చంద్రశేఖరా! నా నొసటినుండి పుట్టిన రుద్రుండవు గదా! పుట్టగానే ఏడ్చినందున
రుద్రుండను పేరు పెట్టితిని. ఇప్పటికిని మించినదేమియు లేదు. బుద్ధిగలవాడవై నన్ను ప్రార్థింపమ!
నిన్ను రక్షింతును” అని గర్వముతో పలికెను.
అంత పరమేశ్వరుండు బ్రహ్మదేవుని యహంకారవాక్యమును విని కోపోద్రిక్తుడై ప్రళయ
జేయుమాడి యొకానొక పురుషుని ఖైరవాకారుని పుట్టించి దయతో నిట్లు వక్కాణించెను.
కాలభైరవా! ముందు (బ్రహ్మదేవుని శిక్షింపుము! కాలమువలె (ప్రకాశించుచున్నావు గాన నిస
కాలరాజు అని పిలుతురు గాక! విశ్వమునంతయు మోయుటకు సమర్థుడవగుదువు; పుట్టలో i
భయపెట్టితివిగాన భైరవుండనంబిఅగుదువు, కుపితుండవై దుర్మార్గులను మర్దింతువు గాన అ
డను పేరు నీకు చెల్లుగాక! భక్తులపాపములను భక్షింతువు గాన పాపభక్షణుండని ప్రసిద్దుడ ప
గాక! ముక్తిక్షేతములలో మిన్నయగు కాశీక్షేతమున కధిపతివైయుందువుగాక! కాశీక్షేతమున పాపో
జేయువారిని శిక్షించు నధికారము నీకే యుండును. కాశీ నివాసుల పుణ్యపాపకర్శ్మలను చిక
వ్రాసి నీకు తెలుపుగాక!
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 4లీ
గ్జీ శ్రీ శివ నుహా ప్రరాణనం
కాలభైరవుండు శంకరుని వరములంబొందిన వాడై
= డై తన యెడమ
శ్రుదవ తలకాయ ్రెంచివేసెను. చేతి ట్రేలిగోటికొనతోడనే బ్రహ్మదేవుని
ప్ర యపరుమ తప్పుచేయునో అట్టి యంగమునే శిక్షింపవలె నను న్యాయము ననుసరించి శివుని
నిందించిన పంచమశిరము ఛేదింపంబడెను.
విధి శిరోభంగముం గాంచి శ్రీహరి భీతిల్లినవాడై శతరుద్రీయ మంత్రములతో శంకరుని. బ్రారించెను.
హిరణ్యగర్భుండును భయపడి రుద్రాధ్యాయముతో మహేశ్వరుని నుతించెను. తళ్చణముననే హరిబ్రహ్మలు
మేమే శ్రేష్టలమను గర్వమును పోగొట్టుకొని “గుణాతీతమైన పరబ్రహ్మము శివుడే? అను నిశ్చయజ్ఞానము
గలవారైరి. 9
సనత్ముమారా! ఏమని చెప్పదును. జీవునకు దేహేంద్రియాదులే నేననియు ఇటి నేనే
గొప్పవాడననియు గర్వమున్నంతవరకు శివజ్ఞానము మరుగుపడియుండును. Ke
ళ్లీ। త్యక్వాం_భిమానం పురుషో - జానాతి పరమేశ్వరమ్‌ |
గర్విణం హంతి విశ్వేశో - జాతో గర్వాపహారకః ॥ ౫౮
స్రీ పురుషులెవరైనను దురభిమానమును విడచినచో సదాశివుని చూడంగలుగుదురు. అట్లుగాక
| గర్వమును విడనాడనియెడల గర్వాపహారకుండుగా (ప్రఖ్యాతింబొందిన. విశ్వనాథుడు గర్వముంగలవానిని .
తప్పక శిక్షించును.
అంత శంకరుడు (ప్రసన్నుడై విధివిష్ణువుల (ప్రపత్తింగాంచియు నవ్వారి నూజడించియు
కాలఖైరవునితో నిట్లనియెను.
ఖైరావా! నీవు శ్రీహరిని పద్మజుని సత్మరించుచుండుము! (బ్రహ్మదేవునికపాలమును చేతంబూని
లోకములయందు సంచరించుచు జనమునకు (బ్రహ్మహత్యాపాతకమును పోగొట్టుకపాలవ్రతము
బోధించుము! |
తరువాత బ్రహ్మహత్య యను కన్యను పుట్టించి “కాశీక్షేతమును ప్రవేశించువరకు భైరవుని వెంటాడు”
మని శాసించినవాడై శంకరుండు నంతర్భానముంజెందెను.
ఇయ్యది “ినవిజ్ఞాన సర్వస్వ” నును శాంకరీయ ఆంధధ్రానువాద
(ప్రనచనమున ఎనిమిదన యధ్యాయము.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
461
8 శీ శవ మహో స్రర్య్యూ
(భైరవుని యవతారలీలను వర్ణించుట)
మహాదోషములను పరిహరించునదియు శివభక్తిని పెంపొందించునదియునగు కాలఖైర్వ
లీలావిలాసము నింకను వర్ణించెదనని సూతుండు చెప్పందొడంగెను.
బ్రహ్మహత్య వెంట రాగా కాలఖైరవుండు (బబ్రహ్మకపాలమును ధరించి ముల్లోకముల యంద
సంచరింపంబయలుదేరి మున్ముందు వైకుంఠమున కేగుచుండగా ప్రమథగణములు ప్రార్ధించుచుండి6
ఇట్టి వైభవము గలవానినైనను బ్రహ్మహత్య విడువకుండుట - మహేశ్వరుని" మహిమవలననే య్య
ప్రతివారును గమనింపవలసియున్నది.
సర్పకుండలుండు త్రినేత్రుండు మహాదేవాంశసంభూతుండు నగు భైరవునకు నారాయణుండు ఎదురేగి
సాష్టాంగముగ నమస్మరింపగా దేవతలు దేవతాస్తీలును మునులును వైకుంఠవాసులందరును
ప్రణమిల్లుచుండిరి మరియు శ్రీహరి యంజలిని శిరముపై ఘటించి యనేక స్తోత్రములతో కాలభైరవునిం
బ్రార్థించి యానందపరవశతంజేసి - పాలసముద్రము నుండి పుట్టిన లక్ష్మీదేవికి నిట్లు చెప్పందొడంెను.
లక్ష్మీ! కమలములవంటి కన్నులు గల మనము ఈ జగదీశ్వరుని చూచుచున్నందులకు
ధన్యులమైతిమి.
ఈతండే సృష్టికర్తయై రక్షకుండునై ప్రాణులను శాసించు వరమేశ్వరుండు; మరియు
నాదిమధ్యాంతములు లేనివాడై సర్వలోకశరణ్యుండై శాంతస్వభావుండగువాడు; పృథివి మొదలగు
నిరువదియైదు తత్త్వములను మించిన నిరువది యారవతత్త్వంబు నీతండేను; సర్వభూతాంతర్యామియై
భక్తుల కోర్కెల నీడేర్చువాడును, యోగులచే హృదయకమలమున వీక్షింపంబడువాడును వేదవిరులచే
నుపాసింపంబడువాడును తన సాక్షాత్మారముచే జన్మరాహిత్యము నొనంగూర్చువాడునగు మహేశ్వరుని
కనులార గాంచుదము.
దేవతల పదవులు లభించినను శంకరదర్శనము సంభవింపదుగాన సర్వవిధ సంసార దుఃఖములను
పరిహరించి సాయుజ్యము నొసగుశి వీచరణసేవనమునే జీవులు కోరుచుండవలెను. దేవతలమైయుండుట
కన్న నశుభము మరియొకటి లేదు ఎందుకనంగా! ఈ దేవతా శరీరములో నున్నతణి శివదర్శనమ
లభించినను మోక్షము చేకూరదుగదా!
పిదప నారాయణుండు ప్రణమిల్లి “దేవదేవా! సర్వజ్ఞుడవై విహరించువాడవు; భిఆటనము Ea
చేయుచురటివి!” అని ప్రశ్నింపగా “బ్రహ్మశిరముం ద్రుంచితిని గాన నీ కపాలవ్రతము నాచరించుచురే
నని ఖైరవుండు వక్కాణించెను. :
3 |
అంత నారాయణుడు తలవంచిదోసిలొగ్గియు “మహాదేవా! నీ యిష్టప్రకారము విహరించు
కాని నీ మాయచే నన్ను ఆవరింపంజేయకుము! ్రతికల్వమునందు నా నాభికమలము నుండి
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
ఖః కృత్వా£_పి సుమహత్‌ పాపం _ యస్త్వాం స్మరతి మానవః ।
ఆధారం జగతొమీళశం - తస్య పాపం విలీయతే ॥
గొప్ప పాతకముంజేసియు జగదాధారుండవు వి
మానవుండు పాపనిర్ముక్తుండగును గదా!
3౪
ps నగు నిను స్మరించిన యెడల
ని ముందు చీకటి. యుం ప
పటాపంచలగుచుండును. నీ పప గొలుచు పుణ్యాత్యునకు య
నశించును. నీ నామమును ఎవని వాక్కు స్మరించునో అట్టివానికి పాప మెక్కడిది? ఇట్లు లోకములయందు
సంచరించుట నీ వేడుకయే గాని మరియొండు కాదు. యోగులు గూడ దర్శింప నలవిగాని నిన్ను నేను
చూచుచుంటినిగాన నీవేళ ధన్యుడనైతిని. నిన్ను గాంచువానికి స్వర్గము అపవర్గంబును తృణప్రాయము
లగును” అని విన్నవించుచుండగా లక్ష్మీదేవి - కాలభైరవుని కపాలపాత్రయందు “మనోరథవతి” యను
భిక్షను రత్నమణి సువర్ణములతో నిండియుండుదానిని సమర్పించెను.
అంత నా పరాత్చరుండు వైకుంఠమునుండి బయలుదేరుచుండగా “ఈ మహానుభావుని విడువు”మని
శ్రీహరి ప్రార్థింపగా బ్రహ్మహత్య “ఈ నిమిత్తముగ నీ పరాత్పరుని సేవించి జన్మరాహిత్యము నొదవం
కేసుకుందు”నని బదులుంజెప్పినదై కాలభైరవుని విడువకుండెను!
“లక్ష్మీవల్లభా! నీయట్టి సత్పురుషులు అతిథులను తమ మధురవాక్యామృతములతో సంతృప్తులం
కేయుచుందురు. నా భక్తులలో (శ్రేష్ణుడవుగాన వరము నొసంగెదను. అడుగుము!” అని కాలభైరవుండు
సంభాషింప శ్రీహరి సుప్రసన్నుండై “నీ చరణకమలములపై నాకు నెల్లకాలము భక్తియుండునట్లు వరము
గోరుచున్నా”నని ప్రార్థించెను.
అంత భైరవుడు అటులే యగుగాక! అని యనుగ్రహించి “మానవులకే గాక నమరులకును
వరదుడ వగుదువు గాక!” అని. యాశీర్వదించెను.
ఇట్లు కాలభైరవుండు లోకసంచారమును ముగించి వారాణసీ క్షేత్రమునకుంజనంగా బ్రహ్మహత్య-
హోహాకారముంజేయుచు పాతాళమునం బ్రవేశించెను. భైరవుని కరము నుండి బ్రహ్మకపాలము విడిబడెను.
అచ్చోట కపాలమోచనమను తీర్ధము వెలసెను. కాశీక్షేత్రమున కాలభైరవుండు - భక్తుల పాపములను
పరిహరించుచు నివసించుచుండెను. భా
మార్గశీర్షకృష్ణాష్టమీతిథియందు కాలభైరవుండు జన్మించెను. కావున ఆనాడు నుపవసించి కాలభైరవ
సన్నిదానమునం జాగరణము నొనర్చువారు పాసములం బోగొట్టుకొనినవారై సద్గతి నొందుదురని
కిలియవలెను. ఇతర స్థలములయందు నీ వ్రతముంజేయువారును కృతార్థులగుటయేగాక కాళీక్షేతమున
కాలభైరవుని దర్శించినచో జన్మజన్మాంతర కృతపాపముల నన్నిటిని దూరీకరింతురు.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 463
శ్రీ శివ మహా ఫరా
కాలభెరవునియందు భక్తిగలవారికి తీదుంజీయువాడు మూఢుండై దుంఖముల పాలగుటయేగ్యా
జ కాశీవిశ్వనాథుని యందు భక్తియున్నను కాలభైరవునియందు భక్తిలేనివారు మిగుల
దుర్గతి నొందును. - నో
కష్టపడుదురు. కాశీనివాసులు కాలభైరవుని సేవింపనిచో అట్టి వారి పాపములు శుక్షపక్షచంద్రున్వ్యి
'పెరుగుచుండును. వ
ప్రతి చతుర్దశిని ప్రతి అష్టమిని ప్రతి మంగళవారమునను కాశీ నివాసులు కాలభైరవుని తప్పక
= దర్శింపవలెను. క చేయనివారి పుణ్యము కృష్ణపక్షచంద్రునివలె తరుగుచుండును.
కారాగారములో నున్నను గొప్ప ఆపదలయందు చిక్కుకొనినను భైరవుని (ప్రాదుర్భావమున్న
భిక్షాటనమును కాశీనివాసమును వినినచో అట్టి సంకటములనుండి విడింబడుటయే గాక జన్మసార్థకతయు
చేకూరును. బ్రహ్మహత్యా పాతకంబును తొలగును.
అని సూతమహర్షి చెప్పగా శౌనకాదులు విని సంతసించినవారైరి.
ఇయ్యది “ివనిజ్ఞాన సర్వస్వ” మను శాంకరీయ ఆం(ధ్రానునాద
(ప్రనచనమున తొమ్మిదవ యధ్యాయము.
ఇద్ది నలుబదినాలుగవ యవతారము (44)
(నృశింహస్వామి ననుగ్రహిం చు ట్ర:
దక్షయజ్ఞధ్వంసమునకై శంకరుండు వీరభద్రావతారముం దాల్చిన యంశము సతీఖండమన
వివరింపబడినదిగాన నిచ్చోట నద్దానిని (గ్రంధవిస్తరభీతిచే చెప్పకుంటినని సూతుండు శౌనకాదులకు
సమనంతర శివావతార విలాసమును వక్కాణించుచుండెను.
శంకరుండు శార్జూల (శరభ) అవతారమును పొందిన సందర్భమును వినిపింతును.
శరభావతారము మండుచున్న జ్వాలలతో కూడినదై యద్భుత రూపముతో నొప్పుచు నమరుల
మేలునకై సంభవించినట్టిది.
నిజముగా విచారించినచో శివుని యవతారములను “ఆకాశమున చుక్కలను వర్షధారలను
నేలయందలి మట్టిపూసలను బహుకల్పజీవియెనను లెక్కింపరానట్లు” పరిగణింపనలవిగాదు. ఐన
నా జ్ఞాపకముకొలది విన్నకొలదియు పరమ ఐశ్వర్యమును సూచించు శరభావతారముంగూర్చి వి
జయుండు విజయుండునను వైకుంఠద్వారపాలుర నిరువురిని సనకసనందనాదులు
కారణముగా నవ్వారు కశ్యపునికి దితియందు కుమారులై హిరణ్యకశిపుండు హిరణ్యాక్షుందు ననువోే
జన్మించిరి. హరిణ్యాక్షుండు భూమిని చాపవలె చుట్టి పాతాళమునకుం గొంపోయినందున నట్టి ఫ్‌
నుద్ధరించుమని (బ్రహ్మదేవునిచే ప్రార్థింపంబడిన శ్రీహరి-వరాహరూపమున హిరణ్యాక్షుని వొ
వసుంధరను పూర్వస్థలమున నెలకొలిపెను. il |
శపించిన
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
శ్రీ శివ మహో ప్రరాణనం
ప్రాణముంబోలిన తమ్ముని మరణమును క
నుగొని హీర ప
బ్రహ్మదేవునింగూర్చి పదివేలవత్సరములు తపించి దే ణ్యకశిపుండు మిగుల కోపముంజెందినవాడై
మరియు నా యసురేంద్రుండు నమరులను మునుల
సాగనీయకుండుటయే గాక (బ్రాహ్మణులను బాధించుచు తన కుమారుడగు ప్రహ్లాదుని ద్వేషించి
నారాయణునియందు నసూయగలవాడు కాగా శ్రీహరి స్తంభమునుండి నరసింహరూపముతో
, సంధ్యాకాలమున నుదయించి హిరణ్యకశిపుని సంహరించుటయే గాక నవ్వాని పరివారమును గూడ
వధించెను. అప్పుడు దేవతలు దుందుభులను (మోగించిరి. కాని నృసింహుని ఘోరమైన క్రోధజ్వాల
శమింపనందున ప్రహ్లాదుడు విస్మయముంజెందుచుండెను. లక్ష్మీదేవియు వైకుంఠమునుండి యరుదెంచి
చకితురాలగుచుండెను. దేవతలు భయపడుచుండిరి.
ను పీడించుచు ధర్మకార్యములను
అట్టితజి యందరిచే (ప్రేరేపింపంబడి |ప్రహ్లాదుండు స్వామిని సమీపించి ప్రార్థించి నందున
నృసింహస్వామి ప్రహ్లాదుని చేరందీసి కౌగలించుకొనంగా నా దేవుని హృదయము చల్లారినది. కాని
రోసముంజెందిన మంట చల్లారనందున (బ్రహ్మేంద్రాదులు వెజంగందినవారై కైలాసమునకుంజని శంకరు
నిట్లు వేడుకొనిరి.
శరణాగతవత్సలా! మహాదేవా! శరణాగతుల మగు మమ్ము లోకములనున్ను కాపాడుము! నీకు
మొక్కులిడుచున్నాము. మున్ను మాకు దుఃఖము సంభవించినవేళ రక్షించినవాడవు; సముద్రమును
! తఖిచినపుడు పుట్టిన కామధేను కల్పవృక్షాది రత్నముల నమరులు పరిగ్రహింపగా హాలాహలవిషముం
ద్రాగి ప్రాణులను రక్షించియు నీలకంఠుడవైతివి. ఒకవేళ నీవే విషపానమును చేయనిచో మేమందరము
విషజ్వాలలయందు భస్మమగుచుంటిమి. దుఃఖసమయమున నీ నామమును స్మరించినంతమాత్రమున
ఎట్టి సంకటమైనను దూరమగును.
అందువలన నీ సమయమున నృసింహస్వామిందగు కోపానలజ్వాలచే బాధపడు మమ్ము రక్షించుటకు
నట్టి జ్వాలను శాంతింపంజేయుమని విన్నవించుచున్నాము.
భక్తవత్సలుండగు శంకరుండు దేవతల మొజలాలించి సుప్రసన్నుండై యభయము నొసంగియు
“అమరులారా! మీ దుఃఖమును నివారింతును. నన్ను శరణము నొందినవాడు నా ప్రాణములకన్న
మిన్నయగువాడు. అట్టివానికి ఎట్టి ఆపదయు నుండంజాలదు” అని యాదేశింపగా సురలు మిగుల
నూజటంజెందినవారై శంకరుని స్మరించుచు నిజనివాసములకుంజనినవారైరి.
ఇయ్యది “శినవిజ్ఞాన సర్వస్వ” మను శాంకరీయ ఆం(ధ్రానునాద
(ప్రవచనముతో పదియన యధ్యాయము.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
465
ఫ్రీ శ్రీ శివ మహా ఫ్రరాల్వ్య
దికాదశాధ్యాయము
(శరభావతార వర్ణనము)
పరమేశ్వరుడు నృసింహుని కోపానలమును శాంతింపంజేయందలచినవాడై వీరభద్రుని స్మరింపగా
నా మహావీరుండు అట్టహాసముతో ప్రమథగణములు కోట్లకొలది వెంటాడుచుండ నరుదెంచెను.
అట్టితజి వీరభద్రస్వామి - ప్రకయాగ్నిజ్వాలలను వెడలంగ్రక్కుచుండెను. ఆతని మూడు కన్నుల్ప
ప్రకాశించుచుండెను. ఆయుధములను ధరింపక జటాజూటముతో బాలచంద్రుని శిరమునందాల్చియుండైన్న,
ఆతని నిశితములైన రెండుకోఖలు చంద్రమండలముంబోలినవై కనుబొమలు ఇంద్రధనుస్సుందగు
విభాగములతో సరిందూగుచుండెను. వీరభద్రస్వామి గొప్పగా హుంకరించుచు దిగంతములను ధ్వనింపం
జేయుచుండెను. నీలమేఘముంబోలిన వన్నెగలవాడై పొడుగాటి మీసములతో భయముగొలుపుచ్చ
త్రిశూలముంద్రిప్పుచుండెను. 1
ఇట్టి భద్రకాలీపతి - “స్వామీ! నన్ను స్మరించిన కారణమును సెలవీయుడు” అని విన్నవింపగా
మహాదేవుడు వీక్షించి “వీరభద్రా! దేవతలకు నకాలభయము నృసింహ కోపాగ్ని జ్వాలవలన సంభవించినది.
అద్దానిని శమింపజేయుము! మొదట శాంతముగా మాటలాడినను విననియెడల (తరువాత)
నుగ్రభావమును చూపుము! |
ఆత్మశక్తిచే సూక్ష్మశరీరమును విడదీసి స్థూలశరీరమును యుద్ధమున ఛేదించి నృసింహుని
ముఖమును తోలును తీసుకొని రమ్ము!” అని యాజ్ఞాపించెను.
అంత నా వీరభద్రుడు సౌమ్యవేషధారియై నృసింహస్వామిని సమీపించి తండ్రి కొమరునివలె
వాత్సల్యమున నిట్లు వచించెను.
మాధవా! లోకకల్యాణమునకై నృసింహరూపమున నవతరించితివి. పరమేశ్వరుండు నిన్ను
జగద్రక్షణమునకై నియోగించినవాడు. :
పూర్వము జలమయ ప్రదేశమున మత్స్యరూపుడవై సంచరించుచు. తోకపై జీవులను మోసియుంబీవి.
కూర్మరూపమున ప్రపంచమును భరించుచున్నావు. వరాహావతారమున వసుంధరను లేవదీసితివి. ఈ
నరసింహరూపముతో హిరణ్యకశిపుని వధించితివి. వామనావతారమున త్రివిక్రముడవై బలిచక్రవర్తి
-నణగద్రొక్కువాడవు;
ఎప్పుడెప్పుడు ప్రజలకు దుఃఖము వాటిల్లుచుండునో అప్పుడప్పుడు అవతరించినవాడవై లోకక్రమను
నొనంగూర్చుచుందువు; శివధ్యాననిష్టాగరిష్ణులలో నీతో సమానుండుగాని నిన్ను మించినవాడు ట్‌
లేరని చెప్పవచ్చును... నీవే వేదములను వేదోక్త ధర్మములను సన్మార్గమున నిలుపువాడవు; శో
యవతార (ప్రయోజనము ముగిసినది కావున భయంకరరూపమును చాలించి నా యెదుట ప
కమ్ము! ప
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 466
ఠీ
ఇట్టి వీరభద్రవాక్యము నాకర్ణించి నృసింహ
పలికెను. . గ్‌ కలి నృసింహస్వామి కోజలతో భయపెట్టుచు కఠినముగా నిట్లు
శ్రీ శివ మనో ఫురాణను
వీరభద్రా! వచ్చినచోటునకు పదిలముగా
వెళ్లుము! ఇప్పుడే చరాచరము నంతయు సంహరింతును. *
జగమును సంహరించువాని నెవరును శిక్షింపం న్‌ు
జాలరు. నా శాసనమే సర్వత్ర చెల్లును. న
శాసించువాడెవండును లేడు. నా యనుగ్రహమువలననే జగమంతయు భద్రముగా నుండును. అ
శక్తులను నేనే ప్రవర్తింపంజేయుచు నివారించుచుందును.
అభివృద్ధి నొందునదియు సంపన్నంబు అధికారయుతము నగు ప్రతి వస్తువు నా ప్రభావముతో
కూడియుండునని గుర్తెరుగుము! నన్నే పరమాత్మగా బుధులు భావింతురు. బ్రహ్మంద్రాదులందరును
నా వలననే పుట్టుచున్నవారు. సర్వాధికుండనై స్వతంత్రుడనై సర్వేశ్వరుండనై విహరించువాడను. ఇద్ది
నా లక్షణము ఇంక నెట్టి యంశమును వినంగోరుదువు? కావున నన్ను శరణ్యునిగా భావించి నిశ్చింతగా
వెళ్లుము! దేవాసురమానవాది ప్రపంచమంతయు నా యధీనంబని తెలియుము!
లోకవినాశమునకు కారణంబగు కాలమును నేనే; ప్రజలను సంహరింప నిట కజుదెంచినవాడను.
మృత్యువునకు మృత్యువునై యుండువాడను. నా కటాక్షమువలననే ఈ దేవతలు జీవించుచున్నవారు.
ఇవ్విధము నృసింహస్వామి గర్వముతో సంభాషింప వీరభద్రస్వామి పరిహసించుచు నించుక నలుకం
జెంది పెదవులంగదల్పుచు “విశ్వనాథుండు సర్వసంహర్త యని తెలియకుంటివా? తానే శ్రేష్టుడ నను
వాదము నీకు శ్రేయస్కరము కాదు. నీ యవతారములన్నియు కథాశేషములైనవి. అనంగా? (ప్రతి
యవతారరూపమునంగల యుద్రేకము నణచిన శంకరుని మజచుచున్నావని భావము. ఇట్టి తామసదశను
పొందుటకు ఎట్టి శివాపచారముంజేసితివి? సంహార దక్షుండగు శివుని యాహారములో నీవును
కలియువాడవు గాదా?
శ్లో! ప్రకృతి స్త్వం పుమాన్‌ రుద్ర - స్వ్వయి వీర్యం సమాహితమ్‌ ।
త్య న్నాభిపంకజా జ్ఞాతః - పంచవక్ర పితామహః ॥ అం
ప్రకృతివి నీవు; పురుషుండు రుద్రుండు; అట్టి రుద్రుడు నీ యందు తన సంకల్పమును వీర్యమును
నెలకొలిపినందున నీ నాభికమలమునుండి ఐదుముఖముల బ్రహ్మదేవుడు జన్మించెను. అట్టి బ్రహ్మయే
ముల్లోకములను పుట్టించుటకు లలాటము నుండి యావిర్భవించుమని ప్రార్థింపగా శంకరుడు మరల
నావిర్భవించెను.
అట్టి _భువే నిన మంచితనమున విననిచో శిక్షింప నన్ను పంపెను. పరమేశ్వరుని శక్తిదగు
నంశముంజెందియుం..ఎటంచేశి యీ రాక్షసేంద్రుని సంహరించి యహంకారముంజెందియు ప్రగల్బములం
బలుకుచుంటివి. ఉతములకునుపకారముంజేయునెడ సుఖప్రదమగును. దుర్దనులకునొనర్చిన
యుపకారము మ పరిణమించును. మహేశ్వరుని పుట్టినవానిగా భావించు నీవు - అవివేకము
- గలవాడవైత్రివని చెప్పవచ్చును. సృష్టిస్థితిలయములు ఈశ్వరాధీనములు; పరతం'శ్రుడవైనను స్వతంత్రుడనని
భావించు నీ యజ్ఞానమ్సునేమ్లన్లవల్లెన్లు?, Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative ie
గ్ల శ్రీ శివ మవో పురా
శంకరుడు (ఫ్రేరేపించినట్లు అవతారముల నెత్తుచు కులాలచక్రమునందువలె సంసారమ్స్యు
పరిభ్రమించుచు శివపరాధీనుడ వగువాడవు; కూర్మరూపమును ఛేదించి యద్దాని కపాలమును హరు
హారమునంజేర్చుకొనెను. దక్షయజ్ఞమున యజ్ఞరూపముగల నీ శిరమును ఖండించితిని గదా! న
కుమారుడగు బ్రహ్మదేవుని పంచమ శిరమును కాలభైరవుడు ద్రుంపగా అట్టి తలకాయను మరల నిప్పట్రిక్షి
నెలకొలుపకుంటివి. మున్ను దధీచిమహర్షి రణరంగమున దేవతాగణములతో నేతెంచిన నిన్ను ఓడించి
యంశమును మఅచితివా? పగతుణను చెండాడు సుదర్శనచక్రము నీశ్వరుడు ప్రసాదించిన సందర్భమున్స
తలచుకొనుము! పరమేశ్వరుడు ప్రళయ కాలమున లోకములను నిగ్రహించి జలమయములంజేయగా
నట్టి యుదకములయందు నిద్రాపరవశుడవై పరుండియుంటివి. అట్టి నీవు సాత్త్వికుడ వెట్లగుదువు?
నీవు మొదలుకొని గడ్డిపఖక వరకు గల ప్రపంచమంతయు శంకరుని శక్తిచే నావిర్భవించినది కావున
నీవును నాతని యనుగ్రవాముచే శక్తిమంతుడవైతివి. ఆ పరాత్పరుని తేజస్సు నర్ధముంజేసుకొనజాలనివాడవై
మోహితుడ వగుచున్నావు; సదాశివుని స్వరూపమును సామర్థ్యమును సామాన్యులు కనుగొనంజాలరు.
స్టూలబుద్ధి లేనివారు మాత్రము శివునింజూడజాలుదురు. “తద్విష్టోపరమంపదమ్‌” అట్టి శివస్వరూపము
విమ్ణువుకన్న నుత్క్సృష్టమగునది” యని వేదాంతములు చాటుచున్నవి. పరమేశ్వరుడు -
భూమ్యాకాశములయందును ఇంద్రాగ్ని యను వరుణ సూర్య చంద్రాది (శ్రేష్టహృదయముులలోను
నివసించువాడు; నీవు కాలమగుదువు; కాలకాలుడు మహేశ్వరుడు; ఉ(గ్రుడైన శివుని కళం
జెందియుండువాడవు గాన మృత్యువునకు మృత్యువైతివి;
స్థిరుండు అక్షరుండు విశ్వరక్షకుండు వీరుండు, ప్రభువు, సంహర్తయు, భయంకరుండు,
జగమునంతయు శాసించువాడును పరమేశ్వరుండే కాని నీవు బ్రహ్మయు కాజాలరు. ఇది యంతయు
బాగుగా విచారించుకొని నీ యుగ్రరూపము నుపసంహరింపుము! లేనిచో వృక్షముపై పిడుగువలె
మహాభైరవుండగు పరమేశ్వరుని క్రోధము మృత్యువుగా నీయందు ప్రసరించును” అని యుత్తరించి యెట్టి
భయము లేనివాడై తన |ప్రసంగమును విరమించెను.
ఇయ్యది “ళివవిజ్ఞాన సర్వస్వ” నును శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
(పనచనముతో పదునొకండన యధ్యాయము.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 468
శీ ణన మహా వప్రరాణనం
(మరియు శరభావతారమును వర్ణించుట)
ఇక యి
నృసింహస్వామి క్రోధవశమున పలికిన మాటల నాలకించి వీరభద్రస్వామి నృసింహస్వామిని
సట్టుకొనందలచినవాడై యద్భుతరూపముందాల్ళెను,
" అయ్యది మహాభయంకరమై ఆకాశమును వ్యాపించుచు శివతేజోమయముగా నుండుటయే గాక
హిరణ్మియంబునై యుండెను. మతియు నద్ది సూర్యచంద్రాగ్ని తేజములను మించిన వెలుతురు గలదె
మెరుపుంబోలినదై యుండ నట్టి వీరభద్రుని తేజోరూపమున తేజస్సులన్నియు' లీన మగుచుండెను.
అమరులందరు జయశబ్ధములతో మంగళధ్వనులం జేయుచుండ సంహారరు[ద్రుని బోలిన
పరమేశ్వరుండు - వేయి చేతులుంగలవాడై జడదారియై చం ద్రరేఖందాల్చియు రెక్కలతో పొడవుముక్కుతోడను
పెద్ద కోఖలతోడను వజ్రములంబోలిన గోరులతోడను మెడపైన నలుపు తోడను నాలుగు కాళ్లును గలిగి
ప్రళయకాలమేఘములవలె నుజుముచు కృత్యాశక్తిందగు మంటలవలె మండుచున్న మూడు కన్నులు
గలవాడై పెదవింగొఅకుచు హుంకారముంజేయుచు నుగ్రరూపముతో గోచరించెను.
శ్రీహరి యట్టి శరభరూపమును చూచుటతోడనే తనబలమును సామర్థ్యమును పోగొట్టుకొని
సూర్యునిక్రింద మిడుంగులు పురువువలె శరభముముందు తిరుగుచుండగా వీరభద్రుడు నృసింహుని
కరములం బట్టుకొని రెక్కలతో నాభిని పాదములను కొట్టుచు తోకతో బంధించెను.
తొమ్ముపై కొట్టుచు దేవతలు మహర్షులును వెంటరాగా “డేగ పామునువలె” నృసింహుని లేపుకొని
పడవేయుచు రెక్కలచే దెబ్బలాడుచుండగా నట్టి వీరభద్రస్వామిలో ఆదిమధ్యాంతములు లేని పరశివుండు
ప్రవేశించినందున నట్టితతి (బ్రహ్మాదిదేవతలందరును ప్రణమిల్లుచు నుతించుచుండిరి.
శ్లో! హరిం హరంతం వృషభం - వివేశానంత ఈశ్వరః ॥ ౮౬
అనుయాంతం సురాః సర్వే - నమోవాక్యేన తుష్టువుః |
ప్రణేముః సాదరం ప్రీత్యా - బ్రహ్మాద్యాశ్చ మునీశ్వరాః ॥ నాగా
ఇంట వృషభుడనంగా? దేవతాశ్రేష్ణుండని యర్థము. అట్టి వీరభద్రుని పరమేశ్వరుండావహించె
నని భావము. అధవా వృషభశబ్దమునకు శరభమృగమని యర్థముంజేయవచ్చును.
అవ్విధము శరభావతారముచే గొంపోబడుచుండగా శ్రీహరి దీనుండై యంజలిం ఘటించియు
మనోహరపదములు గల స్తోత్రములతో నూటయెనిమిది శివనామములతోడను (ప్రార్థించుచు
“ఎప్పుడెప్పుండు నాబుద్ధి గర్వముతో కూడినో. అప్పుడప్పుడు నన్ను శిక్షించు” మని వేడుకొనెను.
అట్టి విష్ణుమూర్తి మొండెమును తలకాయను విడదీసి యున్న శరభేశ్వరుని దిగువ విధముగా
నమరులు కీర్తించుచుండిడి. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 469
స! శ్రీ శివ మహో పర్యా
మహేశ్వరా! హరిబ్రహ్మదేవేంద్రాదులు మహర్షులు దైత్యులు తదితర ప్రాణికోటియు నీ వలన
పుట్టుచు జీవించుచు మడియుచుందురు.
శ్లో! యతో హరసి సంసారం - హర ఇత్యుచ్యతే బుధైః |
నిగృహీతో హరి ర్యస్మా - ద్ధర ఇత్యుచ్యతే బుధైః ॥ మా
సంసారమును హరించువాడవుగావునను శ్రీహరిని శిక్షించుటంజేశియు హరుండవని బుధుల్స
వక్కాణించుచున్నవారు. ఎనిమది విధములుగా న్వరూవములందాల్చి (వ్రవంచమున్స
మోయుచుండుటయేగాక అమృత(ప్రదానము మున్నగు వరములతో మమ్ము కాపాడుచున్నావు!
పురుషోత్తముడవు; సర్వేశ్వరుడవు; నిర్వికారుండవు; దీనబాంధవుండవు; కరుణాసముద్రుండవ్య;
అద్భుతలీలావిలాసచతురుడవు; సచ్చిదానందమయపరమాత్మవుు ముముక్షుప్రాప్యుండవును నీవే ఇట్టి
ప్రార్థనమును శివుండువిని ప్రసన్నుండై “జలము జలములో వలెను పాలు పాలయందు వలెను నా,
రెండవరూపమగు శ్రీహరి నాలో లీనమయ్యెను. కావున నీ మహనీయుని నా భక్తులందరు నారాధింపవలెను, |
ఈతండు నా భక్తులలో (్రేష్టుండై నా భక్తులకు గూడ వరముల నొసంగువాడు” అని యనుగ్రహించి
యమరులు చూచుచుండగా మాయమయ్యెను.
అంత వీరభద్రుండు నృసింహశరీరముందగు చర్మంగైకొని కైలాసమునకు వెళ్ళి సమర్పింపగా నద్దానిని
శంకరుండు కట్టుకొని యాతని ముఖమును తన ముండమాలికలో 'నాయకమణిగా' చేర్చుకొనియెను.
అట్టితజి నమరులు నీ వృత్తాంతమును తలచుకొనుచు విస్మితులునై నిజ నివాసములకుంజనిరి.
వేదవిహితంబగు నీ చరితమును చదువువారు వినువారును కామితములంబడయుటే గాక
చిరాయురారోగ్యబిలములను పొందుదురు.
విఘ్నములు వ్యాధులు దుఃఖములు అపమృత్యువును శమించుటయే గాక శతృవులు నశింతురు.
శంకరుని యందు భక్తిగల సత్సురుషులకు శరభావతారము బధింపందగినదై శివభక్తులేశనే |
పఠింపందగియున్నది. నవవిధభక్తిభేదములను పెంపొందించునదై చిత్తశుద్ధి నాదవంజేయును.
సమస్త శివోత్సవములయందు చతుర్దశిని అష్టమిని శివప్రతిష్టాకాలమునను చోరవ్యాఘభయమన
రాజపీడనమునందును భూకంపము మున్నగు నుత్సాతములయందును అతివృష్టి అనావృష్ణులయంగును
శివభక్తుండగు పండితుడు నియమబద్భుందై చదివినయెడల లోకకల్యాణము ఆత్మశేయస్సు నొనంగూరున
నిష్మామబుద్ధితో పరించువారు శివాను గ్రహపాత్రులై కైలాసమున కొంతకాలము శివగణరూవేమనే
నివసించి పిదప శివసాయుజ్యము నొందుదురు గాదే!
ఇయ్యది “శినవిజ్ఞాన సర్వస్వ” నును శాంకరీయ ఆంధధ్రానువాద
(ప్రనచనమున పం(డైం(డ్రవ యధ్యాయము.
ఇద్ది 45వ యవతార
CC-0. Jangamwadi Math ఈ॥60100, Varanasi. ముం Initiative 470
శీ శివ మనో పురాణము
A
ee
(గృహపతి యవతారమును వర్ణించుట)
శంకరుండు విశ్వానరమహర్షిగృహమున నవతరించి
ప్రభువైన వృత్తాంతమును వర్ణించెదను.
__ నర్మదానదీ తీరమున ధర్మపుర మను పట్టణమున విశ్వానరుండను పుణ్యాత్ముండు నివసించుచుండెను.
ఆతండు (బ్రహ్మచర్యమును చక్కగా నాచరించుచు వేదములను పఠించినవాడై సదాచారసంపన్నుడుగ
నుండెను. మరియు శైవమతసంప్రదాయమును బాగుగా గుర్తెరిగి లోకావారములను, పాటించుచుండెను.
ఇట్లుండ నొక్కనాడు గృహన్థాశ్రమమునంగల గుణములను పరిశీలించి శాండిల్య గోత్రుండగు
విశ్వానరుండు సద్వంశమున జన్మించిన నొకకన్యకను వివాహవిధిని పరి(గ్రహించెను.
అగ్నిహోత్ర పరాయణుండై పంచయజ్ఞములను చేయుచు గృహస్థ ధర్మమును నిర్వహించుచుండగా
నాతని భార్యయగు శుచిష్మతీదేవి యిట్లు ప్రార్థించెను.
గృహపతి యనంబఅంగుచు నగ్నిలోకమునకు
' నాథా! (స్రీలకు వలయు సుఖముల నన్నిటిని నీ యనుగ్రహమున పొందితిని కాని యొక్క
మనోరథము సిద్ధింపలేదు నీ వరముంబడయు యోగ్యత నాకు కలదేని మహేశ్వరునితో సమానుండగు
పుత్రుని ప్రసాదింపుము!
అంత విశ్వానరుండు కొంత తడవు మనంబున దుర్లభంబగు వస్తువు నీమె కోరుచున్నది.
శంకరుండే నీమె ముఖమున వాగ్రూపముగా ప్రవేశించి యిట్లు పలికించె నని నిశ్చయించుకొనినవాదై
ఏకపత్నీవ్రతస్థుండగుటచే రెండవ భార్యను సంతానము కొజకు చేపట్టి నొల్లనివాడై “తరుణీ! సామాన్యులకు
నలవిగాని కామితముంగోరితివి. ఐనను మహేశ్వరు నారాధించి నీ కోరికను నెరవేర్తును” అని భార్యకు
నచ్చంజెప్పియు తపంబునకై విశ్వేశ్వరుండధిష్టించు కాశీక్షేత్రమునకుంజని యచ్చోట మణికర్ణిక
నవలోకించియు జన్మశతంబులందెచ్చి పెట్టుకొనిన తాపత్రయమును పోగొట్టుకొనెను.
విశ్వానరుడు వారణసియందు విశ్వేశ్వరుండు మున్నగు శివలింగములను దర్శించుటయేగాక
మణికర్ణిక మున్నగు కుండలములయందు స్నానమాడియు వినాయకులను అన్నపూర్ణాదేవిని నమస్మరించి
కాలభైరవుని పూజించియు దండపాణి. మొదలగు గణనాయకులంబ్రార్థించి ఆదికేశవుని నుతించియు
లోలార్ముండు మున్నగువారికి ప్రణతులనుసమర్చించి పిండప్రదానము నొనర్చియు సహ్రభోజనము
మొదలగు విధానములతో బ్రాహ్మణులను తాపసులను సంతృప్తిపజచి మహావైభనముగ శివలింగములనన్నిటి
నారాధించియు పుత్రకామనతో చేయంబడు తపంబు కొనసాగించునదియు శీఘ్ర ఫలప్రదంబునగు
లింగమెద్దియని, యనేకపర్యాయములు విచారించియు “వీరేశ్వరలింగము సిద్ధలింగమనంబజంగుచు
వేలకొలది భక్తులకు కామితములను (ప్రసాదించునది” యని నిశ్చయించుకొనెను.
ళ్లే! వీరేశ్వర మహాలింగ - మబ్ద మభ్యర్వు భక్తితః !
అపు ర్మనో రథం సర్వర్ల - పుత్రాదిథ మనేకళః ॥
gamwadri Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 471
ఎ౯
ము,
స! శ్రీ శివ మహో ప్రరాణన
పలువురు భక్తులు వీరేశ్వరలింగమును కాళీక్షేతమున నొక్మవత్సరము పూజించి సత్పుత్రుడు మొదలగు
కోరికల నన్నిటిని పొందినవారు.
గాన నేనును ప్రతిదినము ప్రాతర్మధ్యాహ్నస్రాయంకాలములయందు వీరేశ్వరుని సేవించి నా
మనోరథముంబడయగలనని తపంబునకు సంసిద్దుడై చంద్రకుండమునందు (గ్రుంకులిడి నియమములతో
శివారాధనమును ప్రారంభించెను.
విశ్వానరమహర్షి మొదటి నెల నేకభుక్తమును రెండవనెల ల నక్తభోజనమును మూడవ నెల నయాచిత
భోజనమును నాలుగవనెల నుపవాసము నవలంబించెను.
ఐదవ నెల పాలుమాత్రముంద్రాగుచు ఆరవ నెల శాకములను ఫలములను' పరిగ్రహించుచు
ఏడవ నెల పిడికెడు నువ్వులందినుచు ఎనిమిదవ నెల నుదకము మాత్రము త్రాగుచుండెను.
తొమ్మిదవ నెల వంచగవ్యములను తీసుకొనుచు పదియవ నెల చాంద్రాయణ వ్రతము
నవలంబించియు పదునొకండవ నెల దర్భకొసపైని నీటిచుక్క మాత్రమనుభవించుచు పండెండ్రవ నెల
నూపిరి పీల్చుచుండెను.
ఇట్లు వీరేశ్వరుని త్రికాలములయందు నిత్యము పూజించి పదిమూడవ నెల మొదటి దినమున
నుదయము గంగాస్నానముంజేసి శివుని సమీపించునంతలో వీరేశ్వరలింగ మధ్యమున నెనిమిది వత్సరముల
బాలుండు కనుపట్టుచుండెను.
ఆ కుజ్జవాడు విభూతిభూషణుందై ను ఎజ్జని పెదవులతోడను ఇంపైన
జడలకొప్పుతోడను చిరునగవుతోడను రాణించుచు వేదమంత్రములను చదువుచుండెను.
అట్టి యనుపమాన లావణ్య సీమయగు మనోహరమూర్తిని చూచుట తోడనే విశ్వానరుండు
హృదయములో నుండి పెకలించుకొని బిగ్గజగా “నమో౭_స్తు” అని యఅచినవాడై దిగువ శ్లోకములతో
| పరమేశ్వరుని నుతించెను.
శ్లో ఏకం బ్రహ్మావాద్వితీయం సమస్తం
సత్యం సత్యం నేహ నానా9 స్తి కించిత్‌ |
ఏకో రుద్రో న ద్వితీయోల_ వత స్థే-
అ దేకం త్వాం ప్రపద్యే మహేశమ్‌ ॥ ఖో అఆ
సమస్త ప్రపంచము (బ్రహ్మోత్మకంబేను. బ్రహ్మమును నిరాకరించి రెండవ వస్తువు కలదని చెప్పుటకు
వీలులేదు. అట్టి బ్రహ్మమునకు రుద్రుండను నిజరూపము కలదు గాన రుద్రునితో సమానుండైన రెండవవాడు
లేడు. ఇద్ది ముమ్మాటికి నిజము. అందువలన నిన్ను మహేశ్వరు నొక్కనినే ఆశ్రయించుచున్నాను.
శ్లో! తోయే శ్రైత్యం దాహకత్వంచ వహ్నా -
తాపో భానౌ శీతభానౌ ప్రసాదః ।
పుప్పే గంధో దుగ్గమధ్యే9 పి సర్పిః -
యత్ర చృంభో త్వం తతస్తాం ప్రపద్యే॥ ౪౫
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 472
గీ శ్రీ శన మనో ప్రరాణము
నీటిలో చలువ, నిప్పునందు కాల్చుటయు, సూర్యునియందు వేడిమి, చంద్రునిలో సౌమ్యత,
పుష్పమునం బరిమళము, పాలలో నెయ్యియు నీవై యున్నావుగాన సర్వాంతర్యామి వగు నిన్ను వేడుచున్నాను.
ళ్ల॥ శబ్దం గృహాన్య శ్రవా స్త్వంహి జిన |
న్య ఘాణస్త్వం వ్యంఘ్రి రాయాసి దూరాత్‌ |
వ్యక్షః పళ్యే స్త్వం రసజ్ఞోల_ ప్యజిహ్వః -
కస్వాం సమ్యక్‌ వేత్త్యత స్వాం ప్రపద్యే ॥
అ౬
చెవులు లేనివాడవై విందువు; ముక్కులేకున్నను వాసనంజూచువాడవు; పాదములు లేకున్నను
దూరమునుండి వచ్చువాడవు; కన్నులులేకున్నను చూడగలుంగుదువ్వు నాలుక లేకున్నను రుచిని
కనిపెట్టుదువు, అప్రాకృత దివ్యరూపము గల వాడవో రూపము లేనివాడవో ఎవరును నిన్ను బాగుగా
గుర్తరుగంజాలరు. ఐనను నిన్నే శరణ్యునిగా భావించుచున్నాను.
ళ్లో॥ కర్తా హర్తా త్వం హి సర్వస్య శంభో !
' నానారూపేప్వేకరూప్వో ప్యరూపః ।
యద్వత్‌ ప్రత్యక్‌ ధర్మ ఎకోప్యనేక -
స్తస్మా న్నాన్యం త్వాం. వినేశం ప్రపద్యే ॥ ౪౭
ప్రపంచము నంతయు పుట్టించు వాడవు; గిట్టించువాడవు నీవేను; అనేక రూపములలో
ఏకరూపమున దాగియున్నావు. ఐనను రూపములేకుండ నుండంగలుగుదువు. ధర్మమొక్కటే యైనను
ఇహపర భేదమున ననేకమై యుండును. కావున సర్వాధారుండవగు నిన్నుదక్క నితరదేవు నాశ్రయింపం
జాలను, :
ళ్లీ॥ రజ్ఞొ సర్పః శుక్తికాయాంచ రౌప్యం
నైరఃపూర స్తన్కగాఖ్యే మరీచౌ |
. యద్యత్సద్విత్‌ విష్వ గేవప్రపంచో -
యస్మిన్‌ జ్ఞాతే తం ప్రపద్యే మహేశమ్‌ ॥ ౪౮
త్రాడునందుసర్పము, ముత్తెపుచిప్పయందు వెండి, ఎండమావులపై జలప్రవాహము, భాసించునటుల
నీవులేని జగంబు శూన్యప్రాయమగును. ఎప్పుడు నీవు సాక్షాత్మరింతువో అప్పుడు ప్రపంచమంతయు నీ
రూపముగా గానంబడును. కావున నంతయు నీ విభాగమే యగునని భావించి నిన్నే శరణము
నొందుచున్నాను.
ఇంట రజ్జు సర్పాదిద్వష్టాంతములు జగన్నిథ్యాత్మమును సాధించుటకు చూషంబడలేదు. ప్రపంచమే
కలదు. గాని పరమేశ్వరుండు లేడని వాదించు నాస్తికులకు గుణపాఠముగా నీ దృష్టాంతములతో ప్రపంచము
రాగద్వేషజనకంబగునని యుషదేశింషంబఢినదిం[6010.. Varanasi. An eGangotri Initiative
473
నీ శ్రీ శివ మహో ప్రరాణవ
శ్ర! నో వేద త్వా మీశ సాక్షొద్ధి వేదో
నో వా విష్ణు ర్నో విధాతాః£-ఖిలన్య |
నో యోగీంద్రా నేంద్రముఖ్యాశ్చ దేవా
భక్షో వేద త్వా మత స్తాం ప్రపద్యే ॥ శ
వేదము నీ నిట్టూర్పుగా బయలుపడినదైనను నిన్ను ప్రత్యక్షముగా చూడజాలదు. వేదముల
యాధారముగా సృష్టింజేయు బ్రహ్మదేవుని నాభికమలములనుండి పుట్టించిన నారాయణుండును నిన్ను
పూర్తిగా తెలుసుకొనంజాలడు. చరాచరమును పుట్టించు శక్తి గలవాడైనను బ్రహ్మదేవుండు నిన్ను దర్శింపం
జాలదు. యోగులలో నగ్రగణ్యులైన మహానుభావులును ఇంద్రాదిదేవతలు నిన్ను సమీక్షింపంజాలరు.
ప్రణవఘటిత శివపంచాక్షరితో నుపాసించు భక్తుడు మాత్రము నిన్ను సాక్షాత్మరించుకొనంజాలును,
అందువలన నేనును భక్తుడనై నీదరింజేరితిని.
శ్లో నోతేగోత్రం నో సజన్మాం సి నాశో
నో వా రూపం నైవ శీలం న దేశః ॥
ఇత్స్ధం భూతో౭_పీశ్వర స్త్వం త్రిలోక్యాః
సర్వాన్‌ కొమ్యాన్‌ వూరయే స్త్యంభజే త్వామ్‌ ॥ ౫౦
నీకన్న ముందున్నవాడు లేడు గాన నీకు గోత్రములేదు. (ప్రళయకాలమున నీ వొంటరిగా
నుందువుగాన నీతో సమానముగా నుండువాడునులేడు. అనేక రూపములు కలిగియుందువు గాన నీకు
ప్రత్యేకరూప మొక్కటే యని చెప్పరాదు. విధి నిషేధముల నతిక్రమించ్లు శక్తి గలవాడవుగాన శీలము
లేదు. సర్వ వ్యాపకుడవు గాన నొక్కచోటనే యున్నావని నిరూపింపరాదు: ఇట్టివాడవైనను ముల్లోకముల
నేలికవై భక్తుల మనోజభీష్టములను నెరవేర్చుచుందువు కావున నిన్నారాధించుచున్నాను.
శ్లో! త్వత్తః సర్వం త్వం హి సర్వం న్మరారే -
త్వం గౌరీశ స్వంచ నగ్నో£_ తిశాంతః |
త్వం వై వృద్ధ స్వం యువా త్వంచ బాల -
స్తత్త్వం యత్కిం నాన్యత స్వాం నతో2_హమ్‌ ॥ గం
చరాచరమంతయు నీవలననే యావిర్భవించుచున్నది. జగము నీ స్థూలరూపమనియే భావింతును.
పార్వతీపతివి నీవేను, దిసమొలనుండువాడవైన నెట్టివికారము లేక శాంతుడవై యుందువు;
ముదుసలివాడవు యువకుండవు పిల్లవాడవు నీవేను. నీవుదక్క నితర వస్తువెట్లుండునో ఎరుగను గౌన
నీకు మొక్కులిడుచున్నాను. |
ఇవ్విధము విశ్వానరముని శంకరుని బ్రార్థించి సాష్టాంగము నిండునంతలో వృద్ధులందరికన్ను
వృద్ధుండగు నా బాలుడు మిగుల సంతసించి యిట్లు నుడివెను.
విశ్వానరా! నీ తపంబు మెచ్చి ప్రసన్నుడనైతిని. వరము నడుగుము! అంత నా మహార్ని ల్‌
నిలువంబడి దోసిలొగ్గియు “మహేశ్వరా! జీవులందరి హృదయములలో నుండు నీకు నా హ్యద్గతేస
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
7౪
(ర్ట శ్రీ శీవమవో ప్రరాణము
తెలియకుండునా? నాచేత నడిగింతువా? నీ యిష్ట ప్రకారమనుగ్రహింపు”మని విన్నవించెను. తరువాత
బాలుండు మందస్మితవదనారవిందుడై “బుషీంద్రా! నీకోరిక సిద్ధించును. నీవలన నీ భార్యయగు
శుచిష్మతియందు కుమారుడనై జన్మించి గృహపతియను పేరుతో పెంపొందగలను. నీవు రచించిన
స్తోత్రము అభిలాషాష్టక మనంబడును. శివసన్నిధానమున నొక్కవత్సరము ప్రతిదినము మూడువేళలు
పఠించుటవలన నభీష్టము సిద్ధించును. మరియు నీస్తోత్రము పుత్రపొత్రులను ధనము నిచ్చునదై
అరిష్టములను శాంతింపంజేయునదియేగాక సంకటములను నివారించును. స్వర్గమును అపవర్గమును
ప్రసాదించును. స్తోత్రములన్నిటితో సమానంబగునదీ స్తోత్రము, ఉదయమున లేచి స్నానమాడియు
శివలింగమును పూజించి యొక్క సంవత్సరమువరకు ప్రతిదినము తప్పక పఠించినచో పుత్రులులేనివాడు
పుత్రవంతుండగును. ఈ యభిలాషాష్టకమును ఎవరికంటె వారికి చెప్పంగూడదు. రహస్యంబగు నీ
స్తుతి గొడ్రాలికి గూడ కొమరునొసగును. స్త్రీలుగాని పురుషులుగాని నియమముతో శివలింగసన్నిధానమున
నిద్దానిని చదివినయెడల సత్పుత్రుని త్వరలో (ప్రసాదించును. ఇందెంతమాత్రము సంశయము లేదు.
, ఇవ్విధము సత్పురుషధ్యేయుండగు శంకరుడు బాలరూపుడై వక్కాణించి వీరేశ్వరలింగమున
సంతర్భానముంజెందగా విశ్వానరమహర్షి సంతసించినవాడై స్వగ్భృహమునకుంజనినవాడయ్యెను. .
ఇయ్యది “శివనిజ్ఞాన సర్వస్వ” మను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
ప్రవచనమున పదిమూడన యధ్యాయము.
విశ్వానరుండు తన యింటి కేతెంచి జరిగిన వృత్తాంతము నంతయు భార్యకెరిగింపగా నామె
సంతసించి తన యదృష్టమును మెచ్చుకొనుచు పుత్రప్రాప్తికై నిరీక్షించుచుండెను.
కొంతకాలమునకు విశ్వానరపత్ని గర్భవతి కాగా విహిత కాలమున గర్భమునకు పురుషత్వము
పెంపొందుటకై పుంసవనసంస్మారమును చేయించి యెనిమిదవనెల గర్భరూపము సమృద్ధమగుటకు
సీమంతమును గావింపంజేసియు సుఖప్రసవమును విశ్వానరుండు నిరీక్షించుచుండెను.
ళీ! అధథాతః శుభతారాను - తారాధిపవరాననః ।
కేండ్రే గురౌ శుభేలగ్నే - సుగ్రహేషు యుగేమచ ॥ 6
అరిష్ట దీస నిర్వాణః - సర్వారిష్టవినాశకృత్‌' |
తనయో నామ తస్యాంతు - శుచిష్మత్యాం బభూవ హ॥ 3 7
సీమంతము తరువాత తొమ్మిదవ మాసమున శుభనక్షత్రగ్రహములుండు శుభముహూర్తమున
బృహస్పతి కేంద్రస్థానమునను శుభగ్రహములు: ఇరువురు ఇరువురుగా శుభరాసులయందు నుండగా
చుచిష్మతీదేవియందు చందుని౭జోలు ముఖముంగల కుమారుడు ఆన్మింిరెను 21/౭
475
క్ట శ్రీ శవ మహో ఫ్రురాణప
ముల్లోకములయందలి ప్రాణులకు సుఖము నొదవంజేయు మహేశ్వరుండే విశ్వానర కుమారు
డుగా నవతరించినపుడు మేఘములు సుగంధవాయువుతో కూడినవై దిగ్వధూముఖములకు వస్త్రముల
బోలినవై దివ్యపుష్పములను కురిపించినవి. మరియు నదులన్నియు సత్పురుషుల మనంబులును
నిర్మలములగుచుండినవి. దేవతలు దుందుభులను మోగించిరి. దిశలన్నియు స్వచ్భములయ్యెన్సు,
తమోగుణము పటాపంచలయ్యెను. రజోగుణము సత్త్వగుణమువంక మొగ్గుచుండెను. వ్యక్తులందరును
సత్వ్వగుణసంపన్నులై విరాజిల్లుచుండిరి. అమృతము వర్షించుచుండెను. అంతటను శుభవాక్యము
వినంబడుచు ప్రాణుల మనంబుల రంజిలంజేయుచుండినది. రంభ మున్నగు నప్పరసలు విద్యాధర స్త్రీలును
కిన్నరరమణులు గంధర్వవనితలు నాగకన్యలు యక్షవత్నులు నమర నారీమణులందరును
మంగళద్రవ్యములను చేతంబూనినవారై మంగళగీతములను పాడుచు నచ్చోటి కేతెంచిరి.
మరీచి, అత్రి, పులహుండు, పులస్తుండు, క్రతువు, అంగిరుండు, వసిష్ట కశ్యప అగస్త్య భరద్వాజ
గౌతమ భృగు గర్గ పరాశర ఆపస్తంబ యాజ్ఞవల్క్య దక్ష వాల్మీకి శిలాద జమదగ్ని మతంగ భరత వ్యాస
శౌనక శుక బుష్యశ్చంగులు దూర్వాసమహర్షియు నారద.తుంబురులు వామదేవుండును విశ్వామిత్ర
మార్మండేయ ఉపమన్యులు మునికన్యకలును విశ్వానరపుత్రు నభినందింప నేతెంచుటయే గాక హర
హరి బ్రహ్మేంద్రాదిదేవతలు పార్వతీ దేవియు నాగజాతివారును మూర్తీభవించిన సముద్రములు
మహానదులతో నరుదెంచెను.
అట్టితటి మహోత్సవము చెలరేగుటచే అకాలపువెన్నెల మొలకెత్తుచుండెను. (బ్రహ్మదేవుడు
శంకరవిధేయుండై శిశువునకు “గృహపతి” యను నామకరణము నొనర్చి హంస వాహనముపై
నిజలోకమునకేగగా హరిహరులును తమ నివాసములకుంజనుచు వైశ్యానరునాశీర్వదించిరి. అమరులును
తదితరులును “ఆహా! ఈ బాలుని రూపము సర్వలక్షణ సంపన్నము గదా! మహేశ్వరుండే ఈ రూపమున
విశ్వానరునియందు కరుణగలవాడై యాతని యారాధనమును మెచ్చి యవతరించె”నని ప్రశంసించుచు
నిజలోకములకు వెళ్ళినవారైరి.
ఇందువలననే గృహస్థులు సత్పుత్రుబడయంజూచుచుందురు. “పుత్రేణ లోకాన్‌ జయతి” “మంచి
కుమారునితో జనకుడు పుణ్యలోకములను జయించును”. అని శ్రుతి - సనాతన కాలమునుండి
'ఘోషించుచున్నయది. పుత్రుండు లేని వాని గృహము శూన్యప్రాయమగుటచే నాతని సంపాదనయు
నిరుపయోగమగునది. అపుత్రుండు చేయు పుణ్యములును శీఘ్రముగ ఫలింపకుండును.
శ్లో! న పుత్రాత్‌ పరమో లాఖో - స ఫృుత్రాక్‌ పరమం సుఖమ్‌ |
న ఫుత్రాత్‌ పరమం మిత్రం - పరత్రేహ చ కుత్రచిత్‌ ॥ 33
పుత్రుని మించిన లాభముగాని సుఖముగాని మిత్రుండుగాని యీ లోకమున పరలోకమునను
లభింపవు.
విశ్వానరమహర్షి - నాలుగవ నెల యింటినుండి పిల్లవానిని తీసుకొని శివదర్శనము చేయించి
యన్నప్రాశనమును కర్ణవేధను గావింపంజేసియు బ్రహ్మతేజము పెంపొందుటకై ఐదవయేట నుపన
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 478
|
న్డ్‌ . (
if శ్రీ శివ మహో ఫ్రరాణనం
రవేర్చియు వేదముల? జదివించుచుండగా వైశ్వానరుండు (గృహపతి)
ఇట్లు ఎనిమిది వత్సరములు నిండిన పిదప తొమ్మిదవ వత్సరమున గృహపతి నవలోకింప
నారదమహర్షి యేతెంచి విశ్వానరునిచే సత్మరింపంబడియు పీఠమునందాసీనుండై కుశలము నడిగి శివుని
చరణారవిందముల నొకపరి స్మరించియు గృహపతిభవిష్యత్తు మహోజ్వలమైనదని వచించెను.
విశ్వానరా! నీ కొమరుండు అవయవములన్నిటియందును లాంఛనములు కలిగి యుండుటదే
గొప్పవాడగును. కాని దైవము చంద్రుని కళంకితుని చేసినట్లు నీ పుత్రునకు ఇప్పటినుండి పండైండవ
మాసమున పిడుగు గండము నాపాదించియున్నవాడు గాన జాగ్రత్తగా కాపాడుకొను. మని నారదుండు
స్వర్గమునకుం జనినవాడయ్యెను.
ఇయ్యది “ళవవిజ్ఞాన సర్వస్వ” మను శాంకరీయ ఆం(ధ్రానువాద
(పనచనమున పదునాలుగవ యధ్వాయము.
[ పంచదశాధ్యాయము
(గృహపతి చరితమును వర్ణించుట)
నారదుని మాటను వ(జాయుధమువలె దారుణముగా భావించి “హా! హతో స్మి” అని
విశ్వానరుండు విలపించుచు పుత్రశోకాతురుండై వక్షమున కొట్టుకొని మూర్చితుండు కాగా తత్పత్నియగు
శుచిష్మతీదేవి మిగుల దుఃఖించుచుండెను.
నా గృహపతి యెక్కడ? నా బహిఃప్రాణము కనుపడకుండునా! అని తల్లిదండ్రులు ఏడ్చుచుండగా
గృహపతి సమీపించి “అమ్మా! నాయనా! ఎందుకిట్లు విలపించెదరు? మీ చరణరేణువులచే రక్షింపం
బడు నన్ను మృత్యువు చేరజాలదు. నేను మీ కుమారుడనైనచో మృత్యుంజయు నారాధించి యపమృత్యువును
పోగొట్టుకొనంజాలుదును” అని విన్నవించెను.
అంత నా' వృద్ధదంపతులు సంతసించి “గృహపతీ! నీ ప్రతిజ్ఞ ప్రశంసనీయమైనది. కరుణా
సముద్రుండగు శంకరుండు పూర్వము శ్వేతకేతువును కాలపాశమునుండి తప్పించి రక్షించెను. మరియు
శీలాదుని కుమారుండగు నందికేశ్వరుండు ఎనిమిదవ వత్సరమున ప్రార్థింపగా ప్రత్యక్షమై వానిని
నిజగణాధిపతిగా నొనర్చెను.
పాలస[ద్రమునుండి ప్రకయాగ్నిగా నావిర్భవించిన హాలాహలవిషమును మింగి లోకత్రయమును
రక్షించిన దయామయుండు శంకరుండని తెలియుము! ముల్లోకములయందలి రత్నముల నపహరించి
మదోద్ధతుండైన జలంధరుని మనోహరంబగు అంగుష్టరేఖనుండి సుదర్శన చక్రమును వుట్టించి
సంహరించుటయే గాక నొకే బాణముతో త్రిపురాసురులను మడియంజేసినవాడు. మరియు
మహాదేవుండు - హరి బ్రన్మ్టిదుబు చూచునుండ గామన్నథుని నిజష్తాల్తార్తిచే భస్మ మొనర్చెను.
477
ఫ్రీ వీ శవ నువో శ్రీరాణపు
శః తం బ్రహ్మాద్యైకకార్తరం - మేఘవాహన మచ్యుతం |
ప్రయాహి పుత్ర శరణం - విశ్వరక్షామణిం శివమ్‌ ॥ op
బ్రహ్మాది స్తంబపర్యంతమగు ప్రపంచమునకు ఏకైక కర్తయు మేఘవాహనుండును భ్రమ ప్రమాదములు
బొతుగా లేనివాడును జగమును కాపాడుటలో చింతామణివంటివాడు నగు శివుని శరణముగా
ఆ[శ్రయింపుము కుమారా!” అని ప్రబోధింపగా నా బాలుడు జననీజనకులకు [మొక్కులిడి పలువిధముల
వారి నూజడించియు ప్రదక్షిణము సేసియు బయలువెడలి హరిబ్రహ్మాదులకును పొందనలవిగానట్టి
కాళీక్షేతమునకుంజనియుండెను.
కాశీక్షేత్రము - మహాప్రళయకాలమున జీవులకు సంభవించు సంతాపమును పోగొట్టునదై
కంఠవారముం బోలిన గంగానదితో విరాజిల్లుచుండుటయేగాక అన్నపూర్ణా విశ్వేశ్వరులు పూర్ణాంశమున
నివసించు రాజధానియై యుండునది.
అచ్చోట మణికర్ణికాకుండమున (గ్రుంకులిడి విశ్వనాథు నారాధించి నమస్కరించెను. మరియు
విశ్వేశ్వర లింగమును మాటిమాటికి చూచుచు తాకుచును బ్రహ్మానందకందముగా నొప్పారునదీ
శివలింగమని లోలోన భావించుచు మురియుచుండెను.
చరాచర (ప్రపంచమున నాకంటె ధన్యుండు మరియొకండు లేకుండుటకు కారణము విశ్వేశ్వర
దర్శనమే యని మదిని దృఢముగా విశ్వసించి నా యదృష్టము ఈ రూపమున ఫలించుటకే కాబోలు
నారదమహర్షి యేతెంచి ప్రబోధించెనని భావించి పొంగిపొజలుచున్న ఆనందామృత రసముచే పారణముం
గానించి శుభదిన ముహూర్తమున నొక్క శివలింగమును ప్రతిష్టించి జితేంద్రియులుకానివారికి నలవిగానట్టి
ఘోరనియమముల నవలంబించిన గృహపతి-ఫ్రతిదినము శుద్ధవస్తమున వడంబోయంబడిన గంగాజలము
నష్టోత్తర శతకలశముల నింపి యభిషేకించుచు వేయినెనిమిది కమలముల మాలికను సమర్పించుచుండెను.
ఆరు నెలలు కందమూలఫలములు మాత్రము తినుచు మరి యారునెలలు పండుటాకులను పరిగ్రహించుచు
ఇంక నారునెలలయందు గాలిమాత్రము పీల్చుచును మరి యారు నెలలు నీటిచుక్క నొక్కటిం దీసికొనుచు
తపించుచుండగా పం[డ్రెండ్రవయేట మొదటివేళ నారదవాక్యమును సార్థకమొనర్చ నింద్రుండు
వజ్రాయుధమును కేలంబూని యరుదెంచి “వత్సా!. నేను దేవేంద్రుండను. 'నీ కోరిక నెరవేర్తును,
ప్రసన్నుడనైతిని వరము నడుగుము!” అని వక్కాణించెను.
అంత గృహపతి - దేవేంద్రా! నీవు వరము నొసగవలదు. సర్వేశ్వరుండగు శంకరుండే నాకు
వరదుండు కావలె” నని వచింపగా నమరేంద్రుండు - శంకరుండు నాకంటె వేబుకాదు. దేవదేవుండను
నేనే! మూర్భత్వమును విడనాడి మనోభీష్టమును విన్నవించుకొనుమని నుడివెను.
తరువాత బాలుండు జంకనివాడై “గౌతమపత్నియగు అహల్యను చేబట్టిన జారుండవు. పర్వతములను
పడగొట్టినవాడవు; ఇట్టి నీవు వరము నొసగుటకుం దగినవాడవు కావుగాన పవుపతినే యాచింకు”న్‌
కఠినముగా మాటలాడినందున పాకశాసనుండు క్రుద్ధండై బాలునికి వజ్రాయుధమును చూపగా నడల
"గాచినంత మాత్రమున తెలివిందప్పుచు నారద వాక్యమును స్నరించెను
CC-0. ౮౭౧౩౭౧) Math Collection, Varanasi. ArFeGangotri Initiative 478
(ల్లీ; న శీ శవ నునో ప్రరాణనం
అంత గౌరీపతి సాక్షాత్మరించి బాలునిందాకుచు వత్సా! లెమ్మని వచింపగా నిదురించినవాడు
శులుకొనినట్లు జాగరూకుండై సూర్యశతమానప్రకాశుండగు మహేశ్వరునిం జూచుచుండెను.
లన తము కంఠనైల్యము వృషభధ్వజము వామాంగమున గౌరీదేవియు చంద్రుడు
శిరోభూషణముగ నుండుటయు జటాజూటము త్రిశూలము అజగవంబను ధనుస్సు, కర్పూర ధవళాంగము
గజచర్మపరీధానంబు నిత్యాది లక్షణములు శంకరునివేయని 'ప్రమాణములవలన
ఆప్తవాక్యములవలనను
గమనించినవాడై ఆనందాతిశయమున కంఠస్వరము తడంబడుచుండ గగుర్చాటుంజెందుచు చిత్తరువువలె
కదలనివాడై క్షణకాలముంగడిపి తన్ను తాను మజచుచు స్తుతించుటకును నమస్మరించుటకును
చాలనివాడైయుండ శంకరుండు చిరునగవున నాయనా! గృహపతీ! శక్రవజ్రమునకు వెజగందితివి
కాబోలు; నా భక్తుని దేవేంద్రుడు యముండును బాధింపంజాలరు. నేనే ఇంద్రరూపమున నిన్ను
పరీక్షించితిని. వరము నిచ్చుచున్నాను. దేవతాస్థానములలో శ్రేష్టమనందగు నగ్నిపదవి నధిష్టింపుము!
ప్రాణులందరి హృదయములలో జఠరాగ్నివై యుందువుగాక! యమదేవేంద్రుల మధ్య నాగ్నేయదికృతివై
రాజ్యము నేలుము! నీ (ప్రతిష్టితలింగము నీపేరుతో అగ్నీశ్వరుడనంబఅగును అగ్నీశ్వరుని సేవించు
వారిని వజాయుధముగాని అగ్నిగాని భాధింపంజాలవు. మరియు నవ్వారికి అగ్నిమాంద్యము
చేకూరకుండుటయేగాక అకాల మరణంబు సంభవింపదు. కాశీక్షేతమున అగ్నీశ్వర లింగమును పూజించి
మరియొకచో చనిపోయినవారును అగ్నిలోకమున దివ్యరూపముతో నివసింతురు అని సంభాషించి గృహపతి
బంధువులు తలిదండ్రులును చూచుచుండగా నవ్వానిని అగ్నేయదిశాధిపతిగా నభిషేకింపంజేసి అగ్నీశ్వర
లింగమునందు నంతర్భ్థానముంజెందెను. |
ఇవ్విధము శంకరుండు అగ్నిరూపమున నవతరించిన సందర్భమును వర్ణించితిని. అగ్నిదేవుని
నివాసస్థానము అర్చిష్మతీ నగర మనంబఅగును. అగ్నియందు భక్తిగలవారు- అంత్యకాలమున
నగ్నిలోకమున నివసింతురు. శరీరబలము కలిగి యింద్రియములంజయించియు నగ్నిప్రవేశముం
జేయువారు-స్రీలైనను పురుషులైనను అగ్నింబోలిన వర్చస్సు గలవారై యుందురు. ప్రతిదినము అగ్నియందు
హవనముంజేయు (బ్రాహ్మణులు, ఏకాగ్రనిష్టతో (బ్రహ్మచర్యమును పాలించినవారును పంచాగ్నులమధ్య .
తపించినవారును చలికాలమున కజ్ఞలమోపుల నిచ్చువారును యజ్ఞములంజేయువారును దిక్కుమాలిన
శవమునకు అగ్నిసంస్మారము నొనర్చువారును అనాథ శరీరమును దహింపంజేయుటకు నితరులను
పురికొల్పువారు నగ్నిలోకమున గొప్పవారై నివసింతురు.
బ్రాహ్మణ క్షత్రియ వైశ్యులకు అగ్నియే ముఖ్యదైవము గురువు, వ్రతము, పుణ్య తీర్ధంబు సమస్తంబునని
శాస్త్ర్రులయందు పెద్దలు నిర్ణయించిరి.
అపవిత్రముల నన్నిటిని పవిత్రములంజేయు అగ్నిదేవుండు - పావకుండనంబడుచు నందరి
హృదయముల నంతరాత్మయై మాంసకబళములంగూడ జీర్ణింపంజేయును. కాని తరణుల గర్భకోశమును
కాపాడును. జ్ర
శంకరుని యెనిమిది మూర్తులలో నియ్యది ప్రత్యక్షమూర్తియె ఆహారవచనము ద్వారా సృష్టికి మూలమై
ఆరోగ్యప్రదానముతో రక్షకంబునై దహనముతో ప్రళయంకరంబునై యొప్పారునదగుటచే నీ యగ్ని
స్వరూపము లేనిది యెద్దెయగానంబచదని:తెలియవలెను:2:. An eGangotri Initiative |
479
TTT TTT రాలా లలల ననన నప పలల లన
ణీ శ్రీ శివ మీవో ఫురాణన
మరియు త్రిలోకేశ్వరుని మూడవకన్నుగా పరిగణింపంబడు అగ్నిదేవుండు అనుభవించిన తరువాత్తన్లే '
- ధూపదీప నైవేద్యములను క్షీరదధి ఘృతములను హరి బ్రహ్మాది దేవతలు అనుభవించుచున్నవారు, |
ఇయ్యది “శివవిజ్ఞాన సర్వస్వ” మను శాంకరీయ ఆం(ధ్రానువాద
ప్రనచనమున పదియెదన యధ్యాయము. = |
ఇద్ది 46న యవతారము.
నన
' షోడశాధ్యాయేము
(యక్షేశ్వరావతార ఘట్టము)
గర్విష్టుల గర్వమును పోగొట్టువాడును, సత్పురుషుల శివభక్తిని పెంపొందించువాడు నగు శంకరుని
యక్షేశ్వరావతారమును వర్ణింతును. '
పూర్వము అమరులు అసురులును స్వార్థపరులై ఏకీభవించి క్షీరసముద్రమును తణచుచుండగా
ప్రకయాగ్నింబోలిన మహావిషము ఆవిర్భవించెను. అట్టి విషజ్వాలలకు తాళలేక దేవతలు దైత్యులును
పరుగిడినవారై శంకరుని సమీపించి ప్రణమిల్లియు కాపాడుమని కొనియాడిరి. ఇప్పట్టున మహావిష్ణువుగూడ
వెజగంది శంకరుని వేడుకొనెనని “ప్రణమ్యతుష్ణువు ర్భక్త్యా-సాచ్యుతానతమస్తకాః”. అను వాక్యము
విశదీకరించుచున్నయది.
అంత భక్తవత్సలుడు ప్రసన్నుండై హాలహల విషముంద్రావి సురాసుర ప్రపంచమును రక్షించినందున
నవ్వారు జాగరూకులై మరల సముద్రమథనముంజేయగా - కల్పవృక్ష కామధేన్వాది రత్నములు అమృతంబు
బయలువెడలినవి. అట్టితటి నమరులు రత్నములను పరిగ్రహించి యమృతముం గ్రోలినవారైరి. శ్రీహరి
= మోహినీరూసముందాల్చి మోసగించినందున నసురు లమృతముం ద్రాగంజాలకుండిరి.
ఈ కారణముగా దేవదానవులకు ఘోరమైన పోరాటము జరుగుచుండ రాహువు వలన భయపడి
చంద్రుడు శంకరుని నమస్కరించి “పాహి” యని ప్రార్థించినందున మహాదేవుండు కరుణించినవాడై
చంద్రుని తన శిరంబున ధరించి చంద్రశేఖరుండయ్యెను.
అంత రాహువు నేతెంచి ్రార్థింపగా శ్రీహరిచే ఖండింపంబడినట్టి కేతువులనంబడు నట్టియు
రాహుశిరంబులను కంఠమాలగా శంకరుండు ధరించెను.
ఆ సమయమున. అమృతమును ్రాగియుండుటచే హరిబ్రహ్మాది దేవతలు బలముంగలవాని
యుద్ధమున రాక్షసుల నోడించి “విజయమును సాధించితి” మని గర్వితులై తమ తమ శక్తిసామర్ధ్యములగు
లోలోన తలపోయుచుండిరి.
అమరుల యహంకారము నణపందలచి శంకరుండు యక్షుండై యచ్చోట కరుదెంచి “మీరందో
గుమిగూడియున్నారెందులొకని ప్రశ్నించెను.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 480
(క్రీ శ్రీ శివ మహా ప్రరాణను
న త్తే
అయ్యా! .ఇచ్చోట నసురులకు మాకును గొప్ప పోరు జరిగినది. అందు పెక్కురు రక్కసులను
స్రుక్కంబేసితిమి. మిగిలినవారు పారిపోయిరి. కావున మహావీరులమగు మా ముందు దైత్యులెంతటి వారు?
అని యమరులు నుడువగా మహాదేవుం డిట్లనియెను. సురలారా! యథార్లము వచింతును.
గర్వముంజెందకుండు! కర్తయు హర్తయు నగువాడు మహేశ్వరుండని తెలియుండు! ఒకవేళ మీరు న
మాట పాటింపని యెడల నొక్కపని చేయుండు! గడ్డిపణక నొక్కదానిని పడవేయుదును. అదానిని మీ
మీ శస్తాస్త్రములతో ఛేదింపుండు! | గ్‌
అంత విష్ట్వాదులు మహాదేవుని గడ్డిపజకను సుదర్శనచక్రాది ఆయుధములచే నజకంజూచిరి.
కాని శివ ప్రభావమునంజేసి యవ్వారి ఆయుధములన్నియు వ్యర్థములయ్యెను.
అట్టితటి నాకాశవాణి - ఈ యక్షుండు సాక్షాత్‌ పరమాత్మయగువాడు. ఈతడే కర్తయు భర్తయు
హర్తయు నగును. ఈతని వలననే జీవాత్మలందరును బలవంతులగుదురు. జ్ఞాన స్వరూపుండగు
మహేశ్వరుని - మాయాప్రభావమువలననే మీరు మోహితులై - కనుగొనం జాలకుంటిరి - అని
వక్కాణించెను. 3
దివ్యవాణీప్రబోధితులైన యమరులు యక్షరూపుండగు శంకరుని నమస్మరించినవారై “మహాదేవా!
యక్షేశ్వరా! నీ ప్రభావమును గుర్తింపక గర్వముతో నీముందు మాటలాడితిమి. ఇప్పుండు నీ కృపచే
తెలివింగలవారమై నీవే సమస్తంబని తెలుసుకుంటిమి. శక్తులన్నియు నీ యధీనములగునవి-యక్షరూపముతో
మా మదము నణచితివి. కాని ఇద్ది నీయనుగ్రహమనియే భావించుచున్నాము”అని విన్నవించిరి.
అంతనా సర్వేశ్వరుండు సురల నందరి ననుగ్రహించి యనేక వాక్యములతో వివేకముంగణపినవాడై
యచ్చోటనే అంతర్థానముంజెందెను.
మంచివారిని కాపాడునట్టి చెడువారిని శిక్షించునట్టియు యక్షేశ్వరావతారమును వింటిరిగదా!
ఇయ్యది భక్తుల గర్వమును పోగొట్టునదై సత్పురుషులకు శాంతి నొనగూర్చునదై భుక్తిముక్తుల
నొసగునదగును.
, ఇద్దానిని వినువారు వినుపించువారు నభీష్టముల ననుభవించి యుత్తమగతి నొందుదురు అని
సూతుండు విరమించెను.
ఇయ్యది “ళివవిజ్ఞాన సర్వస్వ” మను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
"_ ప్రవచనముతో పదియారన యధ్యాయము.
ఇద్ది 47న యవతారము.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
481
(|
స శీ శీన మహా పురాణ
(శంకరుని పది యవతారములను వర్ణించుట)
సజ్జనులు భకిచేతను జ్ఞానవైరాగ్యములచేత నారాధించునట్టి శంకరుని మొదటి యవతారములను
గురించి చెప్పెదను.
అవ్వానిలో మహాకాలుండు ప్రథమావతారము: మహాకాళి ఆతని సహచారిణియగు శక్తియగును.
తారుంచు రెండవ యవతారము; తారాశక్తి తారుని ధర్మపత్నియగునది; తారా తారేశ్వరులివరువురును
భక్తులకు భుక్తిముక్తుల నొసగువారు. బాలభువనేశ్వరుండు మూడవ యవతారము; బాలభువనేశ్వరి
యాతని శక్తి యగునది. షోడశకశ్రీ విద్యేశ్వరుండు నాలుగవ యవతారము, షోడశీ శ్రీ విద్యేశ్వరి యాతని
సహచారిణియగును. భక్తవాంఛితఫలప్రదుండగు భైరవుడు భైరవ శక్తియు ఐదవ యవతారములగును.
ఛిన్నమస్తకేశ్వరుండు ఛిన్న మస్తకాదేవియు ఆరవ యవతార దంపతులు; ధూమవదీశ్వరుండు
ధూమవతియు ఏడవ స్వరూపములు; బగళాముఖేశ్వరుడు బగళాముఖియు ఎనిమిదవ పురాణదంపతులు;
మాతంగేశ్వరుండు మాతంగీదేవియు తొమ్మిదవ శివావతారములగును. కమలేశ్వరుండు కమాలాదేవియు
భక్తుల మనోరథముల నీడేర్చు దశమ శివావతారములనంబఅంగుచున్నవి.
ఈ పది యవతారములును పూజ్యములై తమను సేవించు వారికి ఇహపరసుఖముల
నొసగునవియునై యలరారుచున్నవి. ఇట్టి పదియవతారముల శక్తిస్వరూపములను పూజించువారికి
శతృవినాశంబు దుష్టసంహారంబునై బ్రహ్మతేజో౭_భివృద్ధియు నొనంగూరును.
శంకరుని పర్వకాలములయందు నీ పదియవతారముల యుపాఖ్యానమును చదివినవారు వినినవారు
వినిపించినవారు శివప్రియులగుదురు. (బ్రాహ్మణునకు బ్రహ్మవర్చస్సు సంభవించును. క్ష్మత్రియునకు
శతృవిజయంబు చేకూరును. వైశ్యునకు శ్రీమంతయు తారసిల్లును. శూద్రునకు సద్భావన కలుగును.
స్వధర్మము నాచరించు శివభక్తులు ఈ చరితమును వినినచో కృతార్థులగుదురు.
ఇయ్యది “4వవిజ్ఞాన సర్వస్వ” మను శాంకరీయ ఆం(ధ్రానువాద
_ప్రవచనమున పదియేడన యధ్యాయము.
ఇవ్వానితో 67 శివావతారములు పూర్తియెనవి.
* 482
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
శ్రీ శివ మనో ప్రరాణమం
అష్టాదశాధ్యాయ్‌ము =
(ఏకాదశ రుద్రావతారములు)
అసత్యదోషము అపనింద అపకీర్తి మున్నగు బాధలను వినినంతమాత్రమున తీసివేయు ఏకాదశ
రుద్రావతారములను గురించి సూతుండు శౌనకాదులకు చెప్పందొడంగెను. -
పూర్వకాలము దేవతలు రాక్షసుల బాధలంబడలేక నిజరాజధానియగు అమరావతీ నగరమును
విడనాడి నలుదిశలంబరిగెత్తినవారై కశ్యపునింజేరి తలలు వంచి (మొక్కులిడియు తమ పరాజయ
దుఃఖమును నివేదించుకొనిరి. 1
కశ్యప ప్రజాపతి యమరుల మొజనాలకించి యవ్వారి నూజడించియు విశ్వేశ్వర రాజధానియగు
కాళీక్షేతమునకుంజనినవాడై గంగయందు (గుంకులిడియు సర్వేశ్వరుండగు సాంబశివుని విధివిధానముగ
భక్తి (శద్ధల నర్చించెను. దేవతల మేలుంగోరి యొక్క శివలింగమును స్థాపించి శివపంచాక్షరీ
మహామం(త్రానుసంధానమున తపించుచుండగా చాలకాలమునకు విశ్వనాథుండు ప్రసన్నుండై వరము
నడుగుమని కశ్యపు ననుగ్రహించెను.
అంత కశ్యపుండు కన్నులందెజచి కృతాంజలియై-దేవదేవా! శరణాగతవత్సలా! ధ్యాన
గమ్యుండవు; బలవంతులను నిగ్రహించువాడవు; దీనబాంధవుండవు; దయాసముద్రుండవు భక్తులను
కాపాడువాడవు; దైత్యులచే దేవతలు బాధింపంబడుచున్నవారు. |
ళ్ల॥ అనమర్థో రమేళోల పి - దుఃఖదా౭_ స్తే ముహుర్ముహుః |
అతః సురా మచ్చరణా - దేవయంతోల_. సుఖంచ తత్‌ ॥ ౧౬
ఇట్టి స్థితిలో నమరులంగాపాడుటకు లక్ష్మీపతియు సమర్థుడు కాకున్నవాడు. దైత్యులు మాటిమాటికి
నిడుములంబెట్టుచున్నవారు. ఇందువలన సురలు నన్ను శరణము నొందినవారై తమ దుఃఖమును
పోగొట్టుకొనందలచినవారు కావున నేను నిన్నారాధించితిని. నా యభీష్టమును నెరవేర్చుము! పుత్రదుః
ఖముతో వెతంబడుచుంటిని. ఇంక ముందు ఎట్టి దైత్యబాధలు లేకుండ నమరులను రక్షించుము!
అని ప్రార్ధింప శంకరుండు అటులేయగుగాక! అని యచ్చోటనే అంతర్థానముంజెందెను.
కశ్యపుండును నిజనివాసమునకుంజని జరిగిన సమాచారమును సురలకుందెలిపెను. తరువాత
మహేశ్వరుడు కశ్యపునివలన సురభియందు పదునొకండు స్వరూపములతో నావిర్భవించెను.
కపాలి, పింగశుడు, భీముడు, విరూపాక్షుండు, విలోహితుండు, శాస్త, అజపాత్‌,
అహిర్చుధ్న్యుండు, శంభువు, చండుండు, భవుండు నని యవ్వారి నామధేయములు. వీరే ఏకాదశరుద్రుల
నంబజగుదురు. భీరు దేవతలకు తోడై కదనమున నసురుల నోడించినందున సురలు నిర్భయముగా
శమ స్వర్గరాజ్యమును పాలించుచు సుఖముగా నుండిరి. ఇట్టి యమరుల యానందజీననమునకు
శివుని ఏకాదశ రు ద్రావతారానుగ్రజాము 'శిదానకు య్యెము:2౧25:. An eGangotri Initiative
483
TT TTT TIT TTT TEP TTT TTT TT PP net SHINS CIA MANNA nnn i een ANE Lien bln cela Ui
ఫీ శ్రీ శన మనో ఫ్రురాణస్ల
ఏకాదశరుద్రులు భక్తవత్సలురుగాన ఈశానదిశయందు రాజధాని నేర్చరచుకొని నానావి ధ
ల్రీలావిలాసపరులె నివసించుచుండిరి. ఇవ్వారి యనుచరులగు కోట్లకొలది రుద్రులు ముల్లోకములయందు
|
సంచరించుచు భక్తులను రక్షించుచున్నవారు.
“నమోరు[ద్రేభ్వః” ఇత్యాది మంత్రమున ప్రశంసించుచున్నయది.
ఇట్టివారినే రుద్రాధ్యాయము (ద్రేభ్యః” ఇత్యా
ఈ ఆఖ్యానము సర్వపాపపరిహారకమై ఆయుఃకీర్తికరంబునై సత్మామ్యముల నొసగునదై యోప్పారునది,
ఇదానిని వినువారు వినిపించువారును భుక్తిముక్తుల రెంటిని సాధింపజాలుదురు.
ద్ధి (|
ఇయ్యది “ినవిజ్ఞాన సర్వస్వ” నును శాంకరీయ ఆం(ధ్రానునాద
(్రవచనమున పదునెనిమిదన యధ్యాయము.
68 అవతారములు.
==
(దుర్వాసమహర్షి చరితము)
మరియొక శివావతారమును వర్ణింతును. శంకరుండు ధర్మస్థాపనార్థము దూర్వాసుండై విలసిల్లెను.
తసోనిష్టాగరిష్టుండును బ్రహ్మవిదుండును బ్రహ్మమానసపుత్రుండు నగు అత్రిమహర్షి - (బ్రహ్మదేవుని
యాదేశము ననుసరించి తనభార్యయగు.అనసూయాదేవితో కూడ త్ర్యక్షకుళ్ల మనంబడు పర్వతమునకు
జని నిర్వింధ్యానదీతీరమున పుత్రప్రాప్తికై నూరు వత్సరములు తపించెను.
ఎట్టి వికారము లేని పరాత్సరుండు నాకు పుత్రవరమును (ప్రసాదించుగాక! అని మనంబున
నిశ్చయించుకొనెను. అవ్విధము అనసూయాపతి తపించుచుండగా ఎంతోకాలము గడచినందున నాతని
శరీరమునుండి బయలువడిన తపోజ్వాల దేవేంద్రాదిలోకపాలురను స్వర్గాది లోకములను
బాధించుచున్నందున నమరులు సత్యలోకమున కేగి పితామహుని దర్శించి (ప్రార్ధించియు తమ
దుఃఖమును విన్నవించిరి.
. అంత నాతండు చేయునది లేక వైకుంఠమునకుంజని యత్రితపోజ్వాలాదహనమును గురించి
నారాయణునకు నివేదింపగా నా దేవదేవుండు అవ్వారినందరిని తోడ్కొని కైలాసముం జేరి శంకరునకు
'ప్రజామపురస్సరంబుగా తమ సంకటముందెలిపెను.
అట్టితథి (బ్రహ్మవిష్ణుమహేశ్వరులు నొక్కచో నాసీనులై బాగుగా విచారించుకొని లోకహితమో
గోరినవారై ముగ్గురును కూడి యత్రిమహర్షి యాశ్రమమునకుంజని ప్రత్యక్షమైరి.
' తమ తమ (త్రిశూల శంఖచక్రాది) చిహ్నములతో నొప్పుచున్న త్రిమూర్తులం జూచి అత్రిమహార్ని
నమస్మరించినవాడై వైదికసూక్తులతో ప్రార్థించియు “నేనొక్కనినే ధ్యానించితిని కాగా
ముగ్గురెందులకేతెంచినారో సెలీయుండ”ని ప్రశ్నించెను.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 484
ననున వమా వ నానా నమా ననాాతానాడే నాననా వానా నాననా జానా వనాల
శ్రీ శన మనో ప్రరాణనం
అంత నవ్వారు “మునివరా! భగవానుండెవడో వాడే వరదుండగు గాక!” అని సంకల్పించితివి
గాన ముగ్గురము రావలసివచ్చెను. చతుర్ధపురుంషుడు పరమాత్మయు నగు సదాశివుండు కామ్యవరముల
నొసగుటకు మమ్ము నియోగించినవాడు. కామ్యవరప్రదానమున మేము ముగ్గురము సమానులమేను:
మోక్షపదాత శివుండొక్కందేయని భావించుము! అందు వలన మా యంశలవలన ముగ్గరు కుమారులు
జన్మింతురు”అని వక్కాణించి యంతర్థానముంజెందిరి. 3
అత్రిమహర్షి త్రిమూర్తుల వలన వరమునొంది నిజనివాసమునకుంజని యనసూయాదేవితో
సుఖముగా నుండెను. కొంతకాలమునకు బ్రహ్మవిష్ణుమహేశ్వరులు అత్రివలన అనసూయయందు
కుమారులుగా జన్మించిరి. విస్ప్రంశమున దత్తుండును బ్రహ్మాంశమున చంద్రుండును మహేశ్వరాంశమున
| దుర్వాసుండు నావిర్భవించిరి.
ఇట్టి చంద్రు౭డే దేవతలచే పారవేయంబడినందున సముద్రమునంబడి యటనుండి మరలం
బుట్టినవాడు, దత్తాత్రేయుడు లోకమున సన్న్యాసపద్ధతిని ప్రచారమొనర్చెను,
(బ్రహ్మాతేజోవిరాజితుండగు దుర్వాసుడు - కరుణాంతరంగుడై పెక్కురను పరీక్షించి యుద్ధరించెను.
ఒకప్పుడు సూర్యవంశీయుండగు నంబరీష మహారాజును దుర్వాసుడు పరీక్షించిన వృత్తాంతమును
సూతుడు శౌనకాదులకు చెప్పందొడంగెను. -
సప్తద్వీపములభూమికి ఏలికగానుండు నంబరీషుండు - ఏకాదశీ వ్రతము నవలంబించి
ద్వాదశియందు (బ్రావ్మాణులకు భోజనము నిడుచునవ్వారిని దక్షిణా తాంబూలాదులతో
సత్మరించుచుండెడివాడు. న
ఇట్టి నియమమును కనుగొని దుర్వాసుండు పెక్కు శిష్యులను వెంటనిడుకొని యంబరీషుని చెంతకు
ద్వాదశీపారణసమయమున వెళ్ళగా నాతండు బ్రాహ్మణభక్తుండగుటచే దుర్వాసుని మెండు నాదరమున
నాహ్వానించెను.
ఆ సమయమున స్నానమునకై శిష్యులను వెంటనిడుకొని దుర్వాసుండు నదికి వెళ్ళినవాడై
యంబరీషుని పరీక్షించుటకు నాలస్యముంజేయుచుండెను. ద్వాదశీపారణసమయము దాటునని
యంబరీషుండు శాస్తనియమము ననుసరించి జలముమాత్రము స్వీకరించి దుర్వాసునికై నిరీక్షించుచుండెను.
ఇంతలో దుర్వాసురుండరుదెంచి యంబరీషుని జల ప్రాశనస్థితిని గమనించినవాడై క్రోధవశమున
నుగ్రుండై “నృపాధమా! నన్నుపిలచి నేను రాకమున్నే జలముం ద్రాగితివి. అందువలన నిన్ను
కాల్చివేయగల” నని వచించెను. +
అప్పట్టున నంబరీషుని కాపాడుటకు నంట నున్న చక్రము మేలుకొని - దుర్వాసుండు
శీవాంశసంభూతుండని తెలియంజాలక నాతని దహింప సిద్ధపడుచుండెను.
ఇంతలో Cer యిట్లు వచించెను.
శ సుదర్శన మిదం చక్రం - హరయే శంభునా౭_ర్చితమ్‌ !
శాంతం కురు ప్రజ్వాలితం౭ముబ్య'దుర్వాన ఘే 'నృవ2॥25. An eGangotri Initiative 42
ఇ ఇ
485.
ఖీ శ్రీ శివ నునో ఫ్రరాణవృ
శ్రో॥ దుర్వాసామ.యం శివః సాక్షా - ద్యచ్చక్రం హరయే ఇ_ర్చితం |
ఏవం సాధారణమునిం - న జానీహి నృపోత్తమ ॥ YE
శ్లో తవ ధర్మపరీక్షార్థ - మాగతోయం మునీశ్వరః |
శరణం యాహి తస్యాశు - భవిష్యత్యన్యథౌ లయః ॥
అంబరీష మహారాజా! నీవద్ద గల చక్రము సుదర్శన మనంబడును. ఇద్దానినే రాక్షససంహారమునకై
శంకరుండు శ్రీహరికి ప్రసాదించెను. ఇట్టి చక్రమును శాంతింపంజేయుము! ఈ దుర్వాసుండు సామాన్యుం
డని భావింపకుము! ఈశ్వరుండే యని గుర్తించుము! ఇట్టి యసాధారణమునీశ్వరుండు నీ వ్రతమును
పరీక్షింప నేతెంచినవాడు గాన నీతనికి శరణాగతుండవు కమ్ము! లేనిచో ప్రళయంబగును.
అట్టి ఆకాశవాణి నాలకించి యంబరీషుండు - దానపుణ్యము యజ్ఞయాగాది సుకృతంబు
స్వధర్మాచరణంబు కలదేని మావంశము విప్రులను పూజించునదగు నెడల శ్రీహరిందగు నీ చక్రము
శాంతించుగాక! భక్తవత్సలుండగు భగవానుండు నా భక్తిని మెచ్చి ప్రసన్నుడై యుండునెడల నీ సుదర్శనము
శమించుగాక! అని దుర్వాసునిముందు ప్రార్థించుచుండగా సుదర్శనచక్రము దుర్వాసుని శివావతారముగా
తెలుసుకొని శాంతించెను. 3
పిదప నంబరీషుండు దుర్వాసునికి ప్రణామము నొనర్చినవాడై క్షమింపుమని వేడుకొనంగా
దుర్వాసుడు ప్రసన్నుడై యంబరీషునకు ననేకవరములనొసగి నిజనివాసమునకుంజనినవాడు.
దుర్వాసుని మరియొక చరితమును వినుండు!
శ్రీరాముండు దండకారణ్యమున నివసించినవేళ నాతని పరీక్షించి యనుగ్రహించిన సమాచారము
సర్వజనవిదితము గాన నిట వివరింపకుంటిని. ఒక సమయమున శ్రీకృష్ణుని బ్రాహ్మణభక్తినియమమును
పరీక్షించెను. (బ్రహ్మదేవుండు ప్రార్థించినందున మహావిష్ణువు - భూభారమును 'దింపుటకై సజ్జనుల
రక్షించుటకును వసుదేవుని కుమారుండుగా నవతరించెను. ,
బ్రహ్మదోహులను పాపులను దుర్మార్గులను సంహరించి సద్రాహ్మణులను ధర్మాత్ములను రక్షించిన
శ్రీకృష్ణుడు - నిత్యము అనేక (బ్రాహ్మణులకు షడ్రసోపేత భోజనము నొసగుదు నను నియమము
నవలంబించెను. అందువలన శ్రీకృష్ణుడు - బ్రాహ్మణ భక్తుండను కీర్తి లోకమున వ్యాపించెను.
ఇట్టి శ్రీకృష్ణభగవానుని పరీక్షించుటకు దుర్వాసుండరుదెంచి రథమున కిరువైపుల రుక్మిణీకృష్ణులను
నియమించియు రథము నవ్వారితో నడిపించెను. ఐనను శ్రీకృష్ణుండు బాధపడనందున దుర్వాసుడు
ప్రసన్నుండై శ్రీకృష్ణునకు వజశరీరత్వమును అజేయత్వమును వరములుగా నొంసగినవాడు.
మరియొకప్పుడు దుర్వాసుండు ఆకాశగంగలో స్నానమాడుచుండ కౌపీనము విడిపోయినందున
నగ్నుండై సిగ్గుపడుచుండెను. అదే సమయమున ద్రౌపదీదేవి గంగాస్నానము నొనర్చనేతెంచి దుర్వోగ్‌
పరిస్థితిని గమనించినదై తన చీరకొంగు చింపి యాతనికి గంగాజలమున పారవేయగా నద్దాని డో
కౌపీనము నమర్చుకొనైను.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
486
భా
శ్రీ శవ మునో ప్రరాణషం
అందువలన నాపద యందు వస్త్రములక్షయములగుగాక యని (ద్రౌపదికి వరము నొసగినవాడు.
కౌరవసభలో వస్తాపహరణ సమయమున దుర్వాసుని వరప్రభా
మానభంగమునొందనిదై పాండవులను సంతృప్తిపజచినదయ్యెను.
మరియొకప్పుడు హంసడింభులు తననవమానింపగా శ్రీకృష్ణుని ప్రేరేపించి యవ్వారిని వధింపం
జేసినవాడు మరియు బ్రహ్మతేజోబలమున భూలోకమునందు శాస్త్రవిధి ననుసరించి సన్యాసమార్గమును
ప్రచారమొనర్చెను. ఇంక ననేకులను తన యుపదేశముచే జాగరూక్తుం జేసెను పెక్కు శిష్యులకు
విజ్ఞానమును బోధించి యవ్వారిని ముక్తపురుషులుగా నొనర్చినవాడు.
వము వలననే ద్రౌపదీదేవి
దుర్వాసుని చరితము కీర్తికరమై ఆయుఃప్రదంబునై కామ్యముల నన్నిటి నొనంగునదై
ఇహపరసుఖముల నొదవంజేయునట్టిది కావున నిద్దానిని వినువారు వినిపించువారు వ్రాయువారు
వ్రాయించువారును ధన్యులు కారే!
ఇయ్యది “శినవిజ్ఞాన సర్వన్వృ” మను శాంకరీయ ఆంధధ్రానువాద
(స్రవచనమున వీకోనవింశాధ్యాయము.
69 అవతారములు.
| వింశాధ్యాయము |
(శంకరు(డు హనుమంతు(డుగా నవతరించుట)
నందికేశ్వరుడు సనత్ముమారునకు చెప్పినట్లు (బ్రహ్మదేవుడు నారదునకు వక్కాణించినట్లును
సూతమహర్షి - వ్యాసప్రోక్తముగా శౌనకాదులకు వచింపసాగెను.
హరుండు హనుమంతుని రూపమున లోకమున చూపెట్టిన లీలావిలాసములద్భుతములు;
|
శ్రీరామచంద్రునకు హనుమద్రూపమున మేలు నొనంగూర్చిన హరుని మహిమ యపారము గదా!
ఒకప్పుండు విష్ణువు ధరించిన మోహినీరూపముంగాంచి శంకరుండు మనోవికారము నొందినవాడై
రామకార్యార్థము స్వవీర్యమును విడచెను. అట్టి శివవీర్యమును సప్తర్షులు - శివ క్రేరితులై ఒకానొక
ఆకులో దాచియుంచి గౌతమపుత్రికయగు అంజనీదేవిందగు చెవిలో వేయగా నామె గర్భవతియై ప్రసవముం
జెందెను. .
శః తతశ్చ సమయే తస్మా - ద్ధనూమా నితి నామభాక్‌ |
శంభు ర్జజ్జే కపితను - ర్మహాబలపరాశ్రమః ॥ క
స. రముతో
అటుపిమ్మట సుసమయమునందు శంకరుండు - గొప్ప బలపరాక్రమములు గల వానరశరీ
హనుమంతుండను పేరు-గలజొజై'ఆలజసీగర్భమునుంటి'యుదయింెను:/ Initiative
జీ శ్రీ శివ నువో ప్రరాణన్సృ
ఒకప్పుడు వేకువజామున నాంజనేయుండు సూర్యబింబమును చిన్న పండుగా తలచి (మింగివేసెన్స,
హనుమంతుండు శివాంశసంభూతుండని భావించి దేవతలు ప్రార్థించినందున రవిబింబమును విడచిపెట్టెన,
దేవర్షులు ననేకవరముల నాతనికి నొసంగిరి. తరువాత హనుమంతుడు సంతోషాతి శయమున తన
తల్లింజేరి సూర్యబింబమును (మింగి మరల బయలుపజచిన వృత్తాంతముంజెప్పగా అంజనీదేవి సూర్యునివద్ద
విద్యలను నేర్చుకొనుమని కుమారునకు సూచించెను.
అటులే హనుమంతుండు సూర్యభగవానుని చెంతకు ప్రతిదినము వెళ్లుచు పదునెనిమిది విద్యలను
నేర్చుకొనెను. పిమ్మట సూర్యదేవు ననుమతిని మాత యాదేశముంబొందియు సూర్యాంశసంజాతుండగు
సుగ్రీవునింజేరియుందెను. న
సుగ్రీవుండు తన యన్నయగు వాలి తన భార్య నపహరించుటచే ఖిన్నుండై బుష్యమూక పర్వతముపై
హనుమంతుని తోడుగా జేసుకొని నివసించుచుండెను. అందువలన సుగ్రీవునకు హనుమంతుండు
నన్నివిధముల మేలు నొనంగూర్చుచు నచ్చోటునకు దైవవశమున నరుదెంచిన శ్రీరామునితో స్నేహము
నేర్చరచి పాపబుద్ధి గల వాలిని శ్రీరామునితో చంపించెను. .
తదనంతరము హనుమంతుండు వానరులలో గొప్పవాడై సుగ్రీవ సచిపుండునై శ్రీరాముని యాదేశము
ననుసరించి సీతాదేవిని వెదక నారంభించి లంకానగరముంజేరినవాడై యటతన బలపరాక్రమములను
చూపెట్టియు శ్రీరామచంద్రుండొసగిన ఆనవాలును సీతాదేవికి సమర్పించి శ్రీరాముని సమాచారము
నంతయు విశదపజచి యామె నసువులంగాపాదిను.
మరల సీతాదేవి యొసగిన ఆనవాలుంగైకొని వచ్చువేళ రావణుని యుద్యానవనముం జెజచియు
పెక్కు రక్కసులను చంపుటయే గాక రావణుని కుమారుని వధించెను. నూనెం దడుపంబడిన గుడ్డలు
చుట్టి మంటనంటించిన తోకతో నెగిరెగిరిపడుచు లంకానగరమును కాల్చెను. అప్పట్టున విభీషణుని
గృహమునుమాత్రము దహింపకుండెను. తరువాత సముద్రమునంబడి మంటలు చల్లార్చుకొనెను.
శ్రీరామసన్నిధింజేరి (మొక్కులిడియు సీతాప్రదత్త చూడామణిని సమర్పించెను.
శ్రీరామాజ్ఞావశమున వానరులు కొండలను తెచ్చి పడవేయుచుండగా హనుమంతుండు ఆళ్మశక్త
నినుమడింపంజేసుకొని వారధింగట్టి శ్రీరామలక్ష్మణులను వానరులను లంకానగరముం జేర్చియు రాక్షసుల
ననేకులను సంహరించి రామసైన్యమును రక్షించుటయే గాక - -శక్త్యాయుధముచే కొట్టంబడి తెలివిం
దప్పిన - లక్ష్మణుని సంజీవినితో జీవింపంజేసినవాడు. '
శ్రీరామలక్ష్మణులను సర్వథా సుఖపెట్టుచు రావణాసురుని పరివారముతో కూడ సంహరింపంజేని
యమరుల కుపకరించెను. మరియు మహీరావణుని వధించి శ్రీరామలక్ష్మణులను స్వస్థానముంగొని
తెచ్చుటయే గాక దేవబ్రాహ్మణద్రోహుల ననేకులను దునుమాడి నానావిధ లీలలంజూపెట్టెను.
సీతారామ ప్రీత్యర్థము లోకమున రామభక్తి ప్రచారము నొనర్చి యమరుల గర్వమును పోగొట్టి
' రామకార్య సాధకుందై రామదూత యనంబజంగుచు భక్తవత్సలుందునై విలసిల్లిన హనుమంతుని చరితము
వివరించితిని.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 468
గీ శ్రీ శివ మనో పురాణము
కీర్తికరంబు ఆయుఃప్రదంబు
సర్వకామఫలదంబునగు నీ చరితమును వినిన
నీ లోకమున సుఖముల ననుభవిం నినవారు వినిపించినవారు
చి పరలోకమున మోక్షము నొందుదురు.
ఇయ్యది “శినవిజ్ఞాన సర్వస్వ” మను శాంకరీయ ఆం(ధ్రానువాద
(పనచనమున ఇరునదియన యధ్యాయము.
70 యవతారములు.
ఏకవింశాధ్యాయము
(మ హేశావతారచరితము)
_ఒకప్పుండు పార్వతీపరమేశ్వరులు విహరించు నుద్దేశముతో కైలాసమున భైరవుని ద్వారపాలకునిగా
నియమించివారై లోన పలురకముల నాడుకొని ప్రసన్నులుగ నుండిరి. అంత నమ్మవారు ప్రభు ననుమతిం
బడసి యున్మత్తురాలింబోలినదై ద్వారము చెంతకు రాగా భైరవుడు సాధారణగ్రీగా భావించి ఆమెను
నిషేధించెను.
అందువలన పార్వతీదేవి యలుకంజెంది - ఓరీ పురుషాధమా! నన్ను సామాన్యవనితగా తలచి
ద్వారముకడ నడ్డముగ నుంటివి గాన భూలోకమున మానవుండుగ జన్మింపుము! - అని భైరవుని
శపించెను. /
అంత భైరవుడు వెతంజెందుచుండ శంకరుండు నాతని ననేక విధముల నూజడించెను.
దేవీశాపవశమున ఖైరవుండు నరయోనియందు వేతాళుండుగంబుట్టెను. శంకరుండు భైరవునియందలి
యనురాగమున లౌకికగతి ననుసరించి పార్వతీదేవితో కూడ నవతరింపవలసివచ్చెను. శివుడు మహేశుం
డుగను దేవి శారదగ నవతరించినవారై భక్తులకు తమ లీలావిలాస మహిమంజూపెట్టియు జగమును
రక్షించిరి. '
యశస్యము, ఆయురారోగ్యాది సర్వకామ ఫలప్రదంబు నగు నీ మహేశ చరితమును వినవలెను,
వినిపించవలెను.
ఇహమున భోగప్రదంబు పరమున సుఖప్రదంబు గాదే 71వ యవతారమగు మహేశచరితము.
ఇయ్యది “శివవిజ్ఞాన సర్పస్త” నును శాంకరీయ ఆం(ధ్రానువాద
(ప్రవచనమున ఇరువదియొకటన యధ్యాయము.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
(విష్టూపద్రవము, వృషావతార చరితము)
సనత్ముమారా! వృషేశ్వరుండును యవతారమును గురించి చెప్పెదను. ఇద్ది విష్ణు గర్వమును
పరిహరించిన స్వరూపంబని తెలియుము! అని నందికేశ్వరుడు ఉవాచ.
పూర్వము దేవతలు నసురులును జరామృత్యుభయమువలన బాధపడుచు నొక్కచో కూడినవారై
రత్నములను పరిగ్రహింపందలచి క్షీరసముద్రమును మథింపంజూచుచుండిరి. అంతలో ఆకాశవాశ్రి
మందరపర్వతమును కవ్వముగాను వాసుకిని త్రాడుగా నమర్చి సముద్ర మథనముంజేయుడని వక్కాణించెను.
అటులే దేవాసురులు మందరముంజేరి ప్రార్థించి యద్దానిని పెజకి లేవనెత్తగా నా పర్వతము
అవ్వారిపై పడినందున తెలివిందప్పినవారై మరుక్షణమున జాగరూకులై పరమేశ్వరుని వేడుకొనినందున
ధైర్యబలముల నొందియు మరల కొండను లేవనెత్తి పాలసముద్రముందగు నుత్తరతీరమున నుదకమునం
బడవేయంగలిగిరి.
పిదప నవ్వారు సముద్రమును తజచగా స్వర్గలోకాధికారిణియగు లక్ష్మీదేవియు ధన్వంతరి,
చంద్రుడును, పారిజాతవృక్షము, ఉచ్చైఃశ్రవాశ్వము, ఐరావతగజము, మద్యము, శార్థధనుస్సు, శంఖము,
కామధేనువులు, కౌస్తుభమణియు, అమృతంబు నుద్భవించినవి.
మరల మథనముజేయగా ప్రళయజ్వాలలతో కాలకూట మహావిషము సముద్రము నుండి పుట్టను.
అమృతము ఆవిర్భవించునపుడు నేలపై పడిన బిందువులనుండి సుందరరమణీమణులు పెక్కురు జన్మించిరి.
ఆ వనితలు - శరచ్చంద్రునింబోలిన ముఖము గలవారై మెజపు వలె సూర్యునివలెను అగ్నివలెను
(ప్రకాశించుచు కంఠహారములు కరకంకణములు మున్నగుదివ్య రత్నాలంకారములందాల్చియు లావణ్యమను
అమృతమును దశదిశల వెదజల్లుచు ప్రాణిలోకమును మదింపంజేయువారునై కోట్లకొలదిగ నుండిరి.
తరువాత నమృతముబయలుపడెను. కేశవుడు లక్ష్మీదేవిని శంఖమును కౌస్తుభమణిని ఖడ్గమును.
వరిగ్రహించెను. సూర్యుడు - ఉచ్చైఃశవ మనంబడు నశ్వమును స్వీకరించెను. - దేవేంద్రుడు
పారిజాతమహావృక్షమును ఐరావతగజమును నిండు నాదరమున గైకొనెను. భక్తవత్సలుడగు శంకరుడు
కాలకూటవిషమును కంఠమున ధరించి చంద్రుని శిరోభూషణముగ నమర్చుకొనినవాడు. దైత్యులు
శివమాయా మోహితులై సుర (మద్యము) అను రమణింబరిగ్రహించిరి. ప్రజలందరు ధన్వంతరిని తమ
ఆరోగ్యరక్షకునిగా నెన్నుకొనిరి. మునులందరును కామథేనువులను స్వీకరించిరి. మోహినులైన
అమృతనారీమణులు నటులే యుండిరి అమృతమునకై దేవదానవులు ఘోరమైన పోరాటమును చేయుచుండ
బలిచక్రవర్తి మున్నగు బలవంతులగు దైత్యులు దేవతల నోడించి యమృతము నపహరింపగా నమరులు
శంకరుని పలువిధములంబ్రార్థించిరి.
అంత కరుణామయుడు (పేరేపింపగా విష్ణువు మోహినీరూపముందాల్చి రాక్షసులకు కనుపడగాొ
నవ్వారు మోహినీదేవింజేరి మాకు దేవతలకు నమృతమును సమానముగా ్రాగించ్ముమని వచించి యనఖిక
- భాండమును సమర్శించిరి. (
C-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative | 490
శ్రీ శివ మహా ప్రరాణను
శ్రీహరి న అటులేయని యమృతముం గైకొని యమరులకు మాత్రము నొసంగెను. ఇంతలో
రమణులు రాక్షసుల కంటంబడగా నవ్వారిని మోహించియు దేవతల నోడించువరకు నీ వనితలం దాక
రాదని శపథము నొనర్చిరి. అటుపిమ్మట దేవాసురులకు ఘోరసం గ్రామము జరిగెను. అండు పెక్కురు
రాక్షసులు హతులైరి. మిగిలినవారు భీతభీతులై పాతాళము జొచ్చిరి. అవ్వారిని శ్రీహరి వెంటాడుచు.
పాతాళమునకు పోయి దివ్యభవనములయందు సుందరయువతులంగాంచి మోహితుండె యవ్వారితో
రతిక్రీడల సలుపుచు కొంతకాలమునకు ననేకపుత్రులంబడసెను.
ఆ విష్ణుపుత్రులు - భూమిని కదల్బు శక్తిగలవారుగను నానాయుద్ధ విశారదులుగ నున్నందున
స్వర్గమున భూలోకమునను ప్రజలను పీడించుచుండిరి. అట్టితటి నమరులు బ్రహ్మదేవునింజేరి ప్రణమిల్లియు
లోకోపద్రవమును విన్నవింపగా నానతండు నమరులను వెంటనినడుకొని కైలాసమునకేగి ప్రణతుండై
“జయ! దేవ! మహాదేవ! సర్వేశ్వరా! రక్షింపుము! అమృత సంభూతలగు నారీమణుల
యందనురక్తుండై విష్ణువు పాతాళమున నున్నవాడు విష్ణుకుమారులు లోకమును బాధించుచున్నవారు”
అని నివేదించెను. స్‌
అంత శంకరుండు ప్రసన్నుడై (బ్రహ్మాదులకు నభయముం బ్రసాదించి వృషభస్వరూపుండయ్యెను.
ఇయ్యది “శివవిజ్ఞాన సర్వన్వ” మను శాంకరీయ ఆం(ధ్రానునాద
(ప్రనచనమున ద్యావింశాధ్యాయము.
pr
| ఇరువదిమూడవ యధ్యాయము |
(వృషేశ్వరావతారము)
పినాకధారియగు శంకరుడు వృషభరూపుందై పాతాళమునం జొరంబడి భయంకర నినాదములం
జేయుచుండెను. అంట పట్టణములు పల్లెలును కూలుచుండినవి పౌరులందరు గడగడ వణంకుచుండిరి.
శివమాయా మోహితులగు హరికుమారులు గర్జించుచు ధనుర్భాణములందాల్చినవారై వృషభరూపమున
కెదురుపడిరి. అంత నా వృషేశ్వరుండు కోపగించి డెక్కలతో తన్నుచు కొమ్ములతో పొడచుచుండెను.
హరికుమారులందరును వృషభముందగు ధాటికాగలేక ప్రాణములం గోలుపోయిరి. బలవంతులలో
మిన్నయగు శ్రీహరి - పుత్రవియోగమునకు వగచుచు వడిగా శంకరునింజేరి ప్రణమిల్లియు 'దివ్యాస్త్రములను
ప్రయోగింప నవ్వానిని మహాదేవుండు కబళించి ముల్లోకములు వణకునట్లు ధ్వనించెను.
తాను నారాయణుండనను విజ్ఞానమును పోగొట్టుకొని ప్రమత్తుడై యుండు శ్రీవారిని
వృషేశ్వరుండు కొమ్ములతో పొడవగా నాతండు శరీరమంతయు నొచ్చుచుండ గర్వమును విసర్జించి
పరమేశ్వరుం వృ ర భరూష “దేవదేవా!
డే వాడిని గురించియు తలవంచినవాడై అంజలియఘటించి ళీ
పమున వచ్చిన స a
కరుణాసాగరా! నీ మాయాబలము నన్ను మోహీతు నొనర్చినదని తెలుసుకుంటిని. నా
పోరాడి నేరముంజేసి లీన్‌ సోయపలోధమును చున్ని రవుయు!"అనింప్రెర్ధ్థించెను!॥౭
491
స! శ్రీ శవ నునో పురాణ
అంత మహాదేవుండు రమేశుని దీనవాక్యముల నాలకించి “నారాయణా! బుద్ధి బలముం
గలవాడవైనను నన్ను మొదట గుర్తింపక పోరాడితివి.
నీ మహిమయంతయు నా యధీనంబని తెలియుము! _ ఇంట వ్యభిచారమును విరమించి
నిజలోకమునకుం జనుము! నిన్ను స్మరించినచో చరాచరప్రాణులు తరించుచుండ నీవిట్టి దుర్మార్గము,
జేయందగదు” అని యుపదేశించెను.
శ్రీహరి శివవాక్యము నాలకించి సిగ్గుపడుచు “మహేశ్వరా! నా చక్రము లోనంగలదు. అద్దానిం
దీసికొని వెళ్ళుదు”నని విన్నవింపగా ధర్మరక్షకుండగు హరుండు - ఆలస్యము వలదు. త్వరగా వెళ్ళుమని
శాసించుచున్నాను. చక్ర మిచ్చోట నుండుగాక! పూర్వచక్రమును మించిన మరియొక చక్రము నిచ్చెడ
- నని వచించి పదివేల సూర్యులతో సమముగా వెలుగొందు చక్రమును దేవబుషి గంధర్వాది రక్షణమునకై
విష్ణువునకు ప్రసాదించెను.
బుద్దిమంతులలో (శ్రేష్టుండగు శ్రీహరి-వేరొండు సుదర్శన చక్రమును స్వీకరించి “అమరులారా!
© 3
నా వాక్యమును పాటింపుడు! మీలో ఎవరైనను పాతాళమునంగల నారీమణుల ననుభవింతురుగాక!”
అని యాదేశించెను. అంత నమరులు విష్ణువును మరల పాతాళస్తీ భోగముల నాశించుచున్నందున
శంకరుండు దిగువ విధము శాసించినవాడు.
నా యంశమువలనం బుట్టినవాడు, శాంతుండైన మునియు దానవులునుం దక్క నితరులెవరైన
నిందు ప్రవేశించినచో క్షణకాలములో మరణింతురు. అట్టి శివశాసనము నాకర్ణించి హరిబ్రమ్మాదిదేవతలు
తమ తమ లోకములకు వెళ్లవలసివచ్చెను.
శ్లో! ఏవం స్తీలః పరో విష్ణుః - శినేన ప్రతిశాసితః ।
న్యర్లోక మగను ద్వ్యాస - స్వాస్థ్యం ప్రాస జగచ్చ తత్‌ ॥ | ౩౫
ఇవ్విధము పరాత్పరుండైన విష్ణువు స్రీలోలుండై శివునిచే శాసింపంబడి స్వర్గమునకు లేక
స్వకీయలోకమునకు వెళ్ళినవాడు, అందువలన లోకములన్నియు సుఖముగా నుండెను.
శంకరుని వృషేశ్వరావతారము వర్ణింపంబడినది. విష్ణుమోహనివారకంబగు నీ చరితము
ముల్లోకములకు మేలునొనంగూర్చునదై పవిత్రంబునై శతృబాధాహరంబునై భుక్తిముక్తిప్రదంబునై
యొప్పారునది.
ఇద్దానిని వినువారు వినిపించువారు చదువువారు చదివించువారును భోగమోక్షముల నొందుదురు.
ఇద్ది 72వ యవతారము.
ఇయ్యది “శివవిజ్ఞాన సర్వస్ప్వృ” మను శాంకరీయ ఆం(ధ్రానునాద
(ప్రవచనమున ఇరువదిమూడవ యధ్వాయము.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 492
ఖీ శన మహో ప్రరాణనం
(పిస్పలాద అవతారమును శివ్చ(డు ధరించుట)
శివ-భక్తిని పెంపొందించు పిప్పలాదావతారనును గురించి
సావధానముగా విను౭డని
శేనకాదులకు సూతుడు చెప్పందొడంగెను. న
తొల్లి దధీచిమహర్షి మహాశివభక్తుండై అఖండ నిత్య
శివారాధనముం జేయుచుండెను. అట్లితటి
దేవతలు వృత్రాసురునిచే పరాజితులై వెతలంజెందుచు తమ శస్రాస్తములను దధీచిమహర్షిగారి యాశ్రమమున
భద్రపరచినవారై బ్రహ్మలోకమునకుంజని వృత్రాసురుని వలన కలిగిన పరాజయదుఃఖమును నివేదించిం.
అంత (బ్రహ్మదేవుండు “సురలారా? మీ సంహారమునకై త్వష్టప్రజాపతి తపించి వృత్రాసురుని
పుత్రునిగా బడసినవాడు. అట్టి దైత్యుని వధించుటకు నొక్క నుపాయము గలదు, దధీచిమహర్షి
శివునారాధించి వజ్రాస్థిత్వమును సంపాదించెను. అట్టి మహనీయు నాశ్రయించి వజ్రాస్థులను యాచింపుడు!
ఆతండు మీకు తన వజ్రపు నెముకల నీయగలండు! అవ్వానితో వజదండమును నిర్మించి వృత్రాసురుని '
వధింపుండు! అని వక్కాణించెను. : ]
దేవేంద్రుండు బృహస్పతియు దేవతలును బ్రహ్మవాక్యమును పాటించి దధీచిమున్యాశ్రముం జేరినవారై
దర్శించి నమస్కరించిరి. :
సువర్చాదేవి దధీచి చెంతనే యుండెను. ప్రత్యేకించి యమరేంద్రుండు సంభాషింప నుండ నాతని
హృద్గతమును గుర్తించి దధీచి తన భార్యయగు సువర్చను మరియొక యాశ్రమమునకు పంపెను.
అటుపిమ్మట శచీపతి వినముందై స్వార్థమును సాధింపందలచి యర్ధవంతమైన విన్నపము నిట్లు
గావించెను.
త్వష్టప్రజాపతి - అస్మదాదులను బాధింప నుద్దేశించి ఇంద్రజేతయగు కుమారుని సంపాదించెను.
అట్టి త్వాష్టుండు సురలను మునులను పీడించుచున్నవాడు. వానిని వధింప నీ వజ్రాస్థలు కావలెను.
అవ్వానితో వజ్రాయుధమును నిర్మించి వృత్రాసురుని సంహరింతును. అందువలన మహాశ్రైవుడవగు
నిన్ను శరణము నొందితిమి.
ఇట్లు యాచింపగానే దధీచిముని శివధ్యానము నొనర్చి తన శరీరము నవలీలగా విడనాడి
నినిర్ముక్తకర్మ బంధనుండై పునరావృత్తిరహిత శాశ్వత శివసాయుజ్యము నొందెను. ఆ సమయమున
దివిషదులందరును విస్మితులై పుష్పములం గురిపించిరి. _
అట్టితణి దేవేంద్రుండు దధీచిముని యస్థులను కామధేనువుచే నాకించి యవ్వానితో నాయుధములను
నిర్మించుమని విశ్వకర్మ నాదేశింపగా నాతండు శివతేజోబలమున గట్టిపడి యున్న దదీచిందగు వజ్రాస్థులను .
పరిగ్రహించినవాడై వెన్నెముకతో వజ్రాయుధమును (బహ్మశిరమనంబడు బాణంబును వేరు నముకలతో.
నానావిధ ఆ(స్త్రములనుంసిర్మించెను.24 Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
493
(ి .... శ్రీ శివ మనో వురాణవ్య
ఇంద్రుడు వజ్రాయుధము? గైకొని శివతేజోవర్ధితుండై ప్రళయకాలమున రుద్రుడు యమునివలె
వృత్రాసురుంజేరి పర్వతశిఖరమునువలె నాతని తలంద్రుంచెను. ఆ సమయమున నమరులకు గొప్ప
వేడుకగా నుండెను. దేవేంద్రుని పలువిధములం (బ్రశంసించి పుష్పవృష్టి గురిపించుచుండిరి.
ఇది యిట్లుండగా సువర్చాదేవి యాశ్రమాంతరమునుండి నిజాశ్రమముంజేరి లోనంబ్రవేశించియు
తన భర్తను గానకుండెను.
ఇంతలో భర్తగారి మృత శరీరముం జూచినదై జరిగిన దంతయు తెలుసుకొని క్రుద్దురాలై యిట్లు
శపించెను.
సురలారా! దుష్టబుద్ధిని స్వార్థమును సాధింపనెంచితిరి గాన యిప్పటినుండి మీరందరు
పశువులగుదురు గాక!
ఇట్లు ఇంద్రాది దేవతలకు సువర్చాదేవి శాపము నొసంగి భర్త ననుగమింప పవిత్ర కాష్ట్రమును
పేర్చుకొనినదై చితాగ్నింబడనుండగా - ఆకాశవాణి ప్రాజ్ఞురాలా! దధీచిమునిగారి తేజస్సు నీ కడుపునం
దాగియున్నది. అద్దానిని ప్రసవించుము! అటుపిమ్మట నీ యిష్టప్రకారము దేహత్యాగమును చేయవచ్చును.
గర్భవతి దేహమును కాల్పరాదని ధర్మశాస్త్రము బోధించుచున్నయది. కావున నగ్నిప్రవేశమును
విరమింపుము!- అని పలుక నామె చకితురాలై ఆకాశవాణిని పాటించి మరణింపకుండెను.
అంత నా సువర్చాదేవి శీఘ్రమే పతిలోకముం జేర గోరినదై తన గర్భమును పాషాణములతో
పగలంగొట్టంగా నామె కడుపునుండి యొక్కబాలుండు గొప్ప దివ్యశరీరముతో దశదిశల వెలుగొందం
జేయుచు జన్మించెను.
ధధీచివరతేజమున నాతండు సాక్షాత్‌ శంకరుని వలె కన్పట్టుచున్నందున సువర్చాదేవి మిగుల
సంతసించుచు నా బాలుని రూపమును మనసునందిడుకొనినదై చిరునగవుతో “నాయనా! రావిచెట్టు
చెంత నివసించి భక్తులకు సుఖము నొనంగూర్చుచుండుము! పతిసన్నిధికింజని యచ్చోటు నుండి నిన్ను
కనిపెట్టుచుందు”నని వచించి పరమ సమాధి యోగమున ప్రాణములను పరిహరించినదై పతినివసించు
శివలోకమునకు వెళ్ళి పతితో గూడ శంకరుని సేవించుచుండెను.
పిప్పలాదుండు - అశ్వత్థ వృక్షముచెంత నుండగా హరిబ్రహ్మాదులు తమ పరివారములతో నచ్చోటున
కేతెంచి యంజలింఘటించియు మునికుమారునిగా వెలసిన శంకరునకు ప్రణమిల్లిరి . అట్టితణీ -
దేవమానవాదులకు గొప్పవేడుకంగా నుండెను. దుందుభులు [మోగింపంబడుచుండెను. అప్సరసలు
ఆడుచుండిరి. గంధర్వులు పాడుచుండిరి. కిన్నరులు మంగళవాద్యములను వాయించుచుండిరి. అమరులు
దివ్యకుసుమములను వర్షించుచుండిరి. విష్ణ్వాదులు బాలునకు వైదిక సంస్మారముల నొనర్చిరి “పెప్పలాదు?
డని” పేరుపెట్టిరి. (ప్రసన్నుండవు కమ్మని ప్రార్థించిరి. పిదప నవ్వారందరును పిప్పలాదు ననుమతిని
తమ తమ నివాసములం జేరియుండిరి.
పిప్పలాదుండు లోకకల్యణకాముకుండై య శ్వత్థవృక్షమూలమున తపించుచుండ నెంతయో కాలము
గడచెను.
ఇయ్యది “౭వవిజ్ఞాన సర్హస్త” మను శాంకరీయ ఆం(ధ్రానువాద
(ప్రవచనమున ఇరునది నాలుగవ యధ్వాయము.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 494
పో
షీ
శ్రీ శన మహా ప్రరాణము
fy ననన
పీంచవింశాధ్యాయము
(పిప్పలాదుని చరితము)
పిప్పలాదుండు లోకమున ధర్మమును నెలకొలుపందలచి యొకానొక లీలావిలాసముం
జూపెట్టెను.
ఒకప్పుండు పిప్పలాద మహర్షి - పు
ప్పభద్రానది యందు స్నానమాడుటకు వెళ్ళి యచ్చోటున
మనోహరరూపము గల పద్మయను యువతిని చూచినవాడై మోహించెను. అందువలన నాతండు
పద్మతండ్రియగు అనరణ్య మహారాజుకడ కేగగా అనరణ్యుండు వెజంగంధి మొక్కులిడియు మధుపర్మము
మున్నగు నుపచారములతో సత్కరించెను.
పిప్పలాదుండు రాజసత్మారము నంతయు స్వీకరించి యాతని కుమార్తెను యాచింపంగా మహారాజు
ఏమియు ్రత్యుత్తరము నీయంజాలకుండెను. కన్యనీయనిచో నీ సర్వస్వమును నిన్ను భస్మమొనర్తునని
శాసించిన పిప్పలాదునిముందు రాజు రాజపరివారంబును నిలువలేకుండిరి. ఎట్టకేలకు అనరణ్యమహారాజు
పద్మాదేవిని పిప్పలాదునకు సమర్చింప వలసివచ్చెను. పార్వత్యంశమునంబుట్టిన పద్మ - నిండుజవ్వనమున
నుండుటయు పిప్పలాదుడు ముదుసలి యగుటయు రాజునకు రాజపత్నులకును విచారకరముగా
నుండెను. పిప్పలాదుడు వివాహవిధిని పద్మను పరిగ్రహించి తన యాశ్రమమునకుంజనియు వృద్ధుం
డగుటచే తరుణియగు భార్యయందు మిగుల ననురాగముంజూపకుండెను.
ఐనను పద్మాదేవి పిప్పలాదుని “లక్ష్మీదేవి నారాయణుని వలె” భక్తిశ్రద్ధలతో నుపచరించుచుందెను.
కొంతకాలమునకు నామెచేయు పతిభక్తికి సంతసించి పిష్పలాదుండు యువకుండై పద్మను సుఖపెట్టగా
పదుగురు కుమారులు జన్మించిరి. వారందరును జననీజనకుల. నారాధించుచు సద్గుణ భాజనులై
వర్ధిల్లుచుండిరి.
పిప్పలాదుడు సామాన్యుండని భావింపవలదు. లోకమున శనైశ్చరుండు ప్రాణులను బాధించుచున్న
దుఃస్థితిని గమనించి యిట్లు శాసించెను.
ళ్లో॥ పోడశాబ్బావధి నృణాం - జన్మతో న భవేచ్చసా ।
రద ననా నాలాల నా మజా వడాల లాలాజల మల
తధాచ శివభక్తానాం - సత్యమేతద్ధి మే వచః ॥ ౧౬
శ్లీ॥ అధథానాదృత్య మద్వాక్యం - కుర్యా త్పీడాం శనిః క్వచిత్‌ |
తేషాం నృణాం తదా న స్యాత్‌ - భస్మసా న్నహి సంశయః ॥ ౧౭
శ్లో! ఇతి తద్భయతస్తాత - వికృతో౭-సి శనైశ్చరః |
తేషాం న కురుతే పీడాం - కదాచిత్‌ గ్రహసత్తమః ॥
మానవులు (స్త్రీలు పురుషులు) జన్మించినది మొదలుకొని పదునారువత్సరములవరకు శనిపీడను
పొందకుందురు గాక ! అటులే శివభక్తులను శనైశ్చరుండు నిరంతరము బాధింపకుండును. నా మాట
నిజమగును. ఒకవేళ శని - నా మాటను త్రోసిపుచ్చి పదునారు వత్సరములలోపు మానవులను శివభక్తులను
బాధించునెడల భస్మమగ్రున్నుు బ్రంధె్రళమ్లాత్రన్లు గ్లగ్లియుము లే ర Initiative 495
(రీ శ్రీ శివ నువో ప్రరాణనృ
ఇట్టి శాసనముచే శనిదేవుండు పిప్పలాదుని వలన భయపడుచు విరుద్ధస్థానముల యందున్నన్స
_ మానవులను బాల్యమున శివభక్తులను ఎప్పుడును బాధింపకుండును. |
లీలామానుష విగ్రహుండగు . పిప్పలాదుని చరితమును వర్ణించితిని. ఇయ్యది సర్వకామఫల |
ప్రదంబైనది.
శ్లో॥ గాధిశ్చ కౌళిక శ్చైవ - సిప్పలాదో మహామునిః |
శనైశ్చరకృతాం పీడాం - నాశయంతి నృృతాస్త్రయః ॥ ప్‌
గాధిమహారాజును విశ్వామిత్ర మహర్షిని పిప్పలాదమహామునిని స్మరించునెడ శనిపీడానివృత్తి యగును.
పద్మాదేవితో కూడిన పిప్పలాదుని చరితమును చదివినవారును వినినవారును శనిపీడను |
సోగొట్టుకొనంజాలుదురు. మహాతైవుండు జ్ఞానియు సత్సురుషప్రియుండునగు దధీచి మహర్షిగారి కుమారుం
డగు పిప్పలాదుండు మహనీయుండు ఆత్మశక్తి గలవాడునై లోకమున విలసిళ్లెను.
ఈ అఖ్యానము దుష్టగ్రహచారమును తొలగించి శివభక్తిని పెంపొందించునట్టిది యని సూతుండు
విరమించెను.
ఇద్ది 78వ యవతారము. |
ఇయ్యది “ఢివనిజ్ఞాన సర్వస్వ” మను శాంకరీయ ఆం(ధ్రానువాద
(ప్రవచనమున ఇరునదియెదన దారా.
(ఇరువవియోరవ యెధ్యాయము |
(వైశ్యనాథావతారము)
శివుని వైశ్యనాథావతారము భక్తులకు నానందము నొసంగునది.
నందిగ్రామమున మహానంద యను నొక వారాంగన నివసించుచుండెను. ఆమె చక్కనిదే గౌక
గొప్ప శ్రీమంతమున వైభవముగా జీవించుచు భక్తిశ్రద్ధలతో శంకరు నారాధించుచుండెను. అనేక
రత్నాలంకారములందాల్చి శృంగారరసము ఉట్టిపడునట్లు ప్రవర్తించుచు నిత్యము విహిత సమయముల
యందు భస్మరుద్రాక్షలను ధరించి శివనామమును జపించుచును శివపూజనముం జేయుచుండెడిది.
మరియు సంగీతవిద్యానైపుణ్యమున గేయములంబాడుచు రాజులను రాజపత్నులను సంతసింహ
జేయుచుండెను. శివపూజనము తరువాత శివకీర్తిని గానముంజేయుచు భక్ష్యతి శయమున నాట్యము
నొనర్చుచుండెడిది.
మహానంద యొక కోతి నొక కోడిని పెంచినదై యవ్వానికి రుద్రాక్షలంగట్టి కరతాళ ధ్వనులచే
సంగీతములంబాడుచు నాడించుచును చెలికత్తెలు చుట్టుకొనియుండ ననురాగముతో హెచ్చు
నవ్వుచుండెడిది.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 496
దానన న ద వాదాల జావా బాబులా జానా
i Re శ్రీ శివ మహా పురాణనం
/
ఆమె నేర్చుట వలన మర్మటకకు
క్కుటములును రెండును చూపరులకు
బాలురవలె నాడుచుండెడివి. న
థి
ఇట్లు శివభక్తి సంపన్నురాలై మహానందభరితురాలై సుఖసంతోషములతో నుండగా చాలకాలము
గడచియుందెను.
ఒకప్పుండు శంకరుండు వైశ్యనాథుండై మహానందను పరీక్షింప నచ్చోటునకు నేతెంచెను..
భస్మరేఖలు నొసటందాల్చి రుద్రాక్షములను వేసుకొనియు జడదారియై శివ మహాదేవ శంభో ఇత్యాది
పవిత్ర వైదిక నామధేయముల నుచ్చరించుచు వీరమాహేశ్వర రూపమున ముంజేతి యందు రత్నకంకణముం
దాల్చి సమీపింపగా వేశ్యారత్నంబగు మహానంద - నిండు సంబరమున నెదురేగి లోనికిం ధీసికొనివచ్చినదై
మహోన్నత పీఠమున నాసీనుంజేసియు చైశ్యనాథుని కరకంకణము నవలోకించి లోలోనం గోరుచు ఇట్లు
విన్నవించెను.
అమరనారీమణులు ధరింపందగిన నీ కంకణము నా మనంబు నాకర్షించుచున్నది.
అంత నాతండు - ఈ నా రత్నకంకణము వలయుదువేని యిచ్చెదను. కాని యిద్దానికి 'వెల
యెంత నిత్తువు? అని ప్రశ్నించెను.
మేము పతివ్రతలము కాము. స్వేచ్భావిహారముం జేయువారము. మా కులముందగు వృత్తి -
వ్యభిచారమై యున్నది. నా మనంబీ కంకణమును సర్వదా అపేక్షించుచున్నది గాన మూడు దినములు
నీకు భార్యనై యుందును. అని మహానంద నుడువగా వైశ్యనాథుండు “అటులైన దినత్రయము నీకు
భార్యనగుదు ననుచు నా హృదయముందాకుము” అని వ్రాక్కుచ్చెను.
అందువలన నా వేశ్య - ప్రభో ముప్పొద్దులు మూడురాత్రులు నీతో సహధర్మచారిణి నగుదునని
ముమ్మారు పలుకుచు సూర్యచంద్రసాక్షిగా ప్రమాణము నొనర్చుచు నాతని రొమ్ము ముట్టుకొనెను.
అంత నా కపటవైశ్యుండు రత్నకంకణము నొసంగి రత్నలింగము నొకదానిని మహానందందగు
కరమునం బెట్టుచు “నా ప్రాణమువలె నతిప్రియమగు నీ రత్నలింగమును భద్రముగా కాపాడుము”!
అని నిర్దేశించెను.
- అటులేయని యంగీకరించి రత్నలింగముల్లైకొని నాట్యమండప మధ్యమున నెలకొలిపి లోనికేగినదై
ఆనాడు రాత్రి యాతనిం గూడుకొనినదై మెత్తని'పడకపై పరుండెను. -
ఆ యర్థరాత్రిని కపటనాటక సూత్రధారుండగు వైశ్యనాథుని మహిమవలన హఠాత్తుగా
నాట్యమండపమున మంటలు చెలరేగి గాలింగూడుకొని మండుచు కప్పివేయగా నా మండపమంతయు
దహించుచుండెను. "అందువలన మహానంద తత్తరపడుచు వానరమును కుక్కుటమును నాట్యమండప
స్తంభములనుండి విడచిపెట్టెను. అయ్యవి నిప్పునూకలను విదలించుకొని యటనుండి పారిపోవుచుండినవి.
మండపము స్తంభములును కాలి కూలినందున నందలి రత్నలింగము రెండు తునకలయ్యెను.
అందువలన వేశ్యాతిలకము వైశ్యనాథుండును మికులం నుందుతుందిరి..ప్రొభసమ్లాన్తమగు రత్సలింగమునకై
497
అజా శా
స! శ్రీ శివ నుహా ప్రరాణన్స్య
తహతహలాడుచు వైశ్యనాథుండు “మహానందా! కాష్ట్రములను పేర్చించుము! అందు ప్రాణత్యాగమ్సు
నొనర్తును. రత్నలింగములేనిది జీవింపంజాలను. ఇందెంత మాత్రము సందియములేద్ద,
హరిబ్రహ్మాదులరుదెంచి వలదనినను వినువాడను కాను. శివునియందు మనస్సునిలిపి యగ్నిం
(బవేశింతును” అని వక్కాణించెను.
అంత నా మహానంద దుఃఖితురాలై తన సేవకులతో బాహ్యాప్రదేశమున చితిని పేర్చించగా
వైశ్యనాథుండు శివుని మదిని నిలిపినట్లు నటించుచు మండుచున్న నగ్నికి ప్రదక్షిణము సేసి ప్రముఖులు
చూచుచుండగా మంటలయందు పడెను. అట్టి పరిస్థితిని గమనించి మహానంద విససయముంజెందుచు
పరితపించుచున్నదై సనాతన ధర్మమును తలచుచు బంధువు లందరిని పిలిపించుకొని దీనముగా నిట్లు
మాటలాడెను. -
రత్నకంకణమును పరిగ్రహించినపుండు మూడు దినములు సహధర్మచారిణి నగుదునని ప్రమాణము
జేసితిని. నా ప్రమాదవశమున నీతండు మరణించుచున్నవాడు కావున నీతనితో నేనును మంటలంబడి
మరణింతును. ఇట్లు ప్రవర్తించినచో సత్యధర్మము నాయందు నిలచియుండును. ధర్మము సత్యము
నాశ్రయించియే యుండునట్టిది. సత్యముతో నుత్తమ లోకము స్వర్గాది పుణ్యలోకములును లభించును,
సమస్తము సత్యముపై ఆధారపడియున్నది.
ఇవ్విధము పలుకుచున్న మహానంద చుట్టములు వలదనుచున్నను విననిదై ప్రాణములను విడనాడ
నుద్దేశించి సర్వస్వమును సద్రాహ్మణులకు సమర్పించి యగ్నిని ముమ్మారు చుట్టినదై యందు పడనుండగా
దేవదేవుండు తన చరణారవిందములయందే ఈ భక్తురాలు మనంబు నెలకొలిపినదని బాగుగా గుర్తించి
నిజరూపమున సాక్షాత్కరించి వారించుచుండెను.
శ్రో॥ సా తం విలోక్యాఖిల దేవదేవం - త్రిలోచనం చంద్రకళావతంసమ్‌ |
శశాంకసూర్యానలకోటిభాసం - స్తబ్ధేవ భీతేవ తథైవ తస్గా ॥ ౫౨
అమరులందరికి దేవుడును ముక్కంటియు చంద్రశేఖరుండును కోటిసూర్యకాంతి తోడను కోటిచంద్ర
సమాహ్లాదముతోడను అగ్నికోటి ప్రభతోడను విరాజిల్లు మహాదేవుని మహానంద కనులారంజూచినదై
చేష్టారహితురాలివలె జడసినదానివలె నేమియు మాటలాడకుండెను.
శంకరుండు కరుణాళుంవై మహానందను గమనించి యిట్లు వక్కాణించెను. సత్యధర్మమును
ధైర్యమును నాయందలి దృఢభక్తిని పరీక్షింప వైశ్యుండనై వచ్చితిని. నామాయావశమున నగ్నింబుట్టించి
నాట్యమండపమును, దహింపంజేసితిని. రత్నలింగమును భగ్నమొనర్చి చిచ్చునందు పడితిని,
ఇట్టి దశయందును ప్రాణప్రీతిని విసర్జించి సత్యధర్మమును రక్షించుచు నాతోసహగమనముః
జేయ నుంకించితివి. కావున దేవతలకుగూడ లభింపనట్టి భోగముల నొసగుదును. వలయ
కోరుకొనుము! నీ ఏకాగ్రభక్తిచే ప్రసన్నుండనైతిని.
అంత మహానంద “శంకరా! న్వర్గమర్త్యపాతాళములయందును భోగములు కావలని
యాశించుదానను కాను. నీ పాదాంబుజ స్పర్శకన్న వేరొండు నా కవసరములేదు. నా భీళొ
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 498
శ్రీ శివ నువో ప్రరాణనం
దీసికొని వెళ్ళినవాడు.
ఇదియే 74వ శివావతారము, వైశ్యనాథావతారచరితము మహానందకే గాక భక్తులకు బ్రహ్మానందము
. నొసంగునట్టిది. మరియు సజ్జనులకు సదభీష్టములను ప్రసాదించునట్టిది.
. ఇద్బానిని వినువారు వినిపించువారును స్వధర్మభ్రష్టులు కానివారై దేహాంతమున శివలోకము నొంది
యానందింపంజాలుదురు. .
ఇయ్యది “శివనిజ్ఞాన నర్వన్వ” మను శాంకరీయ ఆంధధ్రానువాద
(పనచనమున షడ్సింశాధ్యాయము.
సీప్తివింశాధ్యాయము
(ద్విజేశ్వరావతార చరితము)
సత్పురుషులకు శుభమును సుఖమును ప్రసాదించునట్టి ద్విజేశ్వరావతారమును గురించి
వినుండు!
భద్రాయువును శివుడు బుషభయోగిరూపమున ననుగ్రహించిన సందర్భమును పూర్వము
వివరించితిని. అట్టి భద్రాయువుందగు ధర్మప్రవర్తనమును పరీక్షింప ద్విజేశ్వరుందై శంకరుండవతరించెను.
భద్రాయువు-బుషభయోగి యొసంగిన ప్రభావమునంజేసి పగతుఅనోడించి సింహాసనము నధిష్టించియు
రాజ్యమును చేయుచుండెను.
సీమంతినీ చంద్రాంగదుల కుమార్తెయగు కీర్తిమాలినిని వివాహమాడి యామెతో సుఖముగా
విహరించుచు నొక్కనాడు భద్రాయువు తన ప్రియురాలిని తోడ్కొని వసంతకాలమున విహరించుటకు
నడవికిం బోయెను.
శరణాగతులను రక్షించు స్వభావముగల కీర్తిమాలినితో నరణ్యమున విహరించుచుండగా _
భద్రాయువుందగు ధర్మమును పరీక్షింప పరమేశ్వరుండు పార్వతీదేవితో గూడ నచ్చోటున కరుదెంచెను.
పిదప గౌరీశంకరులు బ్రాహ్మణదంపతులుగ నవతరింగగా శివమాయాప్రభావమున నొక వ్యాఘ్రము
గోచరించెను.
అట్టి పెద్దపులి వెంటాడుచుండ ద్విజదంపత లు వెజగంధి పరుగెత్తుచు దుఃఖించుచుండిరి.
అట్టివారిని భద్రాయువుగాంచి శరణ్యుండగుటచే రక్షింప నుద్యుక్తుండయ్యెను.
ఆ సమయమున ద్విజదంపతులు “మహారాజా! వ్యాఘ్రము మా యిద్దరిని a వై
ప్రాణిభయంకరమగు వీ వ్యాఘ్రము ౧ మమ్ము సంసారించునంతల్లో నే వ్రగిగ్గార్లక్షీచు"మని బ్రార్థించిం.
499
స! శ్రీ శన మనో ఫ్రరాణన్ష్య
అంత నా రాజపుంగవుండు దయాగర్ధహృదయుండై యవ్వారిని సమీపించి ధనుర్భాణముల
ననుసంధించువరకు మాయావ్యాఘ్రము (బ్రాహ్మణసతిపై పడి నడుమునంబట్టుకొనెను. అప్పుడు నా
సాధ్వీమణి ప్రాణనాథా! శంభో! అని విలపించుచుండ వ్యాప్రము ఆమెను విజచి తినుచుండెన్స్న,
అంతలో మహారాజు - తీక్టబాణములను వ్యాఘముపై వేయగా నయ్యవి “పర్వతముపై వర్షధారలవఠె
రిత్తపోవుచుండెను. వ్యాఘ్రము బలముగల దగుటచే బ్రాహ్మణతరుణిని లాగుచు త్వరగా దూరము
వెళ్లెను. అందువలన బ్రాహ్మణుండు-లోకరీతిననుసరించి మిగుల నేడ్చుచు మాటిమాటికి భార్యన్స
తలపోయుచు భద్రాయువును గురించి యిట్లు మాటలాడెను.
రాజా! నీ గొప్ప గొప్ప అస్త్రశస్త్రము లేమైనవి? నీ కవచము ఎట్టిది? పండ్రెండ్రు వేల యేనుగుల
బలము నేమి జేసితివి? నీ శంఖముతోడను ఖడ్గముతోడను ప్రయోజనము గానంబడుటలేదు. న్రీ
యాత్మశక్తియు కుంటుపడినట్లేనా? ఎట్టి బలమైనను నీయొద్ద లేదనియే చెప్పవచ్చును. ఒక్క పులిని
చంపంజాలకుంటి విగదా! కష్టపడువారిని కాపాడుట క్షతియుని లక్షణము కావున నీ జన్మకుం దగిన
ధర్మము నశించినపుండు నీవు జీవించుటలో నర్థ మెద్దియు గోచరింపదు. ఆర్హులై శరణాగతులగువారిని
రాజులు తమ ప్రాణములను సంపద నడ్డు పెట్టియైనను రక్షింపవలెను గదా! ఆర్హులను కాపాడలేని
క్షత్రియులు మరణించుట మేలు, దానము లేని ధనికులు గృహస్థులై యుండుటకన్న సన్న్యాసులగుట
సమంజసము; దరిద్రులను దీనులను రక్షింపలేని ప్రభువులు విషముంద్రాగియైనను అగ్నింబడియైనను
ప్రాణములను గోలుపోవుట మంచిదని నా యభిప్రాయము.
ఇవ్విధము విలపించుచున్న బ్రాహ్మణుని మాటలలో నిజతిరస్మారము ఇమిడి యున్నదని భద్రాయువు
గమనించి “దైవము 'ప్రతికూలించినందున నా పౌరుషము అడుగంటినది. కీర్తియు లోపించినది.
గొప్పదోషంబు సంఘటించుచున్నది. క్షత్రియకులమునకుందగిన రక్షణధర్మము నా యందు శూన్యమైనది.
కావున నా రాజ్యము ఆయుష్యము ఐశ్వర్యము సమస్తంబు క్షీణించును. ఆలుంబోగొట్టుకొని కుందుచున్న
బాపని నా యసువుల నొసగియైనను సంబరపెట్టుదునని మదిని గట్టిగా నిశ్చయించుకొని భద్రాయువు
కపట(బ్రాహ్మణుని పాదములపై వ్రాలి యాతని నూజడించుచు నిట్లు విన్నవించెను.
విప్రోత్తమా! నా యందు దయందలచి దుఃఖమును విడనాడుము! నిజప్రభావమును పోగొట్టుకొని
బాధపడుచుంటిని. నీ వాంఛిత మెద్దియో సెలవీయుము! సమర్పించెదను. '
"అంత నా భూసురుండు “రాజా! (గుడ్డివానికి అద్ద మెందులకు? బిచ్చగానికి ఇల్లెందులకు?
మూర్భనకు పుస్తక మెందులకు? భార్యలేనివానికి ధన మెందులకు? కావున పత్నీరహితుండవైన నేను
ఎట్టి రతిసుఖముల ననుభవింపనందున 'నీ ధర్మపత్ని యగు పట్టపురాణిని కోరుచున్నాను. సమర్పించుమో”
ఆని యాచింపగా భూపతి తన మనంబున “గజాశ్వములను పాతాళాది చతుర్ధశలోకములను చివరకు
నిజశరీరమునైనను దానముంజేయుట లోకమునంగలదు. కాని కళత్రము నొసగుటలేద” నిచింతిలి
“స్వామీ పరస్ర్త్రీగమనము వలన కలుగు దోషమును నూర్లకౌలది ప్రాయశ్చిత్తములతో గూడ పోగొట్టుకొనరాడు
గదా!” అని ప్రార్థించెను.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative .
500
ష్ణ శ్రీ శివ మహా ప్రరాణను
“సద్యస్మాలమున భార్య నీతనికి సమర్పించి నిర్భోషనై అగ్నింబ్రవేశింతును.
ఇందువలన నా కీర్తి లోకమున చిరస్థాయి కాగలదు” అని నిశ్చయించుకొని వీతిహోత్రుని రగుల్మొలిపి
బ్రాహ్మణుని పిలచి యుదక విసర్దనముతో పత్నీదాన మొనర్చెను. మరియు వెనువెంటనే భద్రాయువు
స్నానముంజేశి దేవతాముఖ్యులకు యొక్కులిడియు నగ్నికి ముమ్మారు ప్రదక్షిణము నొనర్చి యేకాగ్రచిత్తమున
శివుని ధ్యానించుచు మంటలయందు పడుచుండెను. 3 ష్ష్‌
తన పాదారవిందముల యందే మనంబు నిలిపి యగ్నిప్రవేశముంజేయుచున్న భద్రాయువును
వారింప పరమేశ్వరుండు సాక్షాత్మరించెను.
ఆహా! ఆ దివ్యసుందర విగ్రహమును వర్ణింప నెవరు చాలుదురు?
ఐదు ముఖములు, మూడు కన్నులు, చంద్రరేఖయు, ట్రేలాడుచున్న పచ్చని తళలు గల జడల
కొప్పును, మధ్యాహ్నసూర్యకోటి తేజంబును, తామరతూడువంటి తెలుపువన్నెయు, గజచర్మ వస్త్రంబు, గంగా
తరంగములచే తడుపంబడిన జటాజూటంబును, నాగేంద్రహార వేష్టిత కంఠము, కిరీటము మొలనూలు
అంగదములు కంకణములు ఇత్యాది భూషణములును, త్రిశూలము ఖడ్గము మంచపుకోడియు గొడ్డలి
జింకతోలు మృగము అభయము[ద్రయు వరదము[ద్రయు వజ్రాయుధంబు పినాకంబు నను
కరభూషణములును, కలిగి వృషభముపై నీలకంఠ విరాజమానుండై కన్పట్టు_ పరాత్పరుని కీర్తిమాలినీ
వరుడు (భద్రాయువు) కనులార గాంచెను.
ఆ సమయమున నమరుల పుష్పవర్షము - అంతరిక్షమునుండి భగవానునిపై కురియుచుండుటయే
గాక మంగళవాద్యములు మోగింపంబడుచుండెను. మరియు దేవతాస్త్రీలు నాట్యమాడుచుండిరి.
హరిబ్రహ్మాదిసురలు నారదాది మహర్షులు నేతెంచి స్తోత్రములంజేయుచుండిరి. మహోత్సవము చెలరేగి
శివభక్తిని పురిగొలుపుచుండగా భద్రాయువు భక్తిచే తలవంచి దోసిలొగ్గియుండుటయేగాక శివదర్శనమువలన
హృదయము ఉప్పొంగుచుండ ఆనంద బాప్పములచే నొడలిందడుపుకొనుచు గగుర్పాటుంజెందుచును.
కంఠస్వరము తడంబడుచుండ విహితవాక్యములతో ననేకవిధముల నుతించెను.
పార్వతీసహచరుండైన పరమేశ్వరుండు ప్రసన్నుండై “రాజా! వరమునడుగుము! నీ ధర్మప్రవర్తనమును
పరీక్షింప ద్విజుడనై వచ్చితిని. పెద్దపులిచే కరువంబడిన తరుణి పార్వతీదేవి యని తెలుసుకొనుము!
వ్యాఘ్రము కల్పితంబ్యు నీ ధైర్యమును పరిశీలింప వలెనని నీ భార్యనడిగితి” నని సంభాషింప మహారాజు
మరల ప్రణమిల్లి వినయవిధేయతలు ఉట్టిపడుచుండ నిట్లు ప్రార్థించెను.
'సంసారతాపముచే తపించుచున్న నాకు నీ దర్శనము అబ్బినది. ఇంతకుమించిన ష్‌. మెద్ది?
ఏన నొక్క వరము నడుగుదును. నాతండ్రియగు వజ్రబాహుమవోరాజు తన భార్యత్‌ కూడ
* 0౮6+0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
501
ఖీ శ్రీ శివ మహో ప్రరాణన్స
నిన్నారాధించినవాడు. నేనును సపత్నీకముగ నీ భక్తుడనే గదా! పద్మాకరుండను వైశ్యుండు, ఆత్రని
కుమారుండగు సునయుండును నీ యందు అనన్యభక్తిగలవారు. ఇట్టి మమ్మందరిని నీ పరమధామమునందు
సీ సేవకులుగా నివసింపంజేయుము! +
అంత కీర్తిమాలినియు “దేవా! నాతల్లిదండ్రులగు సీమంతినీచంద్రాంగదులకు నీ సన్నిధానము
ననుగ్రహింపుము!” అని యాచించెను.
నందికేశ్వరుండు సనత్ముమారునికి, సనత్ముమారుండు వేదవ్యాసునకు, వేదవ్యాసుడు సూతునక్తు,
సూతుండు శౌనకాదులకును చెప్పిన శివమహాపురాణము భాగవతాదిగ్రంధములకన్న ప్రాబీనమై
(ప్రమాణమూర్ధన్యమునై విలసిల్లునట్టిది. ఇది ప్రమాణము కాదనియు మందాధికారులకు
ఉపయోగించునదనియు ఆలపించువారు అంధులనియే చెప్పవచ్చును.
క్రీర్తిమాలినీభద్రాయువుల ప్రార్థనమును శంకరుండంగీకరించి యవ్వారికందరికి నంత్యకాలమున
కైలాసనివాసమును ప్రసాదించి యంతర్శితుండయ్యెను.
భద్రాయువు భర్గుని కటాక్షమునకు పాత్రుండై చిరకాలము ప్రపంచసుఖముల ననుభవించి తన
శాసనము చెల్లునట్లు పదివేలవత్సరములు రాజ్యము సేసియు కుమారునికి పట్టముంగట్టి కీర్తిమాలినితోగూడ
శివసాయుజ్యము నొందెను.
సీమంతినీ చంద్రాంగదులును శివభక్తిప్రభావమున ప్రారబ్ధాంతమున శివలోకమున కేగి శివానందము
ననుభవించుచుండిరి. . +
భద్రాయువును పరీక్షించి రక్షించిన శంకరుని ద్విజేశ్వరావతారమును గురించి చదివినవారు
వినినవారు వినిపించినవారును స్వధర్మభ్రప్టులుగాక చిత్తశుద్ధిగలవారై శివజ్ఞాన నిధులగుదురు. .
ఇద్ది 75వ యవతారము
ఇయ్యది “్రనవిజ్ఞాన సర్వస్వ” మను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
(ప్రనచనముతో ఇరునదివీడన యధ్యాయము.
ఇరువదియనిమిదవీ యధ్యాయము
(యతినాథ హంసావతారములు)
మేజలేని యానందము నొదవంజేయునది యతి నాథావతారము, 'అర్భ్బుదమనంబడు పర్వతముచెంలే |
ఆహుకుండను బోయవాడు నివసించుచుండెను. ఆతని భార్య ఆహుక యను పేరుంగలిగి పతివళేగొ
నుండెను. ఇద్దరును నిండు భక్తిని నిత్యము శివారాధనముంజేయుచుండెడివారు.
ఇట్లుండగా వీరిని పరీక్షింప శంకరుండు సన్న్యాసి రూపమున నచ్చోటున కేతెంచెను. ల
సమయమున నాహుక్తుడు ఆహారమునకై అడవికింబోయి గ్గహముంజేరిననాడై యతినాథుని పూజిం
nasi. An eGangotri Initiative
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Vara 502
స్ట 1 శ్రీ శవ మహా పురాణం
అంత యతినాథుండు భయపడుచున్న బోయవానిని “ఈ రాత్రి నిద్రించుటకు చోటు నిమ్మ“ని యాచింప
భిల్లుండు “స్వామీ! స్థలము కొద్దిగా నున్నది ఎట్లు విశ్రమింతువు?” అని విన్నవించెను.
అటులైన వెళ్లెద నని నడచుచున్న యతినాథుని గమనించి ఆహుక ప్రాణనాథా! యతినాథునకు
స్థలము నొసగుము! అతిధిని విముఖునింజేయకుము! అతిధిని స
యతినాథుని తన పత్నిని మెప్పించి యా రాత్రి యింటిలో నుండంజేసి తాను ఆయుధములంగైకొని
బయట నుండెను. i
క్రూరజంతువులనేకములు భిల్లుని సమీపించి బాధించుచుండ నాతండు తన చేతనైనంత యత్నించి
చివరకు వేసారినందున నయ్యవి భిల్లుని భక్షించెను. .
తెల్లవారునపుడు యతినాథుండు మేలుకొని బయటకు వచ్చి జంతువులచే చంపంబడిన బోయవానిని
చూచియు మిగుల దుఃఖించుచుండ బోయది “మహాత్మా! ఈతని మరణము సమంజసమైనదనియే
చెప్పవచ్చును. నేనీతని ననుసరింతును. చితాగ్నిని రగుల్మొలుపుము! ఉత్తమ స్రీలు భర్తతో సహగమనముం
జేయుట సనాతనధర్మమై యున్నదని ప్రార్థించెను. యతినాథుండు బోయదాని మాటలు పాటించినట్లు
నటించుచు కజ్జలంబేర్చి యంటించిన నిప్పునందు స్వధర్మపరాయణురాలగు ఆహుక ప్రవేశించెను.
అట్టితటి కరుణాసము[ద్రుండగు శంకరుండు ప్రత్యక్షమై “ధన్యురాలా! ధన్యురాలా! నీ భక్తికి
స్వధర్మాచరణమునకును ప్రసన్నుడనైతిని. వరమునడుగుము! ఇచ్చెదను” అని యనుగ్రహింప నామె
నేమియు పలుకంజాలనందున (శంకరుడు) దిగువవిధము సెలవీయవలసి వచ్చెను.
ఆహుకురాలా! నేనే యతినాథుడనై వచ్చితిని. మీరు పునర్దన్మమును పొందినపుడు హంసరూపుం
'డనై మిమ్ము భార్యాభర్తలుగ కలుపుదును. భిల్లుండు నైషధనగరమున వీరసేన మహారాజునకు కుమారుం
'డుగ జన్మించి నలుండను పేరుతో పెంపొందును. ఇంక నీవు విదర్భ రాజధానియందు భీమరాజునకు
.కుమార్తెవై దమయంతి యను పేరంబజగుదువు! మీరిరువురును దంపతులై రాజభోగముల ననుభవించి
యెగీంద్ర దుర్లభంబగు మోక్షసా'మ్రాజ్యమున పట్టభద్రులగుదురు!
ఇవ్విధము శంకరుండు సంభాషించి లింగస్వరూపుండయ్యెను. ఆహుకదంపతుల ధర్మప్రవర్తనమును
గమనించి యచ్చ్వోటుంబాయంజాలక నుండుటచే నచలేశ్వరుండను పేరు ఆ లింగమున కేర్పడినది.
శివానుగ్రహమునంజేసి భిల్లదంపతులు దమయంతీ నలులుగా జన్మించినందున నవ్వారిని
సమకూర్చుటకు శివుండు - రాజహంసస్వరూపుండై పూర్వజన్మలో చేసిన సత్మారముందగు పుణ్యమును
సార్థకము నొనర్చవలసివచ్చేను. శంకరుని హంసావతారము దమయంతీనలుల మధ్య రాయబారము
సలిప్పి యవ్వారికి మహానందము=నొనంగూర్వినట్టిది.. Varanasi. An eGangotri Initiative మ
మ.
శ్రీ శివ మహో ప్రరాణన
యతినాథావతారము హంసావతారంబు గల నీ చరితమునాలకించిన వారు వినిపించినవార్తు
నుత్తమగతిని పొందుదురు. కావున నిట్టి భగవదవతారచరితములను పండితుల వలన పామరు లాకర్ణించి
ధన్యులై శివానుగ్రహపాత్రులగుదురు గాక!
ఇయ్యది “ిననిజ్ఞాన సర్వస్వ”, నును శాంకరీయ ఆం(ధ్రానువాద
ప్రవచనమున ఇరువది యెనిమిదన యధ్యాయము.
ఇయ్యనవి ' 76వ 77వ యవతారములు.
(శివుని కు)
శంకరుడు నభంగుండనువానికి జ్ఞానము నుపదేశింప కృష్ణదర్శనుండను పేరు నవతరించెను.
శ్రాద్ధదేవునకు ఇక్ష్వాకు మొదలగు కుమారులుండిరి. అవ్వారిలో తొమ్మిదవవాడగు నభగుని
కొమరుండు నాభగుండనువాడుండెను. నాభగుని కుమారుండే అంబరీషుండు; ఈతండు విష్ణుభక్తుండై
చేయు బ్రాహ్మణభక్తిని పరీక్షించి దుర్వాసుడు ప్రసన్నుడయ్యెను. అంబరీషుని తాతయగు నభగుని
చరితమును చెప్పుచున్నాను. వినుడు! నభగుండు వేదశాస్త్రముల నభ్యసింప బహుకాలము గురుకులమున
నివసించుచుండగా ఇక్ష్వాకుప్రముఖులగు సోదరులు జనకు ననుమతిని విభక్తులై తమ తమ భాగములను
పరిగ్రహించి సుఖముగానుండిరి. నభగునకు భాగము నీయకుండిరి. నభగుండు వేదములను
సాంగోపాంగములంజదివి గురుకులము నుండి గృహమున కేతెంచి “నాకు భాగము నీయుంద”ని సోదరుల
నడుగగా నవ్వారు “విభాగ సమయమున నిన్ను మరచితిమి. అందువలన మన జనకుని నీకు భాగముగా
నిచ్చుచున్నాము. తీసుకొనుము!” అని చెప్పినందున నభగుండు తండ్రింజేరి “నాయనా! నేను గురుకులమున
నున్నతణి సోదరులందరు నన్నువిడచి విభాగములంబరి[గ్రహించిరి. తరువాత నేను వచ్చి విభాగము
నర్థింపగా నిన్ను నా భాగముగ చూపినారు” అని విన్నవించెను.
అంత ్రాద్ధదేవుండు మిగుల నచ్చెరువు నొంది నభగు నూఅడించి “సోదరుల మాట నిజము
కాదు. నిన్ను మోసగించిరి. నేను దాయభాగము నెట్లగుదును! ఐనను నన్ను చూపినందున నీకు
జీవనోపాయముంజెప్పెదను.
అంగీరసులనంబడు సుమేధస్కులు గావించు యజ్ఞమునకు వెళ్ళి యచ్చోటవారికి వైశ్వదేవసూక్షముల
రెంటిని వక్కాణించినయెడల నా జన్నము పరిపూర్ణంబగును. అట్టి టి యజ్ఞమును ముగించి స్వర్గమునకు
వెళ్ళుతణి నవ్వారు యజ్ఞశేషము నంతయు నీ కొసగుదురు.”
అని నుడువగా నభగుండు పితృవాక్యమును పాటించి యజ్ఞవాటికంబ్రవేశించి విశ్వేదేవతాకములగే'
వేదసూక్తముల నుచ్చరించినందున నాంగీరసులు సంతృప్తిపడినవారై తమ తమ యజ్ఞశేషములను నభగునకు
సమర్పించి స్వర్ణముంజేరినవారైరి.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An 62400011 Initiative 504
మ
ఖీ శ్రీ శివ మనో ప్రరాణనం
be సమయమున యజ్ఞద్రవ్యమును స్వీకరింప నుద్యుక్తుడైన నభగుని పరీక్షించుటకు
శంకర సర్వాంగసుందరవేషమున కృష్ణదర్శనుండను పేరంబజగుచు ప్రత్యక్షమై “ఓయీ! నీవెవడవు?
అంత నభగుండు నముడై “అయ్యా! అంగీరసబుషులు ఇచ్చినదీ యజ్ఞద్రవ్యము; నీవెట్లు నన్ను
వారింతువు? అని ప్రశ్నింప కృష్ణదర్శనుండు ఈ మన వివాదమును నీ తండ్రియే పరిష్కరించును.
వెళ్ళియడుగుము!” అని సమాధానముంజెప్పెను.
నభగుండు శ్రాద్ధదేవునింజేరి కృష్ణదర్శనుని యభిప్రాయముందెలుపగా నాతండు కుమారునితో
నిట్లనియెను.
నాయనా! నభగా! ఆ పురుషుండు సామాన్యుండు కాడు. శంకరుంేను; యజ్ఞ[ద్రవ్యమంతయు
శివునిదిగా చెప్పబడుచున్నది. (ప్రపంచగత వస్తువులన్నిటిపై శంకరునిదే యధికారము.
నిన్ననుగ్రహించుటకే కృష్ణదర్శనరూపమున వచ్చినవాడు. అచ్చోటున కేగి యాతనిని ప్రార్థించుము.
అపరాధమును క్షమించుమని వేడుకొనుము! శరణాగతుండవు కమ్ము! హరి బ్రహ్మాద్యమరుంలు సిద్ధులును
బుషులందరును శివానుగ్రహమువలననే తమ తమ కర్తవ్యములను నిర్వహించుచున్నవారు. వేయేల?
త్వరగా వెళ్ళి మహేశ్వరుని ప్రసన్నునిం జేసుకొనుము!
అంత నభగుండు కృష్ణదర్శనుని సమీపించి “దేవా! ముల్లోకముల యందలి సర్వస్వంబును
నీయదే యని మాతండ్రి నుడివెను. యజ్ఞశేషము నీదే యని వేరుగా చెప్పనవసరములేదు. తెలియక
మాటలాడితిని. నా యపచారమును మన్నించుము!” అని ప్రార్థించి దీనుండై దోసిలొగ్గియు వివిధముగ
నుతించెను.
ఇంతలో శ్రాద్ధదేవుండు నచ్చోటునకేతెంచి శంకరునకు ప్రణతుండై తన కుమారుని యపరాధమును
క్షమింపుమని వేడుకొనెను. హరిబ్రహ్మేంద్రాది దేవతలును సిద్ధులును మునులు నరుదెంచినవారై '
నమస్కరించి యంజలింఘటించియు ప్రణమిల్లి పలువిధముల శంకరునిం (బ్రార్థించుచుండిరి.
అంత శంకరుడు ప్రసన్నుడై యమరులను దయంగాంచి నభగునితో చిరునగవున నిట్లనియెను.
నీ తండ్రి చెప్పినది యథార్థంబేను; నీవు నంతియే పలికితివి. అందువలన మీ విషయమై
ప్రసన్నుడనైతిని. బ్రహ్మజ్ఞానమును ప్రసాదించుచున్నాను. ఈ యజ్ఞద్రవ్యమునంతయు పరిగ్రహింపుమ!
జీవితకాలము నంతటను నిర్వికారుండవై సుఖముల ననుభవించి యంత్యకాలమున శివసాయుజ్యము
నొందుదువు!
సత్యము తప్పనివారిని కరుణించు స్వభావము గల మహేశ్వరుండు తత్రత్యులందరు చూచుచుండగా
నంతర్భానముంజెందెను.
నారాయణుండు పితామహుండును దేవేంద్రుండును బుషిముని గంధర్వాదులును శివుండు '
అంతర్జితుండైన దిశకునమస్మగించితను: శమంనినాసముల్లకుంజరిక్కిం,; Initiative a
స! శ్రీ శివ నువో పురాణవ్య
శ్రాద్ధదేవుండును నభగునితో కూడ స్వగృహముంజేరి యనేకభోగముల ననుభవించి జీవితాంతము
నందు పరమపదమును. పొందెను.
నభగునకు బ్రహానందము నొసగినట్టి ట్టి కృష్ణదర్శన శివావతారమును యథామతి వర్ణించితిని. భక్త్వ్సుక్షి
ప్రదమగు నీ యాఖ్యానమును చదువువారు వినువారును పండితులగుదురు. మంత్రజ్ఞు లగుదురు,
చివర నుత్తమగతి వొందుదురు. J
ఇయ్యది “శినవిజ్ఞాన నర్వస్వు” నును శాంకరీయ ఆం(ధ్రానువాద
(ప్రనచనమున వీకోనత్రింశాధ్యాయము.
ఇయ్యది 78వ యవతారము.
మై
[_త్రింశాధ్యాయేము _
అ
(శివుడు అవధూతేశ్వరు(డగుట)
శంకరుడు దేవేంద్రునీ గర్వమును పరిహరింప నవధూతయయ్యెను. ఒకప్పుడు బృహస్పతితోడను
ప్రముఖామరులతోడను దేవేంద్రుండు స్వర్ణమునుండి బయలుదేరి కైలాసమునకు శివదర్శనమునకై
వెడలుచుండెను. అంత శంకరుండు నిజదర్శనము నపేక్షించిన గుర్వింద్రుల రాకను గమనించి
తద్భావమును పరీక్షింప నవధూతయై దిగంబరుండుగను మండుచున్నవానింబోలి కైలాసమార్గము నడ్డగించి
నడుమునంగట్టింబడిన బట్ట (వ్రేలాడుచుండ నిలువంబడియుండెను.
అప్పుండు గుర్వింద్రులు శివసన్నిధానమున కేగుచు మార్గమధ్యమున భయంకర పురుషునిం గాంచి
నివ్వెరపడుచుండిరి. దేవేంద్రుండు స్వాధికారమదమత్తుందై శంకరుండని గుర్తింపంజాలక “నీవెవండవు?
దిసమొలతో నెక్కడినుండి వచ్చితివి? నీపేరెద్ది? నిజము వడిగా చెప్పుము! శంకరుండు తనచోట
నున్నవాడా? వేరుచోటున కేగెనా? వానింజూచుటకు నేను దేవతలను వెంటనిడుకొని బృహస్పతితో
కూడ వెళ్లుచున్నాను” అని నుడువగా నా విచిత్రపురుషుండు బదులుం జెప్పుకుండెను. రెండుమూడు
తడవలు ప్రశ్చించినను శంకరుడు అవధూతస్వరూపమున నింద్రుని గర్వమును తొలగించు తలంపున
నేమియు నుత్తరింపకుండెను.
అందువలన నమరేంద్రుండు క్రుద్ధడై “మూఢా! ఎన్నితడవలు అడిగినను మాటలాడకుంటివి.
కావున నిన్ను వజ్రాయుధముతో కొట్టుదును. ఎవరు నిన్ను రక్షింతురోచూచెదను” అనుచు దిగంబరునిపై
వజ్రాయుధమును లేపగా నద్దానిని పరమేశ్వరుండు స్తంభింపంజేసెను. మరియు తేజస్సుచే
మండిపడుచుండెను.
మంత్రముచే జడియుచున్న సర్పముంబోలె నింద్రుండు లోలోన బాధపడుచుండెను.
అట్టి యవధూతేశ్వరుని వైఖరింగాంచి బృహస్పతి వినముండై దోసిలొగ్గియు సాష్టాంగప్రణామమ
నొనర్చి “దేవదేవా! శరణాగతవత్సలా! ప్రసన్నుడవు కమ్ము! (బ్రహ్మి ష్వాదు దులుంగూడ నీ మాయో
angotri Inia
CC-0. Jangamwadi Math Collection, ee) An eG
tive 508 న
శ్రీ శవ నువో పురాణము
ప్రభావమును గుర్తిరుగంజులరు. నీ యను(గహమునకు పాత్రులగువారు మాత్రము నీ మహిమ.
దెలుసుకొనంజాలుదురు” అని ప్రార్ధించియు దేవేంద్రుని శంకరుని పాదములపై పడవేసినవాడె “మహాదే 1
శరణాగతుందైన అమరనాథుని రక్షించుము! శిక్షింపకుము! నీ ఫాలనేత్రమునుండి యావిర సం
అగ్నిజ్వాలను ఇంద్రునిపై పడకుండంజేయుము!” అనియు విన్నవించెను. స a
అంత కరుణావరుణాలయుండగు మహాదేవుడు మందస్మిత వదనారవిందుండై “కోపమున
బయలుసడిన వహ్నిజ్వాలను “పాము కుబుసమునువలో మరల ఫాలనేత్రమున ధరింపజాలను” అని
వక్కాణింప వాచస్పతి దీనుండై వణకుచు “దేవా! భక్తవత్సలుండను పేరు నిలువంబెట్లుకొనుము! భకుడెన
దేవేంద్రుని కాపాడుము! నీ ఫాలనేత్రాగ్నిని మరియొకచో పడవేయుము! భక్తులనుద్దరించువాడవు!”
అని ప్రార్థించెను. | ్‌
అంత శంభుడు దయగలవాడై “బృహస్పతే! నీ వినయమునకు విధేయతకును సమయోచిత
ప్రార్థనమునకును ప్రసన్నుడనై వరము నొంగుచున్నాను. ఇంద్రునకు జీవము (ప్రాణము) నిప్పించుటచే
“జీవుల డను పేరు గలిగియుందువు! ఈ ఫాలనేత్రాగ్ని జ్వాల ఇంద్రుని బాధింపకుండ దూరమున
పడవేయుదును” అని పలికి ఫాలాగ్నిజ్వాలను కరమునిడుకొని లవణసముద్రమున విసరివేసెను.
తరువాత నా ఫాలాగ్నిజ్వాల-సముద్రమున బాలుండయ్యెను. ఆ బాలుందే జలంధరుండను పేరున
పెద్దవాడై అసురుల యధిపతిగా లోకకంటకుండైనందున శంకరుండే యవ్వానిని కదనమున వధించెను.
ఇవ్విధము ఈశ్వరుండు అవధూతావతారమున స్వలీలావిలాసమహిమం జూపెట్టి మాయ మయ్యెను.
అమరులందరును నిర్భయులగుటయేగాక ఇంద్రబ్బహస్పతులును భయమువీడి సుఖముగా తమ
నివాసములకుంజనిరి. ఎవనిం జూచుటకు వెళ్లుచున్నారో అట్టి పరమపురుషని నడిత్రోవయందే నవలోకించి
కృతార్థులైన గుర్వింద్రులు స్వస్థానమున నిశ్చింతగా నుండిరి.
పరమేశ్వరుని యవధూతావతారము దుష్టశిక్షకంబు శిష్టరక్షకంబునై వెలయునది. ఇయ్యది
వినువారిని వినిపించువారిని తరింపంజేయుటేగాక కీర్తికరంబు సుఖప్రదంబును గాదే!
ఇయ్యది “ివనిజ్ఞాన నర్వన్వ” నును శాంకరీయ ఆంధధ్రానువాద
ప్రనచనమున ముప్పదియవ యధ్యాయను.
ఇద్ది 79వ యవతారము.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
507
(శివుని భిక్షువర్యావతారము)
శంకరుండు తన భక్తులయందలి దయతో భిక్షుకుడుగ నవతరించిన వృత్తాంతమును వివరింతునని
సూతుడు శౌనకాదులకు చెప్పందొడంగెను.
విదర్భదేశమున సత్యరథుండను పేరుగల మహారాజు సత్యప్రవర్తనుండై ధర్మము తప్పకుండ
శివభక్తులను (ప్రేమించుచుండెను.
సత్యరథుండు భూరాజ్యమును చాలకాలము పరిపాలించుచుండ నొకప్పుడు శాల్వరాజులు సత్యరథని
పురము నాక్రమించి యుద్ధముంజేయంగా అందు సత్యరధుండు బలవంతులగు శాల్వరాజులతో పోరాడం
జాలక మరణించెను. సత్యరధుని సైనికులు కొందరు మరణించిరి. మరికొందరు మంత్రులతో కూడ
పారిపోయిరి. . అట్టి నృపుని ధర్మపత్ని గర్భవతియగుటచే శతృవులు ముట్టడించిన నెట్లొ నొకవిధముగా
అంతఃపురమునుండి వెడలి కొంతదూరము నడచి శివపాదారవిందములను స్మరించుచు దుంఖించుచు
తూర్పుదిశకు పయన మయ్యెను.
అట్టితతి శివానుగ్రహమువలన నిర్జన ప్రదేశమున నొక కొలనుంజూచి సుకుమారి యగుటచే
కొలనుగట్టున చెట్టునీడను విశ్రమించుచుండగా దైవవశమున సుముహుర్తమున సర్వలక్షణసంపన్నుం
డగు నొక సత్పుత్రుడుదయించెను. ఆ తరువాత నామె దప్పింగొనియున్నందున కొలనులోనికి వెళ్ళి
మంచినీటి ద్రాగ నుంకించుచుండ మొసలి పట్టుకొనినందున నప్పుడే మరణించెను.
దైవవశమున తలిదండ్రులను పుట్టగానే పోగొట్టుకొనిన బాలుడు ఆకలిదప్పులచే బాధపడుచు
సరస్తీరమునందు ఏడ్చుచుండెను.
సర్వాంతర్యామియగు సదాశివుండు బాలునిపై కరుణంగలవాడై ఒకానొక భిక్షకురాలిని ్రేరేపింప
నామె నచ్చోటునకు మార్గవశమున నేతెంచి బాలుని చూచుచుండెను. ఒక్క వత్సరపు కొమరుండు నామె
చంక నుండెను. “మానవ సంచారములేని చోటున నీ బాలుడు జన్మించుటెట్లు? ఇది నూహింప
నలవింగానిది; చెప్పతజముంగానిదియు: బొడ్డుకోయని పిల్లవాడు నేలపై పరుండియున్నవాడు; బాలుని
ముఖము రాణించుచున్నది. ఎవని కుమారుడో, వీని వృత్తాంత మజయనిది వీనింబరిగ్రహింతు నెట్లు?
కన్నకొడుకును వలె వీనిని పోషింపవలెనని నా మనంబు కోరుచున్నయది” అని యా బ్రాహ్మణవనితే
చింతించుచుండ భక్తవత్సలుండగు శంకరుండు లీలావిలాసచతురుండగుటచే బిచ్చగాడై యచ్చోటున
సాక్షాత్కరించి చిరునగవుతో నిట్లు సంభాషించెను.
విప్రభామినీ! సందేహింపకుము! ఈ బాలుని పోషింపుము! వీనితో శుభము కలుగును.
అంత నామె విధేయురాలై “నా భాగ్యవశమున తమరు తారసిల్లితిరి. తాము చెప్పినట్లు వీనిని
పోషింతును. కాని వీడెవడో, ఎవని కుమారుడో తెలిపినచో బాగుండును. నీవెవరో నటులే వక్కాణింసమ'
నీవు శివుండవే యనియు ఈ బాలుండు నీ భక్తుండనియు నా యంతరాత్మ నొక్కి చెప్పుచున్నయది.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An a Initiative
నమ.
rm
a
eh . శీ శివ మహో ఫ్రురాణనం
కర్యదోషమున నీ స్థితి సంభవించినది? ఐన నీ బాలుండు పెద్దవాడై నీ యనుగ్రహముంజైంది భవ
నిర్ముక్తుండు కాగలడని తోచెడిని, నీ మ్రప్రామవలననే నేను దారితప్పి యిచ్చోటున కేతె చనల.
ప్రార్థించి ప్రశ్నింప నా కరుణామయుండు దిగువవిధము వాక్రుచ్చెను. ee
శివభక్తుడైన సత్యరథుని కుమారుండీత
నిహతుండయ్యెను. సత్యరథుని పట్టపురాణి
బయటపడినదై ఈ కొలనుగట్టున బాలునింగని
బడినదై యసువులం బాసినది.
మరల నిట్లు బ్రాహ్మణి ప్రశ్నించెను.
శాల్వరాజులు స్వల్పరాజ్యభోగముల నాశించి సత్యరథుని సుఖభోగసమయమున వధించిరెందులకు?
ఈతని జనని మొసలిచే నెందుల కీడ్వంబడినది? బాలుడు జన్మతః అనాథుండెందులకయ్యెను? నా
కుమారుండు దరిద్రుండుగా నెందుకు జన్మించెను? ఈ బాలులిరువురకు సుఖసౌభాగ్యములు చేకూరుటెట్లు?
అంత భిక్ష్యువర్యుండు సంతసించుచు నిట్లు ఐదులుంజెప్పెను.
విప్రభామినీ! నీ ప్రశ్నల కన్నిటికిని సమాధానము నాలకింపుము! బాలుని జనకుండు
పూర్వజన్మమున పాండ్యరాజై శివభక్తికలిగి ప్రజలను రంజిలంజేయుచుండెను. పాండ్యరాజు
ప్రతిత్రయోదశియందు నక్తవతము నవలంబించి ప్రదోషకాలమున శివారాధనము నొనర్చుచుండెను.
ఇట్లుండ నొక్క త్రయోదశిని ప్రదోషమున పరమేశ్వరుని పూజించుచుండ గొప్ప కలవరము వినంబడగా
పగతురు వచ్చినారని భావించి శివపూజమధ్యనుండి లేచినవాడై బయలువెడలెను.
ఇంతలో నాతని మహామంత్రి శతృరాజుంబట్టుకొని సమీపింపగా వాని యపరాధమును
పరిశీలింపకయే మహాక్రోధవశమున తల నరికించెను. తరువాత నశుచిగా నుండియే శివారాధనమును
విస్మరించి రాత్రివేళ భుజించినవాడయ్యెను. ఆతండే విదర్భరాజై జన్మించి పూర్వజన్మయందలి శివాపచార
దోషమువలన సుఖభోగ కాలముననే శతృవులచే 'సంహరింపంబడినవాడు.
ఈ బాలుందే పూర్వజన్మమున పాంద్యరాజకుమారుండై జనకుం డొనర్చిన శివారాధనమును పూర్తిం
జేయని కారణమున ప్రస్తుతము సర్వస్వమును పోగొట్టుకొని పుట్టినవాడు.
బాలుని తల్లి-పూర్వజన్మమున సవతిని కపటముగా చంపినందున నిప్పుండు మొసలిచే పట్టుకొనం
బడెను. ఇద్ది వీరి (ప్రవృత్తి;
శ్లో! అనర్చితా శివం భక్త్యా - ప్రాప్నువంతి దరిద్రతామ్‌ ॥ 58
పూర్వజన్మమున భక్తిచే శివు నారాధింపని వారీ జన్మమున దరిద్రులగుదురు. ఇంకనీ
కుమారుండు పూర్వజన్మమున (బ్రాహ్మణోత్తముండై ప్రతిగ్రహములతోడనే జీవితముంగడిపి యజ్ఞయాగాది
సత్మార్యములను తదితర పుణ్యముల నిసుమంతయు చేయలేదు. ఆ కారణమున ae he
తద్భోష పరిహారార్థము శంకరునికి శరణాగతురాలవు కమ్ము! ఈ బాలురకు ఉపనయనముంజేసి
శివారాధనమును చేయంచుము!”*శివుండు' మేలొనంగూర్చును.:! eGangotri Initiative
డు; నత్యరథుండు సంగరమున శత్రువులచే
-గర్భవతి యగుటచే వగవారినుండి తప్పించుకొని
దప్పిచే కొలనునీటిం ద్రాగునపుడు మొసలిచే లాగం
ఫ్రీ, శ్రీ శివ మహో ప్రరాణనృృ
ఇట్లు బ్రాహ్మణవనిత కుపదేశించి శంకరుండు నిజరూపమును చూపగా ఆతండే మహేశ్వరుండ్షన్న
గురించి యామె ప్రణతురాలై కంఠము తడబడుచుండ ననేక విధముల నుతించెను. అప్పుడు
పరాత్సరుండు బ్రాహ్మణి ననుగ్రహించి యంతర్హితుండయ్యెను.
అంత నా విప్రభామిని తన కుమారుని రాజకుమారుని వెంటనిడుకొని ఏకచక్రపురమున గృహము
నిర్మించుకొని యందు నివసించుచు మంచి మంచి ఆహారములతో నవ్వారిని పోషించుచుండెను. .
ఆ బాలురిరువురు బ్రాహ్మణులచే ఉపనయన సంస్మారముంజెంది పెంపొందుచు శాండిల్యముని
యాదేశమున ప్రదోషకాలమున శంకరుని బూజించుచుండిరి. ఇట్లుండగా నొక్కనాడు బ్రాహ్మణకుమారుం
డొక్కడే నదియందు స్నానమాడంబోయి యచ్చోటున సువర్ణభరిత కలశముంజూచి పరిగ్రహించెను.
కుమారులిరువును ప్రదోషశివారాధనముం జేయుచుండ నొక్క వత్సరము గడువగా రాజకుమారుండు
_వనమునకేగి గంధర్వకన్యకంగాంచియు వివాహవిధి నామెను స్వీకరించి నిజరాజ్య సింహాసనము
నధిష్టించియు శతృవులు లేని పరిపాలన మొనర్భెను.
(బ్రాహ్మణభామినిని జననిగాను బ్రాహ్మణకుమారుని యగ్రజునిగాను సత్మరించుచు ధర్మగుప్తండు
(సత్యరథుని కుమారుడు) విదర్భరాజధానియందు పట్టంపురాణితో సుఖముగా నుండెను. అంత్యకాలమున
శివసాయుజ్యము నొందెను.
ఇయ్యది భిక్షువర్యావతారము. ధర్మగుప్తు నుద్ధరించినట్టిది ఈ ఆఖ్యానము పరమ పవిత్రమగుటయే
గాక ధర్మార్థకామమోక్షసాధనంబై వినువారిని వినిపించువారిని తరింపంజేయునదియునై విరాజిల్లునది.
ఇయ్యది “శిననిజ్ఞాన సర్వస్వ” మను శాంకరీయ ఆం(ధ్రానునాద
(పనచనమున ముస్పదియొకటన యధ్యాయము.
ఇద్ది 80వ యవతారము.
'_ద్చాత్రింశాధ్యాయము
(సురేశ్వరుండను శివావతారము)
ధౌమ్యుని య(గ్రజుండగు ఉపమన్యు ననుగ్రహించిన యవతారము సురేశ్వరుండను పేరు |
గలిగియున్నది.
వ్యాఘ్రపాదుని కుమారుండగు ఉపమన్యుండు బుద్ధిశాలియై ఉత్తములచే ప్రశంసింపంబిడు
స్వభావముంగలిగి పూర్వజన్మసంసిద్దుండై దైవవశమున దరిద్రుండగుటచే తల్లితోకూడ మేనమామ యాట |
నివసించుచు నొక్కనాడు ఆవుపాలు కొద్దిగా త్రాగి తరువాత ఎక్కువ పాలు కావలెనని తల్లిని మాటిమౌటీకీ
యాచించెను. అందువలన నామె లోనం(బ్రవేశించి పాలు లేనందున బియ్యపుపిండి నుదకమునంగలో
తెచ్చినదై కుమారుని బు నీయంగా బాలుండు త్రాగి ఇవి పాలు కావని రోదన ముంజేయుణో*
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 510.
|
|
యే.
శ్రీ శివ మహా పురాణము
కుమారుని కమలములవంటి కన్నులందుడుచుచు లోలోన బాధపడుచు నిట్లు తల్లి వచించెను.
న వ. మనకు పాలెక్కడ దొరుకునురా! నాయనా! శంకరుని కరుణాకటాక్షము ప్రసరింపనది
జాలవు. శివప్రీత్యర్థము పూర్వజన్మలో సమర్పింపంబడినదియే ఈజ
ఇందెంతమా(త్రము సందియము లేదు. న ర SS
అంత బాలుడు దుఖమువీడి మాత నభినందించుచు “అమ్మా! శంకరుండను వాడొకందు భక్తుల
ననుగ్రహింప కలడేని చింతింపకుము! ఆతండు కరుణామయుండగుచో మహాదేవుని వడిగానో
చిరకాలమునకో ప్రసన్నునింజేసుకొని పాలసము ద్రమును సాధింతును” అని వక్కాణించి జనని కభివాదము
నొనర్చియు తపంబునకై హిమాలయమునకుంజని యచ్చోట వాయుభక్షు(డై నిపసించుచు ఎనిమిది
యిటుకలతో దేవళముంగట్టి యందు పార్థివ లింగమును స్థాపించియు శివపంచాక్షరీ మహామంత్రముం
జపించుచు వసమందలి పత్రపుష్పాదులతో పూజించుచుందెను.
ఇట్లు ఉపమన్యుండు శంకరు నుద్దేశించి తపించుచుండగా బహుకాలము గడచినందున నాతని
తపోజ్వాలచే చరాచర ప్రాణులు తపించుచుండిరి. అందువలన (బ్రహ్మవిష్ట్వాది దేవతలు ప్రసన్నుడవు
కమ్మని ప్రార్థించుటచే పరమేశ్వరుడు మునిబాలుని భావమును పరీక్షింప దేవేంద్రరూపముందాల్పగా
అమ్మవారు - శచీదేవిగను, గణములు - దేవతలుగను, నంది - ఐరావతముగను, పరిణమించిరి.
శివపరివార మంతయు అమరేంద్రుని పరివారమయ్యెను.
శివుండు ఇంద్రరూపమున నుపమన్యుంజేరి గంభీర స్వరమున “వత్సా! ప్రసన్నుండనైతిని. నీ
తపంబు చాలించి వలయున దడుగుము! ప్రసాదింతును” అని నుడువగా ఉపమన్యుండు కృతాంజలియై
శివునియందు పూర్వాధికభక్తిని కోరుచున్నాను” అని ప్రార్థించెను.
“నేను ఎవరనుకొనుచున్నావు? దేవతాసార్వభౌముడను, ముప్పది మూడుకోట్ల దేవతలు నాకు
యొక్కుచుందురు. ముల్లోకముల నేలువాడను; నాయందు భక్తిగలవాడవై నన్ను సర్వకాలములయందు
పూజింపుము! నీకు శుభము నొనంగూర్తును. గుణరహితుందైన రుద్రుని విడనాడుము! అట్టివానితో
నీకేమియు ప్రయోజన ముండజాలదు. ఆతండు దేవజాతిలో చేరినవాడు కాడు. పెద్ద దయ్యమని
భావింపుము!” అని సురేశ్వరశివుండు నుడువుచుండ ధౌమ్యాగ్రజుండు శివపంచాక్షరీ మహామంత్రాను
సంధానము నేమఅక “నీతండు తపోభంగము నొనర్చ నేతెంచి” నాడని భావించి యిట్లు వక్కాణించెను.
ఇంద్రా! .శివనిందంజేయుచునే శివుండు నిర్గుణుండు దేవత్వము లేనివాడునని రెండు మాటలు
యధార్థముల నాడితివి. రుద్రుడు దేవతాశ్రేష్ణులగు హరిబ్రహ్మాదులను మించిన వాడనియు
బ్రహ్మవిష్టుమహేశ్వరులను పుట్టించు పరమాత్మ యనియు ప్రకృతి నతి క్రమించినవాడనియు గుర్తింపకుంటిన్ని
బ్రవ్మావిదులు వవని సద్రూపునిగాను వ్యక్తానువ్యక్తస్వరూపునిగాను నిత్యునిగను ఏకరూపునిగను
అనేకరూపునిగను నిరూపించుచున్నవారో అట్టి వాని వలననే వరముంబడయంగోరువాడను. /
తత్త్వవేత్తలచే హేతువాదనిర్ముక్తుడు జ్ఞానయోగగమ్యుండునని (ప్రతిపాదింపంబడువరమాత్యయే
నాకు వరదుండగుగాతీ-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
511
ఫీ శ్రీ శివ మహో ఫ్రరాణవ్భ
శ్రో॥ నాస్తి శంభోః పరం తత్త్వం - సర్వకారణకారణమ్‌ ।
బ్రహ్మవిష్టాది దేవానాం - శ్రేష్టోగుణపరా ద్విభోః ॥
సమస్త కారణములగు తత్త్వములకు కారణమైన తత్వము - శివునికంటె మించినదిలేదు,
సచ్చిదానందమయ పరతత్త్వమే శివుండు కావున సత్త్వరజస్తమో గుణమయులైన హరిబ్రహ్మారుద్రులలో
చేరినవాడు గాక గుణతత్త్వములను మించినవాడై శుద్ధసత్త్వ గుణమయుండై విలసిల్లువాడు.
బ్రహ్మదేవుని విష్ణుమూర్తిని తదితరదేవతలను యాచించువాడను కాను. అడుగందలచినచో శంకరునే
అడుగుదును. వేయేల? శంకరుని దక్క నితరుని గడ్డిపఅకంగూడ యాచించువాడను కాను,
జన్మాంతరమున పాపముంజేసితినికాబోలు; శివనిందను వినుచున్నాను.
:33
ళ్లో॥ శ్రుత్వా నిందాం భవప్యాథ - తత్‌క్షణాదేవ సంత్యజేత్‌ |
స్వదేహం తన్నిహత్యాశు - శివలోకం స గచ్చతి ॥ 3
శివనిందను వినినచో అదేక్షణమున తన శరీరమును విడువవలెను. అవ్విధము త్వరలో నసువులం
బాసినయెడల శివలోకము నొందును. అనంగా శివనిందను తాను చేయరాదు. ఇతరులు చేయుచున్న
శివనిందను తాను వినరాదని భావము.
సురాధమా! క్షీరముంగూర్చి నేను కోరుటయు అట్లుండుగాక! శివాస్ర్రముతో నిన్ను సంహరించి
నా శరీరమును విడనాడుదును.
అని యుపమన్యుండు తన హృర్గతమును వ్యక్తపజచి క్షీరవాంఛను పరిహరించియు మరణింప
నిశ్చయించుకొనినవాడై మొదట దేవేంద్రుని వధింపవలెనని అఘోర మంత్రమున విభూతిని మంత్రించి
వేసినవాడై గర్జించుచు శివపాదకమలదంద్వమును మనసునందిడుకొని యోగాగ్నిచే తన శరీరమును
దహింప నుద్యుక్తుండయ్యిను.
అట్టితతి పరమశివుండు సాక్షాత్కరించి ఉపమన్యుని యోగాగ్ని ధారణమును సౌమ్యయోగమున
నివారించి చంద్రార్ధకృతశేఖరంబగు నిజరూపమును చూపెట్టగా ఉపమన్యుండు ప్రయోగించిన
అఘోరాస్త్రమును శంకరుని నియోగమున నందికేశ్వరుండందుకొని (మింగివేసెను.
శ్లో॥ క్రిరార్ణవ సహస్రంచ - దధ్యాదే రర్దవం తదా |
భక్ష్యభోజ్యార్లవం తస్మై - ధర్మయామాన సప్రభుః ॥ 45
సర్వేశ్వరుండు వేలకొలది పాలసముద్రములను పెరుగు మున్నగువాని సముద్రములను భక్షక్రోణ్‌ |
సముడ్రముల ననేకముల నుపమన్యునకు ప్రసాదింపగా నాతండు నవ్వానికి సంతసింపక వృషభముపై
పార్వతీదేవితోడ విరాజిల్లునదియు ప్రమథ గణాధిపతులతోడను (త్రిశూలము మొదలగు దివ్యాగ్రమో”
తోడను కూడియుండునదియు నగు శివరూపముంగాంచి యానందించుచుండెను.
ఆ శుభతరుణమున నాకనమున దుందుభులు ([మోగుచుండుటయేగాక వువన
కురియుచుండెను. హరిట్లి వతలు దశదిశలయందు నిండియుండిరి
angamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 512
ర్షము
|
'
ఖీ గ చాతక J శీ శివ మహా ప్రరాణమం
అంత నుపమన్యువు _ చిత్తము భక్తి సం
శివుడు - రా! రా! అని యనురాగమునంబిలచు
జూచి) దిగువవిధము వరముల నొసంగెను.
వత్సా! నీ దృఢ భక్తిని పరీక్షించి ప్రసన్నుడనైతిని నీ బంధువులతో కూడి
౧న్నల్వరెని. భక్ష్యముల ననుభవించుచు
సుఖభోగముల నందుచుందువు గాక! న
భరితమగుచుండ సాష్టాంగనమస్మారము నొనర్చంగా.
చు బాలుని దరింజేర్చుకొని తలపై మార్మొని (వాసనం'
శంభుండు మరియు ప్రసన్నుండై ఉపమన్యుమహర్షికి వరములను ప్రసాదించెను. పాశుపతవ్రత
' స్వీకారము అనంగా భస్మరుద్రాక్ష లింగధారణాత్మకము, గురుచర భక్తిసమన్వితంబు, శివపంచాక్షరీ
మహామంత్రా నుష్టానసంపన్నంబు గురుచరేశ్వర తీర్ధప్రసాద గ్రహణసహితంబు నగు శాంభవవ్రతము
నొసంగి జీవితాంతమువరకు పాశుపతవ్రతాచరణ సామర్థ్యమును ప్రతాంగపరిజ్ఞానమును పశుపాశపతి.
తత్త్వత్రయజ్ఞానమును పండిత పామరులను పాశుపతులుంగా జేయు ప్రవచనశక్తిని శరీరవాబ్మనో
దార్జ్యమును ప్రారబ్ధాంతమున శివసాయుజ్యము నను గ్రహించెను.
పార్వతీదేవియు శంకరుని లాలనమును గమనించి యుపమన్యుని శిరముపై తన అమృతహస్తము
.నునిచి యాతనికి సదా కుమారత్వ ముండునట్లు వరము నొసంగినదై పాలసము[ద్రమును పిండి ముద్దగా
కరమునందు పెట్టి యోగశక్తిని బ్రహ్మవిద్యానిష్టాతత్వమును సర్వకాలసర్వావస్థలయందు కలిమిని
ప్రసాదించెను.
ఉమామహేశ్వరు లిట్లు వరముల నొసంగగా ఉపమన్యుండు సమాహితమనంబున కృతాంజలియె
“దేవదేవా! వ్యభిచారము లేనట్టి శివభక్తిని ప్రసాదింపుము! ఒకప్పుడు శివునారాధించుటయు
మరియొకప్పుడు ఇతర దేవతలను పూజించుటయు శివుండు సర్వదేవతాసముండని భావించుటయు
శివుండు' హరిబ్రహ్మాదులను రామకృష్ణాదులను పూజించినాడని చెప్పుటయు వ్యభిచారభక్తి యగును.
ఇట్టి వ్యభిచారము లేనిచో అనన్యభక్తియగును ఏకాగ్రనిష్టకుదురును. శివభక్తులయందు పరానిష్ట నొసగుము!
నీ సన్నిధిలో సేవకుడనై నివసించు భాగ్యమును కలుగంజేయుము!” అని యాచించి మహాదేవుని
“జయ శంకర పార్వతీపతే - మృడ శంభో శశిఖండమండన” ఇత్యాది వాక్యములతో నుతించినందున
శంకరుండు సుప్రసన్నుండై అమరసిద్ధగంధర్వ కిన్నర కింపురుషాదులు వినుచుండగా దిగువవిధము _
సంభాషించెను.
మునికుమారా! అజరత్వ అమరత్వాది సర్వస్వమును నీ కొసంగితిని; శివభక్తులందరును నిన్ను
పూజింతురు. : ఎట్టివికారము లేనివాడవై యుందువు; నీ కులగోత్రములు బంధువులు నెడతెగక
నుందురుగాక! నా యందు అనన్యభక్తి శాశ్వతముగా నుండును. నీ యాశ్రమమున నెల్లకాలము
శివలింగరూవమున నివనింతును. కలకాలము జీవించుము! యధేష్టము నుఖించుము!
ప్రతివిషయమునను తొందఠపొటూళూడదనిదసింగుర్తింపుము! An eGangotri Initiative
513
)
శ్రీ శిన నుహో ఫురాణన్ష
' ఇట్లు ఉపమన్యుని కటాక్షించి శంకరుండు పార్వతీదేవితోడను గణములతోడ నంతర్జితుండయ్యెన,
ఉపమన్యుండు శివానుగ్రహపాత్రుందై తల్లికడకుంజని జరిగినదంతయు తెలుపంగా నామె పరమానంద
భరితురాలయ్యెను. శివుండు చెప్పినట్లే యాతండు సర్వపూజ్యుండై నిజాశ్రమమున సుఖముగా నుండెను. '
శివుని సురేశ్వరావతారమును వినినచో వినిపించినచో కోర్కెలు సిద్ధించుటయే గాక స్వర్ధార్ర
పుణ్యలోకములు చేకూరును. కీర్తియు ఆయుష్యంబు భుక్తియు ముక్తియు సంభవించును.
ఇది సజ్జనులకు సమాధానము నొసంగు ఆభ్యానమని తెలియవలెను.
ద్ద
ఇద్ది 81వ యవతారము.
ఇయ్యది “శినవిజ్ఞాన సర్వస్వ” నును శాంకరీయ ఆం(ధ్రానువాద
(ప్రవచనమున ముప్పదిరెండన యధ్వాయము.
త్రయస్తంశాధ్యాయము
(శివుడు బ్రహ్మచారిగా నవతరించుట)
పూర్వకాలము దక్షుని కుమార్తెయగు సతీదేవి - తండ్రి చేయు యజ్ఞమున ఆదరసత్మారముల
నందక తన దేహమును విసర్జించి మేనకాహిమవంతుల పుత్రికగా జన్మించి పెద్దదై యడవిని తపించుచు
శంకరుండే భర్తకావలెనని కోరుచుండెను. పార్వతీదేవి చెంత నిరువురు చెలికత్తెలు కాపలా కాయుచు
తపోవిఘ్నములను దూర మొనర్చుచుండిరి.
అట్టితజి పరమేశ్వరుండు పార్వతిందగు తపంబు పరీక్షింప సప్తర్నులను పంపగా నవ్వారు శక్తికొలది
తమ ప్రభావము జూపినను అమ్మవారు చలింపకుండెను. అందువలన సప్తర్షులు కైలాసమునకుంజని
జరిగినదంతయు శంకరునకు నివేదించియు శివాజ్ఞంబడసియు తమలోకమున కేగియుండిరి.
ఆ సమయమున శంకరుండు స్వయముగా పార్వతిని పరీక్షింపందలచి బ్రహ్మచర్యాశ్రమము
మూర్తీభవించినట్లు రాణించు జడదారివేషమున ముదుసలిగా నచ్చోటున కేతెంచి సఖురాండ్రతో కూడుకొని
చంద్రరేఖంబోలె వేదికపై విరాజిల్లు పార్వతీదేవింగాంచెను. మిగుల నుత్సాహముతో దరింజేరియుండగొ
మృగచర్మ దండము కమండలముందాల్చి వెంట్రుకలతో నిండియుండు నవయవములతో శోభిణ
(బ్రహ్మచారిని పీఠముపై నాసీనుంగావించి షోడశోపచారములతో పార్వతీదేవి పూజించినదై “మహాళ్మా!
ఈ తపోవనమంతయు తమ రాకచే విరాజిల్లుచున్నది. తామెవరు? ఎక్కడ నుండి వేంచేసీతిరి” అని
ప్రశ్నించెను. :
అంత నా కపటబ్రహ్మచారి - దేవీమనోగతము శ్ర జయంగోరుచు “నేను నా యిచ్చవచ్చినోో
సంచరించువాడను. (బ్రహ్మచారిని, బ్రాహ్మణుండను; తాపనుండను, ఇతరుల కుఫకరించువాడను,” కని
బదులుంజెప్పి నిజర్తూప్రమును మణుగ్గుపజచ్చుచు సమ్సీపించినవాాడై మలల, నిట్లు పలికెను.
0-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eSangotri Initiativ 514
శ్రీ శీవ నునో ప్రరాణనం
దేవీ! ఏమి చెప్పుదును? చెప్పుటకు నోజాడుటలేదు. గొప్ప అనర్థమును సూచించు ప్రవరన
డియు తపించుచున్నావంటే నీ తపము
కుమార్తెవు? మనుష్యసంచారము లేనట్టి
_ అంత నా త్రిలోకజనని జడదారి మాటలు విని చిరునగవుచు నిట్లనియెను.
విప్రోత్తమా! నా చరితమును సావధానముగ వినుము! భారతవర్షమున హిమవంతుని యింటం
బుట్టితిని. ఇంతకు మున్ను దక్షపుత్రికనై శంకరపత్నిగా దక్షయజ్ఞమున నవమానింపంబడి యోగశక్తిచే
శరీరమును పరిహరించి పార్వతినై పెరుగుచుండగా నొక్కనాడు మన్మథుందేతెంచి పుష్పబాణములను
వేయనుండ మహాదేవుండు వానిని ఫాలాగ్నిచే భస్మమొనర్చెను. నా దైవము ఫలించినదని లోలోన
మురియుచు శంకరుని సన్నిధానమున నిదే గిరిశిఖరమున సేవలంజేయుచున్న నేను నిర్విణ్ణురాలనైయుండ
సద్గురువులు సమీపించి యుపదేశించినందున గృహమునుండి వెడలి యడవికి తపంబునకై వచ్చితిని.
మనోవాక్కాయములతో శంకరుడే నా పతి కావలెనని య పేక్షించుచున్నాను. కాని శంకరుండు భర్తగా
లభించుట సాధ్యముకాని పని యని తెలిసియు మనోవేగము నాపుకొనలేక నిట్లు తపించుచుంటిని.
ఇంద్రాది దేవతలను నారాయణుని పంకజాసనునింగూడ విడచి పినాకపాణియే భర్త కావలెనని
మిక్కుటముగ మక్కువతో నున్నదానను.
"పిదప నా బాడబుండు నొకపరి హసించి దిగువవిధము వాక్రుచ్చెను.
పర్వతరాజగు- హిమవంతుని కుమార్తెవై ఎట్టి బుద్ధి నవలంబించితివి? అమరుల నందరిని
తృణీకరించి రుద్రుండే భర్త కావలెనను పేరాసతో తపించుచుంటివి. . రుద్రుండెట్టివాడో నాకు పూర్తిగా
తెలియును. ఆతండు ధ్వజమున' నెద్దు నిలిపి జడలుందాల్చిన వికారస్వరూపమున నుండువాడు.
ఒంటరివాడు బైరాగియునైయుండు నాతని నీవపేక్షించుట పాడికాదు. నీ రూపమునకు లావణ్యమునకు
సౌకుమర్యాము మున్నగు లక్షణములకన్నిటి కిని విరుద్ధముగ నుండు రుద్రునితో చెలిమింగోరుట నాకు
నచ్చుటలేదు. ఇకపై నీ యిష్టప్రకారము చేయవచ్చును.
అని పలికి యా జడదారి యింకను పలువిధముల తనను నిందించుకొనెను.
శివనిందాపరములగు (బ్రహ్మచారిమాటల నాలకించి పార్వతీదేవి మిగుల క్రుద్ధురాలై “నీవు
| ఎట్టివాడవో తెలుసుకుంటిని. బ్రాహ్మణుడవైనందున వధింప నలవింగాదు. బ్రహ్మచారి రూపమున
: నేతెంచిన మోసగానివి; శివుని నిందించుచుంటివిగాన నీపై పట్టరాని కోపము వచ్చుచున్నది. శివుని
గుర్తించు శక్తిలేనివాడవ్వు శివునుపాసించు నధికారము నీయందు లోపించినదని చెప్పవచ్చును. నిన్ను
పూజించినందువలన పాపము నొడింగట్టుకుంటిని.
ళ్ల॥ _ శివనిందాం కరోతీహ - తత్త మజ్జోయ యః పుమాన్‌ !
అజన్మసంచితం పుణ్యం. తన్య భస్మీ;భవత్యుతం॥ An eGangotri Initiative
515
పరమాత్మలక్షణమును గుర్తింపక శివుని నిందించు పురుషుండు (స్రీ జన్మించినది మొదలు కొన
చేసిన పుణ్యమును పోగొట్టుకొనును. శివద్వేషము గలవారిని చూచినచో తత్‌క్షణముననే ప్రాయశ్చిత్తమును
చేసుకొనవలెను. అరెరే దుర్మార్గుడా! నీవు ఏవేవో బీరములాగితివి. శంకరుండెట్టివాడో గుర్తెరిగి .
యున్నదానను. యథార్థమైన శివజ్ఞానము లేనివాడవు; శివుడే పరమాత్మయగువాడు. రుద్రుడు
మాయారూపముల నెన్నిటినో ధరించును. నా యభీష్టమును తప్పక నేరవేర్చును. సజ్జనులచే సర్వకాలము
ఆరాధింపంబడుచు తనలో తాను ఆనందరసాస్వాదముం జేయుచు ఆకలి దప్పి మున్నగు ప్రాకృతగుణములు
లేనివాడునై నిత్యసత్య రూపము గలిగియుండువాడు” అని వచింప నా (బ్రహ్మచారి మరల శివనిందం
గావింప నుంకించుచుండ, నట్టి స్థితిని గమనించి యమ్మవారు చెలికత్తితో నిట్లనియెను.
ఈ ద్విజాధముని నివారించుము! మరల నేమేమో శివుని తూలనాడు నట్లు తోచెడిని.
ళ్లో॥ న కేవలం భవేత్‌ పాపం - నిందాకర్తుః శివన్యహి !
యో వై శృణోతి తన్నిందాం - పాపభాక్‌ న భవే దిహ ॥ ఇరా
“శివనింద జేయువానికే గాక శివనిందను విన్నవానికిని పాపము సంభవించును. శివుని
నిందించువానిని శివభక్తులు సర్వవిధముల యత్నించి వధింపవలెను. శివనిందకుండు బ్రాహ్మణు
డైనచో వానిని విసర్జించి వడిగా మరియొకచోటునకు వెళ్లవలెను” అని శాస్త్రము ఉపదేశించినది కావున
నీ తెలివితక్కువ వాని నిచ్చోటున విడచి స్థలాంతరమునకు వెళ్ళుదము.
అని వక్కాణించి యడుగు లేపునంతలో (బ్రహ్మచారి శివుండుగా ప్రత్యక్షమై పార్వతీ దేవిందగు
చీరకొంగు పట్టుకొనెను. అప్పుడా శివరూపము - తపఃకాలమున పార్వతి ధ్యానించి నట్లు గానే
కన్పట్టుచుండెను. తన మనోహరుండు ముందగుపడుచున్నందున సిగ్గుచే తలవంచియున్న పార్వతిని
పరమేశ్వరుండిట్లు పలుకరించెను.
నన్ను విడనాడి యెక్కడికి వెళ్లుదువు? నేను నిన్ను విడచి యొక్క క్షణము గూడ నుండువాడను
గాను. నీ భావమును పరీక్షింప (బ్రహ్మచారిరూపమున నేతెంచితిని. నా యందు దృఢభక్తి గలదానవని
గుర్తించి ప్రసన్నుడనైతిని. వలయునది కోరుకొనుము! నీకు నీయరానిది లేదు. నన్ను (ప్రేమాస్పదునిగా
నారాధించితివి. గాన నీ పుణ్యములకు వశుండనై దాసుండనైతిని. ఇప్పుడు నీ సుందరరూపముంజూచి
మోహితుండనగుచున్నాను. ఇకముందు మాత్రము నీవులేనిది యొక్కొక్క క్షణము యుగముగా
_ గోచరించును. సిగ్గుపడకుము! సనాతన కాలమునుండి నీవు భిన్న భిన్న రూపములతో నాభార్య
వగుచుంటివి: ఇప్పుండును నాదానవే కావున కైలాసమునకేగుదుము రమ్ము!
అని దేవదేవుండు వచించుచుండ దేవి లోలోన సంబరపడుచు తపించిన ఆయాసమునంతయు
మటఅచెను. మరియు శివుని దివ్యరూపమును కనులార గాంచి యధోముఖియై “దేవా! ప్రసన్నుడవైనచో
దయంగలవాడవై పతివి కమ్ము! నన్ను నీ యర్థాంగిగా పరిగ్రహింపుము!” అని ప్రార్థించెను.
అంత మహాదేవుడు మేనకాహిమవంతులను మెప్పించి వివాహవిధిని పార్వతీ' పాణిగ్రహణవో,
నాచరించియు పార్వతిందోడ్కొని కైలాసము నలంకరించి యచ్చోటున సుఖవిహారము నొనర్చియు
దేవతాకార్యమును సాధించెను.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
516
"| శ్రీ శవ మహా జు
పార్వతీ తపోదార్థము ప్రకటింప ననుగ్రహించిన యవతారమును వర్ణించితిని.'
_ ఇదియే బ్రహ్మచార్యవతారము; ఇక్కథ
-పవిత్రమైనది. ఇద్గానిని వి
ననుభవించి ముక్తుగుదురు త్రమై నానిని వినువారు. ఇహపరభోగముల
సురేశ్వరావతారము తరువాత రెండవతారములు ఎట్టి
వో ఇందు చెప్పంబడలేదు. కాలక్రమమున
ముద్రణగ్రంధములలో రెండు శివావతారములు స్థలితములై లోపించినట్లు తెలియనగును. ;
ఇద్ది (84వ యవతారము
ఇయ్యది “ళనవిజ్ఞాన సర్వస్వ” మను. శాంకరీయ ఆంధధ్రానునాద
ప్రవచనమున నువుది మూడవ యధ్యాయము.
==
(సునర్తక నటుండుగొ శివుండవతరించుట)
పార్వతీదేవి శంకరుని భర్తగా బడయుటకు వనమున తపించినపుడు శంకరుండు ప్రత్యక్షమై
వరము నడుగుమనంగా నీవే పతివి కావలయునని ప్రార్థించి పార్వతి “నా తండ్రి యింటికి వెళ్లుదును.
నీవు నా తండ్రి కడకేతెంచి నన్ను యాచించి హిమవంతుని గృహస్థాశమమును సార్థకముంజేయుము!
శా(స్తోక్తవిధానమున వివాహమాడి నన్ను పరి[గ్రహించి సుఖములందేల్చుము! నిర్వికారుండవైనను
భక్తవత్సలుడవగుటచే భక్తురాలి ననుగ్రహింపుము!” అని వేడుకొనెను.
అటులే యగుగాక! అని శంకరుండు వచించి కైలాసమున కేగెను. పార్వతియు చెలికత్తెలతో
, కూడి పితృగృహమున “ఇప్పుడు నా రూపము సార్థకమైనదని” లోలోన మురియుచుండెను.
పార్వతి తపించి యింటికి రాగా మేనకా హిమవంతులు మహోత్సవము నాచరించి బ్రాహ్మణులకు
ధన కనక వస్తు వాహనాదులను సమర్పించి వేదమంత్రముల నాశీర్వదింపంజేసిరి.
అట్టితటి మేనకాదేవి పార్వతిని చెంతనిడుకొని ముంగిట నుండగా హిమవంతుండు గంగానదికి
స్నానార్థమై వెళ్ళెను. అదే సమయమున లీలావిలాస చతురుండగు మహాదేవుండు సునర్తకుండను పేరుతో
నటుండై యచ్చోటున కేతెంచి మేనకాదేవి ముందు నిలువంబడెను.
సునర్తకుని రూపము నేమని వర్ణింపవలెను? కొమ్ము నెడమచేతిని డమరుకమును కుడిచేతిని
బొంతను వీపునందాల్చి ఎర్రని బట్టంగట్టుకొని శోభించుచుండెను.
ఆతనింజూచుటకు స్త్రీలు పురుషులు బాలురు వృద్ధులు పురవాసులందరును హఠాత్తుగా నేతెంచి
పాటను వినుచు ఆటంగాంచుచును చకితులగుచుండిరి. మేనకాదేవియు సంతోషించి బంగారుపళ్లిరమున
రత్నముల నునిచి యాయనుండ సునర్తకుండు రత్నములు వలదనియునీ కుమార్తె కావలయు ననియు
చించెను. CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
న 517
స! శ్రీ శివ మనో ఫ్రరాణమృ
అందుకు మేనకాదేవి కోవగించి “ఈ ఆటగాడు అందరానిదానిని కోరుచున్నవాడని
యాశ్చర్యపడుచుండ హిమవంతుండు మాధ్యాహ్నికము ముగించుకొని గంగానదినుండి వచ్చి మరల
మరల నాడుచు పాడుచున్న నటు నవలోకించినవాడై జరిగినదంతయు భార్య చెప్పగా విని క్రుద్భండై
వీనిని వెడలంగొట్టుడని భటుల నాజ్ఞాపించెను.
కాని రాజపురుషులలో నెవండును అగ్నివలె మండుచున్న నటుని చేరంజాలకుండెను. తరువాత
నా కపటనాటకసూత్రధారి యగు మహాపురుషుడు - శైలాధిరాజునకు స్వప్రభావమును చూపెట్టం
దలచినవాడై తాను శంఖచ క్రగదాపద్మధారియగు మహావిష్ణువుగను, నాలుగువేదములను చతుర్ముఖముల
నుచ్చరించు బ్రహ్మదేవునిగను, ఏకచక్రరధాసంచారియగు సూర్యదేవునిగను, రోహిణీరమణుండగు
చంద్రునిగను, శబీపతియగు అమరేంద్రునిగను కనుపడి యనేక లీలారూపములను చూపెట్టెను. పిదప .
పార్వతీదేవితోకూడిన శంకర రూపము గోచరించెను.
ఇట్టి శివుని నానావిధ రూపవిలాసమును హిమవంతుండు చూచుచు విస్మితుందై ఆనందపరవశుం
డగుచుండ భిక్షువర్యుండు (సునర్తకుండు) పార్వతియే కావలెననియు మరియొకటి వలదనియు సంభాషించి
అమ్మవారి సంజ్ఞ ననుసరించి యచ్చోటునుండి కైలాసమునకు జనినవాడు,
ఆ తరువాత మేనకా హిమవంతులు “మనలను శివుడు మోసగించి వెళ్లినాడొని గుర్తించి
“శంకరునకే మనకూతురు నీయవలె”నని నిశ్చయించుకొనియు శివునియందు ఏకాగ్రభక్తి కలవారైరి..
భక్తులకు మేలునొనంగూర్చు మహేశ్వరుండు - మేనకాహినువంతుల ననుగ్రహించి విధివిధానముగ .
పార్వతీ పాణి గ్రహణము నొనర్చియు కైలాసమున సుఖముగా నుండెను.
ఇద్దియే అమ్మవారి కోరికను మన్నించి నర్తకుని వేషమున మేనకాహిమవంతులను, యాచించిన
శివావతారము. ఇక్కథ-పాపరహితంబు పరమంబు నగునది ఇద్దానింజదువువారు వినువారు
వినిపించువారు నిహపర సుఖముల ననుభవింతురు గాదే!
ఇయ్యది “ివవిజ్ఞాన సర్వస్వ” మను శాంకరీయ ఆం(ధ్రానునాద
(పనచనమున ముప్పది నొలుగన యధ్యాయము.
ఇద్ది 85వ యవతారము.
| వంచిత్రింశాధ్యాయము
(సాధుద్విజు(డుగ శివుడు అవతరించుట) మ
మేనకాహిమవంతులకు శివునియందు కలిగిన ఏకాంతభక్తిని సురలు గమనించి విచారపడుచుండిరి.
ళ్లో॥ ఎకాంతభక్త్యా శ్రేలశ్చేత్‌ - కన్యాం దాస్యతి శంభవే ।
ధ్రువం నిర్వాణతాం సద్యః - సంప్రాప్స్యతి శివస్యవై ॥ 3
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 518
య panded
మనకు నివాసము కఅవగును.
ఇట్లు దేవతలు చింతించి తమ యాచార్యుండగు బృహస్పతింజేరినవారై “హిమాలయముంజేరి
ల
మహెశ్వరుని తూలనాడి హిమవంతుని దృఢమైన శివభక్తిని సడలింపు” మని వేడుకొనంా బృహస్పతి
“మీలో నెవరైన హిమవంతుని చెంతంజేరి శివనిందంగావించి స్వార్థమును సాధించునట్లు చేయుండు!
లేక (బ్రహ్మలోకమున కేగి ఇంద్రాద్యమరులందరును విభాతను ప్రార్థింపుడు! ఆతండు మీ యఖీష్టమును
నెరవేర్చవచ్చును” అని వక్కాణించెను.
ఇట్టి గురువాక్యము నాలకించిన దేవతలు సత్యలోకముంజేరి బ్రహ్మదేవునిముందు నిలువంబడియు
సమాచారము నంతయు నివేదింప నా దేవుండు కొంతతడవు ఆలోచించి-పుణ్యములను హరించు
శివనిందను చేయంజాలను గాన కైలాసమునకుంజని శంకరుని ప్రార్థించి యా దేవదేవుని హిమవంతుని
కడకు పంపుడు! ఆతండే ఆత్మనిందను చేసుకొనును. పరనింద కీడు నొనంగూర్చును కాని తనను
తాను నిందించుకొనుట మంచిదని యమరులకు విశదీకరించెను.
అంత సురలు కైలాసమునకువెళ్లి శంకరునకు (మొక్కులిడినవారై హిమవంతుని ఏకాంతశివభక్తిని
భంగపజచుమని విన్నవింపగా మహాదేవుండందుల కంగీకరించి యవ్వారి నూరడించియు సాగనంపినవాడై
లోలోన ఆశ్చర్యపడుచుండెను.
మాయను తన చేతి నుంచుకొని యెట్టి ప్రకృతీవికారమునుంజెందనట్టి భగవానుడు భక్తవత్సలుం
డగుటచే కైలాసమునుండి హిమాలయముంజేరుటకు 'నుద్యుక్తుడై దండము ధరించి గొడుగు పట్టుకొని
పట్టుధోవతింగట్టుకొనియు నొసట తిలకముందాల్చియు స్ఫటికమాలికను కేలంబూనియు సాలగ్రామను
కంఠమున ధరించి హరినామజపముంజేయుచు బంధువులతో కూడియుండు హిమవంతుని కొలువు
కూటమున సాధుద్విజుడై ప్రవేశించెను.
సాధుద్విజవేషమున సాక్షాత్కరించిన శంకరుని కెదురేగి హిమవంతుండు ప్రణమిల్లి వినయమున
“మీరెవరోని ప్రశ్చింపగా నా యోగీశ్వరుండు ఇట్లు వాక్రుచ్చెను.
నన్ను సాధుద్విజుండందురు. పరమార్ధము నెణింగిన వైష్ణవుండను, గురుకృపాబలమున సమస్తమును
గుర్తెరుగు శక్తి కలవాడనై ప్రపంచమంతట తిరుగుచు పరోపకారముం జేయుచుందును. శైలాధిరాజా!
నా యోగమహిమచే నొక మును కనుగొంటిని గాన నీకు హితము నుపదేశింప నేతెంచితిని.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative ae
ఖీ శ్రీ శివ మహో ఫ్రురాణన్ష
లక్ష్మీదేవింబోలిన నీ కూతురును కులశీలములు తెలియనట్టి ముక్కంటిదేవరకు నొసగవలెనని
నిశ్చయించుకుంటివి. నారాయణుని వంశమున జన్మించి గట్టులరేడువై యున్న నీవు బాగుగా వరుని
యోగ్యతను విచారించి కన్యాదానము జేయవలసియుండును. శంకరుండు బంధువులు లేనివాడుగదా!
అట్టివానికి పార్వతి నిచ్చుట మంచిదో కాదో నీ ధర్మపత్నియగు మేనకాదేవిని మరియు మైనాకుండు
మున్నగు ఆత్మీయులను విచారించుము! పార్వతిని మాత్రము అడుగకుము! రోగికి బెషధమువలె నామాట
నీకు రుచింపక పోవచ్చును. శంకరునకు పార్వతిని సమర్పించు వార్తను వినిన మహాజనులందరును
విచారగ్రస్తులగుచున్నవారు.
ఇల్లు ముంగిలి లేనివాడు, ఎవరితోడను చెలిమింజేయనివాడు, వికారరూపముం గలిగి గుణము
లేనివాడై వల్లకాడునందుండువాడు, పాములను వేసుకొని దిసమొల నుండువాదే గాక బూడిదపూసుకొని
తలపై పాముంజుట్టుకొని బ్రహ్మచర్యాది చతురాశ్రమ వర్ణితుండై ఎప్పుడు ఎటనుండునో ఎవరికిని
తెలియనివాడును;
ఇట్టి వానికి నీ పుత్రిక నీయవలెనో లేదో లెస్సగా విచారించుకొనుము!
సాధుద్విజుండు ఇవ్విధము హిమవంతునకు బోధించి నిజనివోసమగు వెండికొండకుం
జనినవాదయ్యెను. ( :
మేనకాహిమవంతులు సాధుద్విజుని ప్రబోధము నాలకించి తమ మనస్సులోగల శివైకాంతభక్తిని
సడలించుకొని - ప్రస్తుతము కర్తవ్యమెద్ది - యని యాందోళన పడుచుండిరి.
తరువాత శంకరుడు అరుంధతీదేవిని సప్తర్నులను పంపి మేనకాహిమవంతులను మెప్పించియ =
పార్వతిని వివాహవిధానమునం బరి(గ్రహించిన వాడై తన దివ్య లీలావిలాసమును భక్తులకు
చాటి నవాడయ్యిను.
పర్వతరాజదంపతులు ఏకా(గ్రభక్తిని చెబచుకొనినందున పరమాత్మకు పార్వతి నొసగినను
ముక్తిజెందనివారై కలకాలము పూర్వరూపములతోడనే ప్రపంచమున నుండ వలసివచ్చెను, ఐనను
కల్పాంతరమున పరమపదముంజేరి శివసాయుజ్యము నొందుదురు గాన నిక్కల్పమున నమరులకు
హిమాలయము శాశ్వతనిలయ మయ్యెను.
ఇద్ది శివుని సాధుద్విజావతారము; దేవతాకార్యమును సాధించిన లీలారూపము, ఈ యాఖ్యానము-
దీర్జాయుఃప్రదంబు స్వర్గ ప్రాపకంబునై చదువువారికి వినువారుకిని భోగమోక్షముల నొదవంజేయునదియు
గాదే!
ఇద్ది 86వ యవతారము,
ఇయ్యది “శివవిజ్ఞాన సర్వస్వ” మను శాంకరీయ ఆం(ధ్రానువాద
(పనచనమున ముప్పదియైదన యధ్యాయము.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 520
ఆక్‌
————————————
న పప ప sr వానాలాలు
= లోలాకులు నానా బాడవ వానా వనాల నానా నానా నానానానానాజుాి నాలా నానా నాడా నాడా నాలాలు
ఖీ శ్రీ శివ నువో ప్రరాణనం
| షీట్‌త్రింశాధ్యాయమ్రు |
(శివుని అశ్వత్ధామావతారము)
నందికేశ్వరుడు సనత్ముమారునకు, సనత్ముమారుండు వేదవ్యాస మహర్షికి, వేదవ్యాసుండు
సూతునకు, సూతమహర్షి శౌనకాదిమునులకు చెప్పందొడంగెను.
ప్రభువు అశ్వత్థామగ నవతరించిన సందర్భమును గమనింపుడు!
మహాబుద్ధిశాలియగు బృహస్పతియంశమున భరద్వాజమహర్షిక్రి పుత్రుండై ద్రోణాచార్యుడు
అయోనిసంభవుండుగ జన్మించెను. ధనుర్ధారులలో నగ్రగణ్యుండై శూరుండై వేదవేదాంగవిదుండునై
శస్తాస్తవిద్యానిష్టాతుండై కురుపాండవులకు నాచార్యుండై ఆరుగురు మహారథికులలో మిన్నయునైయుండు
ద్రోణుండు కౌరవులను రక్షింపవలెనని సంకల్పించి సత్సుత్రునిం బడయుటకై శంకరునిం గూర్చి ఘోరముగ
తపించెను. వై
,__ అందువలన శంకరుండు ప్రసన్నుండై సాక్షాత్మరింప ద్రోణుండు మోకరిల్లి యంజలిం ఘటించి '
ప్రార్ధింపగా వరము నడుగుమని భగవానుండు వక్కాణించెను. దేవా! నీయంశము వలన నొక్కకుమారు
ననుగ్రహింపుము! వానినెవరు నోడింపకుండునట్లు మహాబలవంతు నొనర్పుము!” అని యాచింప
పరాత్పరుండట్లేయగుగాక! అని వరముం (బ్రసాదించి యంతర్జికుండయ్యెను.
పిదప ద్రోణాచార్యుడు నిండు సంబరమున నింటికేగి శివానుగ్రహప్రాప్తి సమాచారమును తన
భార్య కెణిగించి సుఖముగా నుండెను.
. కొంతకాలమునకు శంకరుండు ద్రోణాచార్యునకు పుత్రుడై “అశ్వత్థామ” యను పేరుతో శూరుం
డుగను వీరుండుగను శతృపక్షభయంకరుండుగను కమలముల వంటి కన్నులతో నలరారుచు జనకుని
శాసనము ననుసరించి కౌరవపాండవయుద్ధమున కౌరవులకు సహకారి యయ్యెను.
భారత యుద్ధమున భీష్మాది మహావీరులు - అశ్వత్థామ నాశ్రయించియే దేవతలకుం గూడ
గెలుపు నలవింగాకుండిరి అశ్వత్థామువలన భయపడి పాండవులు కౌరవులను జయింపంజాలని
సందర్భమును శ్రీకృష్ణురడు కనుగొని (ప్రేరేపించినందున నర్జునుండు తపించి శంకరుని వలన
పాశుపతాస్త్రముం బడసినవాడై కౌరవులను పరాజితుల నొనర్పంగలిగెను.
కౌరవులు తనను సత్మరించుచున్నందున నవ్వారికి నుపకరింపందలచి యశ్వత్థామ పాండవ '
కుమారులను సంహరించెను. అట్టితణి శ్రీకృష్ణుండు మున్నగు మహావీరులు తమ శక్తి కొలది
ఉపపాండవులను రక్షించుచున్నను ఉపయోగము కాకుండెను.
అర్జునుండు పుత్రశోకమున యశ్వత్థామతో పోరాడుటకు రథముపై శ్రీకృష్ణునితోడ వెళ్ళగా నాతం
తేయుండు వెజంగందుచు
దు బ్రహ్మాస్తమును ప్రయోగించెను. అద్దాని వెలుతురు నంతట వ్యాపింప కౌం స
శ్రీకృష్ణుని ప్రార్ధింప దేవకీనందనుండు స్వయముగ శివుని నుతించి యర్హునిని శివ ప్రార్ధనకై ప్ర ఎన
పాండవమధ్యముండుంఉదకమును: స్పృశించి శంకరుని చేరుకొని పాశుపశాన్రమును 'ప్రయ్లాగించెను.
521.
U
ఫ్రీ | శ్రీ శివ నుహో ఫ్రరాణన్ఫ
నిజముగ విచారించినచో బ్రవ్మాస్తము వ్యర్థమగునది కాకున్నను శివుని పాశుపతము ధాటికి
తాళలేక శాంతించెను. ఇట్లు పాశుపతముచే బ్రహ్మాస్తము శమించుట - ఆశ్చర్యకరమని భావింపవలదు,
చిత్రవిచిత్ర నిర్మాణ దక్షుండగు మహాదేవుండు స్వేచ్చ్భావిలానముగ నృష్టిస్థితిలయముల
నొనర్చువాడుగదా! అట్టి శైవాస్త్రమును శివమయముగ భావించి యశ్వత్థామ తన (బ్రహ్మాస్త్రము
నుపసంహరించుకొనవలసివచ్చెను.
అనంతరము అశ్వత్థామ ప్రపంచమును పాండవాంకురరహితముగంజేయ నుద్దేశించి యుత్తరాదేవి
గర్భమునందున్న శిశువును సంహరింప బ్రహ్మాస్తమునుత్తరాగర్భమునందు ప్రవేశింపంజేయగా నామె
బాధపడుచు శ్రీకృష్ణునింబ్రార్థించెను.
అంత శ్రీకృష్ణుండు శివుని స్మరించి - ఉత్తరాగర్భమున నశ్వత్థామందగు ్రహ్మాస్తము కలదని
గుర్తించి మహేశ్వరుండొసగిన సుదర్శనచక్రముతో గర్భమును రక్షించెను. శంకరుని యనుగ్రహముం
దగు బలమున యాదవకులతిలకుండిట్లు గావించెనని తెలుసుకొనిన అశ్వత్థామందగు చరణములపై
శ్రీకృష్ణభగవానుండు పాండవులను పడవేయగా నాతండు ప్రసన్నుండై పాండవులకు శ్రీకృష్ణమూర్తికి
ననేకవరముల నొసగి యనుగ్రహించెను.
ఇవ్విధము మహేశ్వరుండు ద్రోణపుత్రుండుగ నవతరించి భక్తుల ననుగ్రహించియు లీలావిలాసమును
చూపెట్టెను. అశ్వత్థామ చిరంజీవియగుటంజేసి గంగాతీరమున నిప్పటికిని నివసించుచు సత్పురుషులకు
కనుపడుచుండును. [ a
అశ్వత్థామావతారము సిద్ధుల నొసగునదై భక్తులను కాపాడునదియునై కీర్తించువారికి వినువారికిని
శ్రేయస్మరంబు మోక్షప్రదంబును గాదే!
ఇద్ది 87వ యవతారము. .
ఇయ్యది. “శిననిజ్ఞాన సర్వస్వ” మను శాంకరీయ ఆం(ధ్రానువాద
ప్రవచనమున ముప్పు దియారన యధ్యాయము.
సీప్తీ త్రింశాధ్యాయము
(శివుని కిరాతావతారము)
శంకరుడు కిరాతరూపముందాల్చి మూకాసురుని సంహరించి యర్జుననుకు వరంబొసంగెను:
పాండవులు సుయోధనునిచే జూదమున పరాజితులై రాజ్యము వీడి (ద్రౌపదీదేవితో కూడ
ద్వైతవనమునందు నివసించుచుండిరి. అచ్చోట సూర్యభగవానుడు ప్రసాదించిన అక్షయపాతంఎడనీ
యద్దాని సహాయమున కాలముం గడుపుచుండిరి. అట్టితజి సుయోధనుండు దుర్వాసమహర్షిని ప్రార్థి
పాండవుల చెంతకు పంపగా దుర్వాసుండు పదివేల శిష్యులను వెంటనిడుకొని ద్వైతవనమున పాండవ
జేరియు భోజన మర్ధింపగా నవ్వారు అందుల 'కంగీకరించినందున మహర్షి-స్నానార్థమై నదికి వెళ్లను.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 522
Frey
ఖీ శ్రీ శవ మనో ప్రరాణనం
అంత పాండవులు తమవద్ధ ఆహారము లేనందున మ
హర్షి కోపగించునని భీతిల్లి ప్రాణములను
పరిహరింప నుద్యుక్తులు కాగా (దౌపదీదేవి శ్రీకృష్ణుని స్మరింప షె
. దుర్వాసుండు తానేగాక తన శిష్యులు
నినవాడయ్యెను.
ందీర్చుకొనినవారై “దేవా! శతృవగు.
అట్టి వానిని గెలచుట యెట్లు?” అని
ఇవ్విధము శ్రీకృష్ణుని కృపచే పాండవులు తమ ఆపద
సుయోధనుడు దినదినము బలవంతుండగుచున్నవాడు.
శ్రీకృష్ణభగవానుని ప్రశ్నింపగా నాతడిట్లు వాక్రుచ్చెను.
పాండవులారా! నా మాట పాటింపుండు!
పూర్వము నేను ద్వారకానగరమునంబ్రవేశించిన తరువాత పగతుర నోడించుటెట్లని విచారించి
యుపమన్యుమహర్షిగారి యుపదేశముంబడసినవాడనై పటుక మనంబడు పర్వత (్రేష్టమున నేడు మాసములు,
శివారాధనము నొనర్చితిని. అందువలన పరమేశ్వరుండు సాక్షాత్కరించి
ళ్లో॥ _ఇష్టాన్‌ కామా నదా న్మహ్యం - విశ్వేశశ్చ స్వయం స్థితః ।
తత్రభావా న్మయా సర్వ - సామర్థ్యం లబ్ధ ముత్తమమ్‌ ॥ ౧౫
కోరిన వరముల నొసంగెను. ఆతని మహిమ వలననే నేను సర్వవిధంబగు సామర్థ్యము
గలవాడనైతిని.
ళ్లో॥ ఇదానీం "సేన్యతే దేనో - భుక్తి ముక్తిఫలప్రదః ।
యూయం సేవత తం శంభు - మపి సర్వసుఖావహమ్‌ ॥ " ౧౬
భోగ మోక్షముల నిచ్చునట్టి మహాదేవు నిప్పటికిని పూజించుచున్నాను. భక్తులందరికిని సుఖము
నొదవంజేయు స్వభావము గల పరమేశ్వరుని మీరు గూడ నావలె నారాధింపుండు!
పిదప శ్రీకృష్ణభగవానుండు శివపాదాంబుజములను స్మరించుచు వడివడిగా ద్వైతవనమునుండి
ద్వారకానగరముంజేరినవాడయ్యెను. పాండవులు కౌరవుల |ప్రజాపరిపాలనములోని విశేషములను
కనుగొనుటకు నెబుకువానిని పంపగా వాడు హస్తినాపురము జేరి దుర్యోధనుని కపటరాజ్యగుణములను
గుర్తించి పాండవుల ంజేరియు 'సర్వంబు నివేదించెను. es
సుయోధనుడు ప్రజాపరిపాలనమును చక్కగా చేయుచున్నవాడని పాండవలు కిరాతుని వలన
తెలిసికొని “బలవంతుడైన శతృవును జయించుట దుస్సాధ్యిమని లోలోన గుందుచు “కర్తవ్యమెద్ది?
ఎక్కడికి వెళ్లవలెను?” అని విచారపడుచుండిరి.
చు
ఇంతలో వేదవ్యాసుండరుదెంచెను. ఆతండు విభూతిరేఖలందాల్చి జటజూటముచే క :
రుద్రాక్షమాలికలను ధరించియు నిండు శివభక్తిని శివపంచాక్షరీ మహామంత్రమును జపించుచు తేజః
సముదాయముం బోలినవాడై.ఢర్మము మూర్తీ భవించినట్లు .కనుపడుభ్యుందెను..,0
523
స! శ్రీ శివ మహో ప్రరాణవ్స
పాండవులు వేదవ్యాసున కెదురేగి లోనికి తోడ్కొని యేతెంచి మృగచర్మముతో కూడిన దర్భాసనముపై
కూర్చుండంజేసి పూజించియు ఈవేళ ధన్యులమైతి మనియు మా తపస్సు దానములు ఫలించినవనియు
దుఃఖము దూరమైనదనియు మహాత్ముల యాశ్రయము లభించినను సంకటము తొలగని యెడల నందుకు
దైవమే ప్రబలకారణ మనియు విన్నవించుకొనిరి. మటియు
మహదాశ్రయము కల్పవృక్షమువంటిదై దారిద్యమును పోగొట్టును. గొప్పవారి జేరుటతోడ్షనే
దీనులకు రక్షణము సంభవించును. మహనీయులు ఆ(శ్రితుల గుణములను పరిశీలించువారుకారు.
దీనులను కాపాడుటయే మహాత్ముల స్వభావమై యున్నది. సజ్జనులను సేవించువారికి మేలు తప్పక
చేకూరును. ఇకముందు మా భాగ్యము ఫలించుగాక! దౌర్భాగ్యము తొలగుగాక! తమ రాకచే మా
మనస్సులు స్థిరములగుచున్నవి. గాన నో పితామహా! మా దుఃఖము దూరమగు నుపాయము
నుపదేశింపుడు! అని ప్రార్థించిరి.
వేదవ్యాసుండు పాండవుల దీనవాక్యముల నాలించి ్రసన్నమనంబున “పాండవులారా!
దుఃఖింపకుండు! ధన్యులు కృతార్థులును కాగల మీ సత్యధర్మము లోపింపనట్టిది సజ్జనులు ప్రాణసంకట
సమయమునందైనను సత్యధర్మమును విడువజాంలరు. కౌరవులు మీరును నాకు సమానులైనను
ధర్మాత్ములగు మీయందు పక్షపాతము కలవాడను. అంధుండైన ధృతరాష్ట్రుడు పుత్రలోభముచే ధర్మమును
త్యజించి మీ రాజ్యమునపహరించె. దృతరాష్రునకు - తండ్రిలేని మీరు కౌరవులును కుమారులుగా
కరుణింపందగినవారైనను సుయోధనునియందు వక్షపాతమును చూపనిచో ఇట్టి యనర్భము
వాటిల్లకుందెడిది. జూదము తరువాత జరుగనున్నది జరిగితీరినది. సుయోధనుండు దుర్మార్గుడు,
మీరు ధర్మాత్ములు సత్యవంతులును, గాన వానికే చివర నశుభము సంఘటించును. సుయోధనుడు
నాటిన పాపబీజము అంకురింఛి పెంపొంది యడుగంటు సమయము సమీపించినది. అందువలన
మీరు చింతింపవలసిన యవసరములేదు. మీకే శుభము చేకూరును. విచారింపకుండు!” అని
వక్కాణింప పాండుతనయులు విని సంతృప్తిపడినవారై మరల నిట్లు నుడివిరి.
మహానుభావా! మీరుచెప్పినదంతయు యథార్థమేను; దుర్మార్గులు వనమునందును మమ్ము
కష్టపెట్టుచున్నవారు. అట్టి యిడుమును తొలగించు నుపాయమును నిర్థేశింపుడు! శంకరు
నారాధింపవలెనను శ్రీకృష్ణవాక్యము నుపేక్షించితిమి. అట్టి దైవమార్గమును తాము ప్రస్తుత ముపదేశింపుడు!
అంత వేదవ్యాసమహర్షి - శివపాదాంబుజములను స్మరించి సంతుష్టస్వాంతుండై “ధర్మబుద్ధిగల
పాండవులారా! శ్రీకృష్ణభగవానుండు చెప్పిన శివారాధనము. సఫలంబగును. ఆతండే గాక నేనును శీవు
నారాధించుచున్నవాడను. మీరుగూడ మహాదేవు నర్చింపుడు! శివారాధనము వలన దుఃఖము
దూరమగుటయే గాక సుఖంబును లభించును” అని వచించి పాండవులైదుగురిలో అర్జునుడే
శివపూజనమునకుందగినవాడని నిశ్చయించి తపఃస్థలంబును మదినెన్నుకొనియు వెండియు నిట్లనియెను.
కురువంశప్రదీపకులారా! హితము ప్రియంబు నగు నంశమును చెప్పుచున్నాను. వినుంఢు!
శివుందే పరమాత్మయనియు (బ్రవ్మవిషురుద్రులను మించినవాడనియు నత్పురుమలకు
సాక్షాత్మరించువాడనియు భావింపుడు. బ్రహ్మదేవుండు మొదలుకొనియుండు ప్రపంచమంతయు శివ్‌
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 524
పారాను
rr ———
ఖీ శీ శివ మహో ప్రరాణనం
వ్యాపింపంబడియున్నది. అట్టి శివరూపమును స
ధ్యానించి పూజింపుడు! దేవమానవాదిజీవులందరిచే
నివారించు కరుణామయుండు; మరియు నా
ముక్తులను ప్రసాదించును.
చ్చిదానందమయముగాను, అఖండపరిపూర్ణముగను
సేవింపంబడుచున్న శంకరుండు భక్తుల దుఃఖములను
పరాత్పరుండు భక్తివిధేయుడై త్వరలో (ప్రసన్నుండై భుక్తి
అందువలన దుష్టశిక్షుము శిష్టపరిపాలనము నొనర్చు పురుషోత్తముండగు సదాశివు నారాధింపుడు!
కాని మొదట నింద్రమంత్రము నర్జునుండు జపించవలెను.
అట్టితణి దేవేంద్రుండు పరీక్షించును. తరువాత ప్రసన్నుడై తపోవిఘ్నములను నివారించి శివుని
మహామంత్రము నుపదేశించును.
వేదవ్యాసుండు పాండవమధ్యముని చేరంబిలువగా నాతండు స్నానమాడి తూర్పుదిశ కభిముఖుందై
దేవేంద్రమం(త్రమును వ్యాసునివలనంబరిగ్రహించెను.. వ్యాసుండర్జునునకు పార్థివలింగపూజావిధానము
నంత యుపదేశించి “పార్థా! గంగాతీరమున ఇంద్రకీలపర్వతముం గలదు. అచ్చోట నివసించి తపించుము!
అద్భశ్యవిద్య నుపదేశింతు”నని. యేరికిని కనుపడంజేయని మంత్రముంగూడ నుపదేశించి “ధర్మము
తప్పకుండుడు! తపస్సు సిద్ధించును. ఇందెంత మాత్రము సందేహములేదు” అనియు పాండవులకు
వక్కాణించి శివనామము నుచ్చరించుచు నంతర్జితుండయ్యెను.
ఇయ్యది “శివవిజ్ఞాన సర్వస్వ" నును శాంకరీయ ఆం(ధ్రామవాద
(్రవచనమున ముప్పుదియేడవ యధ్యాయము.
ై-————హ
అష్టీత్రింశాధ్యాయ్‌ము |
(అర్జునుండు తపించు విధానము)
శివస్వరూపిణి యగు .దేవేంద్రవిద్య తనలో ్రవేశించినందున పార్థుండు మిగుల రాణించుచు
| కనుపడుచున్నందున ధర్మరాజు భీమనకులసహదేవులు ద్రౌపదియు “జయము సిద్ధించు” నని భావించుచు
| నని భావించుచు “వేదవ్యాసుని యాదేశమగు తపోవిధానమును తప్పక సాగించు” మని నుడివినవారై బ్‌
' కొంతకాలము ఎడబాసి యుండవలసివచ్చెగదా యని వ్యధపడుచు ఎట్టకేలకు విధివశమున ధనంజయుని
సాగనంపిరి.
పతివ్రతాశిరోమణియనందగిన ద్రువదాత్మజ (ద్రౌపదీదేవి) కన్నీరుంగార్చుచు ప్రయాణమున శుభము
పలుకవలెనని యిట్లు వక్కాణించెను.
వేదవ్యాసుని యుపదేశమును సార్థకముంజేయుము! శంకరుండు (ప్రసన్నుడై వరము మ
రు శ |
గాక! అని యర్జునుని ద్రౌపది ప్రోత్సాహపరుప ధర్మరాజాదులును శుభము నుచ్చరించిరి. అర్జును
| న్‌ చుండిరి. ౫౧ eGangotri Initiative
వెళ్ళిన తరువాత నైదురురు. నొక్యణో. కూడి, దూఖించు క్‌
జీ శ్రీ శివ మహో ఫ్రరాణవ్భ
కష్ట సమయమున ఆప్తులతో కూడియున్నదో దుఃఖము శమించును. కాని యట్టితథినే ప్రియులైన
ఆప్తులు దూరమగునెడల దుణము పెంపొందును. ఎంతటి ధీరుండైనను ప్రియవియోగమునకు వగచ్చున్ల,
ఇట్లు పాండవులు ద్రౌపదియు అర్జున వియోగముచే బాధపడుచుండ వేదవ్యాసుండు మరల నేతెంచెన్స్న
నందాసీను€గావించి యంజలిం ఘటించియు “మహాత్మా
\ ప సనము
ఆతనికి నవ్వారు ప్రణమిల్లి ఉచితా
మ నిత్యము తమను దర్శించుచు అర్జునవియోగదుఃఖమును
కొంతకాలము మాచెంత నివసింపుడు!
తగ్గించుకొందుము!” అని ప్రార్థించిరి.
అంత నా పారాశర్యుండు పాండవుల నూజడింప కొన్నిదినములు నవ్వారి చెంత నివసించి
నానావిధసచ్చరిత్రము జెప్పుచు దుఃఖము నుపశమింపంజేయగా ధర్మరాజు నమస్కరించి వినయముతో
“మహానుభావా! మా దుఃఖము శమింపవలెనని కోరుచున్నాను. కాని యిట్టి దుఃఖమును పూర్వము
ఎవరైన ననుభవించిరా! లేక మేమే ఇంతటి వెతలంజెందితిమా?” అని ప్రశ్నించెను.
వేదవ్యాస ఉవాచ
నిషధదేశాధిపతియగు నలుండు మీకన్న నెక్కువ దుఃఖితుండయ్యెను. హరిశ్చంద్రుండు అనుభవించిన
దుఃఖము చెప్పరానట్టిది. అద్దానిని వినినవారికిని శోకము కలుగును. శ్రీరామచంద్రుని సీతావియోగాది
వృత్తాంతము ఎట్టి కఠినాత్ములనైన కబగించును. శరీరము దుఃఖముల నిలయంబని భావించి మానవుడు
దుఃఖమును దూరము జేసికొనవలెను. ఈ జగమును పుట్టించి కాపాడు సదాశివుండే సర్వత్ర
వ్యాపించియున్నవాడు. మొదట తల్లి కడుపున దుఃఖము; చిన్నతనమున ఆటలాడుచు అనారో గ్యాదిబాధల
ననుభవింపవలెను.. యౌవనమున దుఃఖసంతానములగు కామభోగముల ననుభవించుచు వెతలం
జెందవలెను. దినములు రాత్రులు గడచుకొలధి ఆయుష్యము క్షీణించుచుండును, అట్టి విషయమును
జీవుండు గుర్తెరుగంజాలక శరీరము శాశ్వతమని భావించుచు కర్మబంధమును విగించుకొనును.
ప్రారబ్దాంతమున సంభవించు మరణము అమితదుఃఖము నొదవంజేయును. అజ్ఞానముచే పాపముల
నాచరించినవారు మరణానంతరము నరకములంబడి దుఃఖము ననుభవింతురు. గాన జననమరణాడులు
శరీరము శరీరగతసుఖదుఃఖంబులును నిత్యములు కావని గుర్తెరిగి పరమేశ్వరుండు ప్రసన్ను[డగు
సత్యవిధానము నవలంబింపుము!
ఇత్యాది వ్యాస ప్రసంగముల నాలకించుచు పాండవులు కాలముం గడుపుచుండిరి. ఇంక నర్జునుని
సమాచారమును వినుండు!
కౌంతేయుండు దుర్గారణ్యములను పర్వతములను దాటుచు గట్టిపట్టుదలతో నడచుచుండ దైవికమగ్‌
నొక యక్షుండు తారసిల్లెను. అట్టి యక్షని సహాయమున భూతప్రేత పిశాచరాక్షసాదులను మార్గమున
పారద్రోలుచు అంతరంగము ఆనందపూరితమగుచుండ నిం[ద్రకీలా[ద్రింజేరినవాడై జాహ్నవీగంగాతీరమున
నశోకవనములో స్వర్గసమానంబగు మనోహర స్థలమున తపః(ప్రారంభము నొనర్చెను.
గంగయందు గ్రుంకులిడి దీక్షాగురువునకు నమస్మారమును సమర్పించి గురువుగారిచే సక |
రీతిగా తాపసవేషముందాల్సి _కర్శణ్ఞానేంద్రియములను _ వశపఅచుకొనియు ఏకాగ్రమన a]
CC-0. Jangamwadi Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
న
|
ట్రం
న. శ్రీ శివ నమునో పురాణము
పార్థివలింగమును (త్రికాలములయందు పూజించుచు శివధ్యానముం జేయుచున్న పార్గుని శిరమునుండి
బయలుపడిన తపోజ్వాలకు నటనుండువారు భీతిల్లి “ఈతడెప్పుడిచ్చోటునకు విచ్చేసినా”డని చింతించుచు
' దేవేంద్రున కెరిగింపవలెనని యుద్దేశించి స్వర్గముంజేరిరి. '
అయ్యా! దేవుడో బుషియో- సూర్యుడో అగ్నిహోత్రుండో ఇంద్రకీలాద్రియందు వనమున
తపించుచున్నవాడు. ఆతడెవరో తెలియక తమకడకు వచ్చి నివేదించితిమి. ఇందు కొరకు ఎద్ది యుచితమో
నెరవేర్చుండని విన్నవించిన పర్వతరక్షకులను పంపినవాడై దేవేంద్రుడు - ఈ తపంబు తన యంశవలనం
జనించిన యర్జునుని చేష్టితమని గుర్తెరిగి యచ్చోటునకు వృద్ధబ్రాహ్మణ (బ్రహ్మచారియై వెళ్ళి నిలువం
బడగా కౌంతేయుండు యుచితాసనమున బ్రాహ్మణుని సత్కరించి “ఎక్కడినుండి వేంచేసినార”ని ప్రశ్నించెను.
అంత ముప్పదిమూడు కోట్లు దేవరల నేలికయగు శబీపతి - పాండవ మధ్యముని పరీక్షింప నిట్లు
వాక్రుచ్చెను. J
నూతనప్రాయపువాడవై తపించుచుంటి వెందులకు? మోక్షముకొరకా? శతృవిజయమునకా?
అని ప్రశ్నింప నా కపట భూసురునకు విజయుండు తన యుద్దేశము నంతయు విశదపజచెను.
బ్రాహ్మణుండు - నీవు చేయు అనుష్టానము సుఖము నిచ్చునది కాదు. క్షత్రియ ధర్మమగు
యుద్ధము చేతనే శతృవిజయము చేకూరును. ఒకవేళ ముక్తికై తపించుచున్న యెడల దేవేంద్రుండు
ముక్తినొసంగువాడు కాడు. అందువలన నమరాధిపతింగూర్చి తపించుట (శ్రేయస్మరము కాదు గదా! -
అని వచింప నర్జునుండాతని మాటను త్రోసిరాజనుచు” రాజ్యము కొరకో మోక్షము కొరకో నే చేయు
_ తపము ఉపయోగించును. వేదవ్యాసుని యుపదేశము ననుసరించి తపించుచుంటిని, కాని స్వబుద్ధితో
" తపించుటలేదని తెలియుము! నన్ను తపోభ్రష్ణుంజేయనుంటివి. ఇంటనుండి పొమ్ము! (బ్రహ్మచారివగు
నీకు నా తపముతో నేమి ప్రయోజనము?” అని వచింప స్వర్గాధిపతి ప్రసన్నుండై నిజసుందర మనోహర
రూపము జూపుచు (ప్రత్యక్షము కాగా కౌంతేయుండు తలవంచి సిగ్గుపడుచుండ నాతని నూఅడించి
“వరమునడుగు” మని సంభాషించెను.
అంత నర్జునుండు “పగవారిచే పలు నిడుములంబడుచున్న మాకు విజయమును ప్రసాదించుము!
అని ప్రార్ధింప దేవేంద్రుండు దిగువవిధము మాటలాడెను.
ధనంజయా! దుర్యోధనుండు. మొదలగు శతృవులు - ద్రోణభీష్మ కర్ణాది మహావీరుల సహకారమున
గెలువనలవింగానివారై యున్నవారు. శివాంశసంభూతుందైన అశ్వత్థామను జయింప నేరికిని తజము
కాదు. నేనును వారిని జయింప వరము నొసగంజాలను. శివమంత్రమును జపించుచు శివునారాధింపుము!
శివారాధనము సామాన్యుల కలవింగానిది. చరాచరాధిపతియు తనయందు తాను రమించుచు
రాణించువాడును భుక్తిముక్తి ఫలప్రదుండు నగు శంకరుడు దుర్భటములగు వరములను ప్రసాదించు
సామర్థ్యము? గల వాడనియు (బ్రహ్మాండము నేలు దేవతాసార్వభౌముండనియు గుర్తెరుగుము!
శ్లో! అహ మన్యే చ బ్రహ్మాద్యా - విష్ణుః సర్వవరవ్రదః (|
అన్యే జిగీషనో(యే చుగతే సర్వే" శివ పూజకాః26౧25. An eGangotri Initiative న్‌
ఖీ _ ఢీశివమసో ఫ్రరాణవృ
నేనే గాక బ్రహ్మాదిదేవతలు, భక్తులందరికి వరముల నొసంగు నారాయణుండును, కామ (క్రోగ్య్యా
అంతఃశతృవులను బహిఃశత్రువులను గెలువ నిచ్చగించు వారందరును శివునిం బూజించువారే యని
తెలియుము!
ఈవేళటినుండి ప్రణవఘటి తంబగు శివపంచాక్షరీమహామంత్రమును జపించుము! ఇంద్ర
మంత్రమును విడనాడుము! పార్థివశివలింగమును పూజించుము! శివుని ధ్యానింపుము! గంధ
పుష్పవిల్వాద్యుపచారములచే శివుని సేవింపుము! నీ తపము సిద్ధించును. ఇందెంతమాత్రము సందియము
లేదు.
దేవేంద్రుండిట్లు వక్కాణించి వనపాలురంబిలిచి యీతనిని రక్షించుటలో అప్రమత్తులై యుండుడు!
అని శాసించి వాత్సల్యవశమున వెండియు నిట్లనియెను.
అర్జునా! నేను తెలిపిన శివారాధనము మరియు శివపంచాక్షరీ మహామంత్రంబు నీ మేలుకొరకేయని'
గ్రహింపుము! పొరపాటునైనను నీవు రాజ్యము సేయరాదు. ధర్మజుందే రాజు కావలెను. ఒకానొక
మంచిపని సాధించువాడు ధైర్యము నవలంబింపవలసియుండును.
శివుడే నిన్ను కాపాడుచు సంపదలను తపఃఫలమును ప్రసాదించును.
సురేశ్వరుండు కుంతీకుమారునకు హితవాక్యమున నుపదేశించి శంకరుని కమలములవంటి
పాదములను తలచుకొనుచు తనలోకమునకుంజనియెను. పాండవ" మధ్యముండును దేవేంద్రునకు
నమస్కరించి యాతండు చెప్పిన విధముగ శంకరు నుద్దేశించి తపము ప్రారంభించెను.
ఇయ్యది “ళినవిజ్ఞాన సర్వస్వ” నును శాంకరీయ ఆంధ్రానునాద
ప్రవచనమున ముప్పుదియెనిమిదన యధ్యాయము.
(వావచ్యాంయ్యాయము )
(మూకాసురుని సంహారము)
వేదవ్యాసుని యుపదేశము ననుసరించి యర్జునుండు నిండు భక్తితో గంగాస్నానము నొనర్చి
కరాంగన్యాసముంగావించి యొంటికాలుమీద నిలువంబడి మునివరునివలె సూర్యుని యందు చూపు
నిలిపి మనంబున శివుని స్మరించుచు శివపంచాక్షరీమహామంత్రమును నోట నుచ్చరించుచుండెను.
ఇవ్విధము తపించుచుండగా కొంతకాలము గడచుసరికి కౌంతేయుని తపముందగు ప్రభావము వ్యాపింప
జొచ్చెను. అందువలన నమరులు నచ్చెరువుంజెందుచు మరల శివునింజేరినపారై “మహాదేవా! ఒకానొక
నరుండు నీ కొరకై తపించుచున్నవాడు. ఆతండు కోరునది తాము అనుగ్రహింపవలెను” అని విన్నవించి
ప్రశంసించియు శివచరణములపై తమ చూపులు నిలిపి మనస్సు'వ్యధపడుచుండ తలలు వంచియుండిరి
కరుణాసముద్రుండగు మహాదేవుండు సురల మొఅ నాలకించి చిరునగవున “మీరు నిశ్చింతగొ
మీ నిలయములకు వెళ్ళియుండుడు! మీ విన్నపమును మనసునందిడుకొని కర్తవ్యమును సాధింపగలనో
అని యాదేశింప దేవతలు నెమ్మధిగలన్లారె నిజనివాసముల కేగిరి
౮-౦. Jangamwadi జ్‌ Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 528
ళ అ ఆజ న దు ము
భావించువారికి స్వప్నమువ్యగూడ, దుఖమ్హు, స్రంభవ్లిర్లప్లదన్లియ్లు. బికవేళ్ల క్షరదోషమున దుఖ
శ్రీ శివ మహా ప్రరాణను
ఇంతలో దుర్మార్గుడైన దుర్యోధనునిచే పంపంబడిన మూకాసురుండు పందిరూపముందాల్చి
యచ్చోటున కేతెంచి పర్వతశిఖరములను వృక్షములంబడగొట్టుచు వడివడిగా నడచుచు పెద్దగా
నజచుచుండెను. ]
అర్జునుండు అట్టి సూకరముంగాంచి దిగువవిధము విచారించెను.
ఎవండు వీడు? క్రూరునివలె నున్నవాడు నా కపకారమొనర్చ నేతెంచెనని నిశ్చయింపవచ్చును.
మున్ను దైత్యదానవుల ననేకులను సంహరించినవాడను. వీడు శతృవే యని నా యంతరంగము
చాటుచున్నయది. దుర్యోధనుండు పంపినవాడు కావచ్చును.
“ఎవని జూచుటతోడనే మానసము శాంతించునో వాడు మిత్రుడని తెలియవలెను. ఎవనిం
గాంచుచుండగనే మనస్సు వ్యాకులమగునో వాడు శతృవనిపించును. సదాచారము సద్వంశమును
సూచించును. శరీరము ఆహారసమృద్ధిందెలుపును. వాక్యము పాండిత్యమును విశదీకరించును. కంటిచూపు
(పేమను వ్యక్తపఅచును. ముఖవైఖరితోడను నడకచేతను పనులవలనను మాటలచేతను
నేత్రవికారములతోడను లోని భావము గోచరించును.
మిత్రులను కూడినపుడు కన్ను మిగుల వెలుగొందును. కుమారునింజూచినపుండు కరుణారసముతో
నిండియుండును. ప్రియురాలినింగలిసినతఖి వంకరగనుండును. పగవాడు కనుపడినపుడు నెజ్బపడును.
కావున వీనింజూచుచున్న నా ఇంద్రియములన్నియు కలుషితములగుచున్నవి. వీడు శతృవగుటచే
నవశ్యము వీనిని సంహరింపవలెను. “తపఃకాలమున నీకు కీడు నొనంగూర్చువానిని సంహరించు”
మని గురువాక్యము కలదు గదా! అందువలన నా ఆయుధముల నుపయోగింతును.
ఇవ్విధము విచారించి విజయుడు ధనుర్భాణములందీసికొనినవాడై బాణమును సూకరముపై
వేయనుండునంతలో శంకరుండు కౌంతేయుని భక్తిని పరీక్షింప కిరాతరాజ రూపముందాల్చి ప్రమథగణములు
కిరాతరూపములతో వెంటాడుచుండ నటకేతెంచెను. '
కిరాతేశ్వరుండు (బోయరాజు) ధోవతికొంగును నడుమున బిగించి శిరమున పాగంజుట్టుకొని
యొడలినిండ తెలుపుచాజలందాల్చియు ధనుర్భాణములతో అమ్ములపొదను వీపుపై వేసుకొని యలరారుచు
బోయలగుంపుతో కూడియుండెను.
సూకరము చేయుధ్వని దశదిశలు నిండుచుండెను. మరియొకవంక బోయరాజు దండు
చప్పుండు భయముంగొలుపుచుండెను. ఇరువురి ధ్వని యొకచోకూడి పర్వతములయందు ప్రతిధ్వనించు
చుండగా కౌంతేయుడు తన మనమున నిట్లు తలపోయుచుండెను.
.శివుండు భక్తులకు శుభము నొదవంజేయువాడని వినియుంటిని. శ్రీకృష్ణుడు వ్యాసమహర్షి
యిటులే చెప్పియుండిరి. దేవతలును శంకరుండు శుభప్రదుండని భావించుచుందురు. శివుండు-భుక్తి
ప్రదుండే గాక ముక్తినొసగువాడనియు శివనామస్మరణము కల్యాణ(ప్రదమనియు శివుని త్రికరణశుద్ధిగా
529
గీ శ్రీ శివ మనో ఫ్రరాలన్య
తారసిల్లినచో నయ్యది శివానుగ్రహమువలన స్వల్పంబగు ననియు శివునారాధించుచున్నను కష్టము
కలిగినయెడది నద్ది ప్రారబ్ధకర్మందగుప్రభావమనియు శంకరుండు ప్రారబ్ధభోగమును కొద్దిగ ననుభవింపం
జేసి యట్టి దుఃఖమును దూరమొనర్చుననియు
ళ్లో॥ విషంచైవామృతం కుర్యా - దమృతం విష మేవ వా !
యదిచ్చతి కరోత్యేవ - సమర్థః క్రిన్నిషిద్ధ్యతే ॥ " దద
ఈశ్వర సంకల్పమున విషము అమృతముగా పరిణమించును. మరియు నమృతము విషమగున్లు,
సర్వసమర్థుండగుటచే తాను తలచినది తప్పక నొనర్చును.
ఆతనికి అడ్డు చెప్పువారెవరును లేరు... జీవులు బ్రమప్రమాదములచే గావించుకర్మలు ప్రార
భోగములుగ పరిణమించిన నవ్వానిని తొలగించు సామర్థ్యము పరమేశ్వరునకే కలదు. ఇవ్విధము
పురాతనులు అధునాతులు నగు భక్తులు విచారించుచు తమ మానసమును స్థిరమొనర్చుకొనుచుందురు.
ఇట్టి క్లిష్టపరిస్థితియందు రాజ్యలక్ష్మి దూరమైనను మరణము సమీపించినను సజ్జనులు దౌర్భాగ్యుండని
నిందించుచున్నను సౌభాగ్యసంపన్నుండని ప్రశంసించుచున్నను సాధకుంధు దుఃఖనివృత్తినే కోరుచుండవలెను,
జీవుండు - పుణ్యపాపముల కలయికచే మానవుండుగ జన్మించిన నట్టివాడు భక్తుడైనచో వాని నొకప్పుడు
పరీక్షింపందలచి మొదట దుఃఖము నొనగూర్చువాడు శివుండే కదా!
సదాశివుడు దయంగలవాడగుటంజేసి - నిప్పునందు కాచంబడిన బంగారము పరిశుద్ధ
మగునట్లు భక్తుని దుఃఖమును చివరన తొలగించుననియు ఇట్లు మహాజనులు చెప్పుచుండ వింటిననియు
నర్జునుండు లోలోన చింతించి భగవానుని స్మరించి ప్రార్థించియు నా యిడుములంబడ ద్రోయుదునని
నిశ్చయించుకొనెను.
ఇంతలో సూకరము (పంది) ముందుకు రాగా శంకరుండు కిరాతేశ్వరరూపమున నద్దానిని
వెంటాడుచుండెను. ఆ సమయమున నర్జునుండు శంకరుండు నొక్కుమ్మడిగ సూకరముపై బాణములను
వేయంగా అర్జునుని బాణము ముఖముపై తగులుకొని పృష్టభాగమునుండి వెడలినేలంగూలెను. శంకరుని
బాణము పృష్టమునం [గ్రుచ్చుకొని నోటినుండి బయలుపడి మట్టిలో పడినదయ్యెను. ఇరువురి బాణముల
తాకిడిచే మూకాసురుండు మరణించినందున నమరులు సంతసించి పరమేశ్వరునిం బ్రార్థించుచు ప్రణమిల్లు
చుండిరి. పుష్పములంగుణిపించుచు జయజయ ధ్వానముల నొనర్చుచుండిరి. అట్టి శుభసమయమున
శంకరుడు నర్జనుండును మూకదైత్యుని క్రూరరూపముంజూచుచు నచ్చెరువుతో “లోకకంటకుండు
నశించినాడ”ని లోలోన తృప్తిపడుచుండిరి. అర్జునుండు - మూకాసురుండు తనను చంపుటే
వచ్చినాడనియు అట్టి మృత్యువును తప్పించి రక్షించినవాడు శంకరుండేననియు పరమేశ్వరుండీ సమయమున
సముచితబుద్ధి నొసగి నందున వీనిపై బాణమును వేయంగలిగితి ననియు మదిందలచి యచ్చోట - శీనే!
శంకరా! మహాదేవ! అని నుతించుచు మాటిమాటికి (ప్రణతులర్సించుచుండెను.
ఇయ్యది “శివవిజ్ఞాన సర్వస్వ” నును శాంకరీయ ఆం(ధ్రామువాద
ప్రనచనమున మువ్ప దితామ్మిదన యధ్యాయను.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 530
ట్స ఖీ శవ మహా ఫ్రరాణము
_వశ్యాంంశాధ్యాయమ )
(కిరాతరాజుదూతతో అర్జునుని సంవాదము)
నందికేశ్వరుండు సనేత్ముమారునకు చెప్పందొడంగెను.
fF
సనత్ముమారా! శంకరుని లీలావిలాసము భక్తవాత్సల్యరసముతో నిండియుండునదని ఈ చెప్పబోవు .
సందర్భము విశదపజచును.
కిరాత (ప్రభురూపమున నున్న శంకరుడు - ఒకానొక కిరాతుని బాణమునకై పంపగా
అర్జునుడు నచ్చోటున కేతెంచి కిరాతుని నిరాకరించి నేలపై పడియుండు బాణమును పట్టుకొనెను.
అంత కిరాతుడు “బాణము మాదైయుండ నేల తీసుకొనెదవు? విడువు” మని నుడువగా కౌంజేయుం
డు శివుని స్మరించి యిట్లు బదులుచెప్పెను.
వనేచరుండా! మేమెవరో తెలియక మాటలాడుచుంటివి. మూర్భుండవుు నేను ప్రయోగించిన
బాణము నీదెట్లగును? ఈ బాణముందగు రేఖలు పిచ్చములు (నెమలిపురులు) నా పేరుతో నున్నయవి.
అడవియందు నక్రమముగా ప్రవర్తించు స్వభావము నీకు సహజమే గదా! ల
అర్జునుని మాటలు విని వనేచరుండు పరిహసించుచు “తాపసుండా! నీవు నిజముగా తపము.
జేయువాడవు కావు. తాపసవేషముమాత్రము ధరించితివి. నీ యట్టి తాపసుండు అబద్ధము లాడవచ్చునా?
నన్నాంటరివానిగా భావింపకుము! పెక్కురు నడవిబోయలతో కూడి మా బోయరాజు చేరువనే యున్నవాడు,
నిగ్రహమును అనుగ్రహమును చూపుటకు సమర్భుండును; నీవు గైకొనినబాణము మా ్రభువుదేను;
బలవంతముగ తీసుకొనిన నీ బాణము నీ చెంత నుండంజాలదని తెలియుము!
దొంగతనము, కపటము, ఆశ్చర్యము, అసత్యము అనువానివలన తపస్సుక్ష్మీశించును. నిన్ను
కాపాడుటకు నా స్వామి బాణమును విడచెను. కావున కృతఘ్నడవు కావలదు. నా ప్రభుబాణమగుటం
జేశియే శతృవు మడసినాడు. ఒకవేళ బాణము కావలయునెడ నా స్వామిని యాచింపుము! ఇట్టి
బాణముల ననేకముల నొసంగును. .ఉపకారము నొనర్చినవారికి నపకారముంజేయ తలపెట్టితివి.
చపలభావము విడనాడి యథార్థమును గుర్తెరుంగుము!” అని వచింప కపికేతనుండు వెండియు నిట్లనియెను.
వేటకాడా! సత్యము చెప్పుచున్నాను. నీ మాటయే సత్యముకాదు. ఎందువలనననంగా?
ఆటవికజాతివారు అన్భతము లాడుచుండుట పరిపాటియే గదా! నేను రాజును, నీవే దొంగవు. నీతో
పోరాడుట సముచితము కాదు. నీ రాజును నీవంటివాడే కావచ్చును. మేము దాతలము. మీరు
చోరులు, మిమ్ము నేను యాచించుటెట్లు పొసంగును? -నీవే నన్ను ప్రార్థించినచో నా వద్ద గల పెక్కు
నమ్ముల నీయంగలను. రాజు తీసుకొనండు. కాని యిచ్చును. నీ ప్రభువు నా ముందుకు రాడెందులకు?
వచ్చి నాతో మాటలాడి పోరాటమున నన్ను గెలచియు బాణముంగైకొని నిజనివాసమున సుఖముగా .
నుండుగాక!
౮౮-0౦. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
531.
సీ శ్రీ శివ మహా ఫ్రురాణప
తక్కువవాడవు; తపసివి కావు; బాణమునొసంగి సుఖముగనుండుము! లేకున్న మరణక్లేశము
ననుభవింతువు!” అని నుడువగా కౌంతేయుండు మనమున శివుని స్మరించి యిట్లు ప్రత్యుత్తరించెను.
వనేచరుందా! నాయథార్థమగు మాట వినుము! నీ ప్రభు వేతెంచినచో నా శక్తి సామర్థ్యములు
బయటపడును. సింహము నక్కతో పోరాడినట్లు నీతో నేను తలపడను. అయ్యది (నీనాయుద్ధము)
లోకమున పరిహాసాస్పద మగును. పొమ్ము! నీ స్వామికి నా యాశయమును నివేదించుకొనుము!
ఇంక నీయిష్టము.
కిరాతేశ్వర రూపమున నవతరించిన సర్వేశ్వరుని చెంతకు కిరాతుండు వెడలి అర్జున వాక్యము '
నంతయు విన్నవింపగా నా బోయరాజు సంతసించుచు తన సైన్యముతో నఖుదెంచెను.
అంత విజయుడు ధనుర్భాణములం గైకొని యుద్ధమునకై సిద్ధపడుచుండ శంకరుని దూత “అర్జునా!
ఇప్పటికైనను బాణము నీయుము! స్వగ్భహమున కేగుము! స్వల్ప కార్యమునకై ప్రాణములం బోగొట్టుకొనుదు '
వెందులకు? నీ యన్నదమ్ములు భార్యయు వెతలంజెందుచుండ నీవు మరణించినచో శతృవు అపహరించిన
రాజ్యము హస్తగతము కాజాలదు” అని పలుకగా నర్జునుండు “ఒకవేళ నేను భయపడి బాణము నొసగిన '
యెడల నా వంశమునకే కళంకము చేకూరును. సోదరులు దుఃఖపడుచున్నను విద్యలు ఫలింపకున్నను
నా పట్టు విడువంజాలను. సింహము జంబుకమునకు వెజవనట్లు వనేచరునకు భయపడువాడను
కాను” అని వచింప నదియంతయు దూతముఖమున నాలించి కిరాతేశ్వరుండు పార్యని సమీపించిన
వాడయ్యిను.
ఇయ్యది “ివవిజ్ఞాన సర్వస్వ” మను శాంకరీయ ఆం(ధ్రానువాద
(ప్రవచనము నలుబదియన యధ్యాయము.
(కిరాతార్డున సంగ్రామము)
కిరాతేశ్వరుని గాంచి శివధ్యానము నొనర్చియు పాండవ మధ్యుముండు ధనుస్సు నల్లెత్రాడు బిగించి,
యమ్ములవేయుచుండ బోయరాజును తన పరివారముతో కూడ తీక్షబాణములను ప్రయోగించుచున్నందున
నర్జునుండు శంకరుని మదింబ్రార్థించుచు బాణములతో వేధించుచుండెను. అందువలన గణముల ,
అలసి దశదిశలంబాణిపోవగా నరుండు పరమేశ్వరునితో పోరాడుచుండెను. ఐనను శంకరుండు మనమే
దయందలచుచు నర్జునునిపై ఆయుధములను ప్రయోగించుచుండ నర్జునుండు - ఘోరీ
శస్రాస్తములను శంకరునిపై వేయుచుండెను. _ అర్జునుని ఆయుధముల నన్నిటిని శివుడు ళ్‌
నిరాయుధుండను కౌంతేయుండు శంకరునితో మల్దయురద్ధముంజేయుచుందెను.
CC-0. Jangamwadi Math Collecti
ములైనే
. An 6200011 Initiative 532
యు.
శ్రీ శవ నునో ప్రురాణనం
ఉభయుల సంగ్రామము వలన సముద్రములు ఉప్పొంగుటయే గాక భూమి కంపించుచుండెను.
మరియు “ఇకముందేమగునో” యని అంతరిక్షవాసులు భయపడుచుండిరి. ఇంతలో శంకరుండు ఆకసమున
కెగసి పోరాడుచుండ నర్జునుండును పైకి వెడలి పోరుచుండెను. వారిరువురును ఎగిరి యెగిరి
కొట్టుకొనుచుండ దేవతలు విస్మితులగుచుండిరి.
అట్టితణి శివధ్యాన బలమున నర్జునుండు శివుని చరణములను దొరికించుకొని గిర గిర
త్రిప్పుచుండగా భక్తవత్సలుడు లీలావిలాస చతురుండగుటచే అట్ట హాసముం జేయుచుండెను.
అర్జునుడు తన దాసుండు కావలెననియు తాను భక్తపరాధీనుండ- నగుదుననియు చాటుటకు
నటరాజు నటించిన మాయానాటకమే ఈ కిరాతార్డున సంగ్రామ మని భక్తులైన కోవిదులు
గుర్తింపకుందురా?
తరువాత శంకరుండు చిరునగవుతో నిజరూపముం జూపెట్టగా వేదశాస్త్రపురాణములు
వ్యాసమహర్షియు కృష్ణభగవానుండును చెప్పినట్లు శంకరుని సుందర మనోహర దివ్యరూపము
నర్జునుండు గాంచి యాశ్చర్యపడుచు “ఆవి! పరమాత్మతో తలపడి పాపినైతిని గదా” యని
సిగ్గుపడుచున్నవాడై “నా ప్రభువుగా నెన్నుకొనిన శివుడే ఈతండు. శివుందేను; శివుని మాయాప్రభావము
ఎంతటివారికైన తెలియరానిది; అని మది నిశ్చయించుకొని దోసిలొగ్గి తలవంచియు దిగువవిధము
వేడుకొనెను.
దేవదేవా! మహాదేవా! కరుణాకరా! నా యపరాధమును మన్నింపుము! నీతో సమరము
నొనర్చి నా జీవితమును వ్యర్థముంజేసుకుంటిని.
. ఇట్లు ప్రార్థించి పార్థుండు శంకరుని చరణములపై (వ్రాలగా భక్తవత్సలుండగు మహేశ్వరుండు
“నిన్ను పరీక్షించుటకు నీ భక్తిని దృఢపటచుటకు నివ్విధము గావించితిని” అని పలికి పలువిధముల
నూఅడించియు. తన చేతులతో నర్జునుని లేపినవాడై “నీ దెబ్బల తోడనే నా యారాధనముందగు ఫలముం
బొందితివి. (ప్రసన్నుడనైతిని. వలయున దడుగుము! నా యిష్టముతోడనే నీ యుద్ధము నెరవేరినదని
తెలియుము! ఇందు నీ తప్పేమియు లేదు. బలవంతులగు శతృవులంగెలచు శక్తి నొసగుటకే నీతో
పోరాడితిని. కావున వగవకుము! నీకు ఈయరానిదేమియు లేదు” అని సంభాషింప నర్జునుండు
వినమ్రుండై యిట్లు నుతించెను. దేవదేవా! కైలాసవాసా! నీ కృపావిలాసము నేమని వర్ణింతును.
ఐదుముఖములు గల సదాశివ రూసమున పరాశక్తితో కూడి శివలోకమున నివసించుచు జీవుల
ననుగ్రహించువాడవు; జటాజూటము నేత్రత్రయము మున్నగువానితో మహేశ్వరుండవై ప్రళయానంతరము
చేయవలసిన తీరోధానము నొనర్చుచుందువు; (తిరోధానమనంగా జీవులను దాచియుంచుట) నీలకంఠుడవై
గంగాధరుండవై రుద్రరూపమున వెండికొండయందు నివసించుచు ప్రళయముంజేయుచుందువు;
విష్ణుబ్రహ్మరూపములతో స్థితిసృష్టికర్త యగువాడవు; వామాంగమున పార్వతి యుండగా దమ్మ
కపాలమును పినాకమును త్రిశూలమును కరములంబూని ముండమాలికను కంఠమున క
పెద్దపులితోలు నుత్తరీయముగ నేనుంగతోలు ధోవతిగా నుపయోగించుచు ae. స
దాల్చువాడవు; సహగస్రవదనములూగల'వికాట్‌'స్వరూవము లేక జీరభద్రరూపంబు re
శే ఖ్‌
533
మృదుచరణములను నందీశ్వరాదులు సేవించుచుందురు. విఘ్నేశ్వర కుమార స్వరూపములక్పు న్రీష్టే
మూలమగుదువు; భక్తుల భక్తిని పెంపొందించి ముక్తింబ్రిసాదించియు శాశ్వతనిజశివానందము
ననుభవింపం జేయువాడవు; ఆకలి దప్పి మున్నగు తుచ్చగుణములు లేనివాడవై సర్వజ్ఞత మొదలగ్స
సద్గుణములు కలిగియుందువు; భక్తులకొరకు దివ్యరూపముల దాల్చుచు రూపము లేకుండ నుండు
శక్తిం గలిగియుండువాడవు; జగమున కనంబడు ్రేస్టరూపములన్నిటిని జ్యోతిర్లింగస్వరూపమున
విరాజిల్లువాడవు; వస్తుతః నచ్చిదానందమయుండవై ముల్లోకములయందు లీలారూపములతో
విహరించువాడవు; మట్టికణములను లెక్కింప నలవింగానట్లు నీ గుణములను గణింప నేరికిని తఅముం
గాదు. ఆకాశమున నక్షత్రములవలెను వర్షధారలవలెను నీ మహిమలు అపారములు గదా! వేదములును
నీ ప్రభావమును వర్ణింపజాలవు. మందబుద్ధి నగు నేనెంతటివాడను. ఎవరో ఎంతటివాడవో తెలియం
జాలక మొక్కులిడుచుంటిని. నేను నీ దాసుడను, నీవు నా ప్రభువువు.
ఇట్టి స్తోత్రము నాలకించి మహేశ్వరుండు సుప్రసన్నుండై వడిగా వరమునడుగుమని యాదేశింప
నర్జునుండు “దేవా! ఏమి చెప్పుదును? సర్వాంతర్యామివై భక్తుల హృద్దతమును కనుగొనువాడవుగదా!
ఐనను నీదర్శనమువలన మా సంకటములన్నియు తొలగినట్లే భావించుచున్నాను. ఈ జన్మయందు
సాధింపందగిన సిద్ధులను ప్రసాదింపుము!” అని ప్రార్థించి నతస్మంధుండై బద్ధాంజలియునై నిలుం
బడియుండెను.
అంత శంకరుడు కరుణించి యర్జునుని ౩ చేరందీసి పాశుపతమహాస్త్రము నుపదేశించి యిట్లు
నుడివెను. క
నా యస్త్రమును పరిగ్రహించితివి గాన నిద్దానితో శతృవులనందరిని దునుమాడుదువు! నీకు
సహాయము చేయుమని శ్రీకృష్ణు నాదేశింపగలను. ఆతండు నా భక్తుండగుటయే గాక శివభక్తులకు
నండగా నుండువాడని తెలియుము! నా యనుగ్రహముచే మీరు భారతదేశమును పరిపాలించుచుందురు!
ఆ సమయమున నీయగగ్రజునితో నానావిధ ధర్మకార్యములను చేయించుము!
పిదప పరాత్పరుండు నిజహస్తమును కౌంతేయుని శిరము నిడి యాతని పూజనము నందుకొనియు
నంతర్థానముం జెందెను.
అర్జునుండును పాశుపతాస్త్రమును స్వీకరించి లోకగురువగు శంకరుని స్మరించుచు తన
యాశ్రమమునకుంజనంగా నాతనిని తమ ప్రాణమువలె చూచుచు పాండవులు ద్రౌపదియు మిగుల
సంతృప్తింజెందినవారైరి.
మూకాసురుని వధించిన కారణముగా పాండవాశ్రమమున నమరులు శ్రీచందనముతో గూడిన
పుష్పములంగుణీపించిరి. శంకరుండు కరుణామయుండు భక్త పరాధీనుండునని పాండవులు భావించుచు
విజయము మనదే నని సంబరపడుచుండ శ్రీకృష్ణుండరుదెంచి యర్జునుని వలన తపఃసమాచారమును
వరప్రాప్తిని వినినవాడై సమాధానము నొందియు నిజనివాసమున కేగినవాఢయ్యెను.
CC-0. Jangamwadi Math ‘Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative 534
| ఢీ శవ నునో ప్రరాణమం
అని సూతుందడు శౌనకాదులకుంజెప్పి విశ్రాంతింజెందుచుండెను.
ఇద్ది ఎనుబఐదియెనిమిదవ (88) యవతారము.
ఇయ్యది “శివనిజ్ఞాన సరస” మను శాంకరీయ ఆంధ్రానువాద
ప్రవచనమున నలుబదియొకటన యధ్యాయము.
| చ్చి చత్సారింశాధ్యాయము
వ్‌ న క్‌.
(ద్వాదశజ్యోతిర్లింగావతారములు)
నందికేశ్వరుండు సనత్ముమారునకు నుపదేశించినవిధముగా సనత్ముమారుండు వేదవ్యాసునకు
వక్కాణించిన తెజంగున వేదవ్యాసుండు వివరించినట్లును సూతమహర్షి శౌనకాదులకు చెప్పందాడంగెను.
నానావిధ లీలావిలాసములతో నిండియుండు శివుని ద్వాదశజ్యోతిర్లింగావతారములను భక్తిశ్రద్ధలతో
నాకర్ణింపుడు!
హిమాలయ శిఖరముపై కేదారక్షేతమున కేదారేశ్వరుడు, ఢాకినీప్రదేశమున భీమశంకరుండు,
కాళీక్షేతమున విశ్వనాథుందు, గోదావరీతీర మూలమున ్ర్యంబకేశ్వరుండును, సౌరాష్టదేశమున సోమనాథుం
డును, శ్రీశైలశిఖరమున మల్లికార్డునుండును, ఉజ్జయనీ నగరమున మవికాలుండును, ఓంకార క్షేత్రమున
అమరేశ్వరుండును, చితాభూమియందు వైద్యనాథుండును, దారుకావనమున నాగేశుండును; సేతుబంధమున
రామేశుండును, శివాలయక్షేత్రమున ఘుశ్ళ్మేశుండును వెలసియున్నవారు.
ఈ పండ్రెండు జ్యోతిర్లింగములను చూచినను తాకినను (స్రీలు పురుషులును ఇహపరానందముల
i ననుభవింపంజాలుదురు.
ళ్లో॥ తత్రాద్యః సోమనాథో హి - చంద్రదుఃఖక్షయంకరః |
క్షయకుష్టాదిరోగాజానం - నాశకః పూజనా న్మునే ॥ గె
ద్వాదశజ్యోతిర్లింగములలో మొదటిది సోమనాధజ్యోతిర్లింగము; సోమనాథుండు చంద్రుని క్షయవ్యాధి
దుఃఖమును పోగొట్టుటయేగాక పూజించు శివభక్తులకు క్షయకుష్టాధిమహారోగములను నివారించును.
సౌర్వాష్టమనంబడు పవిత్రదేశమున చం[ద్రుండు ఆరాధించుటంజేసి శివుండు తట. పేరుతో
పార్థించువారికి దీర్భాయురోరోగ్యభా గ్య ములు “a. : క మటలు శ
ఖీ శ్రీ శన మనో ఫ్రరాణప్ష
శ్రీగరియందు మల్లికార్డునుండను నామధేయమున జ్యోతిర్లింగముగ వెలసిన శివావతారము రెండవదై
దర్శనమువలనను పూజనమువలనను దౌర్భాగ్యమును తొలగించి మోక్షము నొదవంజేయునది. కైలాసము
నుండి శంకరుండు కుమారస్వామి నవలోకింప శ్రీశైలమునకు వెడలి యట నివసించినవాడు.
శంకరుండు మవోకాలుండను పేర నుజ్జయిని యందు జ్యోతిర్లింగముగ నవతరించెను.
వేదధర్మమును ధిక్కరించు దూషణాసురుని సంహరించి వేదవిప్రులను రక్షించిన మహాకాలుని దర్శించి
పూజించువారు నిహపరభోగముల నంది శివానందము ననుభవింతురు. ఇద్ది మూడవది యగును.
నాలుగవ జ్యోతిర్లింగావతారము ఓంకారేశ్వరుండనియు పరమేశ్వరుండనియు ద్వివిధరూపములత్రో
వెలయునది. వింధ్యుండు తన యభీష్టము నెరవేరుటకై పూజించిన పార్థివలింగమునుండి యావిర్భవించిన
పరమేశ్వరుని (అమరేశ్వరుని) భక్తితో చూచినవారు విధి విధానముగా నర్చించువారును ఇహపర
కృతార్థులగుదురు. /.
కేదారేశ్వరజ్యోతిర్లింగము హిమవత్సర్వతముపై విరాజిల్లునది. శ్రీహరి యవతారములగు
నరనారాయణులు ప్రార్థించుటచే శివుండు నచ్చోట నైదవ జ్యోతిర్లింగముగ నివసింప వలసివచ్చెను,
నరనారాయణులు బదరికాశ్రమమున నివసించుచు నిత్యము కేదారేశ్వరుని పూజించుచుందురు.
మహేశ్వరుడు సర్వాధికారియైనను విశేషించి కేదారఖండమునకు ప్రభువై చూచువారికి నభీష్టములను
సిద్ధింపంజేయును. మరియు నచటి రేతకుండమునంగల యుదకమును మూడుమారులు ఆచమనము
జేయువారిని ముక్తులుగ నొనర్చును.
భీమాసురుని సంహరించి కామరూపేశ్వరుండను భక్తుని రక్షింప నవతరించిన భీమశంకరుడు
ఢాకినియందు ఆరవ జ్యోతిర్లింగముగ వెలసినవాడు. ఇద్దానిం జూచినను పూజించినను భుక్తి ముక్తులు
చేకూరును.
కాశీక్షేతమున విశ్వేశ్వరావతారము ఏడవ జ్యోతిర్లింగముగ చెప్పంబడుచున్నయది. ఇద్ది సకల
బ్రహ్మాండరూపమనియు భుక్తిముక్తి ప్రదంబుననియు వేదశాస్త్రములు చాటుచున్నవి. బ్రహ్మవిష్ట్వాదిదేవతలు,
కైలాసవాసియగు శంకరుండు భైరవుండు నిద్దానిని భక్తిశ్రద్ధలతో పూజించుచుందురు. ద్వాదశ
జ్యోతిర్లింగములలో ముఖ్యమగు విశ్వనాథలింగమును ఆరాధించి కాశీక్షేత్రమును విశ్వేశ్వరుని స్మరించువారు
కర్మబంధనిర్ముక్తులై కైవల్యమును అనంగా శివసాయుజ్యము నొందుదురు.
గౌతమీతీరమున గౌతమమునిప్రార్థనచే వెలసియున్న (త్ర్యంబకే శ్వరజ్యోతిర్లింగము ఎనిమిదవదై
యున్నది. గంగాదేవి శివాజ్ఞననుసరించి గౌతమీ (గోదావరీ) రూపమున నచ్చోట నుండి ప్రవహించుచున్నది.
త్ర్యంబికేశ్వరుని దర్శించి పూజించువారు కామితములంబడయుటేగాక నంత్యకాలమున శివసారూప్యము
నొందుదురు.
రావణాసురుని కొరకు తన లీలావిలాసముం జూపెట్టిన వైద్యనాథుండు - తొమ్మిదవ జ్యోతిర్లింగముగ
చితాభూమియందు వెలసినవాడై భక్తితో వనే యర్సించువారికి భుక్తి ముక్తుల నొసగుచుండును.
న ath Co
CC-0. Jangamwadi M lection, Varanasi. An eGangotri Initiative 536
|
'
|
యొ
ఖీ శ్రీ శివ మనో పురాణము
దారుకావనమున దారుకుండను రాక్షసుని సంహరించి స్వభక్తవరుండగు వైశ్యనాథుని రక్షించిన
యవతారమే నాగేశ్వరజ్యోతిర్లింగమయ్యెను. ఇద్దానిని చూచి యారాధించు యవతారమే నాగేశ్వరజ్యోతిర్లింగ
మయ్యెను, ఇద్దానిని చూచి యారాధించు వారి మహాపాతకములు నశించును. ఇయ్యది పదియవ
౫౦
కాశీగంగాజలముతో రామేశ్వరజ్యోతిర్లింగమునకు అభిషేకము చేసి నీండుభక్తి నారాధించువారు
జీవన్ముక్తులనియే చెప్పవచ్చును అనంగా వారు చివరిజన్మగలవారనియు ఈ జీవితము ముగియుట తోడనే
శివస్వరూపులగుదురనియు భావము. ్ట
దక్షిణదిశయందు దేవగిరిసమీపమున ఘుశ్మాదేవిచే ఆరాధింపయిడి శివాలయ మనంబడు కొలను
నందు ఆవిర్భవించిన ఘుశ్ళ్మేశ్వరజ్యోతిర్లింగము పండ్రెండవదైయున్నది. ఇద్దానిని చూచి పూజించువారు
ఇహపరభోగముల ననుభవింతురు. ముక్తులునగుదురు. *
పండ్రెండు జ్యోతిర్లింగముల సంగ్రహసందర్భమును చదువువారును వినువారును కృతార్థులు
కాగలరు.
పరమేశ్వరుని శత (100) అవతారములు గల శతరుద్రసంహిత నీ విధముగ వక్మాణించితిని.
ఇద్దానిని సక్రమముగ నియమనీతులతో వినువారు పఠించువారును పలుకుబడి గలవారై సంకల్పసిద్ధిని
పొందుదురు. కావున శివమహాపురాణములో మూడవదగు శతరుద్ర సంహిత పరమపావనమై భుక్తి
ముక్తి ప్రద మగునట్టిది యని సూతుడు కాలకృత్యములం దీర్చుకొనుటకై ఇంతటితో విరమించినవాడు
కాగా శౌనకాదులును తమ కర్త్యముల నెరవేర్చుటకు వెడలినవారైరి.
ఇయ్యది శివమవోపురాణములో శతరుద్రసంపొతయందు '
“ిననిజ్ఞాన సర్వస్వ మను శాంకరీయ ఆం(ధ్రానువాద ప్రనచనమున
నలుబదిరెండన యధ్వాయముగా శతరుద్ర సంపొత - సమాప్తము.
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
537
శ్రీ ద్వాదశ జ్యోతిర్లింగ మహత్మ్యము |
భారతావని యందు గల ద్వాదశ జ్యోతిర్లింగముల ఆవిర్భావం. అవి ఏఏ ప్రదేశములయందు
తమ తమ విశిష్టతను పొందిన తీరును తెలియపరిచే విధంగా కూర్చబడినది ఈ పుస్తకము,
ఈ పుస్తకము మీ చెంతయున్న మీరు ఈ ద్వాదశ జ్యోతిర్లింగములను దర్శించినటువంటి
' అనుభూతిని పొందగలరు. ఎన్నో విశేషములతో భక్తజనులకు ఉపకరించే విధంగా
రూపొందించబడినది.
పేజీలు : 100 వెల: 16-00 '
శివరాత్రి మహాత్మ్యము
(శ్రీనాధకవి సార్వభౌమ (ప్రణీతమునకు వచనము)
ఇసుకపల్లి సంజీవశర్మగారిచే రచించబడిన శివరాత్రి మహాత్మ్యము అనునది ఎంతో విశిష్టతను
సంతరించుకున్నది. సదాశివుడు బ్రహ్మకు ఒసగిన వంటి పదునెనుమిది పురాణాలను పుక్కిటబట్టి
విష్ణు భగవానుడు వ్యాసభగవానుడుగా సత్యవతీదేవి గర్భమందు నుదయించి పదునెనిమిది
పురాణములను విపులీకరించినాడు.
అట్టి పురాణములలోని స్మాందపురాణము నుండి గైకొనబడినటువంటి ఈశాన సంహిత |
నందలి శివుని మహిమాతిశయమును గూర్చి తెలుపని శౌనకాది మునులు రోమహరుణి
పౌత్రుడైనటు వంటి సూత మహాముని ప్రార్థింపగా మునిపుంగవులకు అట్టి భక్తసులభుడు, '
ఆ[(శ్రితమందారుడు చూపినటువంటి లీలావిలాసమును తెలియపరుస్తాడు.
అట్టి శివరాత్రిని వర్ణిస్తూ వ్రత మాహాత్మ్యము ఈ పుస్తకమునంధు ఎన్నో రసవత్తరమైనటు
వంటి ఘట్టములు సుందర శైలిలో వర్ణిస్తూ రమణీయమైనటువంటి (ప్రకృతి వొడిలోకి ,
చదువరులను కొనిపోయి పునీతుల్చిగావిస్తూ శివసాన్నిధ్యాన్ని ఆనందదాయకంగో .
అనుభవింప జేసే విధంగా రూపొందించబడ్డది. కళ్ళకు కట్టినట్లుగా ఆకట్టుకున్నది. దీనీన్‌
చదివి భక్తవర్యులు పురుషార్థులు గాగలరు. పేజీలు : 100 వెల: 16-00
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
కో |
పరచినాము. అనేక ధన, వ్యయ, ప్రయాసల కోర్చి ధార్మికాధ్యాత్మిక సాహిత్య సేవాతత్స
రతతో ఫలము కోరక్ష లాభము నార్జింపవలెనను ఆశతోకాక కేవలము సేవా భావముతో శ్ర
శివస్తోత రత్నాకమును ప్రచురించినాము. మొత్తము ఈ స్తోత రత్నాకరమున 146 స్తోత్రములు
కాక శివపరమైన యితర స్తోత్రములననేకములనిందు పొందు పరచియున్నాము. ఇప్పుడిప్పుడే
ఈ [గ్రంథము సర్వాంగ సుందరంగా వెలువడినది. ప్రతి స్తోత పారాయణ ఫలితము కూడ
ఇవ్వబడినది. క్యాలికో బైండు పేజీలు 475
(నమకము, చమకము) స్వరయుక్తముగా, నమకమునందలి వదునొకండు అను
' వాక్యములను అందులోని బుక్కులను యజుస్సులను విడదీసి మంత్ర, పదవాక్యములను
——————
పఠించుటకు సులువుగా నుండుటకు చేతనైనంతవరకు విభజించి, ప్రతి మంత్రమునకు ధ్యాన
శ్లోకము. బుషీ, దేవత, ఛందస్సు, సాయణాచార్య, భట్ట భాస్మర, అభినవ శంకర భావ్యములకు
| సంక్షిప్త తాత్పర్యము, నమక మంత్రములకు ప్రయోగ విధానములు తేటతెల్లము తెలుపనైనది.
5
* చేర్చనైనది. ఈ మాదిరిగా యింత వరకు తెలుగులో వెలువడలేదు.
ఇది కాకను, నమకము, చమకము, 11 అనువాకములు పదవిభాగము చేసి స్వరయుక్తముగా
నొకేచోట నూతనముగా నేర్చుకునేవారి సౌకర్యమునకై ముద్రింప బడినవి. స్వరయుక్తముగా
మంత్రము ఉచ్చారణ చేయలేని వారికొరకు రు ద్రస్తుతి (నమకము) రుద్రమాత్చకా మాలికాస్తుతి,
మహాదేవ స్తోతము, శతరుద్రీయము శివ ప్రాతస్మరణ, శివ ద్వాదశనామ స్మరణ మొదలగునవి
సుమారు 868 పేజీలు
CC-0. Jangamwadi Math Collection, Varanasi. An eGangotri Initiative
A ‘ (| 539
శంకర భాష్య
శ్రీవిష్ణు సహస్రనామము
శ్రీవిష్ణు సహస్రనామము ఆంధ్ర అనువాదంతో చదువరులకు చాలా తేలికగా అర్థమును
తెలియపరిచే విధముగా ముద్రించబడినది. ఈ నామాల్లో శబ్దం, అర్థం, ఇమిడి యుంటాయి
గావున ప్రతి మంత్ర నిర్మాణము మన యొక్క షట్బక్రాలపై మరియు సూక్ష్మ గ్రంథులుపై ఎంతగానో
ఉంటుంది. అనారోగ్యం నుండి కాపాడుతుంది. ధైర్యాన్నీ, స్టెర్యాన్నీ అందిస్తుంది. (శ్రీ కృష్ణాష్టకము,
శ్రీమహాలక్ష్మీష్టకము మరియు శ్రీమధురాష్టకముతో ముద్రించబడినది.
ఛాందోగ్య కధా మంజూష |
శంకర భగవత్పాదుల వారిచే రచించబడినటువంటి 108 ఉపనిషత్తులోనుంచి పది ఉపనిషత్తులను
ముఖ్యముగా తీసుకొని ఈ ఛాందోగ్య కధా మంజూష ద్వారా, వెలుగులోకి తీసుకొనిరావాలని
దీనిని ముద్రించడమైనది. ఇది సామవేదమునకు చెందిన ఉపనిషత్తు. యజ్ఞయాగముల నిర్వహణకై
అవసరమైన సామవేదమును ఎక్కువగా గోదావరీ తీర బ్రాహ్మణులు అధ్యయనము చేస్తూ వుంటారు.
ఈ వేదంలోని పూర్వభాగం ఇంద్రసూర్య వరుణకు బేరాది దేవతల స్థితి రూపముగా ఉంటుంది.
ఉత్తరభాగము, బుగ్వేద, యజుర్వేదుల వలెనె పరబ్రహ్మ స్వరూపమును బోధిస్తుంది. ఉద్దాలకుడు
కుమారుడైన శ్వేతకేతునకు అనేక దృష్టాన్తములతో బోధించెను. అనేక కష్టనష్టముల కోర్చి గురు
శుశ్రూష చేసి పరిపక్వస్థితి తెల్సుకొన్నవాడై తానుగా బ్రహ్మస్వరూపుడని తెల్సుకొన్నాడు. అదియే
ఆత్మసాక్షాత్మారం. ముముక్షువులు దీనినుపాసించి ముక్తిమార్గాన్ని అనుసరించి మోక్షాన్ని పొందగలరు.
ఈ ఉపనిషత్తునందు గల విశేషమేమనగా బ్రహ్మసాక్షాత్మారమునకు ఉపకరించు మంత్రము కూడా
పేజీలు 256 వెల: 72=00 |
గ్రంథాంతమున వ్రాయబడినది. " పేజీలు 80 వెల: 36=00
| శ్రీ దేవీ నవరాత్ర పూజాకల్పము
ప్రాంతములను బట్టి, అభిరుచులను బట్టి, గురు పరంపరల ననుసరించి దేవతా ప్రాధాన్యమును
బట్టి పూజా విధానములలో ఎంతో వైవిధ్యము ఏర్పడుతుంది. తెలంగాణా ప్రాల్త 2
సంబంధించినటువంటి శ్రీశ్రీశ్రీ చుంఛనకోట భువనేశ్వరీమాతను పూజించే పద్ధతిని వివరిస్తూ
విపులంగా రచించబడినది. భక్తులు ఆరాధనా సమయమునగానీ, నవరాత్రోత్సవ స సమయమునగానీ '
నిత్యపారాయణ చేసిన శ్రీ భువనేశ్వరీ మాత యొక్క కరుణాకటాక్షములకు కృపాపాత్రులై సుఖమయమైన
జీవితాన్ని కొనసాగించి కృతార్థులు కాగేలరురగ, WAR: పేజీలు 232 వెల : 100=00
న్‌
CC-0. Jangamwadi Math BBRARY. An eGangotri Initiative 540
Jangamawadi Math, Varnanagl
Ana Kh On — వ
|
!
ల
es
న
oy
EA
Egy
వ
క్ష!
వ
a
Live Music
Archive
Librivox
Free Audio
Metropolitan Museum
Cleveland
Museum of Art
Internet
Arcade
Console Living Room
Open Library
American
Libraries
TV News
Understanding
9/11